وقتی بچه به دنیا می‌‌آید، پدر و مادر کنجکاوند ببینند که آیا این کوچولوی زیبا به همان اندازه‌‌ای که آنها او را دوست دارند، به آنها علاقه دارد؟ آن پدر و مادرهایی که عجول‌‌ترند ممکن است اول کار کمی ناامید بشوند، ولی اکثر پدر و مادرها به تدریج علائمی از کودک دریافت می‌‌کنند که نشان می‌‌دهد چیزی شبیه به عشق دارد در دل جگرگوشه‌‌شان جوانه می‌‌زند؛ چیزی که روانشناسان اسم آن را «دلبستگی» می‌‌گذارند و به زبان ساده آن را اینطور توصیف می‌‌کنند «وقتی که شما از کوچولویتان مراقبت می‌‌کنید، او هر روز بیشتر درگیر عشق به شما می‌‌شود. وقتی که این اتفاق افتاد، او کم کم به شیوه خودش علاقه و قدردانی‌‌اش را نسبت به شما ابراز می‌‌کند. این رفتارها همان زبانی است که نشان می‌‌دهد او چقدر به شما دلبسته شده است».
کوچولوها این‌‌طور ابراز عشق می‌‌کنند
از آنجا که بچه‌‌ها منحصربفرد هستند، شیوه‌‌های ابراز علاقه آنها هم منحصربفرد است. اما به هر حال یک سری رفتارهای مشترک در بچه‌‌ها وجود دارد که در ادامه به چند مورد از آنها اشاره می‌‌شود:

1. آرامش را فقط با شما تجربه می‌‌کند.
آرامشی که نوزادان فقط در آغوش پدر و مادرهایشان پیدا می‌‌کنند نشان می‌‌دهد که آنها حضور والدین را درک می‌‌کنند.

2. برایتان دلبری می کند.
مدتی بعد از تولد، سر و کله شیرین کاری‌‌های کوچولوها پیدا می شود. با این اتفاق کم کم او می-فهمد که چه‌‌طور می‌‌تواند با یک لبخند یا یک نگاه ویژه شما را برای ساعت‌‌ها کنار خودش نگه دارد.

3. وقتی از شما دور می‌‌شود، اعتراض می‌‌کند.
حدوداً از یکسالگی تا سه سالگی، کودک از دوری والدین ناراحت می‌‌شود و با بازگشت آنها به وجد می‌‌آید. این ناراحتی که با عنوان «اضطراب جدایی» از آن یاد می‌‌شود، نشانه علاقه خاصی است که کودک به شما دارد.

4. عشق جدیدش را معرفی می‌‌کند.
بچه‌‌ها اغلب در حوالی یک سالگی به یک شی ء خاص علاقه شدیدی پیدا می‌‌کنند. این شیء که در اصطلاح روانشناسی به آن «شیء انتقالی» گفته می‌‌شود، معمولاً یک جور اسباب بازی و یا یکی از وسایل کودک است که کودک آن را جایگزین حضور پدر و مادر می‌‌کند و به کمک آن در مواقع استرس‌‌زایی که والدین در دسترس نیستند، امنیت خود را تأمین می‌‌کند. حضور آن شیء یا اسباب بازی در واقع نمایانگر عشق کودک به شما است، البته به شیوه‌‌ای که می‌‌تواند آن را تحت کنترل خودش داشته باشد.

5. به شما زل می‌‌زند.
بچه‌‌ها به محض تولد می‌‌توانند صدا و بوی مادرشان را تشخیص دهند. مدتی بعد آنها سعی می‌‌کنند صداها و بوها را با تصاویری که از افراد مورد علاقه‌‌شان می بینند مرتبط کنند. به همین دلیل لحظاتی به چهره پدر و مادرشان خیره می‌‌شوند تا بتوانند همه اطلاعاتی که به آنها مربوط می‌‌شود را به حافظه بسپارند.

6. شما را می‌‌بوسد.
حدود یک سالگی بچه‌‌ها شروع می‌‌کنند به بوسیدن والدین؛ آن هم بوسه‌‌هایی منحصر بفرد و آب‌‌دار که خاص این دوران هستند! این بوسه‌‌ها یک رفتار غریزی نیستند بلکه رفتاری هستند که بچه‌‌ها برای ابراز عاطفه به افراد مورد علاقه‌‌شان از شما یاد گرفته‌‌اند.

7. دست‌‌هایش را به سمت شما دراز می‌‌کند.
بچه‌‌ها از شش ماهگی این توانایی شناختی و بدنی را پیدا می‌‌کنند که به والدینشان بفهمانند آنها را بغل کنند. این توانایی که به صورت دست دراز کردن به سوی دیگران نمود پیدا می‌‌کند، اغلب منحصر به والدین است و حتی اگر فرد دیگری هم او را بغل کرده باشد، کودک به محض دیدن پدر و مادرش مجدداً دست‌‌هایش را به سمت آنها دراز می‌‌کند.

8. اگرچه از شما دور می‌‌شود ولی دوباره به سراغتان می‌‌آید.
به محض اینکه کودک شروع به سینه خیز رفتن می‌‌کند، این جرأت را پیدا می‌‌کند که گه‌‌گاهی از والدین فاصله بگیرد. این سفرهای اکتشافی معمولاً تا وقتی ادامه پیدا می‌‌کنند که کودک از دوری پدر و مادر احساس نا امنی نکند. به عبارت دیگر، به محض اینکه کودک احساس نا امنی بکند، به سمت والدینش بر می‌‌گردد.

9. با دیدن شما تقلا می‌‌کند و سر و صدا راه می‌‌اندازد.
یکی از نشانه‌‌های دیگر وجود دلبستگی عمیق کودک نسبت به شما این است که وقتی کودکتان بعد از چند ساعت شما را می‌‌بیند، شروع می‌‌کند به دست و پا زدن‌‌های شادمانه.

10. از کارهای شما تقلید می‌‌کند.
بچه‌‌ها از کارها و رفتارهای کسانی تقلید می‌‌کنند که بیشترین علاقه را به آنها دارند.

11. بعضی بد قلقی‌‌هایش را فقط برای شما نگه می‌‌دارد.
آیا برایتان پیش آمده است که کودکتان تا قبل از دیدن شما سرش به کار خودش گرم باشد ولی به محض اینکه چشمش به شما بخورد سر بهانه‌‌های آنچنانی‌اش باز بشود؟ باورتان بشود یا نه، این بدقلقی‌‌ها یکی از نشانه‌‌های عشق خاص کودک به شما است!

کودکی که متولد می‌شود، مجموعه‌ای از توانایی‌های بالقوه است؛ توانایی‌هایی که در ارتباط با پدر و مادر و دنیای بیرون، بالفعل می‌شوند. بازی پدر و مادر با فرزند یکی از راه‌های کلیدی و مهم برای شکوفایی استعداد کودک و رشد صحیح اوست؛ راهی که از همان بدو تولد به روی پدر و مادر باز است و به وسیله آن می‌توانند با فرزند خود ارتباطی مؤثر و زیبا برقرار کنند و او را در ابعاد مختلف پرورش دهند. 
نام بازی که می‌آید، بیشتر اسباب‌بازی‌های خوش‌رنگ و لعاب و گران‌قیمت در ذهن می‌آید. اما بازی می‌تواند خیلی ساده و با وسایل در دسترس شکل بگیرد و بسیار هم لذت‌بخش و مفید باشد. روز جهانی کودک بهانه‌ای است تا با بعضی از این بازی‌های دوست‌داشتنی که می‌توانید تا دوسالگی با فرزندتان انجام دهید، آشنا شوید؛ بازی‌هایی که هم به تقویت توانایی‌های جسمانی، شناختی و پرورش خلاقیت او کمک می‌کنند، هم رابطه‌ محکمی بین فرزند و پدر و مادر شکل می‌دهند.

نوزاد 0 تا 3 ماهه

شما در هر سنی می‌توانید با فرزندتان بازی کنید؛ حتی اگر تازه متولد شده باشد. بهترین بازی‌ها برای نوزاد، بازی‌های جسمی و حرکتی هستند که هم برای او لذت‌بخش است و به رشد احساسی و عاطفی‌اش کمک می‌کند، هم برای تقویت ماهیچه‌ها و بهبود حرکاتش مفید است.
– هنگامی که پوشک نوزاد را عوض می‌کنید، جاهای مختلف بدن او را با انگشت کمی فشار دهید و صدایی از خودتان دربیاورید؛ مثلا بگویید: «بینگ». این کار شما توجه نوزاد را به بدنش و لمس شما جلب می‌‌کند؛ حتی ممکن است کودک شروع کند به حرکت دادن گردن خود و نگاهش را به سمتی که شما بدن او را لمس کرده‌اید ببرد.

– دستان نوزادتان را بگیرید، صورت خود را رو به روی صورت او قرار دهید و دست‌هایش را روی صورت‌تان بکشید. در طول روز، برای یک‌بار هم که شده این حرکت را با نوزاد خود انجام دهید و صورت‌تان را روی صورت او بگذارید. این کار را همراه با شعر خواندن انجام دهید تا هم به او امنیت دهید، هم حس لامسه و شنوایی‌اش را تقویت کنید.
– نوزاد را در حالت‌های مختلف بخوابانید و با انگشتان صورت او را نوازش کنید و حرف بزنید تا نسبت به شما واکنش نشان دهد. او نیاز دارد که در طول روز حدود 30 دقیقه روی شکم خود بخوابد تا بتواند بغلتد و قدرت کنترل گردن خود را به دست آورد. برای اینکه نوزادتان در این وضعیت بماند، او را روی تخت، به روی شکم بخوابانید و خودتان هم رو به روی او بنشینید و حرف بزنید یا شعر بخوانید تا توجه‌اش جلب شود یا کتاب مصوری را جلوی او باز کنید تا رنگ‌های کتاب او را سرگرم کند. اما توجه کنید که به محض اینکه نوزاد احساس خستگی کرد، او را به وضعیت اول برگردانید.

نوزاد 3 تا 6 ماهه

نوزاد در این سن شروع به شناخت جزئی‌تر آدم‌ها و محیط اطراف خود می‌کند. پس بازی‌هایی برای او مفید خواهد بود که به این شناخت کمک کند.
– کودک را رو به روی صورت خود نگه دارید با او حرف بزنید و ماجراهای جذاب روز را برایش تعریف کنید! اجازه بدهید حس شنوایی او تقویت شود و توجه و تمرکز او را بسنجید.
– بر خلاف تصور سنتی، بازی با آینه برای نوزادان 3 تا 6 ماهه مفید است؛ وقتی که کودک عکس‌العمل خود را در آینه می‌بیند، درست مثل این است که با کودک دیگری هم‌بازی شده است. فرزندتان را جلوی آینه ببرید و با انگشت روی آن بزنید و اسمش را صدا کنید یا روی دیوار نزدیک به زمین آینه‌ای نصب کنید تا وقتی او را روی شکم می‌خوابانید خود را ببیند و سینه‌خیز رفتن را تمرین کند.

– اسباب‌بازی‌هایی که صدا دارند، وسایل مناسبی برای بازی در این سن هستند؛ خصوصا آن‌هایی که با ضربه زدن یا لمس به صدا در می‌آیند. با این اسباب‌بازی‌ها کودک یاد می‌گیرد با حرکت کردن می‌تواند تغییراتی در محیط ایجاد کند.
– می‌توانید در اواخر پنج یا شش‌ماهگی، با تکان دادن جغجغه در اطراف، فرزندتان را به حرکت کردن به سمت‌های مختلف تشویق کنید. فرزندتان را روی زمین بخوابانید و با صدای جغجغه یا حرکت دادن اسباب‌بازی‌ها و خواندن شعر، او را تشویق کنید از حالت خوابیده بلند شود و بنشیند.

نوزاد 7 تا 9 ماهه

کودک در این سن معمولا آغاز به نشستن می‌کند، بنابراین شما می‌توانید بازی‌هایی با او انجام دهید که به او برای این کار کمک کند.
– نوزاد در این سن نیاز به لمس کردن دارد، شما می‌توانید با یک نایلون زیپ‌دار، چند چشم عروسک یا دکمه‌ رنگی و ژل موی سر برای بازی فرزندتان وسیله‌ای جذاب درست کنید و او را سرگرم کنید. اگر فرزندتان دندان دارد و ممکن است کیسه را گاز بگیرد، بهتر است به جای ژل موی سر، از ژله‌ خوراکی استفاده کنید.

– تعدادی کتاب و اسباب‌بازی را داخل یک جعبه قرار دهید و آن را با کاغذ رنگی بسته‌بندی کنید. بعد با دست زدن و شعر خواندن، فرزندتان را تشویق کنید بسته را باز کند و وسایل داخل جعبه را برایش نام ببرید.
– تمام اسباب‌بازی‌های نرم و انعطاف‌پذیر فرزندتان را جمع کنید و داخل یک لگن بریزید و او را داخل لگن بنشانید در حین بازی حس لامسه فرزندتان تقویت می‌شود و از سوی دیگر چون تمام اسباب‌بازی‌هایش را یک‌جا می‌بیند، می‌تواند تفاوت‌های آن‌ها را از نظر رنگ، اندازه و جنس درک کند.

کودک 10 تا 15 ماهه

در این سن کودک نیاز به حرکت دارد. او شروع به حرکت با دست و پا می‌کند و در آستانه یک‌سالگی می‌ایستد و اولین قدم‌ها را بر می‌دارد؛ شما می‌توانید بازی‌هایی با او انجام دهید که این حرکات را در او تقویت کند. هم‌چنین کودک یاد می‌گیرد از دستانش به صورت هدف‌دار استفاده کند.
– روی در اتاق، در ارتفاعی که قد فرزندتان به آن برسد، با نوار چسب‌های رنگی و برچسب‌های کارتونی، شکل‌های مختلف درست کنید. اینطوری می‌توانید به دو هدف برسید؛ از طرفی فرزندتان تهییج می‌شود که ایستاده بازی کند، از سوی دیگر کار کردن با دست‌ها را تمرین می‌کند. البته برای این تمرین یکی دو بار چسب‌ها را جلوی او از روی در بر دارید و دوباره بچسباید تا فرزندتان یاد بگیرد.
کودکان به کشف طبیعت و پدیده‌های جدید علاقه زیادی دارند و این کار به رشد خلاقیت آن‌ها کمک می‌کند.

– یکی از بازی‌هایی که می‌توانید با فرزندتان انجام دهید این است که گل‌ها و گلبرگ‌های مختلف را بعد از خشک کردن، به اصطلاح لمینیت نرم کنید و یک اسباب‌بازی ساده و طبیعی و رنگارنگ برای او درست کنید. می‌توانید برای کودک اسم گل‌ها را بگویید یا رنگ‌های مختلف را با او تمرین کنید.

– شما می‌توانید به شکل خیلی ساده رنگ انگشتی درست کنید؛ به این صورت که غذای کودک بخرید و آن را تا حدی با آب مخلوط کنید که به اندازه رنگ‌های انگشتی سفت شود. بعد به آن انواع مختلفی از رنگ غذا اضافه کنید. نتیجه کار می‌شود رنگ‌های انگشتی خوراکی که هم ضرری ندارد، هم پاک کردن آن‌ها راحت‌تر است.
 

کودک دو ساله

– برای فرزندتان کتاب داستان بخوانید و با همراهی خود او، با حیوانات اسباب‌بازی یا عروسک‌هایش شخصیت‌های داستان‌ها را بازی کنید. در این بازی علاوه بر خلاقیت، قوای تخیل او هم پرورش می‌یابد.
اگر فرزندتان هم‌بازی هم سن‌وسال ندارد، با همراهی او و عروسک‌هایش، قایم‌باشک بازی کنید. این کار ذهن او را جست‌وجوگر و کنجکاو می‌کند.

– از آنجایی که در دو سالگی کودک از شیر گرفته می‌شود و هم ممکن است آموزش دستشویی رفتنش را شروع کنید، برای اینکه این کارها روزمره را به طور غیر مستقیم به او یاد بدهید، می‌توانید از عروسک‌های فرزندتان کمک بگیرید؛ مثلا با یکی از عروسک‌های مورد علاقه او وارد گفت‌وگو شوید و از او بخواهید هر موقع دستشویی داشت بگوید. به این شکل فرزندتان رفتار صحیح را با آنچه شما با عروسک اجرا کرده‌اید، همانندسازی می‌کند.

کتابخانه‌تان پرشده از کتاب‌هایی که به شما می‌گویند فرزندتان تا امروز چقدر رشد کرده، چطور دنیا را احساس می‌کند و تا چند وقت دیگر، پایش را به خانه‌تان می‌گذارد. حالا که چند ماه از بارداری‌تان گذشته، خوب می‌دانید که نوزادها گاهی بی‌خواب می‌شوند، گاه شیر را از معده‌شان برمی‌گردانند و بعضی وقت‌ها هم دل درد آنها را ناآرام می‌کند. وبسایت‌ها، کتاب‌ها و دوستانتان، خیلی چیزها را در مورد وضعیت این تازه وارد برایتان روشن می‌کنند، اما در این میان، چیزهای زیادی هم وجود دارد که هیچ وقت کسی آنها را با شما در میان نگذاشته است. مواردی که ما، برخی از مهم‌ترین و شایع‌ترین‌هایشان را با شما در میان‌گذاریم.

1. مدفوع انفجاری

خودتان را برای کثیف شدن ناگهانی لباس‌های فرزندتان آماده کنید. مدفوع انفجاری، اتفاقی است که تازه مادران زیاد با آن روبرو می‌شوند. یعنی یک دفعه و بدون هیچ مقدمه‌ای، نوزاد حجم زیادی از مدفوع را تخلیه می‌کند.
چه وقت نگران باشیم؟
جایی برای نگرانی نیست. همه بچه‌ها تا چند ماه والدینشان را با این شیوه مدفوع کردن، حتی در زمان باز بودن و لحظه تعویض پوشک، متعجب می‌کنند. اما اگر رنگ مدفوع فرزندتان به شکلی محسوس تغییر کرد یا در آن خون مشاهده شد، حتما پزشک را در جریان بگذارید.

2. کلاه گهواره

شاید پیش از این، نام عجیب آن را نشنیده باشید، اما بسیاری از نوزادان، در روزهای بعد از تولد دچار این عارضه التهابی می‌شوند. «کلاه گهواره» یا «درماتیت سبوره» خود را به شکل پوسته‌های زرد رنگ در ناحیه‌ سر، پیشانی، پشت گوش و ابروی کودک نشان می‌دهد و به مروز زمان، آثار آن از بین می‌رود. برخی از متخصصان دلیل این عارضه را تولید بیش از اندازه چربی در پوست می‌دانند و برخی معتقدند دلیل ابتلا به آن هنوز مشخص نیست اما از نظر متخصصان رعایت نکردن بهداشت یا بیماری خاصی به بروز این زائده‌ها منجر نمی‌شود. آنچه مشهود است، این است که دانه‌های ملتهب زرد رنگ، ایجاد خارش نمی‌کنند و وجودشان فرزند شما را آزار نمی‌دهد.
چه وقت نگران باشیم؟
جایی برای نگرانی نیست. این زائده‌ها به مرور از بین می‌روند اما برای زودتر خلاص شدن از آنها، می‌توان سراغ برخی کرم‌های مخصوص رفت. چرب کردن پوست با روغن بچه یا کرم‌های مخصوص، شانه کردن سر با برس‌های مسواک مانند نرم و هر هفته دو تا سه بار حمام کردن کودک، به کاهش آنها و صاف شدن پوست کودک کمک می‌کند.

3. گریه‌های عجیب و غریب

اگر انتظار دارید که تنها صدای گریه آرام او را بشنوید یا نهایتا صدای جیغ کشیدنش به گوشتان برسد، در اشتباهید. بچه‌ها دامنه وسیعی از صداها را در زمان گریه کردن تولید می‌کنند. خرخر می‌کنند، ناله می‌کنند، جیغ می‌کشند و گریه می‌کنند. از سمفونی که فرزندتان می‌نوازد نترسید. او تنها در حال افزایش قابلیت‎‌های صوتی خود است.
چه وقت نگران باشیم؟
اگر احساس کردید فرزندتان در جریان شیون کردن‌هایش دچار گرفتگی بینی شده، از اسپری‌های مخصوص شست‌و‌شوی بینی کمک بگیرید. اما اگر خرخر کردن‌هایش تصور دشواری تنفس را ایجاد کرد و به وضعیت طبیعی برنگشت، حتما به مراکز درمانی بروید.

4. عطسه‌های پی‌درپی

زیاد عطسه کردن نوزادها به معنای ابتلایشان به آلرژی نیست. آنها با این کار مجرای بینی‌شان را تمیز می‌کنند، بدنشان را به رایحه‌های تازه عادت می‌دهند و به هزار و یک دلیل پی‌در‌پی عطسه می‌کنند.
چه وقت نگران باشیم؟
عطسه‌های همراه با خس‌خس سینه، تغییر صدا و آبریزش مکرر بینی، از جمله مواردی هستند که باید جدی‌تر گرفته شوند. عطسه کردن الزاما به معنای آلرژیک بودن نیست اما از آنجا که آمار کودکان مبتلا به آلرژی هر روز بالاتر می‌رود، کمک گرفتن از یک متخصص برای تشخیص دقیق شرایط فرزندتان می‌تواند خیال شما را راحت کند.

5. شکل سر عجیب و غریب

پشت سر فرزندتان صاف است و سرش فرم عجیب و غریبی دارد؟ نگران نباشید. او راه درازی را برای بیرون آمدن از کانال زایمان طی کرده و مدتی طول می‌کشد تا سرش فرم طبیعی به خود بگیرد. اغلب نوزادان، وضعیتی مشابه فرزند شما دارند اما به مرور وضعیتشان بهتر می‌شود. درآغوش گرفتن و خوابیده نگه نداشتن‌شان در زمان بیداری، می‌تواند سرعت بهبود آنها را بالا ببرد.
چه وقت نگران باشیم؟
اگر با وجود تلاش‌ها و صبوری‌تان فرم سر فرزندتان طبیعی نشد، با پزشکش در این مورد صحبت کنید. گاهی تجویز استفاده از برخی کلاه‌های مخصوص، می‌تواند شکل سر کودک را به وضعیت طبیعی برساند.
 

زل زده‌اید به چشمان معصوم فرزندتان و دارید از تماشای تک تک اجزای صورتش لذت می‌برید که یک دفعه هیک! هیک! هیک! دلبندتان همین‌طور یک‌ریز و پشت هم سکسکه می‌کند و شکم کوچک و نرمش زیر دست‌تان بالا و پایین می‌شود!
این اتفاق برای نوزادان بسیار عادی و البته پرتکرار است اما اگر تجربه اول‌تان باشد، احتمالا نگران می‌شوید و سرگردان که چه کاری برای بند آمدن سکسکه نوزادتان باید انجام دهید. اما قبل از همه این نگرانی‌ها و فکر و خیال‌ها خوب است با عوامل متعددی که باعث سکسکه نوزادان می‌شود، آشنا شوید و بعد هم یاد بگیرید که چطور سکسکه کوچولوها را آرام کنید.

شروع سکسکه

سکسکه برای نوزادان بسیار طبیعی است و احتمالا اولین سکسکه‌هایش را وقتی درون رحم‌تان بود، حس کرده‌اید! سکسکه جنین از سه ماهه دوم بارداری به بعد شروع می‌شود که می‌تواند به خاطر قورت دادن مایع آمنیوتیک اتفاق بیفتد اما حالا که درآغوش‌تان است، احتمالا به خاطر شیر خوردن یا چیزهای دیگر سکسکه می‌کند.
در ادامه با عوامل متعددی که باعث می‌شود نوزادتان سکسکه کند، آشنا خواهید شد:

۱. ریفلاکس معده

ریفلاکس معده زمانی رخ می‌دهد که محتویات شکم به سمت مری حرکت می‌کنند. نوزادانی که رشد عضلات تحتانی مری‌شان- که بین مری و معده قرار دارد و مانع از حرکت رو به بالای غذا می‌شود- کامل نشده است. این تحریک که به خاطر ریفلاکس غذا و اسید رخ می‌دهد، سلول‌های عصبی را تحریک می‌کند تا دیافراگم را بلرزانند و به این ترتیب سکسکه آغاز می‌شود.

۲. پرخوری!

زیادی غذا دادن، حتی به نوزاد شیرخوار می‌تواند باعث نفخ و ورم معده شود. افزایش ناگهانی حجم شکمی باعث کش آمدن دیافراگم و اسپاسم آن می‌شود. در نتیجه بچه به سکسکه می‌افتد.

۳. هوا خوری!

اگر با شیشه شیر به نوزادتان غذا می‌دهید، حجم زیادی از هوا وارد شکمش می‌شود چون شیر از شیشه خیلی سریع‌تر از سینه مادر وارد دهان نوزاد می‌شود. جریان هوا باعث نشانه‌هایی مشابه پرخوری می‌شود و هوای بلع شده باعث سکسکه می‌شود. پرخوری همزمان با بلع هوا هم می‌تواند علاوه بر سکسکه نوزاد، او را بدخلق کند.

۴. آلرژی‌ها

ممکن است بچه به پروتئین خاصی که در ترکیب شیرهای خشک یا حتی شیر مادر وجود دارد، حساسیت داشته باشد و دچار نوعی از التهاب مری موسوم به «ازوفاژیت ائوزینوفیلیک» شود. دیافراگم در پاسخ به چنین شرایطی، به طور مکرر می‌لرزد و باعث سکسکه می‌شود. در بعضی موارد، آلرژی می‌تواند به خاطر تغییر ترکیبات شیر مادر که در اثر غذاهای خاصی که مادر مصرف کرده، شروع شود.

۵. آسم

اگر نوزاد شما مبتلا به آسم است، نای او ملتهب شده و جریان هوا به ریه‌ها را محدود می‌کند. تنگی نفس باعث خس خس‌هایی می‌شود که حرکات اسپاسم‌گونه دیافراگم و در نهایت سکسکه را به دنبال دارد.

6. کاهش دما

گاهی کاهش دما می‌تواند عضله‌های نوزاد را درگیر کند و مثلا، دیافراگمش را منقبض کند و همانطور که تا اینجا متوجه شده‌اید، انقباضات و لرزش دیافراگم منجر به سکسکه می‌شود.

اینطوری سکسکه نمی‌کند!

اگر مراقب غذای فرزندتان باشید، سکسکه سراغش نمی‌آید. بنا به گفته متخصصان اطفال، پرخوری یکی از شایع‌ترین علل بروز سکسکه نوزادان است. نکات زیر را به خاطر بسپارید:
۱. در وعده‌های کوچک و با فاصله زمانی نسبتا طولانی به او غذا بدهید.
۲. موقع تغذیه کودک، او را در حالت عمودی و با زاویه ۳۵ تا ۴۵ درجه نگهدارید که خوابیده شیر خوردن می‌تواند باعث برگشت شیر به مجرای مری شود.
۳. اگر دلبندتان آنقدر بزرگ شده که بتواند بنشیند، شیشه شیر را در حالت نشسته به او بدهید؛ مطمئن باشید جاذبه کار خودش را خواهد کرد!
۴. به صداهایی که موقع مکیدن شیر درمی‌آورد، دقت کنید. اگر زیادی ملچ ملوچ می‌کند، احتمالا هوای زیادی را می‌بلعد. شیشه شیر را طوری در دهانش بگذارید که فاصله کوچکی برای ورود و خروج هوا باقی بماند. اگر هم شیر خودتان را می‌خورد، یادتان باشد موقع شیر خوردن، نوک سینه به طور کامل باید در دهان بچه باشد.
۵. شیشه شیر را مرتب بشویید و نگذارید سوراخ سر شیشه جرم بگیرد که بچه به جای شیر، هوا نبلعد!
۶. مابین شیر خوردن، سر نوزاد را روی شانه بگیرید و ضربه‌های نرمی پشت ریه‌اش بزنید تا بادگلو بزند و هوای داخل معده‌اش خارج شود. بعد از بادگلو زدن، ۲۰ ثانیه صبر کنید و دوباره شیر دادن را شروع کنید. اگر هم با شیشه به او شیر می‌دهید، وقتی نصف شیر شیشه را خورد، او را بلند کنید تا بادگلو بزند؛ بعد از چند ثانیه می‌توانید دوباره به او شیر بدهید.

اگر سکسکه‌اش گرفت …

قدری شکر به او بخورانید: اگر فرزندتان آنقدر بزرگ شده که بتواند غذای جامد بخورد، کمی شکر روی زبانش بریزید. اگر هم خیلی کوچک است، پستانک (یا نوک انگشت تمیزتان) را در آب‌قند بزنید و در دهانش بگذارید تا بمکد. شکر باعث آرام گرفتن دیافراگم می‌شود و سکسکه بند می‌آید.
پشتش را ماساژ دهید: کودک را به حالت نشسته قرار دهید و از پایین کمرش تا شانه‌ها را با حرکات دورانی ماساژ دهید. می‌توانید او را به شکم روی تشک نرمش بخوابانید و به همین روش ماساژش دهید. نیازی به فشار نیست و حرکات‌تان باید نرم باشد تا دیافراگم آرام بگیرد و سکسکه را متوقف کند.
بعد از اینکه به نوزاد غذا می‌دهید، او را برای ۱۵ دقیقه، صاف و عمودی نگهدارید؛ هم هوای معده‌اش خارج می‌شود و هم دیافراگمش در وضعیت طبیعی قرار گرفته و عضلاتش دچار تنش نمی‌شود.
حواسش را پرت کنید: گاهی یک «دالی موشه» ساده یا سرگرم کردن نوزاد با اسباب‌بازی مورد علاقه می‌تواند سکسکه را متوقف کند. گفتیم برخی محرک‌های عصبی باعث شروع سکسکه هستند که روش‌هایی مثل لمس (با ماساژ) با تحریک حواس (دیدن اسباب‌بازی مورد علاقه) می‌تواند سکسکه را کند و متوقف کند.
آب انگور را امتحان کنید: هیچ دلیل علمی برای این ماجرا هنوز پیدا نشده اما یکی از روش‌های متداول برای رفع سکسکه نوزادان است. می‌توانید آب انگور را با آب جوشیده و تمیز رقیق کنید و اگر مطمئنید فرزندتان به آب انگور حساسیت ندارد و منع مصرفی ندارد، کمی آب انگور به او بدهید. حتی بهتر است قبل از این کار با پزشک فرزندتان مشورت کنید.

نبایدهای سکسکه‌ای!

هیچ وقت نوزاد یا بچه را برای بند آوردن سکسکه نترسانید! درآوردن صداهای بلند و ترکاندن کیسه پر از هوا می‌تواند به پرده نازک گوش دلبندتان آسیب بزند یا او را دچار کولیک کند!
آبنبات ترش به او ندهید: شاید برای شما جواب بدهد اما برای فرزندتان خوب نیست؛ حتی اگر یک سالش شده، نباید به او آبنبات ترش‌مزه بدهید که دارای پودر اسید خوراکی است و برای سلامت او ضرر دارد.
 

پشتش نکوبید: لیگامنت‌های (رباط‌ها) او هنوز نرم و انعطاف‌پذیر است و فشار زیاد یا ضربات محکم می‌تواند آسیب جدی به فرزندتان وارد کند.
تخم چشم‌هایش را فشار ندهید: عضلات چشمی و مجرای ماهیچه‌ای نوزادان که به حرکت چشم کمک می‌کنند، هنوز در مرحله تکامل قرار دارند و در صورت فشار زیاد به چشم‌ها، ممکن است نتوانند وضعیت چشم را به حالت طبیعی برگردانند! پس به هیچ وجه از این کارها با نوزادتان نکنید.
زبان یا دست و پایش را نکشید: نوزادان ظریف هستند و همانطور که قبلا گفته شد، استخوان‌ها و مفاصل‌شان هنوز قدرت مقابله با کشیدگی و فشردگی شدید را ندارد. بنابراین برای بند آوردن سکسکه‌اش زبان یا دست و پایش را نکشید!
اگر خودتان نتوانستید با روش‌های ملایم و آرام سکسکه نوزادتان را متوقف کنید، حتما از یک متخصص اطفال کمک بگیرید.

می‌گویند بچه‌هایی که با شیر مادر تغذیه می‌کنند، سیستم ایمنی بدنشان قوی‌تر است و پژوهشگران معتقدند ارتباط عمیق عاطفی که میان مادر و فرزندش در لحظات شیردهی شکل می‌گیرد، نه تنها بر سلامت جسم، که بر سلامت روان او هم تاثیر می‌گذارد. با وجود همه ادعاهایی که در مورد معجزه تغذیه کودک با شیر مادر گفته می‌‌شود، بسیاری از تازه مادران، از سر اجبار یا حتی اختیار، سراغ شیرخشک می‌روند. آلرژی‌های غذایی شدیدی که مادر را سردرگم می‌کند، وابستگی بیش از اندازه کودک و وصل بودن شبانه روزی او به مادر، شاغل بودن مادر یا کم بودن شیر او، برخی از دلایلی است که پای شیر خشک را به خانه‌ها باز می‌کند.
تغذیه کودک با شیر خشک، چه انتخاب شما باشد و چه از سر اجبار، یکی از راه‌های ایمنی است که به سلامت و رشد مغز و جسم کودک کمک می‌کند. اما فراموش نکنید که این شیوه رایج تغذیه کودکان هم باید و نبایدهای فراوانی دارد که اگر آنها را رعایت کنید، به سلامت فرزندتان کمک بیشتری می‌کنید.

نکاتی که باید به آن‌ها توجه داشته باشید:

1. عذاب وجدان نداشته باشید. مطمئن باشید راهی که برای تغذیه فرزندتان انتخاب کرده‌اید، با توجه به شرایط شما و او، بهترین راه است. پس به خاطر حرف و نگاه‌های دیگران، خود را در این ماه‌های سخت، بر سر دوراهی قرار ندهید و راهی که انتخاب کرده‌اید را با تردید و احساس گناه نروید.
2.هیچ وقت نمی‌توان گفت بهترین شیر خشک برای نوزادان کدام است. همه شیر خشک‌ها برای همه بچه‌ها مناسب نیستند. پس وقت انتخاب آنها در داروخانه، به جای توصیه دوستان و آشنایان، به نوشته‌های روی بسته‌بندی توجه کنید. کودکانی که از ریفلاکس رنج می‌برند، به مصرف شیر خشک مخصوص نیاز دارند و آنهایی که به پروتئین موجود در لبنیات گاوی حساسیت دارند هم باید شیر خشک مخصوص خود را مصرف کنند.
 

3. در مصرف شیرخشک خساست به خرج ندهید و شیری که درست کرده‌اید و فرزندتان نخورده‌ است را توی یخچال نگه ندارید. اغلب شیر خشک‌ها باید تا چند ساعت بعد از آماده شدن، مصرف شوند و بهتر است که شیر درست شده را بعد از این زمان، به جای نگه‌داشتن در یخچال، دور بریزید.
4. اگر فرزندتان همزمان با شیر مادر و شیر خشک تغذیه می‌کند، احتمالا بسته شیر خشکی که تهیه کرده‌اید خیلی زود تمام نمی‌شود. اما اگر روی این بسته را بخوانید، می‌بینید که شیر خشک‌ها را تنها یک ماه بعد از باز کردن می‌توانید استفاده کنید و بعد از این مدت، بهتر است به جای نگرانی از پولی که بابت آن داده‌اید، نگران سلامت فرزندتان باشید و باقی شیرخشک را دور بریزید.
5. پس از هر بار استفاده کردن شیشه شیر بچه، آن را به خوبی بشویید و خشک کنید. گذشته از این، هر روز یکبار شیشه شیر را به مدت 5 دقیقه در آب بجوشانید یا اینکه در ظرف استریل مخصوص قرار دهید.
6. برای تقویت کردن فرزندتان، هرگز بیشتر از میزانی که روی بسته نوشته شده است، شیر در شیشه شیر نوزاد نریزید. اگر شیر خشک فرزندتان غلظتی بیشتر از آنچه نوشته شده داشته باشد، احتمال دچار شدن فرزندتان به یبوست و دیگر بیماری‌های گوارشی بالا می‌رود.
 

7. هرگز شیر خشک را در آب جوش نریزید. آبی که شیر به آن اضافه می‌شود، باید کمتر از 70 درجه سانتی‌گراد حرارت داشته باشد و اگر آبی که برای فرزندتان کنار گذاشته بودید بیش از اندازه سرد شده، فکر گرم کردنش در مایکروفر را از سرتان بیرون کنید. اضافه کردن مقدار کمی آب گرم به آن، راه بهتری برای متعادل کردن دمای آب است.
8. حتی اگر بهترین شیشه شیر را برای نوزاد تهیه کرده باشید،اگر شیشه شیر فرزندتان بیشتر از دو ساعت در دمای اتاق قرار داشته، حتما آن را دور بریزید. مسمومیت با شیرخشک مانده، از مشکلات شایعی است که بسیاری از کودکان به آن دچار می‌شوند.
9. برای اینکه فرزندتان دچار ریفلاکس مری نشود و شیر از مجرای گوارشی‌اش برنگردد، در حالت نیمه نشسته به او شیر بدهید و حداقل تا یک ربع بعد از تغذیه، او را در حالت عمودی یا نیمه نشسته نگه دارید. گذاشتن سر او روی شانه و چند دقیقه راه رفتن با فرزندتان، یکی از راه‌هایی است که به هضم بهتر غذایش کمک می‌کند.
10. اگر فرزندتان احساس سیری می‌کند، او را مجبور به تمام کردن شیر داخل شیشه نکنید. تلاش شما برای وزن اضافه کردن فرزندتان، از همین امروز عادت پرخوری را در او ایجاد خواهد کرد.

همه دوست دارند بدانند که فرزندشان چه شکلی خواهد شد، اما هیچ راهی برای اینکه بدانیم فرزندمان به ما می‌رود یا به پدر مادرمان یا یکی از اعضای فامیل وجود ندارد. بااین‌حال علم ژنتیک به ما کمک می‌کند تا بتوانیم در این خصوص کمی حدس بزنیم.

رنگ چشم

• من و همسرم هر دو چشمان قهوه‌ای داریم آیا این به این معنا است که فرزندمان حتماً چشمانی تیره‌رنگ خواهد داشت؟

نه هیچ تضمینی وجود ندارد. والدین چشم قهوه‌ای می‌توانند فرزندی با چشمان آبی داشته باشند. در حقیقت، اگرچه کمتر رایج است ولی برعکسش هم امکان‌پذیر است یعنی پدر مادری با چشمان آبی که فرزندی با چشمان قهوه‌ای به دنیا آورده‌اند. در کلاس بیولوژی تسلط چشمان قهوه‌ای رایج است اما ژن‌های زیادی در تعیین رنگ چشم مؤثر هستند. یکی از ژن‌ها می‌گوید بیا از رنگ‌های آبی استفاده کنیم یکی دیگر می‌گوید بیا به آن قهوه‌ای اضافه کنیم. مثل این است که زمان نقاشی رنگ‌های مختلفی را لایه‌لایه روی‌هم اضافه می‌کنیم. در همین حال ژن‌های دیگر مقدار رنگ‌دانه‌ها را کنترل می‌کنند؛ بنابراین رنگ‌دانه‌های آبی بیشتر می‌توانند قهوه‌ای را تحت تأثیر قرار دهند و غالب شوند یا در این میان رنگ سومی مثل فندقی می‌تواند ظهور کند.

رنگ مو

• رنگ موهای روشن شوهرم در کنار رنگ موی قرمز روشن من، کمرنگ است. آیا این به این معناست که رنگ موهای من که تیره‌تر است رنگ غالب خواهد بود؟

نه هیچ تضمینی وجود ندارد؛ اما اگر در خانواده همسرت یک مو قرمز وجود دارد شانس اینکه یک کله هویجی دیگر به دنیا بیاید بالا می‌رود. در غیر این صورت شما همان مو قرمز خاص در خانواده باقی خواهید ماند. یک مو قرمز واقعی زمانی شکل می‌گیرد که هر جفت والدین اهداکننده ژن باشند. البته باید در نظر داشت که ۱ تا ۲ درصد مردم در دنیا دارای موهای قرمز و صورت کک و مکی هستند. ژن می‌تواند به‌صورت مخفی در طی نسل‌ها این ویژگی را انتقال دهد و درنهایت روزی والدینی که دارای موی روشن یا تیره هستند را با فرزند مو قرمز سورپرایز کنند.

قد

• آیا پدر و مادری با قدهای بلند و کوتاه فرزندی با قد متوسط خواهند داشت؟

به‌طورکلی باید گفت بله. روش محاسبه هم به این شکل است که میانگین قد پدر و مادر را می‌گیریم و برای فرزند پسر ۲ اینچ به میانگین اضافه می‌کنیم و برای فرزند دختر ۲ اینچ از میانگین کم می‌کنیم. با این شرایط جای تعجب نیست که والدین قدبلند دارای فرزندان قدبلند و والدین کوتاه دارای فرزندان قدکوتاه خواهند شد؛ اما این قوانین نیز می‌توانند شکسته شوند. علاوه بر اینکه والدین می‌بایست دارای شرایط لازم باشند عوامل محیطی مانند تغذیه مناسب نیز می‌توانند برای رسیدن کودک به قد مورد انتظار دخیل باشند.
 

ویژگی‌های فیزیکی

• من همیشه عاشق بچه‌هایی هستم که چال گونه دارند، آیا امکانش هست که فرزندم چال گونه داشته باشد؟

بله اگر همسر شما یا یکی از اعضای خانواده شما یا خانواده همسرتان چال گونه داشته باشد امکان اینکه فرزندتان نیز آن را به ارث ببرد وجود دارد. چال گونه اصولاً غالب در نظر گرفته می‌شود به این معنا که برای دیدن یک صفت قالب در نوزاد فقط یکی از والدین باید این قابلیت را داشته باشند که ژن را منتقل کنند. این نوع از انتقال در خصوص کک‌ومک و چال چانه و مدل مو و حتی زبان منعطف نیز صادق است. البته این‌طور نیست که شما بتوانید از درون پکیج ژن‌ها، ژن موردعلاقه خودتان را انتخاب کنید.

وزن

• من و همسرم تمام دوران زندگی‌مان در حال کلنجار رفتن با وزنمان بودیم. آیا فرزندمان نیز همانند ما چاق خواهد شد و با مشکلات ما روبرو خواهد شد؟

مشاهدات بلندمدت حاکی از این است که والدین چاق فرزندانی به نسبت چاق‌تر خواهند داشت؛ و ما امروزه می‌دانیم که حداقل یک ژن خاص در این میان دخیل است. به نظر می‌رسد کودکی که این ژن خاص را از والدین خود به ارث می‌برد وزنش بین ۳ تا ۴ کیلوگرم بیشتر از سایر کودکانی است که این دو فاکتور ژن را ندارند.
اما به این معنا نیست که خانواده شما محکوم‌به چاق بودن است. چاقی یک ویژگی چندعاملی است. به این معنا که فاکتورهای محیطی و ژنتیکی باهم در این امر دخیل می‌باشند.

توانایی‌های ویژه

• به نظر می‌رسد که افراد باهوش فرزندان باهوشی دارند و افراد ورزشکار فرزندانی ورزشکار. آیا این طرز تفکر درست است؟

بله فرزندان باهوش از خانه افراد باهوش بیرون می‌آیند. مطالعات نفوذ ژنتیکی را در این امر دخیل می‌دانند؛ اما این‌طور نیست که والدین تنها ای کیو بالا را منتقل کنند بلکه آن‌ها عشق به مطالعه و یادگیری را نیز در خانه پرورش می‌دهند. خواندن و صحبت کردن در خصوص چیزهایی که یاد می‌گیرند و مرور آن‌ها در میز شام در جمع خانواده می‌تواند به کودک کمک کند تا نگرش مثبتی نسبت به کتاب‌ها و در کل یادگیری داشته باشند. این چیزی است که هر خانواده‌ای می‌تواند برای فرزندانشان فراهم کنند. شما به پول و تحصیلات بالای دانشگاهی نیاز ندارید تا بتوانید این شرایط را برای فرزندانتان مهیا کنید.
عامل پرورش عاملی است که نفوذ ژنتیکی را هم پشت سر می‌گذارد به این صورت که کودکی که از والدین ورزشکار ژنی را به ارث می‌برد چنانچه درست پرورش داده نشود به نسبت کودکی که در این خصوص پرورش لازم داده می‌شود نمی‌تواند از پیشرفت لازم برخوردار باشد همین‌طور این مقوله را می‌توانید به سایر استعدادهای دیگر نیز تعمیم دهید.