دسته: شیرخوارگی تا …

  کودکان در مراحل اولیه رشدشان تفاوت بین خود و دنیای پیرامونشان را درک نمی‌کنند چون در این مراحل مرز بین خود و دنیای اطراف خود را تشخیص نمی‌دهند. کودک ممکن است بین دست خود و پایه یک صندلی هیچ تفاوتی قائل نشود چون هنوز نتوانسته دنیای بیرونی خود را درک کند.

دنیای کودکان پر از سوالات مختلف است و گهگاه سوالات عجیب و غریبشان والدین را دچار سردرگمی عجیبی می‌کند.عده‌ای معتقدند فرزندانی که زیاد سوال می‌پرسند کمی غیرعادی هستند و کودکان ساکت را به داشتن یک کودک کنجکاو ترجیح می‌دهند اما نه سوال پرسیدن کودکان موضوعی غیرعادی است و نه جواب دادن به آن کاری دشوار. دکتر بنفشه غرایی، روان‌شناس بالینی راهکارهایی را در مورد نحوه جواب دادن به سوالات کودکان در اختیار شما قرار می‌دهد.

لوح سپید کودکان

کودکان مانند یک لوح سپید هستند که هیچ چیزی روی آن نوشته نشده و این لوح سپید تمامی اطلاعات خود را از محیط اطراف خود چه از طریق خانواده و چه جامعه دریافت می‌کند. زمانی که بچه‌ها اطلاعات را جمع‌آوری کردند به‌تدریج شروع به پرسیدن سوال از والدینشان می‌کنند. هر چقدر کودک نسبت به محیط اطراف خود دقت بیشتری داشته باشد به همان اندازه سوالات بیشتری از خانواده خود می‌پرسد. در ابتدا سوالات کودکان عینی‌تر است یعنی مربوط می‌شود به چیزهایی که می‌بینند و در مورد آنها از پدر و مادر پرس‌وجو می‌کنند اما به‌تدریج که سن کودک بالاتر رفت سوالات او انتزاعی‌تر می‌شود مثل خدا کجاست؟ بچه‌ها از کجا می‌آیند؟ خوب بودن یعنی چه؟ و سوالاتی از این قبیل اما این نکته را هم به خاطر داشته باشید تا زمانی که کودک، مرحله اول که مربوط به سوالات عینی است را پشت سر نگذارد به مرحله دوم که سوالات انتزاعی است نخواهد رسید.

اما واکنش والدین در مقابل سوالات کودکان بسیار مهم است و تاثیر زیادی در شکل‌گیری شخصیت فرزندان دارد. نکته‌ای که باید به آن توجه کنیم این است که در هیچ شرایطی به فرزندتان دروغ نگویید. ممکن است فرزندتان در مورد چگونگی به دنیا آمدن خودش سوال بپرسد و شما به این دلیل که نمی‌خواهید جواب واضحی به او بدهید، بگویید لک‌لک‌ها بچه‌ها را به این دنیا می‌آورند یا جواب‌هایی مثل اینکه از بیمارستان تو را انتخاب کردیم.

دقت کنید که شما از آن خانواده‌هایی نباشید که جواب سوالات کودکتان را به این صورت می‌دهید. اینگونه جواب‌ها 2 پیامد منفی دارد؛ دروغ والدین باعث می‌شود کودک به والدین خود اعتماد نکند یا اینکه تصور کند شما به‌عنوان پدر و مادر نادان هستید و در اینجا رابطه بین والد و کودک آسیب می‌بیند. در چنین شرایطی معمولا بهترین حالت این است که از خود کودک بپرسیم در مورد سوال مطرح‌شده‌اش چه اطلاعاتی دارد. در واقع در قدم اول باید اطلاعات کودک را استخراج کنیم تا متوجه شویم چه چیزی در ذهنش دارد. ممکن است فرزندتان از یک منبع نادرست به جواب سوالش رسیده باشد و به همین دلیل به‌عنوان یک والد باید بدانید چه چیزی در ذهن کودکتان است. بعد از اینکه فرزندتان اطلاعات خودش را بیرون ریخت سعی کنید دانسته‌هایش را در مورد سوال را تصحیح کنید. اگر جواب فرزندتان براساس باورها و عقاید مشروع نبود اصلا دستپاچه نشوید و سعی کنید با آرامش، داده‌های مناسب سن فرزندتان به او بدهید چون اگر غیر این عمل کنید تاثیر سوئی در شخصیت فرزند می‌گذارد و سوالات او برایتان به یک دغدغه بزرگ تبدیل خواهد شد.

کودکانی که هر چیزی را به دهان می‌برند

کودکان در مراحل اولیه رشدشان تفاوت بین خود و دنیای پیرامونشان را درک نمی‌کنند چون در این مراحل مرز بین خود و دنیای اطراف خود را تشخیص نمی‌دهند. کودک ممکن است بین دست خود و پایه یک صندلی هیچ تفاوتی قائل نشود چون هنوز نتوانسته دنیای بیرونی خود را درک کند. دنیای بیرون برای کودکان سرشار از محرک‌های مختلفی است که برای آنها تازگی دارد و به همین دلیل نسبت به آن کنجکاوی نشان می‌دهند و به دهان بردن اشیاء ابزار اولیه آنها برای شناسایی محیط اطرافشان است.

تفاوت‌های جنسیتی

کودکان تفاوت‌های جنسیتی را از طریق خانواده و جامعه می‌آموزند. آنها در این سن از محیط بیرون خود الگوبرداری می‌کنند. دختری که در سن کودکی کفش مادرش را پا می‌کند در واقع در حال الگوبرداری است. این سنی است که می‌توان در کودک تاثیر گذاشت و الگوهای مناسبی را در اختیارش قرار داد. نحوه پوشیدن لباس، مدل مو و الگوهای دیگری که از طریق خانواده در معرض دید کودکان قرار می‌گیرد به‌تدریج آنها را با تفاوت‌های جنسیتی آَشنا می‌کند و مفهوم دختر و پسر، زن و مرد در ذهنشان شکل می‌گیرد. این مرحله و در واقع آشنایی کودک با تفاوت‌های جنسی بین مرد و زن جای نگرانی ندارد و خانواده‌ها باید در مورد این موضوع با بچه‌ها صحبت کنند و الگوی مناسبی را در مورد کنجکاوی کودکان و سوالاتشان در اختیارشان قرار دهند. 

کودکان در مراحل اولیه رشدشان تفاوت بین خود و دنیای پیرامونشان را درک نمی‌کنند چون در این مراحل مرز بین خود و دنیای اطراف خود را تشخیص نمی‌دهند. کودک ممکن است بین دست خود و پایه یک صندلی هیچ تفاوتی قائل نشود چون هنوز نتوانسته دنیای بیرونی خود را درک کند.

دنیای کودکان پر از سوالات مختلف است و گهگاه سوالات عجیب و غریبشان والدین را دچار سردرگمی عجیبی می‌کند.عده‌ای معتقدند فرزندانی که زیاد سوال می‌پرسند کمی غیرعادی هستند و کودکان ساکت را به داشتن یک کودک کنجکاو ترجیح می‌دهند اما نه سوال پرسیدن کودکان موضوعی غیرعادی است و نه جواب دادن به آن کاری دشوار. دکتر بنفشه غرایی، روان‌شناس بالینی راهکارهایی را در مورد نحوه جواب دادن به سوالات کودکان در اختیار شما قرار می‌دهد.

منبع : سلامت نیوز

بازی کردن مهمترین نیاز کودک است .کودک از طریق بازی با دنیای اطراف ارتباط برقرار می کند و از طریق آن جنبه های گوناگون شخصیت او شکل می گیرد.در کنار رشد همه جانبه روانی او، بازی ابزار بسیار مناسبی برای رشد جسمی کودک نیز به شمار می رود.

دکتر لیندا آکردولو استاد روان‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا و نویسنده کتاب ذهن و نشانه‌های رشد کودک (Baby mind و Baby signs) می‌گوید: بازی پیشه بچه هاست و به آن‌ها اجازه می‌دهد که آزادانه به تجربه دنیای پیرامونشان و دنیای احساسات درونشان بپردازند. شاید بازی به نظر شما یک فعالیت صرفاً کودکانه بیاید اما در واقع چیزی بیش از این هاست – حل مشکلات، تقویت مهارت، غلبه بر چالش‌های فیزیکی و روانی – و فرا‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد. در زیر برخی از چیز‌هایی که کودکتان با بازی تجربه کرده و می‌آموزد به همراه شیوه‌هایی برای افزایش فواید بازی آمده است.

بازی و نقش آن در رشد جسمانی

هماهنگی در رشد سیستم بدنی انسان با میزان فعالیت او ارتباط دارد. بازی باعث افزایش قدرت عضلات بزرگ در کودکان می شود. همچنین باعث توسعه سیستم ارگانیکی مانند تنفس ، گردش خون ، گوارش ، غدد و اعصاب می شود. بازی انرژی اضافی کودکان را در جهت نشاط آور شدن زندگی بکار می گیرد

کودکان با این طرف و آن طرف پرت کردن توپ، عضلات خود را تمرین می دهند و دست و چشم خود را هماهنگ  می کنند. بازی، غالباً شامل فعالیت ماهیچه ای می شود که نقشی حیاتی در رشد جسمی دارد. کودکان با تمرین و تکرار مهارتهای جدید خود، قوت ساختارهای زیست شناختی خود را بالا می برند و فرصت های جدیدی برای یادگیری های بعدی فراهم می آورند.

بازی موجب رشد هماهنگ دستگاه ها و اعضای مختلف بدن و باعث تقویت حواس کودک می شود. همچنین نیرو و انرژی بدن را به بهترین شکل ممکن مصرف می کند و موجب آگاهی کودک از توانایی های بدنی و فکری خود می شود ( وندرزندن، 1996، ترجمه گنجی، 1383 ).

بازی و نقش آن در رشد اجتماعی

کودکان پس از گذر از بازی های فردی بدلیل نیازهای اجتماعی به عضویت درگروه درمی آیند. بازی باعث ایجاد مراوده و ارتباط متقابل کودکان و اطاعت از قانون می شود. بازی  جهت  حفظ  الگوهای  اجتماعی ،  موجودیت  نظام اجتماعی و تحقق اهداف گروهی ضرورت دارد. ( گروس). بهترین راه جهت آموزش رعایت اصول و مقررات شرکت کودک در بازی است

در خانواده و مدرسه معمولاً از کودکان می خواهند که از الگوهای رفتاری تعیین شده پیروی کند. اما در دنیای بازی، کودک می تواند شرایط بازی را دلخواهانه طوری شکل دهد که هرگونه فعالیتی متناسب با سنین مختلف در آن داشته باشد.

کودکان در جریان بازی احساسات همسالان خود را از طریق به اشتراک گذاشتن وسایل خود با آنها درک می کنند و از طریق اجرای نقشهای مختلف با نیازها و آرزوهای دیگران ارتباط بر قرار می کنند. آنها در جریان بازی برای تصاحب فضا و یا نقش و ابزار خاصی در بازی به صورت واقعی و طبیعی با دیدگاههای دیگران آشنا می شوند ( ایزنبرگ و جالونگو، 2012 ).

علاوه بر این، بازی به تمرین نقش ها در کودکان و هویت یابی آنها نیز، کمک می کند.

– تمرین نقش ها : کودک در نقش های پدر، مادر، دکتر، بیمار، فروشنده، مدرسه، معلم، شاگرد و غیره بازی می کند. کودک به کمک بازی های سازمان یافته یاد می گیرد که نوبت را رعایت کند و فعالیت های خود را در ارتباط با فعالیت های فرد دیگری انجام دهد.

–  ساخت هویت: بازی موجب می شود که کودک  از خود بیرون بیاید و خود را از دید دیگران نگاه کند. بدین ترتیب، کودک به خویشتن پنداری خود شکل می دهد( وندرزندن، 1996، ترجمه گنجی، 1383 ).

بازی و نقش آن در رشد عاطفی

بازی وسیله ای برای نمایش خواسته های درونی کودک می باشد. در بازی کودک به صورت آگاهانه یا نا آگاهانه نقطه نظرات خود را ارائه می دهد. بازی باعث کاهش تنش های عاطفی – روانی کودکان می شود و  زمینه  برقراری ارتباط عاطفی باهمسالان وایجاد خوشنودی در رابطه با انگیزه ها و خواسته هایی که  در دنیای  واقعی سرکوب شده اند می باشد

بازی نیاز به برتری جویی را ارضا می کند و موجب ابراز احساسات، عواطف، ترسها، تردید ها، مهر و محبت، خشم و کینه و نگرانی ها می شود، همچنین تمایل به جنگجویی و ستیزه جویی را کم می کند و برون ریزی عواطف کودک را افزایش می دهد. کودکان غالباً احساسات و هیجانات خود را از طریق بازی نشان می دهند ( ویک استروم، 2005 ).

ابراز احساسات کودکان از طریق بازی به چند طریق صورت می گیرد :

–  تنظیم موقعیت بازی مطابق با شرایط روحی خود : به عنوان نمونه کودکی که از تاریکی می ترسد، بازی خود را طوری تنظیم می کند که تاریکی و شب در آن وجود نداشته باشد.

–  جبران : در این فرایند کودکان، وضعیتی را که در دنیای واقعی برای آنها ممنوع است، در دنیای بازی خود شکل می دهند. به عنوان نمونه کودکان در بازی های خود، در صبحانه بستنی می خورند، در حالیکه در زندگی واقعی چنین اجازه ای را ندارند.

–  کنترل فشارهای روحی : کودکان به وسیله خلق مجدد تجارب ناخوشایند و ترسناک در بازی های خود، سعی در کاهش فشار روحی ناشی از آن تجربه دارند. مثلاً کودکی که در بزرگراه شاهد صحنه واقعی تصادف بوده، در بازیهای خود بارها و بارها این صحنه را به نمایش می گذارد ( ایزنبرگ و جالونگو، 2012 ).

– بازی فعالیت انعطاف پذیری است که موجب می شود کودک با ترس های خود مقابله کند؛ ترس از افراد شرور، جادوگرها، اشباح، سگها، دزدها و همین طور چیزهای دیگر. به کمک تخیل، کودک می تواند، بدون ترس با این موجودات روبرو شود و حتی آنها را از بین ببرد ( وندرزندن، 1996، ترجمه گنجی، 1383 )

بازی و  رشد خلاقیت

 خلاقیت در فرایند رشد و یادگیری کودکان، نقش مهمی را ایفا می کند. فروید معتقد است که خیلی از کودکان در جریان بازی مثل یک نویسنده خلاق عمل می کنند، زیرا آنها در جریان بازی دنیایی را می سازند که مختص خود آنهاست یا اینکه اشیاء و افراد دنیای واقعی را به طریقی که برای آنها خوشایند است، سازماندهی مجدد می کنند. در واقع، می توان گفت نویسندگان خلاق مثل کودکان عمل می کنند. آنها در جریان نویسندگی دنیای فانتزی را خلق می کنند که با دامنه گسترده ای از احساسات آنها در ارتباط است (ایزنبرگ و جالونگو، 2012).

این نکته قابل تأمل است که بازی و تفکر خلاق هر دو با رشد تفکر کودک ارتباط دارند زیرا، هر دو فعالیت مبتنی بر استفاده از نمادها هستند. تحقیقات نشان داده که وقتی بچه ها از تخیل خود در بازی استفاده می کنند، خلاقیت آنها رشد کرده تکالیف مدرسه خود را بهتر انجام می دهند، ضمن اینکه استفاده از رویکرد حل مسأله در جریان یادگیری افزایش می یابد.

بازی و رشد شناختی

 بازی به کودک اجازه می دهد که در زمینه های حسی – حرکتی به کشف هایی دست یابد. مثلاً، کودک بزرگی و شکل، بلندی و کوتاهی، سفتی و نرمی، صافی و زبری و ویژگی های دیگر را کشف می کند. او دستکاری می کند، طبقه بندی می کند، الگو می دهد، جور می کند و اندازه می گیرد. وقتی او می سازد و بعد خراب می کند، به ویژگی های اشیا پی می برد و مفاهیم مربوط به توده، ارتفاع، حجم و بافت را کسب می کند.

توصیه هایی برای والدین:

1-به کودک حق انتخاب نوع بازی داده شود.

2. در انتخاب نوع بازی به سن و جنس و توانایی های فرزندمان توجه کنیم.

3- به بازی کودکان اهمیت دهیم زیرا زندگی آن ها در بازی شکل واقعی به خود می گیرد.

4. به یاد داشته باشید که بازی بهترین فرصت برای والدین است تا به کودکان خود مفاهیم اساسی در زندگی را بیاموزند.

5. از محدود کردن کودک در هنگام بازی بپرهیزیم و  برای خاتمه بازی از امر و نهی کردن جداً خودداری کنیم.

6. از وارد شدن به محیط بازی کودکان تا حد امکان بپرهیزیم.

7. مراقب باشیم که محیط بازی موجب آسیب جسمی، فکری و یا روانی کودک نشود.

8. در هر بازی سعی شود اصول و قوانینی حساب شده به کودک آموخته شود که به عنوان ضوابط و اصول زندگی به حساب آیند.

9. بازی باید حالت طبیعی داشته باشد نه تصنعی زیرا در آن صورت کودک آن را برای خود دشوار و سنگین خواهد دانست.

10. هر چه بیشتر با کودک بازی کنید، بیشتر یاد می گیرد که چگونه با دیگران رفتار کند.

11. بهتر است هنگامی که کودکان مشغول بازی هستند در فرایند بازی آنها دخالت نکنیم، اما در صورت نزاع و درگیری می توانیم قوانین بازی را به آنها یادآوری کنیم.

12. به والدین توصیه می شود روزانه دو نوبت ( هرنوبت نیم ساعت ) را به بازی با کودکان خود اختصاص دهند و در جریان بازی ریاست کودک خود بر این جریان را بپذیرند.

13. استفاده از اسباب بازی های مختلف می تواند در رشد خلاقیت کودکان و مهارت کار با اشیاء را در آنها افزایش دهد. برای این منظ.ور از اسباب بازیهای متنوع و خلاق نظیر پازل ها،  لگوها و … برای کودکان استفاده کنید.

14. از خراب شدن اسباب بازی کودکان خودنگران نشوید، این یک موضوع اجتناب ناپذیر برای کودکان محسوب می شود. فقط به خاطر داشته باشید که اسباب بازی خراب آنها وسیله خوبی برای ساخت کاردستی ها و وسایل جدید توسط خود کودکان است. اسباب بازیهای خراب را به طور کامل تفکیک کرده و تمام قطعات آن را از هم جدا کنید و کودکان را تشویق کنید تا با استفاده از آن قطعات وسایل کاملاً متفاوت از شکل قبلی اسباب بازی درست کنند.

 دکتر ایرج خسرونیا، رئیس جامعه متخصصان داخلی ایران و فوق تخصص بیماری‌های داخلی گفت: بیشترین علت اسهال و استفراغ در فصل گرما، بدلیل ویروس و آلودگی‌های می‌باشد. 

 مطالعات جدید دانشمندان نشان می دهند کودکان هنگام بازی فوتبال باید از فشار بیش از اندازه به سر خود یا زدن ضربات زیاد به توپ جلوگیری کنند، زیرا در صورتی که مستعد ناهنجاری‌های عروقی در سیستم‌ مغزی خود باشند دچار عوارض وخیمی خواهند شد.

بررسی ها نشان می دهندففوتبال از بازی های پرخطر برای کودکان سنین پایین است زیرا جمجمه و مغز آن ها به هنگام برخورد با ضربات توپ منجر به آسیب های شدیدی می شود که به نوبه خود سهم زیادی در کاهش هوش کودکان دارد.

گفتنی است، بوالدین باید در نظر داشته باشند کودکانشان از توپ‌ها و وسایل استاندارد در هنگام ورزش استفاده کنند و از تکرار بیش از حد یک حرکت و فشار بیش از اندازه به سر در اثر تکرار یک ضربه خاص جلوگیری کنند تا از آسیب دیدگی‌ آنها مخصوصا از ناحیه حساسی مانند سر جلوگیری شود.

رشته های ورزشی زیادی وجود دارد که کودکان دائما باید با توپ های سنگین ارتباط داشته باشند که والدین قبل از ثبت نام کودکانشان حتما باید سیتم مغزی او را تحت ببرسی قرار دهند و در صورت داشتن هرگونه مشکلی از ثبت نام او در چنین کلاس هایی خودداری کنند.

منبع : بیا نی نی