دسته: شیرخوارگی تا …

کودکان سالم( حتی بزرگتر‌ها!) گاهی اوقات دهان‌شان بوی بد می‌دهد. بوی بد دهان در کودکان می‌تواند به دلایل مختلفی بروز کند. به هر حال آنچه مهم است چه کودک چه بزرگسال از اینکه دهانشان بوی بد بدهد ناراحت می‌شوند. بهتر است دلایل بوی بد دهان در کودکان و روش‌های درمان این اتفاق ناخوشایند را بدانید. 
 

علل بوی بد دهان در کودکان

از عوامل بوی بد دهان در کودکان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خشکی دهان: اگر فرزندتان از طریق دهان نفس می‌کشد (برای مثال گرفتگی بینی دارد) بنابر‌این باکتری‌های موجود در دهانش به احتمال زیاد بدون دردسر رشد می‌کنند.
• جسم خارجی:یک نخود، لوبیا، یک اسباب بازی کوچک، یا شی دیگری که فرزند خود را در بینی خود قرار داده ممکن است باعث بوی بد دهان او شده باشد. این اتفاق به ویژه در کودکان و نوپا‌ها که معمولا سراغ چیز‌هایی می‌روند متعلق به آنها نیست مشترک است!
• بهداشت نامناسب: باکتری‌های طبیعی در دهان زندگی می‌کنند و روی باقی‌مانده‌ی ذرات غذا بین دندان‌ها، در خط لثه، بر روی سطح زبان و یا بر روی سطح لوزه در پشت گلوی فرزند‌تان تأثیر می‌گذارند. همین باعث  بوی بد دهان در کودک می‌شود مخصوصا اگر غذا به مدت طولانی در دهان باقی بماند
• کرم‌خوردگی‌ها،‌جرم دندان یا آبسه‌های دندانی: این‌ها می‌توانند در هر سنی روی دندان بچه‌ها تأثیر بگذارند و باعث بوی بد دهان شوند. معمولا در بروز بیماری‌ها یا التهاب لثه بزرگسالان مقصر هستند اما بچه‌ها در این مورد تقصیری ندارند.
• خوردن غذاهای تند: اگر فرزندتان از خوردن سبزیجاتی مانند پیاز و سیر لذت می‌برد، باید بدانید که آنها موقتا تا زمانی که در سیستم گوارش او وجود دارند، روی تنفش تأثیر می‌گذارند.
• بیماری یا شرایط خاص: گاهی اوقات عفونت‌های سینوزیت،‌ورم لوزه‌ها و یا حتی آلرژی‌های فصلی می‌توانند باعث بوی بد دهان شوند. بعضی از کودکان مبتلا به ریفلاکس معده به مری نفس بدبویی دارند.

 

با بوی بد دهان فرزندم چه کنم؟

در بسیاری از موارد، پاسخ بهداشت دهان و دندان است.
1- اگر فرزند‌تان نوزاد است،‌سعی کنید لثه‌ها و همه‌ی دندان‌هایش را بعد از هر‌بار غذا‌خوردن یا قبل از خواب برایش پاک کنید یا مسواک بزنید. شما می‌توانید به آرامی زبانش را هم مسواک بزنید (البته در این سن نیاز به خمیردندان نیست).
2- وقتی کودک‌تان مرحله‌ نوزادی را پشت سر گذاشت برایش مسواک بزنید (در نهایت به او آموزش دهید دندان‌هایش را مسواک بزند) آن هم دو بار در روز و یک‌بار قبل از خواب. تا زمانی که او 2 ساله شود فقط به اندازه‌ی یک دانه برنج برایش از خمیر‌دندان استفاده کنید یا حتی کوچتر. بعد از 2 سالگی به اندازه‌ی یک نخود و بعد از 5 سالگی به اندازه‌ یک لوبیای کوچک از خمیر‌دندان استفاده کنید.
3- کودک‌تان را برای معاینات منظم دندانپزشکی ببرید و مطمئن شوید که دندان‌هایش سالم و تمیز هستند. اگر هنوز هم دهان فرزند‌تان بوی بد می‌‌دهد او را برای معاینه پیش پزشک ببرید.
4- اگر فرزندتان انگشت شست یا بقیه‌ انگشتانش را می‌مکد، شما باید اطمینان حاصل کنید که او دست‌ها و وسایل شخصی اش را به‌طور مرتب با آب و صابون می‌شوید. اگر کودک‌تان از پستانک استفاده می‌کند،‌ برای ضد‌عفونی کردن آن می‌توانید آن را در ماشین ظرفشویی یا آب داغ بیندازید.
5- در نهایت لزومی ندارد فرزند‌تان را به خاطر بوی بد دهانش خجالت‌زده کنید. سعی کنید با این اتفاق کنار بیایید حتی اگر کمی به خاطر آن احساس شرمندگی می‌کنید.

فرزندم باید از دهان‌شویه استفاده کند؟

نه. چون دهان‌شویه تنها مشکل را می‌پوشاند (گذشته از این‌ها اگر هنوز فرزندتان به سن پیش‌دبستانی نرسیده است،‌احتمالا دچار مشکل با صدا نفس کشیدن و آب‌دهان پرتاب کردن هستند). فقط مطمئن شوید که دندان‌هایش را چندین‌بار در روز مسواک کرده‌اند.

کودکان وقتی که به دنیا می‌آیند تنها آمادگی پذیرش شیر مادر را به عنوان غذایی برای رشد دارند. اما این توانایی آنها روز به روز پیشرفت می‌کند تا جایی که نوزاد شما در عرض شش ماه به غذای کمکی دعوت می‌شود. اگر می‌خواهید بدانید شروع تخم مرغ خوردن کودک از چه زمانی است و دقیقا کی باید این ماده مغذی را وارد رژیم غذایی کودک کنید، بهتر است این مطلب را تا انتها بخوانید. 

چرا تخم مرغ خوب است؟

از جمله غذاهایی که در همان ماه‌های نخست زندگی نوزاد به او داده می‌شود تخم مرغ است. تخم مرغ سرشار از مواد آلی و ویتامین‌های ضروری برای بدن است. پروتیین موجود در آن بالاست و علاوه بر آن کلسیم، آهن، فسفر، گوگرد و کلر نیز دارد.
از خواص مهم تخم مرغ که برای کودکان نقش ویژه‌ای دارند می‌توان به اسید چرب امگا3  اشاره کرد. همه ما با نام امگا3 آشنا هستیم. این ماده که بسیار مورد توجه است یکی از چربی‌های سالم و مورد نیاز بدن است که در شیر مادر نیز یافت می‌شود و بر رشد مغز کودک در مراحل بعدی زندگی که دیگر از شیر مادر تغذیه نمی‌کند تاثیر دارد. بنابراین خوردن تخم مرغ برای کودکان به جذب امگا3 بدن کمک می‌کند.
ماده ضروری بعدی که در تخم مرغ وجود دارد فولات است که نقش مهمی در تولید و نگهداری سلول‌های جدید کودک به عهده دارد. مواد معدنی که در بالا نیز برخی از آنها را برشمردیم مانند آهن، زینک و سلنیوم به افزایش توان سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند و از این لحاظ بسیار حائز اهمیت هستند.

از چه وقت و چقدر تخم مرغ به کودک بدهیم؟

به دلیل همین خواص متعدد است که این ماده غذایی کوچک تا این حد مهم است. تخم مرغ خوردن در کودکان اهمیت ویژه‌ای دارد. تخم مرغ از ۸ ماهگی در غذای کودک وارد می‌شود. البته تا یک سالگی توصیه متخصصین تغذیه این است که نوزاد تنها از زرده تخم مرغ استفاده کند و می‌توان یک روز در میان یک زرده کامل را به کودک داد. اما از یک سالگی کودک قادر است یک تخم مرغ کامل را بخورد و از دو سالگی می‌توان روزانه یک تخم مرغ به کودک داد.

برای خوراندن تخم مرغ به کودکانی که علاقه چندانی به این ماده غذایی ندارند، مادران می‌توانند با خلاقیت خودشان و ایده گرفتن از مطالب مختلف و متعددی که در شبکه‌های اجتماعی پیدا می‌شود در طراحی شکل ظاهری و اشتهاآور شدن آن تلاش کنند تا بچه‌ها رغبت بیشتری برای خوردن تخم مرغ پیدا کنند. همچنین والدین می‌توانند تخم مرغ را همراه با غذاها یا ترکیبات دیگر به کودک بدهند که بچه نسبت به آنها دافعه نداشته باشند.

تحقیقات موسسه پزشکی پن استیت نشان می دهد شادی مادر و احساس امنیت او در کنار عوامل دیگر بر احتمال ابتلای نوزاد به کولیک تاثیر دارد.
محققان این پروژه معتقدند داشتن استرس و اضطراب و برخوردار نبودن از امنیت و حمایت کافی و همچنین افسردگی مادر، احتمال کولیک و گریه نوزادان به خصوص در یک ماه اول بعد از تولد را افزایش می‌دهد. در این تحقیق ۳۰۰۰ زن که در سن ۱۸ تا ۳۵ سالگی و از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱ زایمان کردند، در زمان بارداری و یک ماه بعد از زایمان مورد بررسی قرار گرفتند . اما نکته مهم این بود که مادران شاد و کسانی که از امنیت اجتماعی و حمایت همسر در زمان بارداری برخوردار بودند میزان کمتری از کولیک و گریه نوزاد را گزارش کردند. به گزارش روزنامه خراسان محققان بیان کردند که به طور دقیق علت این اتفاق مشخص نیست و می توان نتیجه را به دو شکل بیان کرد.اول این که ممکن است اگر پدر و مادر شاد و ارتباط خوبی با یکدیگر داشته باشند نوزاد کمتر گریه کند. دوم این که مادری که شاد است و سلامت روح و روان دارد ممکن است گریه نوزادش را اتفاقی منفی در نظر نگیرد و آن را به عنوان کولیک گزارش نکند.
 

نقش پدران در سلامت نوزادان

بخش دیگر تحقیق از خانم‌های باردار خواسته شد که به حمایت‌گری همسر خود امتیاز بدهند و نتیجه بسیار جالب بود خانم‌هایی که به حمایت‌گری همسرانشان نمره بالایی می‌دادند کمتر وجود کولیک در نوزاد را گزارش می‌کردند. همچنین محققان نقش امنیت اجتماعی و حمایت خانواده و دوستان را هم بررسی کردند باز هم نشان از این داشت؛ مادرانی که امنیت اجتماعی دارند و دوستان و اعضای خانواده از آن ها حمایت می‌کنند به میزان کمتری کولیک در نوزادشان را گزارش می‌کردند. به طور کلی باید گفت احتمال ابتلای نوزاد به کولیک فقط مرتبط به مادر نیست بلکه همان‌طور که گفته شد عوامل زیاد دیگری در این موضوع تاثیر دارد.

کوبیدن سر در کودکان بسیار رایج است. بیشتر از 20 درصد کودکان نوپا و خردسال به عمد سرشان را به جایی می کوبند. خوب است بدانید که پسران 3 برابر دختران این کار را انجام میدهند. کوبیدن سر به در و دیوار در کودکان اغلب در نیمه دوم سال اول زندگی کودک شروع می شود و بین 18 تا 24 ماهگی به اوج خود میرسد. کوبیدن سر ممکن است برای چند ماه  یا حتی چند سال طول بکشد اما بیشتر کودکان با رسیدن به سن 3 سالگی این عادت را کنار می گذارند.
 

دلایلی که ممکن است عامل این رفتار کودک باشد: 

آرامش به خود: با وجود اینکه بسیار عجیب به نظر برسد اما کودکانی که عادت به کوبیدن سرشان دارند، این رفتار را برای آرام شدن انجام میدهند. این کودکان معمولا وقتی نیمه شب از خواب بیدار می شوند یا حتی وقتی در خواب هستند، سرشان را با ریتم خاصی می کوبند تا به خواب بروند. حتی بعضی از کودکان همزمان دست و پایشان را هم تکان می دهند. متخصصین رشد عقیده دارند که حرکات ریتمیک مانند تاب خوردن روی صندلی به کودک کمک می کند تا احساس آرامش کند.
کاهش درد: ممکن  است کودک وقتی احساس درد می کند سرش را به جایی بکوبد. این درد می تواند به علت دندان درآوردن یا عفونت گوش باشد. به نظر می رسد کوبیدن سر به کودک کمک می کند احساس بهتری داشته باشد. ممکن است این مسئله به خاطر منحرف شدن حواس کودک از درد دندان یا گوش باشد.

 
ناتوانی: اگر کودک شما وقتی عصبانی می شود سرش را به جایی می کوبد، احتمالا سعی می کند با این شیوه هیجانات شدید خود را بروز دهد. او هنوز یاد نگرفته است که احساساتش را به طور کامل به کمک کلمات بیان کند و به همین دلیل از حرکات بدنی استفاده می کند و باز هم با این کار خودش را در موقعیت های اضطراب آور آرام می کند.
نیاز به جلب توجه: کوبیدن مداوم سر ممکن است راهی برای جلب توجه باشد. این کاملا قابل درک است که دیدن کودک در حال انجام کاری که به نظر میرسد به او آسیب می رساند، برای شما نگران کننده است. وقتی کودک متوجه نگرانی شما می شود برای جلب توجه شما به این رفتار ادامه می دهد.
اختلال رشدی: کوبیدن سر می تواند با اتیسم یا سایر اختلالات رشدی مرتبط باشد اما در بیشتر موارد نمیتوان تنها به این نشانه اکتفا کرد و تنها می توان به عنوان یک هشدار به آن توجه نمود. در موارد بسیار نادر کوبیدن سر می تواند به تنهایی علامت مشکلات جدی باشد.

چگونه کوبیدن سر در کودک را کنترل کنیم؟

به کودک توجه کنید، اما نه زمانی که سرش را می کوبد

در شرایط عادی و وقتی کودک سرش را نمی کوبد، از اینکه به میزان لازم مورد توجه مثبت شما قرار می گیرد اطمینان حاصل کنید. اگر کودک هنوز برای جلب توجه شما سرش را می کوبد، سعی کنید خیلی این مسئله را جدی نگیرید و این رفتار را تقویت نکنید. حتی اگر نمی توانید این رفتار را نادیده بگیرید، کودک را به خاطر انجام آن توبیخ یا تنبیه نکنید. او برای درک موقعیت بسیار کوچک است و این شیوه شما می تواند باعث تشدید رفتار شود.

از آسیب دیدن کودک جلوگیری کنید

پیچ و مهره های تخت کودک را هر ماه یکبار کنترل کنید تا مطمئن شوید که با تکان و حرکت سست و لق نمی شود. علاوه بر این می توانید زیر پایه های تختخواب کودک را به چرخ لاستیکی مجهز کنید و در فضای بین تختخواب و دیوار یک پارچه نرم آویزان کنید تا سر و صدای کمتری تولید شود و دیوارها و کف اتاق کمتر آسیب ببیند. از قرار دادن بالشتک در تختخواب کودک برای نرم تر کردن آن خودداری کنید چون خطر خفگی را افزایش می دهد. اگر می خواهید از روکش نرده تخت برای نرم کردن آن استفاده کنید، حتما از باریک و محکم بودن آنها مطمئن شوید. این روکش ها را به خوبی به نرده های تخت ببندید تا کودک نتواند سرش را در فضای بین نرده ها قرار دهد.

سعی کنید نگران نباشید

کودک شما ممکن است دچار کبودی شود اما نگران نباشید چون معمولا کوبیدن سر یک رفتار “خود- کنترل” است که به معنی این است که کودک سرش را آنقدر محکم به جایی نمی کوبد که آسیب جدی ببیند. او می داند آستانه درد خود را می شناسد و در صورت احساس درد با شدت کمتری به سرش ضربه می زند.

به کودک کمک کنید تا یک جایگزین پیدا کند

کاملا واضح است کودک شما به ضربات مداوم  و یکنواخت علاقه دارد، بنابراین به او کمک کنید تا یک جایگزین برایش پیدا کند. متخصصین معمولا رقص، رژه و دست زدن یا ضربه زدن همراه موسیقی را پیشنهاد می کنند. ممکن است بخواهید یک مترونوم در اتاق کودک قرار دهید تا باعث آرامش او شود. بهتر است از انجام فعالیت های بدنی زیاد توسط کودک و در طول روز اطمینان کسب کنید با به سوزاندن انرژی عصبی که ممکن است عامل کوبیدن سر باشد، کمک کرده باشید.

برنامه خواب منظم و آرامش بخش را شروع کنید

اگر فکر می کنید کودک برای آرام شدن و رهایی از خستگی روزانه سرش را می کوبد، سعی کنید یک برنامه خواب آرام بخش برای کودک در نظر بگیرید. یک حمام گرم، ماساژ کودک در حالی که او را روی پایتان گذاشته اسد و خواندن قصه و لالایی می توانند کارساز باشند. بد نیست چند دقیقه قبل از خواب پشت یا پیشانی کودک را به آرامی مالش دهید. پخش موسیقی ملایم در اتاق خواب کودک هم می تواند به آرامش کودک کمک کند.

اگر رفتار کودک نگران کننده شده است، حتما با پزشک مشورت کنید

اگر کودک در طول روز سرش را به دفعات به جایی می کوبد یا در صورت آسیب دیدن سرش به کوبیدن آن ادامه می دهد، کمی نگران کننده و غیرمعمول است. کوبیدن سر می تواند با اتیسم و سایر اختلالات رشدی در ارتباط باشد که در سال های اولیه زندگی کودک و خردسالی او ظاهر می شود.  کودکان اتیستیک معمولا به خوبی با افراد ارتباط برقرار نمی کنند. آنها اغلب به برقراری تماس فیزیکی با والدین علاقه ای ندارند و به نظر می رسد از نگاه کردن به دیگران هم پرهیز می کنند. اگر دیدید کودک  در حال از دست دادن توانایی های فیزیکی، کلامی یا دیگر مهارت هایی است که پیشتر کسب کرده است و یا درکسب مهارت های تازه رشدی دچار تاخیر شده است، برای کنترل کودک به پزشک مراجعه کنید.