تعداد کم اسپرم
سازمان جهانی بهداشت تعداد کم اسپرم را کمتر از 15 میلیون اسپرم در هر میلیلیتر مایع منی تعریف میکند. داشتن تعداد کم اسپرم باروری را برای فرد دشوار میکند اما لزوما به معنای نابارور بودن فرد نیست. همیشه علت مشخصی برای تعداد کم اسپرم وجود ندارد با وجود این برخی از شرایط ژنتیکی مانند سندرم کلاین فلتر میتواند بر تعداد اسپرم فرد اثر بگذارد.
سایر علل کم شمارش بودن اسپرم میتواند شامل موارد زیر باشد:
- اختلالات هورمونی مانند پرکاری تیروئید و هیپوگنادیسم
- عفونت
- قرار گرفتن در معرض سموم مانند مواد شیمیایی صنعتی، علف کشها و سرب
- استفاده از مواد مخدر
- مصرف بیش از حد الکل
- مصرف دخانیات
- وزن اضافی بدن
- داروهای خاص
بیشتر بخوانید: راه های افزایش اسپرم در مردان
واریکوسل
واریکوسل تورم رگهاست که از بیضه تا کیسه بیضه حرکت میکند. واریکوسل ممکن است علائمی نداشته باشد اما میتواند تولید اسپرم را کاهش داده و کیفیت اسپرم را در برخی افراد کم کند. واریکوسل میتواند در یک یا هر دو طرف ایجاد شود. واریکوسل بسیار متداول است. طبق اعلام بنیاد مراقبت ارولوژی، واریکوسل حدود 15 درصد از مردان را تحت تاثیر قرار میدهد و حدود 40 درصد از مردان آزمایش شده برای مشکلات باروری این بیماری را دارند. بر این اساس حدود 80 درصد از افراد مبتلا به واریکوسل هیچ گونه مشکلی باروری ندارند.
انزال مکرر
انزال مکرر ممکن است باعث آبکی شدن اسپرم شود. اگر فردی چندین بار در روز فعالیت جنسی داشته باشد ممکن است بدنش زمانی کافی برای تولید همان حجم و کیفیت از مایع منی را نداشته باشد. در یک مطالعه معتبر در سال 2016 ، 20 مرد به مدت 14 روز از نظر انزال بررسی شدند. محققان نمونه مایع منی شرکت کنندگان در روزهای اول، سوم و چهاردهم را جمع آوری و تحلیل کردند. آنها دریافتند هم حجم منی و هم میزان اسپرم موجود بین روزهای اول تا سوم و بین روزهای هفتم تا چهاردهم کاهش یافته است.
انزال پس رفتی
هنگام انزال مایع منی از مجرای ادرار و خارج از آلت تناسلی عبور میکند. با این حال، یک اسفنکتر مثانه اختلال در عملکرد میتواند باعث شود مایع منی به عقب و به سمت مثانه حرکت کند و در نتیجه وضعیتی به نام انزال پس رفتی ایجاد شود. افرادی که این نوع انزال را تجربه میکنند ممکن است مایع منی کمتری تولید کنند یا مایع منی آنها آبکی باشد.
کمبود روی
روی یک مادع مغذی مهم است که بسیاری از کارکردهای اساسی بدن مانند سنتز DNA، مقابله با عفونتها، بهبود زخمها و تولید مثل را پشتیبانی میکند. روی همچنین در تولید اسپرم سالم نقش دارد. کمبود روی ممکن است به کیفیت ضعیف و نازایی مایع منی منجر شود. با این حال محققان هشدا میدهند که روی بیش از حد نیز میتواند کیفیت اسپرم را کاهش دهد. بدن نمیتواند روی تولید یا ذخیره کند. به این معنی که افراد فقط از تغییر رژیم غذایی آن را دریافت میکنند. برخی از منابع غذایی روی شامل موارد زیر است:
- گوشت قرمز، مرغ
- آجیل، دانه و غلات کامل
- لوبیا
- ماست و سایر لبنیات
آیا مایع منی آبکی میتواند بر باروری اثر بگذارد؟
مایع منی آبکی اغلب موقتی است و احتمالا برطرف میشود. مایع منی آبکی اگر پایدار و همیشگی باشد میتواند به دلیل تعداد کم اسپرم باشد که بر باروری اثر میگذارد. داشتن تعداد اسپرم کم لزوما به معنای نابارور بودن نیست اما میتواند این روند را دشوارتر کند. مایع منی آبکی همچنین میتواند به دلیل سبک زندگی، کمبود مواد مغذی یا وضعیت پزشکی باشد. بیشتر بخوانید: راه های تقویت اسپرم برای بارداری
مایع منی بدون رنگ به چه معناست؟
مایع منی بی رنگ گاهی اوقات میتواند نشانه مشکل بهداشتی باشد. مایع منی صورتی، قرمز یا قهوهای ممکن است حاوی خون ناشی از پروستات ملتهب یا وزیکول منی متورم باشد.
سایر دلایل وجود خون در مایع منی عبارت است از:
- فشار خون بالا
- عفونت مقاربتی
- عفونت پروستات
- سرطان پروستات، بیضهها یا مجاری ادراری
- مایع منی زرد ممکن است حاوی ادرار یا مقدار زیادی گلبول سفید باشد. حالت دوم در شرایطی به نام لوکوسیتوسپرمیا رخ میدهد.
- مایع منی سبز میتواند نشان دهنده عفونت پروستات یا سایر ارگانهای تولید مثل باشد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید
افرادی که مایع منی آبکی یا کم رنگ دارند باید به پزشک مراجعه کنند. همچنین فرد باید در صورت داشتن هرکدام از این علائم با پزشک صحبت کند:
- تخلیه غیرمعمول
- ادرار دردناک یا دشوار
- درد یا ناراحتی در بیضهها
- درد در پایین شکم یا کمر
- تب
- لرز
- حالت تهوع
برای تشخیص علت مایع منی آبکی یا تغییر رنگ، پزشک در مورد علائم، تاریخچه پزشکی و عادات زندگی او سوال میکند و در صورت لزوم معاینه فیزیکی میکند. پزشک همچنین ممکن است یک نمونه مایع منی درخواست کند تا براساس غلظت، حجم، اسیدیته، تعداد اسپرم، تحرک اسپرم و اندازهاش آن را تحلیل کند.
درمان مایع منی آبکی
گزینههای درمانی برای مایع منی آبکی به علت اصلی بستگی دارد. پزشک ممکن است در صورت تشخیص علت عفونت باکتریایی، آنتی بیوتیک تجویز کند. برای افرادی که عدم تعادل هورمونی دارند پزشک ممکن است هورمون درمانی را توصیه کند. گزینههای درمانی واریکوسل میتواند جراحی لاپاراسکوپی یا آمبولیزاسیون مغزی باشد. تغییرات سبک زندگی مانند حفظ وزن بدن، کاهش استرس، استفاده نکردن از دخانیات و الکل است.
