دسته: شیرخوارگی تا …

دکتر سارنگ یونسی*، دکتر محمد مهدی طاهری امین*، دکتر پوراندخت سعادتی**

* دکترای حرفه ای علوم آزمایشگاهی

** متخصص آسیب شناسی بالینی و تشریحی

آزمایشگاه نیلو

در ادامه مبحث قسمت اول، مشخص شد که تشخیص به موقع یک بیماری متابولیک طی پروسه غربالگری نوزادان دارای مزایای ذیل خواهد بود:
– انجام اقدامات درمانی مناسب و به موقع برای نوزاد مورد نظر
– ارائه توصیه‌های ژنتیکی لازم برای نوزاد و والدین
– در نظر گرفتن تشخیص‌های صحیح دوران بارداری برای بارداری‌های آینده

اختلالاتی که در غربالگری نوزادان مورد بررسی اولیه (غربال ) قرار می‌گیرد باید از معیارهای زیر برخوردار باشند:
1- شیوع بیماری در جمعیت مورد مطالعه به اندازه‌ای باشد که انجام غربالگری موجه به نظر برسد.
2- سرانجام بیماری مورد نظر در صورت عدم درمان به خوبی مشخص شده باشد.
3- به طور وضوح مشخص شده باشد که عدم درمان چه اهمیت و سهمی در مرگ‌ومیر یا ناخوشی نوزاد خواهد داشت.
4- برای بیماری مورد نظر درمان موثری موجود باشد به نحوی که بتواند ازعوارض و پیامدهای نامطلوب بیماری بکاهد یا از آنها جلوگیری کند.
5- تست انجام‌شده ایمن، ساده و آنقدر حساس باشد که بتواند نوزادان مبتلا به بیماری مورد نظر را شناسایی کند.
6- برای مواردی که تست غربالگری مثبت شده، تست تاییدی مناسبی موجود باشد.
7- قیمت تمام شده برای انجام تست، درمان و پیشگیری از پیامدهای بیماری مورد نظر نسبت به مخارج اداره موارد درمان نشده پایین‌تر باشد.

برخی بیماری‌ها ازهمه معیارهای فوق برخوردارند، مانند بیماری فنیل کتونوری (PKU) که با شیوع 1 به 10000 در تمامی کشورها به عنوان بیماری پایه در برنامه‌های غربالگری گنجانده شده است. بیماری PKU در صورت عدم درمان می‌تواند موجب عقب‌ماندگی ذهنی نوزاد شود و حتی وی را نیازمند نگه‌داری طولانی مدت در مراکز نگهداری عقب‌ماندگان ذهنی گرداند و بدین ترتیب هزینه مالی زیادی را بر خانواده تحمیل کند. اما تشخیص به موقع آن و انجام مداخلات تغذیه‌ای اولیه (مثل حذف فنیل آلانین از رژیم غذایی) پیامدهای بسیار خوبی داشته و چه بسا فرد مبتلا از زندگی نرمالی برخوردار خواهد بود. تست غربالگری ارزان و دقیق بوده، با اندازه‌گیری میزان ماده‌ای موسوم به “فنیل آلانین” در یک لکه خون خشک شده روی کاغذ صافی انجام می‌شود. به علاوه انجام تست‌های تشخیصی (تاییدی) این بیماری در بسیاری از آزمایشگاه‌ها به راحتی امکان‌پذیراست.

به طور کلی اختلالات متابولیک در سه گروه تشخیصی قرار می‌گیرند:
1- اختلالاتی که در آنها سوخت‌وساز بدن ( به منظور تولید انرژی) دچار اختلال شده و در نتیجه تظاهرات دائمی، پیشرونده، غیروابسته به رویدادهای همزمان را ایجاد می‌کند. این اختلالات با غذاهای مصرفی ارتباطی ندارند. مثل اختلالات لیزوزومی (lysosomal disorders)، اختلالات پروگزیمال (peroximal disorders) و اختلالات مربوط به انتقال یا فرآیندهای داخل سلولی.
2- اختلالاتی که مشکل مربوط به مسیرهای متابولیکی واسطه‌ای بوده و موجب تجمع (انباشت) مواد سمی (توکسیک) حاصله در بدن می‌شود (زیرا این مواد نمی‌توانند به صورت طبیعی به مصرف برسند). مثل اختلالات متابولیسم اسیدهای آمینه
3- اختلالاتی که ناشی از کمبود تولید انرژی یا فقدان مصرف انرژی در کبد، قلب، عضله و مغز است. این بیماری‌ها عبارتند از: لاکتیک اسیدمی‌های مادرزادی (Congenital lactic acidemias)، نقص در اکسیداسیون اسیدهای چرب، نقص در گلوکونئوژنز و اختلالات زنجیره تنفسی میتوکندریال.
نحوه توارث بیشتر این اختلالات به صورت اتوزومال مغلوب است (یعنی فرد باید در دوران جنینی از هر والد خود یک ژن معیوب را دریافت کرده باشد تا بدان بیماری مبتلا شود).
در یک سوم بچه‌های مبتلا به بیماری‌های متابولیک ناشی از تجمع مواد سمی یا نقص در تولید انرژی، بیماری خود را با تاخیر نشان می‌دهد (late onset)، یعنی نوزاد در بدو تولد سالم به نظر می‌رسد و علائم بیماری معمولاً بعد از یک سال یا دیرتر بروز می‌کنند. علائم معمولاً به دنبال عفونت‌های ویروسی، تب یا اسهال شدید بروز می‌کنند. زیرا دراین شرایط میزان تجزیه پروتئین‌های ذخیره شده سلولی و بافتی افزایش می‌یابد و ظهورعلائم این بیماری‌ها شتاب می‌گیرد. این حملات می‌تواند خود به خود بهبود یابد یا نیازمند مراقبت‌های شدید باشند. ممکن است این حملات به دنبال پرخوری (مثلا ایام عید و تعطیلات) بروز کنند. 

مفهوم بیومارکرهای اولیه و ثانویه در غربالگری نوزادان
بیومارکرها مولکول‌هایی هستند که به طور طبیعی نیز در مایعات بدن وجود دارند و اندازه‌گیری آنها می‌تواند برای بررسی فرآیندهای بیولوژیکی نرمال، وضعیت بیماری و یا پاسخ به درمان مورد استفاده قرار گیرد. بیومارکرهای اولیه متابولیت هایی هستند که در مسیر بیوشیمیایی یک فرآیند و طی یک بیماری خاص میزان آنها دستخوش تغییر شده و ارزش تشخیصی پیدا می‌کنند. در حالیکه بیومارکرهای ثانویه، موادی هستند که تغییراتشان افزایش احتمال ابتلا به یک بیماری متابولیک را مطرح می نماید. این مارکرها بیشتر بصورت نسبت میان آنالیت ها نشان داده می شوند.

علایم بالینی عمومی اختلالات
تشخیص بالینی بیماریهای متابولیک بسیار مشکل است زیرا علائم آنها غیراختصاصی بوده و در بیماریهای دیگر نیز مشاهده می‌شوند. نوزادان مبتلا به بیماری های متابولیک معمولاً در بدو تولد نرمال هستند. اغلب اوقات نشانه های یک بیماری متابولیک ارثی غیراختصاصی و شبیه به عفونت خون یا بیماریهای مادرزادی قلب است. علائم و نشانه‌ها شامل خواب‌آلودگی- بی‌اشتهائی، تشنج و استفراغ بوده و ممکن است حتی چند ساعت بعد از تولد ظاهر شوند. ولی معمولاً اواخر هفته اول که نوزاد به مقدار کافی شیر خورده است ظاهر می‌گردند. بیماری های متابولیک نوزادی در صورت عدم درمان می توانند منجر به عقب ماندگی ذهنی، ناهنجاریهای شدید روانی و حتی مرگ نوزاد شوند.

1- تظاهرات: عمومأ به صورت ضعف، سستی و کما بروز می کنند. در این گروه معمولأ یک دوره بی علامت وجود دارد که بسته به نوع اختلال، طول مدت آن متغیر است. پس از یک دوره بی علامتی، نشانه هایی همچون بی اشتهایی، بیحالی و کاهش سطح هوشیاری ظاهر می گردد و بدنبال آن اختلالاتی در تنفس و ریتم قلب بصورت کاهش تعداد ضربان قلب بوجود می آید. هیپوترمی (کاهش دمای بدن)، ترمور (لغوه)، برشهای عضلانی و نهایتأ کما با انقباضات نرمال یا شدید عضلانی پدیدار می شوند.

2- تشنج: تشنج بصورت ایزوله (=تنها علامت) در بیماریهای متابولیک بسیار نادر است و صرفاً در تشنج وابسته به کمبود پیریدوکسین (ویتامین B6)، فولیک اسید، بیوتین و سوءجذب مادرزادی منیزیم دیده می شود که همگی درمان پذیر هستند. در حالی که در سایر بیماریهای متابولیک، تشنج اغلب با هیپوگلیسمی (=کاهش قند خون)، کاهش سطح هوشیاری و کما همراه می باشد.

3- عضلانی: به اشکال مختلف نظیر ضعف عضلانی و گرفتگی های عضلانی بروز می کند.

4- دیسمورفیسم ومالفورماسیونها (بد شکلی و ناهنجاری) : برخی از بیماریهای متابولیک با دیسمورفیسم صورت همراه با ناهنجاری تظاهر می کنند.

5- تظاهرات کبدی: بیشتر به صورت نارسایی کبدی بروز می کند که علائم آن شامل زردی، افزایش آنزیم های کبدی، مرگ سلولهای کبدی، هیپوگلیسمی و تجمع مایع در حفره شکم می باشد.

6- تظاهرات قلبی: بزرگی قلب که اغلب همراه با ضعف عضلانی می باشد، عمدتاً در اختلالات اسیدهای چرب دیده میشود. گاهی علائم قلبی تنها بصورت آریتمی یا اختلالات سیستم هدایتی قلبی دیده می شود.

7- هیپرآمونمیا (افزایش آمونیاک خون): اختلالات عصبی حاد، تابلوی اصلی افزایش آمونیاک است و در راس تشخیصهای افتراقی آن، اختلالات سیکل اوره و ارگانیک اسیداوری ها قرار دارند. زمان بروز هیپرآمونمیا کلید تشخیصی در برخی از بیماریهاست. بعنوان مثال در کمبود آنزیم پیرووات کربوکسیلاز و گلوتاریک اسیدوری تیپ 2 ممکن است در 24 ساعت اول عمر، هیپرآمونمی ظاهر شود. در حالی که در اختلالات سیکل اوره معمولا پس از 24 ساعت اول و بدنبال تغذیه، افزایش آمونیاک مشاهده می شود. باید توجه داشت که هیپرآمونمیا مختص بیماریهای متابولیک نبوده، ممکن است در نوزادان نارس، نوزادان مبتلا به تبخال مادرزادی و اختلال کارکرد کبد هم دیده شود.

8- اسیدوز متابولیک: اسیدوز به حالتی اطلاق می شود که در آن pH خون به کمتر از 7.35 کاهش می یابد. این حالت می تواند منشا تنفسی یا متابولیکی داشته باشد. اسیدوز متابولیک (ناشی از افزایش سایر اسیدها در خون (اسید لاکتیک، اسید پیروویک و …) یافته شایع بسیاری از بیماریهای متابولیک است .

9- هیپوگلیسمی (کاهش قند خون): در اغلب اختلالات متابولیسم پروتئینها، کربوهیدراتها و اسیدهای چرب، کاهش قند خون مشاهده می گردد که در راس آنها به GSD (Glycogen Storage Disease) می توان اشاره کرد. وجود یا عدم افزایش ترکیبات استونی خون به افتراق این بیماریها کمک می نماید.

10- نارسایی چشمی: مثل آب مروارید و آب سیاه

11- سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (Sudden infant death syndrome)

12- تظاهرات گوارشی: به صورت بی اشتهایی، استفراغ، اسهال و سوءجذب
 بعضی از بیماریها علائم اختصاصی دارند مثل بی رنگ شدن عدسی چشم و تشکیل لخته در خون که اختصاصی بیماری هموسیستینوریا می باشد، ولی بعضی دیگر از علائم غیراختصاصی هستند مثل بزرگی کبد، تشنج و عقب ماندگی ذهنی.

لینک دانلود
http://niloulab.com/mothers/metabolic_disorders_in_iran

 

 

در ادامه مباحث قبلی به بررسی یکی از مهمترین اختلالاتی که طی این فرآیند مورد غربالگری قرار می گیرد، اختلالات چرخه تولید اوره، می پردازیم.

دکتر سارنگ یونسی*، دکتر محمد مهدی طاهری امین*، دکتر پوراندخت سعادتی**
* دکترای حرفه ای علوم آزمایشگاهی
** متخصص آسیب شناسی بالینی و تشریحی

 اختلالات چرخه تولید اوره
– گروهی از اختلالات ژنتیکی هستند که به علت نقص یا کمبود آنزیم‌های موثر در چرخه اورهبروز می‌کنند. تمام بیماریهای مذکور به صورت اتوزومال مغلوب به ارث (به غیر از بیماری OTC که ژن آن بر روی کروموزوم X قراردارد) می رسد یعنی برای بروز بیماری یک کپی از ژن معیوب از هر والد مورد نیاز است و این بیماری در دختران و پسران به یک نسبت مشاهده می شود. افراد مبتلا به این بیماریها، برای دفع آمونیاک بدن با مشکل مواجه اند. شیوع تخمینی این بیماری حدود 1 به 8000 است ولی این شیوع واقعی نیست، زیرا بسیاری از موارد این بیماری غیرقابل تشخیص مانده و حتی ممکن است نوزاد فوت نماید بدون آنکه تشخیص قطعی برایش پیدا شده باشد. بطور مثال گفته می شود که عامل 20% سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) ناشی از اختلالات متابولیسم نوزادان، بویژه اختلالات چرخه اوره می باشد. بعضی از بچه هایی که طیف های مختلف اوتیسم و یا اختلالات رفتاری (مثل بیش فعالی همراه با جیغ و فریاد، آسیب زدن به خود، هذیان گویی) از خود نشان می دهند در واقع ممکن است جزو موارد تشخیص داده نشده اختلالات سیکل اوره باشند.
– آمونیاک ماده ای به شدت سمی است که از تجزیه پروتئینها و اسیدهای آمینه به وجود می آید به همین دلیل قبل از دفع به اوره تبدیل می شود. اوره ماده ای غیر سمی بوده و به راحتی از طریق ادرار دفع می گردد. اگر آمونیاک به اوره تبدیل نشود، غلظت آن در خون افزایش می یابد و سبب وضعیتی به نام هایپر آمونمیا می شود. افزایش سطح آمونیاک خون برای مدت طولانی، آسیبهای غیرقابل برگشت مغزی، کوما و در نهایت مرگ را به همراه خواهد داشت. بنابراین سیکل اوره باعث سم زدایی آمونیاک و برداشت مازاد گروه های آمینه ازت دار از بدن می شود. شایان ذکر است که حدود 80% نیتروژن تولید شده در بدن، از طریق سنتز کبدی اوره دفع می شود.
– در چرخه تولید اوره شامل 5 آنزیم دخالت دارند و نقص در هر کدام از آنها منجر به انباشته شدن آمونیاک در بدن می شود و 8 بیماری مختلف را در بر می گیرد.

علائم بالینی
به طور کلی شروع و شدت حمله در اختلالات سیکل اوره به شدت متغیر بوده و به نوع جهش ژنی آنزیم مربوطه و میزان عملکرد آن در سیکل اوره بستگی دارد. در نتیجه بر مبنای نوع موتاسیون، اختلالات سیکل اوره به سه فرم: شدید، متوسط و خفیف دیده می شوند. فرم های متوسط تا خفیف بیماری در حالت نرمال مشکلی نداشته مگر اینکه وضعیت استرس زایی (مثل ابتلاء به عفونت ها بویژه عفونت های ویروسی، مصرف بیش از حد پروتئین ها – بویژه در تعطیلات –، انجام ورزش های سنگین، جراحی، گرسنگی طولانی و مصرف داروهایی نظیر والپوریک اسید، پردنیزولون و سایر ترکیبات کورتیکواستروئید) وجود داشته باشد که در اینصورت سبب افزایش سوخت و ساز پروتئین ها و در نتیجه افزایش تولید آمونیاک شده و بیمار به علائم مسمومیت با آمونیاک دچار می شود.
 – زمان تولد: طبیعی.
– دوره نوزادی: در فرم شدید پس از یک دوره کوتاه بدون علامت، علائم سریعاً پیشرونده در عرض چند روز اول زندگی (36 الی 48 ساعت پس از تولد) ظاهر می‌شود که شامل خواب آلودگی، خوب شیر نخوردن، تنفس سریع و یا کند، بی‌ثباتی درجه حرارت (بخصوص کاهش درجه حرارت بدن)، تشنج، آسیب مغزی، کمای عمیق، از دست رفتن واکنش های طبیعی نوزادی و خونریزی داخل جمجمه (ناشی از نقص سیستم انعقادی) می‌باشند. همه این حالتها نشانه افزایش آمونیاک خون است.
– دوران شیرخوارگی و کودکی: اختلال رشد جسمانی، مشکلات تغذیه‌ای، استفراغ، آسیب مغزی حمله‌ای با بروز خواب آلودگی، عدم تعادل و تشنج.
– دوران نوجوانی و بزرگسالی: بیشتر در فرم های متوسط و خفیف دیده می شود. مشکلات رفتاری، حملات عدم تشخیص موقعیت، خواب آلودگی، مشکلات روانی (مثل سایکوز یا روان پریشی، اسکیزوفرنی و دو قطبی شدن) و آسیب مغزی راجعه که معمولاً بدنبال مصرف پروتئین زیاد و یا استرس رخ می دهد. بزرگسالان مبتلا به فرم خفیف بیماری،غالبأ ناشناخته باقی می مانند و گاهی در اورژانس بیمارستان با علائمی نظیر تلوتلو خوردن، گیجی، پرخاشگری و عدم هوشیاری مراجعه می کنند که با مسمومیت دارویی و یا الکلی اشتباه گرفته می شوند.
اختلالات سیکل اوره شایعترین علت افزایش شدید آمونیاک است که به صورت اختلالات عصبی عود کننده، پیشرونده یا مزمن ناشی از ورم مغزی، تظاهر می کنند. با توجه به زمان کوتاه از شروع اولین علائم تا ایجاد صدمات غیر قابل برگشت مغزی، تشخیص و درمان سریع و موثر بسیار حائز اهمیت است. پیش آگهی از نظر عوارض عصبی و سایکوموتور بشرطی که مدت کما قبل از شروع درمان کمتر از 36 ساعت بوده باشد، خوب است.
بحران‌های متابولیک معمولاً طی دوران نوزادی، انتهای دوره کودکی و دوران بلوغ ظاهر می شود. در بین این فاصله وضعیت کودکان نسبتاً خوب بوده، ولی ممکن است پیشرفت رشد فیزیکی آنها ضعیف باشد.

غربالگری نوزادان:
⦁ طی غربالگری بیماریهای متابولیک در نوزادان 2 تا 7 روزه با استفاده از تست MS/MS مارکرهای مربوط به اسیدهای آمینه اندازه گیری می شود.
⦁ از جمله مارکرهایی که طی این غربالگری اندازه گیری می شوند می توان از اسیدهای آمینه آرژنین، سیترولین، آرژینوسوکسینیک اسید، اورنیتین و هموسیترولین نام برد، که بعنوان مارکرهای اولیه غربالگری اختلالات چرخه تولید اوره محسوب می گردند. در صورتی که درغربالگری نتیجه تست های فوق بالاتر از حد نرمال باشد، باید تست MS/MS 1 الی 2 روز بعد با خونگیری مجدد، تکرار شود. بدیهی است در صورت وجود مشکل آنزیمی میزان این مارکرها در نمونه دوم افزایش بیشتری پیدا خواهند کرد.
⦁ مارکرهای ثانویه: بعد از تائید افزایش مارکرهای اولیه طی دو مرحله نمونه گیری فوق، تغییرات مارکرهای ثانویه طی دو مرحله نمونه گیری نیز با محاسبه نسبت های زیر چک می شود:
افزایش نسبت های آرژینوسوکسینیک اسید/آرژنین و سیترولین/آرژنین (بیشتر از 95/5)
در صورت مشاهده افزایش نسبت های فوق و وجود این تغییرات در مارکرهای ثانویه، جواب فرد به عنوان یک جواب “خارج از محدوده نرمال” تلقی و بعنوان یک تست “مشکوک” از نظر اختلالات چرخه تولید اوره گزارش و انجام تست های تائیدی یا تشخیصی برای تائید تشخیص بیماری توصیه می شود.
ادامه مطالب در لینک زیر:
http://niloulab.com/mothers/urea_cycle_disorders

 

 

برند مولفیکس موفق به کسب تندیس برند محبوب از سوی مصرف‌کنندگان شده است. امری که بر کیفیت بالای این محصول تاکید کرده و این محصول را محصولی قابل اعتماد می‌سازد. از میان سیصد و پنجاه هزار مادر، اکثریت  بر این کیفیت صحه گذاشته‌اند.

با تکیه بر همین موفقیت، سرمایه‌گذاران خارجی این برند از کشور ترکیه برای گرفتن سهم بیشتری از بازار همت بیشتری به خرج داده و در راستای اجرایی شدن اهداف خود سرمایه‌گذاری‌های بیشتری را انجام می‌دهند.

به‌این‌ترتیب شرکت تولیدی پارس‌حیات به منظور برآوردن نیازهای بازار ایران در حوزه‌ی پوشک و نواربهداشتی با برندهای مولفیکس و مولپد تاسیس شده و در ادامه برندهای تنو و پاپیا را در حوزه‌ی دستمال‌کاغذی به محصولات خود افزوده است. 

این مجموعه موفق شده از روز نخست تصمیم‌گیری برای تولید محصول تا به امروز علاوه بر در دست گرفتن بیش از 50درصد از سهم بازار ایران، سال‌هایی طلایی را سپری کند. 

عوامل متعددی منجر به انتخاب برند مولفیکس به‌عنوان برند محبوب شده است. بهبود کیفی، توجه به رضایت مصرف‌کنندگان و حفظ تعهدات شرکت همه از معیارهایی بوده‌اند که در کسب این موفقیت نقش پررنگی را ایفا کرده‌اند. علاوه‌براین کنترل قیمت با هدف حمایت از مصرف‌کننده‌ی ایرانی از دیگر نکاتی است که پارس‌حیات همواره به آن متعهد بوده است. طبق گفته‌های مدیرعامل پارس‌حیات، این سازمان نه‌تنها به رضایت مصرف‌‌کننده اهمیت می‌دهد بلکه در تلاش است تا به مصرف‌کننده احساس خوشایندی از مصرف را هدیه کند. هر شرکتی با حفظ قدرت برند خود می‌تواند به حیات خود ادامه دهد. پارس‌حیات می‌داند که مصرف‌کنندگان به دنبال رفع کدام نیازهای خود هستند و می‌کوشد تا خواسته‌های آنان را با اهمیت دادن به صنعت مراقبت از سلامتی، برآورده کند. طبق آمارها، به‌طور متوسط در هر دقیقه هشت هزار ایرانی محصولات پارس‌حیات را لمس می‌کنند؛ امری که خود نشانگر اهمیت و محبوبیت برندهای گوناگون پارس‌حیات نزد مخاطبان است. 

نوزادی فرزندتان به سرعت می‌گذرد. اگرچه این دوران ساده نیست، اما خیلی زود دلتان برای آن تنگ خواهد شد. با قدری خلاقیت می‌توانید از این دوران، فرصتی بینظیر برای لذت بردن خانوادگی بسازید.

کانگورو شوید
درست مثل کانگوروها فرزندتان را روی شکم بگیرید و حتی با او تماس پوستی بر‌قرار کنید. این کار به بهبود وضعیت تنفسی نوزاد و منظم شدن ضربان قلبش هم کمک می‌کند.

سالن مد راه بیندازید
هر بار که لباس تازه‌ای تن بچه‌ها می‌کنید احتمالا توی دلتان قند آب می‌شود. هیچ عیبی ندارد اگر سالن مد دو نفره‌تان را راه بیندازید و چشم‌هایتان را با دیدن فسقلی و لباس‌های رنگارنگش نوازش دهید.

خاطرات را ثبت کنید
بچه‌ها خیلی زود بزرگ می‌شوند و به ویژه سال اول تولدشان به سرعت برق و باد می‌گذرد.در ثبت رفتارهایشان کوتاهی نفرمایید لطفا! می‌توانید بعدا که بزرگتر شد این خاطره‌ها را ذره ذره رو کنید و بخشی از آن‌ها را برای روز ازدواجش کنار بگذارید. فقط حتما حتما به حریم شخصی‌اش احترام بگذارید و آن‌ها را یکراست روانه شبکه‌های اجتماعی نکنید. 

اسباب بازی محبوبش را بشناسید
نسبت به اسباب‌بازی‌های مورد علاقه فرزندتان کنجکاوی به خرج دهید و هر بار که قرار است او را به گردش یا مهمانی ببرید یک یا دو عدد از این اسباب‌بازی‌ها را همراهتان ببرید. 

صدای عروسک‌هایش شوید
برای سرگرم کردن بچه‌ها، چند عروسک بند انگشتی و خلاقیت مادرانه اتفاق خوبی است. برای هر شخصیت صدایتان را عوض کنید و از دیدن چشم‌های متعجب کوچولو شاد شوید.

قرار دو نفره بگذارید
هر وقت که احساس کردید دنیا برایتان تنگ شده و برای خودتان وقت ندارید، فرزندتان را توی کالسکه بگذارید و سر قرار بروید، قراری که می‌توانید فقط خودتان دو تا در آن حضور داشته باشید. سر زدن به باغ وحش یا حتی نزدیکترین کافی‌شاپ که سیگار کشیدن در آن ممنوع است، ایده‌های خوبی به نظر می‌رسند.

لقب مخفیانه انتخاب کنید
یک راز مادر و فرزندی داشته باشید و او را با لقبی که دوست دارید صدا بزنید، پرنسس کوچولو، آقای رئیس و غیره می‌توانند به شما ایده بدهند.

عکس‌های بچگی را با هم جور کنید
جلوی دست آوردن عکس‌های قدیمی خودتان و پیدا کردن شباهت‌هایی که با فرزندتان دارید یکی از بهترین کارهایی است که احساس تعلق خاطر به او را بیشتر می‌کند.

از غذا خوردنش لذت ببرید
اولین روزهایی که به تنهایی غذا خوردن را یاد می‌گیرد، رد لکه‌های غذا را از میز تا سقف می‌شود دنبال کرد. به جای حرص و جوش خوردن از کثیفی‌هایی که فسقلی ایجاد کرده، به قیافه‌اش و حرکاتش موقع غذا خوردن دقت کنید و کیف کنید.

ملیجک شخصی شوید
برای هیچ چیز و هیچ عکس ادا درنیاورید جز برای فسقلی‌ای که خیره به زبان درازی شما و دالی موشه مانده است. هر کاری توانستید بکنید و منتظر باشید قلبتان با شنیدن صدای خنده‌اش تند بزند.

ماساژش بدهید
ماساژ دادن هم باعث بهبود رشد کودک می‌شود و هم به بهبود وضعیت عاطفی بین شما کمک می‌کند. مطمئن باشید با دیدن ذوق زدگی او موقع ماساژ گرفتن، احساس رضایت و شادی می‌کنید.

با هم  تعاریف که نداریم! صدای گریه‌ی بچه‌ها می‌تواند مثل سوهان روی اعصاب مادری کشیده شود که هزار تا دغدغه‌ی فکری دارد. برای اینکه به این سوهان‌کاری پایان بدهید راه‌هایی وجود دارند که مادران دیگر با انجام دادنشان احساس خوبی پیدا کرده‌اند و به اعصابشان فرصت نفس کشیدن داده‌اند. در ادامه با این راه‌ها آشنا می‌شوید.

از ورزش غافل نشوید
به محض اینکه همسر محترمتان پایش را از در خانه داخل گذاشت، بچه را به او بدهید و با سر به سمت اولین باشگاه ورزشی اطرافتان بدوید! تحقیقات نشان می‌دهند ورزش کردن باعث ترشح هورمون اندورفین می‌‌شود و شادی و صبر بیشتری به مادران خواهد داد. اگر می‌خواهید برای باشگاه رفتن به همسرتان وابسته نباشید، دنبال ورزشگاهی بگردید که موقع ورزش شما، از فرزندتان مراقبت کند. هیچ‌کدام از این‌ها هم اگر به کارتان نیامد یک دی‌وی دی ورزشی بخرید و زمانی که فرزندتان خوابید، تلویزیون را روشن کنید و بدون صدا یا با صدای کم شروع به ورزش کردن کنید. خلاصه اینکه هر کاری بکنید که به ورزشتان برسید.

از خانه بیرون بزنید
خیلی از مادران به خاطر اینکه مبادا گریه‌های فرزندشان در مکان‌های عمومی زشت باشد، خودشان را در خانه حبس می‌کنند. این کار جز اضافه کردن به استرس و در مواردی بروز حالت‌های افسردگی پیامد دیگری ندارد. این بار که فرزندتان بی‌قراری کرد و احساس کردید الان است که گریه‌اش شروع شود، او را در کالسکه‌اش بگذارید و برای یک پیاده‌روی کوتاه بیرون بروید. بسیاری از بچه‌ها با دیدن مناظر بیرون، خیلی زود سرگرم و آرام می‌شوند. اگر هم نشدند مطمئن باشید استرسی که از گریه کردنشان در فضای باز پیدا می‌کنید خیلی کمتر از استرسی است که بین چهار دیوار خانه‌تان تجربه کرده‌اید.
موزیک گوش کنید
حتما درباره‌ی تاثیر پخش موسیقی برای بچه‌ها چیزهایی شنیده‌اید اما نکته‌ای که معمولا به آن اشاره‌ای نمی‌شود تاثیر پخش موسیقی برای مادران است. زمانی که بچه‌ها شروع به گریه‌ می‌کنند و حریفشان نمی‌شوید، هیچ عیبی ندارد اگر برای چند دقیقه او را تنها بگذارید و به یک موزیک آرامش‌بخش گوش دهید. وقتی ضربان قلبتان پایین آمد و اعصابتان آرام‌تر شد پیش او برگردید و برای آرام کردنش تلاش کنید.

از ته دل بخندید
زمانی که او گریه می‌کند لازم نیست شما هم زانوی غم بغل بگیرید و گریه کنید. شما قرار است از او مراقبت کنید و کسی که می‌خواهد دیگران را نجات بدهد اول باید ماسک اکسیژن خودش را بزند. ماسک اکسیژن شما برای وقت‌های پر سر و صدای گریه، خندیدن است. برای مثال اگر فرزندتان هر روز سر ساعت‌های خاصی برنامه‌ی نق زدن را شروع می‌کند، شما دیدن یک برنامه‌ی تلویزیونی خنده‌دار را شروع کنید. این کار کمکتان می‌کند آرام شوید و با روحیه‌ی بهتری از فسقلی نق‌نقو مراقبت کنید.

ریلکس کنید
خستگی ناشی از بی‌خوابی شبانه، پذیرفتن نقش تازه‌ای که اسمش مادر بودن است و مسئولیت سنگین آن، می‌تواند استرس مادرها را بالا ببرد. در مقابل این استرس اما تکنیک‌هایی هستند که استفاده از آن‌ها به مادران کمک می‌کند آرامش از دست رفته‌شان را به دست بیاورند. یکی از این تکنیک‌ها، تکنیک تنفس عمیق است. برای این کار کافی است دراز بکشید یا حتی صاف بنشیند. دو دست‌تان را روی شکم بگذارید و نفس کشیدن آرام و عمیق را شروع کنید. طوری که هر بار دست‌هایتان روی شکم بالا و پایین بروند. این کار را با تمرکز و دقت انجام دهید. بعد از چند بار تکرار شدن متوجه می‌شوید به طرز عجیبی آرام شده‌اید و استرس و خستگی‌تان کمتر شده است. تکنیک تنفس عمیق کمکتان می‌کند با صبر و انرژی بیشتری به امور مربوط به خودتان و فرزندتان برسید.
 
 

شما می‌توانید با این روش‌های گام‌به‌گامِ ماساژ کودک، فرزند دلبندتان را آرام کنید.
ما ماساژ کودک را برای شما به چند حرکت آسان تقسیم کردیم. هر قسمت را به‌آرامی حدود یک دقیقه انجام دهید. تمام مراحل را با یک فشار ملایم با سرانگشتان انجام دهید نه با کل کف دست.
با بالا بردن دمای اتاق یک فضای گرم و راحت برای کودکتان فراهم کنید. از یک حوله نرم برای پوشاندن بدن لطیف کودکتان استفاده کنید.

قبل از اینکه شروع کنید مطمئن باشد که موارد زیر در دسترستان قرار دارد:

• یک سطح صاف که با یک حوله یا پتوی نرم پوشانده شده باشد.
• مقدار کمی روغن بچه (از روغن‌زیتون هم می‌توانید استفاده کنید)
• دستمال‌کاغذی یا کاغذ توالت برای پاک کردن روغن‌های اضافی
• یک حوله نرم یا پتو برای پوشاندن فرزندتان
• پستانک اگر برای کودکتان آرامش بیشتری به همراه خواهد داشت
• نور ملایم
• موزیک آرامش‌بخش

اگر شما هم گاهی در آرام کردن گریه فرزند دلبندتان به مشکل برمی‌خورید، بد نیست که چند راهکار ساده و فوری یاد بگیرید که می‌توانند آرامش را زودتر و مؤثرتر به فضای زندگی‌تان وارد کنند. البته همه این راهکارها برای همه نوزادان مفید نخواهند بود و باید ببینید نوزاد شما به کدام‌یک، واکنش نشان می‌دهد و فوری آرام می‌شود.

1. به‌آرامی منطقه شکمی نوزاد را ماساژ دهید. دقت کنید که دستانتان سرد نباشند.
2. او را به یک فضای سبز مانند باغ یا پارک ببرید که در آن گیاهان سبز وجود داشته باشد.
3. صدای غافلگیرکننده‌ای مثل صدای آروغ یا سرفه یا صدای حیوانات، گاهی اوقات می‌تواند مفید باشد.
4. می‌توانید به‌آرامی موهای نوزاد را نوازش کرده یا با یک برس نرم، آن‌ها را شانه کنید.
5. سشوار را روشن کنید. صدای آن می‌تواند گریه کردن نوزاد را در برخی موارد متوقف کند.
6. کودک را به دست کسی غیر از خودتان بدهید. این تغییر ممکن است به آرام کردن او کمک کند.
7. کمی بر روی چمن یا زمینی که سنگ‌های کوچک دارد، قدم بزنید.
8. ماساژ دادن کف پا تجربه‌ای بسیار آرام‌بخش بوده و می‌تواند آرامش را در هر سنی برای انسان به ارمغان آورد.
9. با صورت خود اداهای بامزه و خنده‌دار دربیاورید.
10. یک شیشه شیر خشک گرم درست کرده و آن را روی شکم کودک قرار دهید.
11. جاروبرقی را روشن کنید.
12. یک آواز آرام و لذت‌بخش یا لالایی برای نوزاد بخوانید.
13. اگر می‌توانید، جلوی یک توله‌سگ بانمک بنشینید و او را تماشا کنید.