سلامت روان کودکان ناشی از چیست و والدین چه تاثیری در آن دارند؟
تأثیرات خشونت و بدرفتاری های پدر و مادر کودکان، از نسلی به نسل دیگر انتقال می یابد. افرادی که خودشان در دوران کودکی مورد اذیت و آزار اطرافیان شان قرار گرفته اند، به احتمال زیاد همین رفتارها را به فرزندانشان منتقل می کنند. پس در یک جمله سلامت روان کودکان ناشی از رفتار والدین در خانواده است.
خشونت نسبت به کودک به دو گروه تقسیم می شود:
الف) خشونت های روانی، مثل محرومیت های عاطفی، تهدید، شرمنده کردن، تمسخر، بی توجهی به نیازهای روانی – جسمی کودک، ناسزاگویی، تحقیر و….
ب) خشونت های بدنی، مثل کتک زدن، پرت کردن، سوزاندن، ضربه زدن با اشیا
نشانه های های فردی سلامت روان کودکان و جوانان
فرد نسبت به خود، خانواده و جامعه بی تفاوت نیست.
با دیگران سازگاری دارد.
توانایی حل مشکلات خود را دارد.
از اوقات فراغت خود به صورت مطلوب استفاده می کند.
در برخورد با مشکلات اجتماعی، کنترل و تعادل خود را از دست نمی دهد.
استعدادهایش به طور هماهنگ و به خوبی رشد می کند.
رابطه اش با دیگران سازنده و مثبت است.
شاد و مثبت اندیش است.
به خود و دیگران احترام می گذارد.
بدبین نیست.
از نقاط ضعف و قدرت خود آگاهی دارد.
انعطاف پذیر است.
صابر، صادق، درستکار، بخشنده است.
در نظر دیگران فرد موجهی محسوب می شود زیرا در همه کارها متعادل است.
علایم هشداردهنده اختلالات روحی یا احساسی کودک
اضطراب و نگرانی دایمی
بیش فعالی یا بیقراری
کابوس های دایمی شبانه
پرخاشگری و ناآرامی دایمی
کج خُلقی همیشگی
افسردگی، غم، زودرنجی.
تاثیر خشونت والدین بر سلامت روان کودکان
پژوهشگران با مطالعه بر روی تاثیر رابطه خشونت آمیز میان پدر و مادر بر سلامت روانی کودکان به این نتیجه رسیده اند که رفتارهای پرتنش و خشونت آمیز والدین سبب می شود تا این افراد در بزرگسالی با مشکلات روانی جدی رو به رو شوند. آن ها مواردی همچون افسردگی و اقدام به خودکشی، بروز مشکل در زندگی زناشویی، خشونت علیه کودکان و اعتیاد به الکل مورد بررسی قرار داده اند و به این نتیجه رسیده اند، افرادی که در کودکی شاهد خشونت میان والدین خود بوده اند،4 برابر بیشتر از دیگران دچار افسردگی شده اند، بیش از 3 برابر بیشتر ازدیگران رفتاری خشونت آمیز با همسرخود داشته اند، حدود 5 برابر بیشتر دچار رفتار نادرست با کودک خود بوده اند و 1.75 برابر بیشتر از دیگران به الکل معتاد شده اند.
راههای افزایش و تقویت سلامت روان کودکان
اگر با ناراحتی های روانی کودکان، نوجوانان و جوانان رو به رو شدیم، با حوصله و متانت آنها را رفع کنیم و از تصمیم های عجولانه بپرهیزیم.
در ناراحتی های شدید، درد دل و گریه کردن باعث تخلیه روانی و آرامش می شود. در این شرایط می توانیم از یک دوست صمیمی کمک بگیریم.
مشارکت جو باشیم تا دوستان جدید بیابیم.
از مشاهده فعالیت های جدید فرزندانمان لذت ببریم.
با پرورش ابعاد روحی، معنوی و مذهبی شخصیت خود و فرزندانمان، به سلامت روانی بالاتری دست یابیم.
با احترام به دیگران به بهداشت روانی خود و دیگران کمک کنیم.
زمینه های اعتماد را فراهم کنیم.
به احساسات فرزندانمان توجه کنیم و ویژگی های آنها را بشناسیم.
محیط زندگی را در حد توان جذاب و پرنشاط کنیم.
فرصت های مناسب برای بروز احساسات و شخصیت فرزندانمان ایجاد کنیم.
به دست آوردن بهداشت روانی منوط به رو به رو شدن با واقعیت، سازگار شدن با تغییرات، ظرفیت داشتن برای مقابله با اضطراب ها، کم توقع بودن، احترام قائل شدن به دیگران و… است. بکوشیم این شرایط در خانواده فراهم شود.
محیط امن و سالم خانوادگی و اجتماعی را برای فرزندتان فراهم کنید.
بیش از حد و یا کمتر از حد لازم از او فرزند خود انتظار نداشته باشید.
او راتشویق به بروز احساسات خود مانند درد ، ترس ، خشم و اضطراب کنید و به او راه بروزعصبانیت بدون آنکه متوسل به خشونت شود را یاد دهید.
با صدای بلند با او صحبت نکنید.
به حرفهای فرزندتان خوب گوش دهید.
با او ارتباط برقرار کنید تا او با شما راحت باشد و برای صحبت در باره هر موضوعی تمایل داشته باشد.
او را در زمینه رشد استعدادهایش یاری کنید و مشوق او باشید.
موفقیت هایش را جشن بگیرید.
توانمندی های او را با دیگر کودکان مقایسه نکنید.
کودکان با یکدیگر متفاوتند. سعی کنید پس از رفتارهای دیگران تقلید نکنید و رفتارهای تربیتی مناسب برای کودک خود را به کار ببرید.
کمک کنید از اشتباهاتش درس بگیرد.
بدون قید و شرط او را دوست بدارید و محبت کنید.
علت پرخاشگری در کودکان چیست؟
پرخاشگری در کودکان از عوامل متعددی سرچشمه می گیرد که از این میان می توان به اختلافات خانوادگی اشاره کرد. برخی از کودکانی که در سنین یک تا سه سالگی هستند، برای جلب توجه دیگران و ابراز وجود خود در خانواده، رفتارهای پرخاشگرانه ای را از خود بروز می دهند که این رفتارها با مهر و محبت از سوی والدین برطرف می شود. برای مقابله با این رفتار، بهتر است والدین با بی اعتنایی به رفتار کودک، با این مسئله مقابله کنند. اختلافات خانوادگی در رفتار کودکان تأثیر بسزایی خواهد داشت که منجر به خشونت، اضطراب و حتی ترس در رفتار آنها می شود.
علل دیگر رفتارهای پرخاشگرانه در کودکان
عوامل ژنتیکی
خصوصیات فردی
تماشای بیش از حد تلویزیون
عوامل محیطی
چطور با رفتار های پرخاشگرانه ی بچه ها برخورد کنیم؟
به فرزندتان آموزش بدهید که با برقراری ارتباط کلامی با عواطف منفی مانند خشم و سرخوردگی به شکلی مؤثر برخورد کند.
هنگام حرف زدن با فرزندتان درباره ی کاری که کرده است آرامش خود را حفظ کنیدو با او درباره ی نتیجه ی رفتارش صحبت کنید.
دوستان نقش بسیار مهمی در زندگی فرزند شما دارند و بر رفتار او به شدت اثرگذار هستند پس درباره ی اشتباه بودن رفتار دوست اش با او صحبت کنید.
در حضور فرزندتان نسبت به شرایط ناخوشایند رفتار پرخاشگرانه نداشته باشید.
اگر کودک تان را با خود جایی بردید و او رفتار خوبی داشت با استفاده از سیستم انگیزش به او نشان بدهید چقدر با رفتارش شما را خوشحال کرده است.
