دسته: شیرخوارگی تا …

چرا بچه دبستانی‌‌ها سر ساعت نمی‌خوابند

اگر شما مانند بسیاری از والدین هستید، حتماً با این داستان آشنایی کامل دارید. فرزندتان را سر ساعت 9 به تختخواب می‌برید، بغلش می‌کنید و او را می‌بوسید و خواب‌های خوشی را برایش آرزو می‌کنید. روزی طولانی بوده است اما میز شام همچنان در انتظار است، قبض‌هایی مانده که باید پرداخت شود و به اندازه‌ی کافی وقت نداشته ‌اید که استراحت کنید اما در عوض این که باقیمانده‌ی شب را به کارهای روزمره تان بپردازید مدام در حال رفت‌وآمد به اتاق خواب فرزندتان هستید تا به طریقی او را خواب کنید. بالاخره به خواب می‌رود اما حدود سه ساعت بعد از این که پایش را به اتاق خواب گذاشت.

تشویق‌ کردن: ساعت خواب معمولا برای یک بچه ‌دبستانی اوقات سختی است. او در حال رشد است و برنامه‌ی روزانه‌اش پیچیده‌تر از گذشته شده و به همین دلیل به استراحت بیشتری احتیاج دارد. جودی میندل، استادیار روانشناسی دانشگاه سنت جوزف در فیلادلفیا و نویسنده‌ی کتاب خواب در تمام طول شب، می‌گوید: “بچه‌ها در این سن دلواپسانی بی‌تاب و پریشان هستند.او ممکن است نگران برنامه‌ی درسی فردا باشد یا از این هراس داشته  باشد که فردا در امتحان چه نمره‌ای می‌آورد. ممکن است از بچه‌ قلدر مدرسه در اتوبوس بترسد یا نگران درکیری بهترین دوست‌اش با او باشد. تعجبی ندارد ناگهان از خواب بیدار شود و با اشیاء اطرافش شروع به حرف‌ زدن کند!

در رابطه با مسائل زمان خواب، چه کاری از دست شما برمی‌آید

وقتی را برای حرف‌زدن با فرزندتان در مورد ماجراهایی که در روز داشته است، کنار بگذارید. فرزند دبستانی شما ممکن است خیلی ساده، به این جهت بدخوابی داشته باشد که بخواهد در مورد ماجراهایی که در طول روز در مدرسه داشته است، با شما صحبت کندبه خصوص اگر تمام مدت روز را کار کرده‌اید، قبل از خواب ساعتی را کنار بگذارید تا با فرزندتان در مورد مسائل مدرسه صحبت کنید و آخرین خبرها را از مسایل زندگی اجتماعی‌اش بشنوید. شاید  اگر شانس این را داشته باشد که خودش را تخلیه کند، راحت‌تر به خواب رود.

یک برنامه برای ساعت خواب تنظیم کنید به طوری که بتوانید با کامپیوتر آن را تزیین یا بر روی کاغذ چسبی با مداد رنگی آن را نقاشی کنید. این برنامه باید در مورد کارهایی باشد که باید  هنگام خواب انجام شوند و باید به ترتیب اولویت باشد مثلاً دستشویی رفتن، مسواک ‌زدن، خواندن کتاب،  یک لیوان آب و ادامه دو دقیقه گوش‌ دادن به یک موزیک ملایم. قبل از شروع برنامه، چند بار ساعت خواب را یاد آوری کنید .سعی کنید نگذارید وقت‌اش را تلف کند.

در او انگیزه ایجاد کنید.وقتی فرزندتان به موقع به رختخواب رفت، باید برایش جایزه در نظر بگیرید. در ضمن باید برایش معلوم کنید که این جایزه را به چه دلیل به او می دهید. وقتی با برنامه جلو می‌رود، تحسین‌اش کنید، در تقویم یادداشت کنیدو جایزه‌ی کوچکی برای او در نظر بگیرید مثلاً اجازه بدهید 15 دقیقه بیشتر تلویزیون تماشا کند یا تلفنی با یکی از دوستانش  صحبت کند. اگر یک هفته به موقع خوابید و طبق برنامه عمل کرد، یک چیز مخصوص برایش بگیرید مثلاً یک کتاب تازه یا یک گردش بیرون‌ ازخانه با بهترین دوست‌اش. حتی بد نیست با او معامله کنید مثلاً ژتون برای هر بار به‌ موقع خوابیدن و البته ماندن در رختخواب یا کم‌ کردن ژتون به ازای هر بار دیرخوابیدن یا ازرختخواب بیرون آمدن وقتی چراغ‌ها خاموش شدند. به ازای تعداد مشخصی از ژتون‌ها، اجازه بدهید با کامپیوتر بازی کند یا یک آویز تزئینی دیگر به کیف مدرسه اش آویزان کند.

محدوده انتخاب‌هایش را بیشتر کنید. خودداری از رفتن به رختخواب روش موثری است که بچه ها برای دفاع از خودشان یا رسیدن به خواسته‌هایشان در پیش می گیرند. پس بد نیست راه‌های قابل‌قبولی پیدا کنید که به وسیله‌ی آن بتواند از خودش دفاع کند. بگذارید کمی خودمختاری داشته باشد مثلاً اگر قبل از خوابیدن می‌خواهد مجله‌  ورق بزند یا فصلی از هری پاتر را بخواند، یا میل دارد قبل از خواب  آب بخورد. دقت کنید انتخاب‌هایی را پیش رویش بگذارید که خودتان آنها را قبول داریدمثلا  اگر قرار باشداز او بپرسید آیا دلش می خواهد الان به رختخواب برود یا نه احتمالاً جواب دلخواه‌تان را نمی شنوید.

آرام اما جدی باشید. حتی اگر فرزندتان گریه کرد یا خواست استثناءهایی در برنامه‌ قائل شوید، بر موضع خود پافشاری کنید. اگر حوصله تان سر رفت، اعمال زور نکنید. با آرامش و خونسردی صحبت کنید اما وقتی مهلت به سر رسید پافشاری کنید، وقت تمام شد! اگر در مقابل درخواست‌اش “خواهش می‌کنم، فقط پنج دقیقه‌ی دیگه” کوتاه بیایید، بدانید که فردا شب هم همین درخواست را می شنوید.

زمان تماشای تلویزیون را محدود کنید. طبق نظر میندل بچه‌هایی که سر شب تلویزیون تماشا می‌کنند بیشتر از بقیه برای رفتن به رختخواب و خوابیدن دردسر دارند. تعجبی ندارد بچه‌هایی که در اتاق‌شان تلویزیون دارند خوب نمی خوابند. این فقط مربوط به برنامه‌های خشن نمی‌شود و به نظر می‌رسد هر برنامه‌ی تلویزیونی به جای این که بچه‌ها را آرام کند آنها را پرانرژی می‌کند. پس ساعات تماشای تلویزیون را محدود کنید، به خصوص وقتی که که به ساعت خواب نزدیک می‌شوید.

برای موفقیت پله به پله پیش بروید. نباید انتظار داشته باشید که فرزندتان ‌ یکباره یاد بگیرد که  طبق برنامه‌ی شما به رختخواب برود و تمام شب را آرام سر جایش بخوابد. هر بار یک قدم بردارید. اگر دوست دارد در تختخواب شما بخوابد، بد نیست اولین قدم این باشد که او را تشویق کنید در رختخواب خودش بخوابد. قدم دوم می تواند این باشد که بیرون آمدن های متعددش از رختخواب را به یک بار در شب کاهش دهید یا فقط یک بار شما را صدا بزند بدون اینکه از تختش خارج شود. روشی را در پیش بگیرید که قدم‌به‌قدم وآهسته و پیوسته به هدف نهایی‌تان (خوابیدن کودک در تمام طول شب بدون اینکه یک‌بار هم از جایش بیرون بیاید) برسید.

حل مشکل. تلاش کنید بفهمید که چرا برای فرزندتان سخت است که سرش را به بالش بچسباند. به نگرانی‌هایش در طول روز دقت کنید تا متوجه شوید وقتی که خورشید غروب می‌کند چه چیز ممکن است باعث آزارش شود. از او بپرسید چه اعتراض به‌خصوصی راجع به ساعت خواب دارد. به این خاطر است که خسته نیست؟ ترسیده است؟ اتاق خیلی ساکت است؟ اگر از تاریکی می‌ترسد، یک چراغ‌قوه به او بدهید. بگذارید به یک موزیک ملایم با صدای کم گوش دهد. به صحبت هایش گو کنید. از همه‌ی اینها گذشته،اگر برنامه ای پیشنهاد می‌کند که می‌تواند مفید  باشد، شانس بیشتری برای موفقیت  ایجاد می‌کند.

مطمئن شوید که فرزندتان در طول روز به اندازه‌ی کافی تحرک داشته و از هوای تازه استفاده کرده است. همچنین در نظر داشته باشید که زمان خواب را یک ساعت عقب ببرید (فقط مطمئن شوید که بین 9 تا 11 ساعت در شبانه ‌روز خوابیده است،  کودک در این سنین به این مدت خواب نیاز دارد). با گنجاندن مقداری فعالیت بدنی و تغییرات گهگاه در برنامه‌ی روزانه می تواند مطمئن شوید فرزندتان و با رسیدنِ ساعت خواب به اندازة کافی خسته شده است.

کودکان نیز ممکن است دچار فشار عاطفی شوند، مثلا به دلیل جدا شدن از افرادی که آنها را دوست دارند یا به آنها اعتماد دارند. البته کودکان باید با تلخی جدایی آشنا شوند و این امر جزئی از رشد سالم و طبیعی است، ولی جدایی مکرر فشار روانی بیش از حدی به کودک وارد می سازد.

جدایی و طلاق والدین کودکان را هول زده می کند زیرا آنها را مجبور می سازد با جداییهای مواجه شوند که نمی بایستی تا سنین بالاتر یعنی نوجوانی یا جوانی با آن روبرو شوند و بدین ترتیب باعث خروج زود رس آنها از عالم کودکی می شود. جداییهای دیگری که می توانند همین اثر را داشته باشند عبارت اند از : نقل مکان به خانه ای جدید، دوستان جدید و مدرسه جدید.

طلاق فشار روانی شدیدی (علاوه بر مسائل مربوط به جدایی) بر کودک می آورد، زیرا ممکن است از نظر انتخاب بین شما و همسرتان که هر دو نیز سعی می کنید او را از دیگری بگیرید دچار مشکل شود. امروزه از آنجایی که طلاق خیلی شایع است گاهی حتی احساس احتمال آن نیز سبب فشار روانی بر کودکان می شود.

در طلاق تقریبا همیشه پسری که از پدر خود جدا می شود و دختری که از مادر خود جدا می شود بیشتر رنج می برد تا کودکانی که پس از طلاق با پدر یا مادر همجنس خود زندگی می کنند. اگر پدر خانه را ترک کند، دختر هنوز مادری را دارد که با او همسان سازی کند، ولی پسری که پدر ندارد ممکن است هرگز روند همسان سازی را به درستی طی نکند و سرانجام تصور بسیار مغشوشی از نقش خود داشته و فاقد اعتماد و اطمینان به نفس باشد.

همه کودکان پس از جدایی والدین در کوتاه مدت احساس درماندگی می کنند. در دو سال اول پس از طلاق کودکان معمولا منفی تر، لجباز تر، افسرده تر، عصبانی و پرخاشگر می شوند. وضعیت تحصیلی آنها افت می کند و ممکن است بیشتر بیمار شوند. این وقفه ممکن است مدتی طول بکشد. در یک بررسی دیده شده است که پنج سال پس از طلاق حدود یک سوم کودکان هنوز اختلالات چشمگیری مثل افسردگی را نشان می دهند.

چگونه می توانید به کودک خود کمک کنید؟

به نظر می رسد آثار جدایی در پسرها، بخصوص در کوتاه مدت بیشتر باشد. پسرها همیشه درماندگی، رفتار منفی و انحرافی و مشکلات درسی بیشتری نسبت به دختران خانواده های مشابه دارند. با این حال تمام مطلب به این بدی نسیت. بر اساس تحقیقات به عمل آمده به نظر می رسد در بعضی شرایط، تاثیر جدایی روی کودکان کمتر یا زودگذر تر است. اگر والدین قبل از طلاق کمتر مشاجره آشکار داشته باشند و پس از آن هم مراعات ادب را نسبت به یکدیگر بنماید، ناراحتی کودکان در بلند مدت کمتر خواهد بود. توافق والدین در مورد تربیت و انضباط بچه ها پس از طلاق و امکان اینکه کودک، پدر و مادری را که با او زندگی نمی کند به طور منظم ببیند و در نتیجه رابطه ای مثبت را با او حفظ کند، به این امر کمک می کند. به نظر می رسد حفظ یک سبک زندگی پایدار از جنبه های مختلف، به سازگاری کودک با طلاق کمک می کند. این پایداری شامل حمایت و امنیت مالی و عاطفی برای پدر و یا مادری که از کودک نگهداری می کند (معمولا مادر) می شود. همچنین ماندن در همان خانه و همان مدرسه، تا کودک مجبور نباشد همزمان با چند تغییر سازگار شود، بهتر است.

 کودکان بر خلاف بزرگ‌ترها دائم در جنب و جوش هستند و در هر محیطی چه خانه چه مدرسه آرام و قرار ندارند. به همین علت، خواب خوب شبانه برای آنها ضروری است

به طور متوسط کودکان خردسال بین 11 تا 13 ساعت خواب در شبانه‌ روز نیاز دارند تا بتوانند مهیای روز بعد شوند که متاسفانه این مقدار خواب را عموما دریافت نمی‌کنند. بر اساس آمار آکادمی داروی خواب آمریکا، یک سوم کودکان به اندازه کافی نمی‌خوابند.

این نقصان خواب و عادت خواب‌های کوتاه کوتاه و چرت زدن‌های کوتاه مدت بچه‌ها، فقط روی خودشان تاثیر نمی‌گذارد بلکه والدین نیز دچار همین نوع اختلال می‌شوند. به طوری که به علت این عادات خوابی کودکان، والدین در سال 200 ساعت خواب را از دست می‌دهند. یعنی اگر کودکان در شب خواب خوبی ندارند به طبع آن والدین هم دچار اختلال خواب می‌شوند.

اختلال خواب و کمبود خواب می‌تواند بسیاری مشکلات کوتاه مدت و بلند مدت برای کودک ایجاد کند که شامل اختلال در سلامتی، امنیت و رشد کودک باشد.

علاوه بر اینها شبی که کودک کامل استراحت نکند روز بعد بد خلق و خسته خواهد بود و کودک خسته بیشتر دچار استرس می‌شود. و بدین ترتیب کودک در یک دور پایان ناپذیر میافتد یعنی کودک خسته دچار استرس می‌شود و کودکی که استرس دارد دچار مشکل خواب می‌شود. و بدین ترتیب بیشتر و بیشتر آسیب می‌بیند و بیشتر در معرض ابتلا به بیماری قرار می‌گیرد.

خبر خوب اینکه این مشکل به راحتی قابل حل است اما چگونه؟

همه ما به خوبی می‌دانیم که عادات خواب خوب ومناسب تا چه اندازه برای کودکان مهم است. اما مشغله زیاد والدین، تکالیف مدرسه و بازیهای بچه‌ها در زمان بندی خانواده اختلال ایجاد می‌کند و بر میزان خواب کودک تاثیر به سزایی می‌گذارند.

اکثر خانواده‌ها روزشان معمولا از ساعت 6 یا 7 صبح آغاز می‌شود و به خصوص در زمان مدرسه دقت به این موضوع بیشتر اهمیت پیدا می‌کند، بدین ترتیب باید برای خواب کودکان زمان بندی زودتری در نظر بگیریم. کارشناسان معتقدند که کودکان مدرسه‌ای به 10 ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند. یعنی باید کودکان در ساعت 8 یا 9 شب به رختخواب بروند.

این نکته را هم در نظر داشته باشید که استراحت کافی چشم برای کودکان مدرسه‌ای بسیار مهم است. میزان خواب کودکان مستقیما بر رشد جسمی و روانی آنها تاثیر می‌گذارد. تحقیقات نشان داده است که کمبود خواب بر اخلاق، رفتار ، هوش و یادگیری کودک تاثیر می‌گذارد. بچه‌هایی که خواب کافی ندارند حافظه ضعیف‌تری دارند و نمی‌توانند توجه کافی به موضوعات مختلف داشته باشند. در یک تحقیق در سال 2009 نشان داده شد که نوجوانانی که در تست هوش نمره کمی آوردند، کسانی بودند که مشکلات خواب داشتند.

برای کمک به کودکان برای اینکه خواب خوبی داشته باشد مراحل زیر را انجام دهید تا به مرور به یک عادت خواب خوب برسید:

برای کودک، یک روال تعیین کنید

مثل دوش گرفتن، پوشیدن لباس خواب، مسواک زدن و مطالعه چند صفحه‌ای کتاب یا هر کار دیگری که معمولا قبل از خواب باید انجام شود، اطمینان حاصل کنید که این کارها حتما انجام شوند تا فرزند شما بفهمد که هر شب چه کارهایی باید انجام دهد.

محرک‌های الکترونیکی را محدود کنید

اجازه ندهید فرزندتان حداقل یک ساعت قبل از ساعت خواب از کامپیوتر استفاده کند یا تلویزیون ببیند، زیرا اینگونه فعالیت‌ها می‌تواند هیجان کاذب ایجاد کند که منجر به اختلال در خواب می‌شود.

محیط اتاق کودک خود را به محیطی آرام برای خواب تبدیل کنید

اتاق خواب‌های ساکت، با رنگ‌های تیره و خنک، برای استاخت و خواب شبانه مناسب‌تر هستند.

برای هر فرزند خود زمان مناسب در نظر بگیرید

اگر شما بیش از یک فرزند دارید، برای هر یک، زمان جداگانه و مناسب اختصاص دهید. ( در این مورد می‌توانید از همسرتان کمک بگیرید و به صورت یک شب در میان، هر کدام از شما به امور یکی از فرزندان رسیدگی کنید)

نوشیدن قهوه را محدود کنید

نباید اجازه دهید فرزند مدرسه‌ای شما قبل از خواب قهوه بنوشد. دقت کنید چون کافئین فقط در قهوه نیست و در غذاها و نوشیدنی‌های دیگری مثل شکلات و سودا هم وجود دارد که از خوردن اینها نیز قبل از خواب باید اجتناب شود.

به جای نگاه به ساعت به فرزندتان نگاه کنید

مقدار ساعتی که فرزند شما به خواب نیاز دارد، دقیقا به شخصیت وی بستگی دارد یعنی مقدار خواب مورد نیاز در کودکان مختلف، متفاوت است.برخی کودکان به 8 ساعت خواب نیاز دارند اما برخی دیگر باید 10 ساعت بخوابند. به کودک خود دقیق باشید و نشانه‌ها و رفتارهای او را ببینید رفتارهایی مثل خواب آلودگی، بد اخلاقی، عدم تمرکز یا مشکل حافظه نشانه‌های اعلام زمان خواب کودک است.

یک کارشناس ارشد روانشناسی بالینی گفت: لجبازی و مخالفت‌جویی در کودکان به یک عامل بستگی ندارد و مجموعه‌ای از عوامل درونی و بیرونی در شکل‌گیری و شدت یافتن آن تاثیرگذار است، پس یادتان باشد که لجبازی کودک‌تان را فقط به یک دلیل ربط ندهید.

به گزارش سرویس «اجتماعی» خبرگزاری دانشجویان ایران (بیا نی نی)، الناز صالحی‌زاده افزود: لجبازی یا مخالفت کردن در کودکان نوعی رفتار است که طی آن کودک از پذیرفتن نظر و خواست والدین یا بزرگتر خود سر باز می‌زند و برخواست و نظر خود اصرار می‌ورزد.

وی در ادامه گفت: بروز رفتار لجبازی معمولا از سن دو سالگی شروع می‌شود، در حدود سه تا چهار سالگی به اوج می‌رسد و در حدود شش سالگی کاهش پیدا می‌کند. کودک سعی می‌کند تا با شیوه‌های مختلف مانند گریه کردن، خواهش کردن از انجام درخواست والدین اجتناب کند و به هدف مورد نظر خود دست یابد.

این کارشناس ارشد روانشناسی بالینی افزود: به طور طبیعی کودک به دنبال آن چیزی می‌رود که توجهش به آن جلب می‌شود و یا جذابیت خاصی برایش دارد، نه به دنبال خواسته و مطلوب دیگران که اصلا برای کودک جذاب و قابل درک نیست، حتی ممکن است که او متوجه علت خواسته‌های والدین از خود نشود در مقابل پدر و مادر از کودک انتظار توجه به خواسته‌هایشان را دارند.

وی ادامه داد: در این حالت والدین سعی می‌کنند تا با دستور دادن و امر و نهی کردن به کودک، خواسته‌های خود را عملی و او را ملزم به اجرای آنها کنند. در این شرایط میان خواسته والدین با کودک تعارض به وجود می‌آید و همین امر می‌تواند زمینه‌ساز بروز تضاد و درگیری‌های کلامی و حتی برخوردهای فیزیکی از سوی بزرگ‌تر‌ها با بچه شود.

صالحی‌زاده با بیان اینکه علت‌های متعددی باعث لجبازی کودکان می‌شود، گفت: مهم‌ترین و موثرترین عاملی که سبب می‌شود برخی از کودکان لجبازی کنند، نحوه برخورد والدین است. در نتیجه، انتخاب شیوه صحیح و مناسب می‌تواند از شدت لجبازی و مخالفت‌جویی در هر کودکی بکاهد و سطح همکاری‌ و پذیرش او را بالاتر ببرد، استفاده از یک روش غیر اصولی، نتیجه‌ای عکس دارد و می‌تواند حتی به روابط بین والدین و کودکان آسیب برساند و باعث بروز دردسر برای هر دو طرف شود.

وی به ذکر مثالی پرداخت و اظهار کرد: گاهی اوقات برخی از والدین گمان می‌کنند که کودک باید کاملاً آزاد باشد و بدون رعایت هیچ‌گونه محدودیت، نظم و قانونی کودکی کند. این نوع از والدین هرگز به کودک خود امر و نهی نمی‌کنند و او را با هیچ یک از حد و مرزهای رفتاری آشنا نمی‌کنند. معمولا در برابر رفتارهای نامناسب کودکشان سکوت می‌کنند و یا با «بکن» و «نکن» سعی در آرام کردن کودک دارند. در حالی که هیچ کودکی بدون آموزش، آگاهی به اصول و شیوه‌های رفتاری مناسب ندارد و زمانی که کودک این آموزش را از والدین خود نگیرد، الگوی رفتاری را به میل خود تعریف می‌کنند و با این تصور که «می‌تواند و اجازه دارد» هر کاری را که مایل است انجام می‌دهد، در نتیجه بدرفتاری و مخالفت‌جویی از سوی آنها امری طبیعی و قابل پیش‌بینی است.

این کارشناس ارشد روانشناسی بالینی تاکید کرد: بهتر است والدین از همان سال‌های اولیه زندگی کودک، قانون و نظم مشخصی را برای او در نظر بگیرند و از این طریق کودک را با وظایفش آشنا و او را برای پذیرش یکسری از خواسته‌ها و اصول آماده کنند. به عنوان مثال، هر کودکی باید در ساعت مشخصی بخوابد، ادب را در برخورد با دیگران رعایت کند و آداب غذا خوردن را نیز بگیرند.

وی افرود: دسته دیگری از والدین با دادن دستورات و آموزش‌های متعدد، کودک خود را خسته و درمانده می‌کنند و بار دیگر زمینه را برای بروز لجبازی در فرزندشان فراهم می‌کنند. آنان به طور مداوم در حال صدور دستورات متعدد هستند؛ زیرا گمان می‌کنند با این روش موفق به افزایش سطح آموزش‌پذیری کودک می‌شوند در حالی که تعدد و تکثر قوانین، اجرای آنها را دشوار می‌کند.

صالحی‌زاده تصریح کرد: در این گونه موارد وقتی کودک خود را در مقابل دستورات مختلفی می‌بیند که ممکن است اجرای همه آنها خارج از عهده‌اش باشد بنابراین دست به مخالفت‌جویی می‌زند و چه بسا به یک باره از اجرای تمام قوانین سر باز زند و همین امر موجب بروز درگیری با والدین شود.

تاثیر افراد و همبازی‌هایی که مورد علاقه کودکان نیستند

وی درباره عوامل دیگر افزایش‌دهنده لجبازی و مخالفت‌جویی در کودکان گفت: برخی از این عوامل در خارج از محیط خانه اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال، حضور در جمع دوستان و همسالان لجباز و پرخاشگری که کودک در مهمانی و برخلاف میل و اراده شخصی و به اصرار والدینش مجبور به برخورد با آنهاست از جمله مواردی است که موجب بروز لجبازی در کودک می‌شود. در این شرایط، او شاهد برخی واکنش‌ها و رفتارهای سرسختانه‌ای است که از سوی این قبیل بچه‌ها سر می‌زند. اگرچه ممکن است خودِ کودک لجباز نباشد، اما ناخواسته چنین رفتارهایی را از سایر هم‌سالانش می‌بیند و می‌آموزد و موجب ایجاد بدرفتاری در کودک می‌شود. در چنین مواردی بهتر است که کودک متوجه شود که می‌تواند مشکلش را بیان کند. والدین او را درک و با صبوری در حل مشکل به او کمک می‌کنند.

وضعیت جسمی، روانی و آمادگی کودک موثر در لجبازی او

این کارشناس ارشد روانشناسی بالینی از دیگر عوامل موثر در بروز بدرفتاری کودکان را وضعیت جسمی و روانی آنها دانست و گفت: شرایطی مانند خستگی، گرسنگی، بی‌خوابی یا بدخوابی احتمال بروز رفتارهای نامطلوب را افزایش می‌دهد.

وی در ادامه اظهار کرد: همانطور که بزرگ‌ترها قبل از رفتن به مهمانی یا گردش نیاز به آماده کردن خود دارند، کودکان نیز احتیاج به آماده شدن دارند. پس بهتر است زمان رفتن به مهمانی یا گردش را یک ساعت قبل از حرکت به کودک یادآور شویم تا بتواند با کمک بزرگتر آماده شود. زمانی که قبل از حرکت به کودک بگوییم آماده شود، این کار باعث لجبازی و مخالفت او می‌شود. گاهی بدرفتاری کودکان علت‌های روانی همچون ترس، اضطراب، خشم و … دارد. در این صورت بهتر علت این نگرانی را جویا شویم و مشکل را رفع کنیم و در صورت لزوم با روان‌شناس کودک در میان بگذاریم.

صالحی‌زاده با بیان اینکه کج خلقی، رفتاری است که در کودکان لجباز بسیار دیده می‌شود، گفت: کودکان کج خلقی را با رفتارهایی مانند نق زدن، گریه کردن، پا کوبیدن تا پرت کردن اشیاء و افتادن روی زمین، جیغ کشیدن و حبس کردن نفس نشان می‌دهند. معمولا کودک با هدف دستیابی به خواسته‌هایش این کار را انجام می‌دهد. در مواجهه با این رفتار لازم است والدین پیام را به کودک منتقل کنند که رفتار او غیرقابل قبول است.

وی افزود: اگر کودک برای رسیدن به خواسته خود چه درست و چه نادرست شروع به گریه کردن و یا داد کشیدن بکند و از این راه به خواست خود برسد و والدین با برآورده کردن خواسته‌اش، او را ساکت کنند، باعث پرورش لجبازی در او می‌شوند. در نتیجه، کودک یاد می‌گیرد برای رسیدن به خواسته‌های خود در مقابل درخواست والدین لجبازی کند.

به گزارش بیا نی نی و به نقل از ماهنامه سپیده دانایی، صالحی‌زاده در پایان گفت: تشویق برای کارهای مثبت و خوب با رشوه دادن فرق دارد، اما باید توجه داشت که تشویق و پاداش باید به اندازه و درخور کار کودک باشد. او را به دلیل رفتار خوب باید تشویق کرد. دادن پاداش و امتیاز هنگام ارائه رفتار مناسب، لجبازی کودکان را کاهش می‌دهد. رفتار کودک را می‌توان تحسین کرد، نه شخصیت او را. همچنان که وقتی از او انتقاد می‌شود نباید شخصیت او را زیر سؤال برد. به جای اینکه به او بگوییم: «خیلی بچه بدی هستی» می‌توان گفت: «من از طرز حرف زدن تو خوشم نمی‌آید.»

منبع : بیا نی نی