دسته: شیرخوارگی تا …

 شما بدون صرف پول نیز می توانید بهترین اسباب بازی یا لااقل اسباب بازیهایی بهتر از آنچه با پول می توان خرید در اختیار کودکتان قرار دهید. با نگاهی به گوشه و کنار آشپزخانه و کمی قوه تخیل از جانب خودتان و کودکتان می توانید ساعتی سرشار از سرگرمیهای جذاب برای کودک خود فراهم آورید.

ظروف

ظرفهای پلاستیکی غذا، سطل ماست، ظرف بستنی، لیوانهای پلاستیکی، بطریهای پلاستیکی، ماهیتابه و قوطیهای محکم شاید ساده ترین و چند منظوره ترین اسباب بازیهای خانگی باشند. می توان از جعبه های پلاستیکی با اندازه های مختلف برای ساعتها بازی از نوع داخل گذاشتن و بیرون آوردن، برداشتن و ریختن آب در حمام، پر و خالی کردن ماسه، یا بازی با گل در باغچه استفاده کرد. با ریختن چند تکه خمیر نان یا نخودفرنگی خشک شده در یک ظرف و محکم کردن درب آن می توانید یک جغجغه یا ابزار موسیقی بسازید. با اضافه کردن چند تا قاشق چوبی می توانید یک طبل تمام عیار درست کنید، ماهیتابه برای این منظور کاملا مناسب است. اگر قوطیهای محکم را به صورت وارونه در باغچه فرو کنید می توانید از آنها به عنوان سنگ زیر پا استفاده کنید یا اگر آنها را سوراخ کنید و ریسمانهای بلندی به آنها ببندید، چوب پای بی خطری ساخته اید که برای تقویت قدرت تعادل مفید است. برای کودکان کم سن و سال تر می توانید با ظروف یک بار مصرف بنا به سلیقه خود اسباب بازیهای مختلفی مثل فرفره و غیره درست کنید.

مواد غذایی

با تکه های ماکارونی، لوبیا و سایر خشکباراسباب بازیهای بسیار خوبی می توان ساخت. از تمام آنها می توان به عنوان قسمت صداساز داخل یک اسباب بازی استفاده کرد. می توان با چسباندن آنها روی مقوا تابلوهای هنری (کولاژ) درست کرد. همچنین می توان آنها را رنگ آمیزی کرد و با کشیدن آنها به نخ یا کش، دستبند درست کرد. حتما کودک را تحت نظر داشته باشید زیرا ممکن است حبوبات را در دهان یا منافذ بدن خود فرو کند. می توان از سیب زمینی یا هویج برای ساختن مهر چاپ استفاده کرد. برگه های تره فرنگی را اگر بگذارید تا خشک شو ند، مارپیچ های جالبی می سازند. بیشتر بچه ها دوست دارند مقداری مایه شیرینی در اختیارشان بگذارید تا بنا به سلیقه خود به آن شکل دهند و شما آن را همراه با غذای ((اصلی)) بپزید.

اشیاء کاغذی

لوله های مقوایی داخل دستمل کاغذی لوله ای را با کمی تزئین می توان به عروسکهای خیمه شب بازی از نوعی که روی انگشت قرار می گیرند تبدیل کرد. عروسکهایی را که روی دست قرار می گیرند را می توان از پاکتهای کاغذی ساخت. شانه های  6 تایی تخم مرغ پس از تزئین قسمت داخلی و خارجی، تبدیل به هیولا های جالبی می شوند زیرا روی لولای خود مانند یک آرواره باز و بسته می شوند.

اگر قرقره های خالی نخ را به ریسمان بکشید تبدیل به یک اسباب بازی کشیدنی جالب می شوند، بخصوص اگر طوری رنگ آمیزی شوند که شبیه کرم یا مار به نظر برسند. 

شما از دوران شیرخوارگی به تخیل کودک خود به اندازه کافی میدان داده اید ولی می توانید با انجام کارهای خاصی او را تشویق کنید حتی هنگامی که شما نیستید تا او را تحریک کنید از تخیل خود استفاده کند. یکی از بهترین چیزهایی که می توانید به کودک خود بیاموزید نقاشی، رنگ آمیزی و استفاده از رنگهاست. اما مدل سازی با گل یا موم نیز مفید است. موم مخصوصا مناسب است چون رنگی است، بوی خوبی دارد، جایی را کثیف نمی کند، می تواند بارها مورد استفاده قرار بگیرد، و به نظر می رسد جان دار است زیرا وقتی گرم می شود راحت تر شکل می گیرد. کافی است یک تکه موم عسل رنگی به کودک خود بدهید و بگویید آن را در دستهایش گرم کند. صرف تغییر شکل آن، قوه تخیل کودک را برای مدل سازی کردن با آن تحریک می کند. همزمان یک تکه موم را نیز در دستهای خودتان گرم کنید و شروع به تعریف یک داستان کنید، هر قدر هم که این داستان ساده باشد چیزی را برای ساختن به ذهن شما خطور خواهد داد. می توانید بعد از پرسیدن عقیده فرزند خود، عقیده خود را نیز بیان کنید و تصمیم بگیرید چه چیزی را به اتفاق بسازید. حتما کار خود را بعد از کودکتان به پایان ببرید. تا به این طریق به قوه خلاق کودک خود میدان کامل را داده باشید. می توانید از سن خیلی پایین از موم عسل استفاده کنید زیرا کودکان خردسال از جنس آن، فشردن آن، و کش دادن آن لذت می برند و امکانات فوق العاده ای نیز برای خیالپردازی دارد.

مدتی بعد می توانید کودکتان را وادارید خودش اسباب بازیهایی بسازد. همه این کارها  علاوه بر خلاقیت، مهارت، عشق به زیبایی و قدرت تشخیص و تصمیم گیری او را نیز تقویت می کند. چیزهای بسیاری وجود دارد  که فرزند شما می تواند درست کند، بخصوص اگر شما به فعالیت های معینی علاقمند باشید. طریقه خیاطی، گلدوزی، بافتنی، قلابدوزی، منجوق دوزی، عروسک سازی و درست کردن هدیه ای ساده مثل دستمال یا رومیزی برای دوستانش را به او بیاموزید. پسرها هم می توانند مانند دختران این کارها را انجام دهند.

مواد طبیعی زیادی وجود دارند می توانید ضمن گردش خارج از منزل آنها را پیدا کنید. پوست درختان، شاخه های خوش فرم، بریده هایی از تنه درختان، پر پرندگان و برگهایی با اشکال جالب را جمع آوری کنید و در منزل با آنها تصاویر، تابلوها و طرحهای مختلفی درست کنید. البته همیشه می توانید لوازم  کارهای دستی و هنری را از مغازه ها تهیه کنید، ولی بهتر است به کودک اجازه بدهید مواد کار را خودش انتخاب کند تا بیشتر به قوه تخیل فرزندتان میدان داده باشد.

بسیار مفید خواهد بود که کودک شما بتواند الگوهایی از وقایع زندگی، اعم از الگوهای برنامه ریزی و سیاست گذاری و نیز الگوهای طراحی و راهبردی، استنتاج و ترسیم کند. شما می توانید با استفاده از پازلهای ساده، از سن پایین عادت فکر کردن را در کودک تقویت کنید. از کودک خود بخواهید روی یک تکه کاغذ نقاشی بکشد سپس از او بخواهید آن را به کمترین تعداد، یعنی دو قسمت ببرد و مجددا با استفاده از آن دو قسمت تصویر اصلی را بسازد، و بعد آن را به بیشترین تعداد ببرد و همین کار را انجام دهد. به تدریج که کودکتان بزرگتر می شود می توانید نقاشیهای مفصلتری بکشید و مانند یک پازل پیچیده آن را به قطعات بیشتری تقسیم کنید.

شما می توانید با خواستن از کودکتان که صورتهای شاد و صورتهای غمگین بکشد(ابتدا با راهنمایی شما) به او کمک کنید تا با احساسات خود ارتباط برقرار کند و احساسات دیگران را بشناسد. سپس عکسهای افراد مختلفی را که می شناسد به او نشان دهید و از او بخواهید احساس افراد داخل عکس را بیان کند. این کار به کودک شما کمک می کند تا نه تنها احساسات مختلف را بشناسد، بلکه با دیگران همدلی کند و ارتباط نزدیکتری با آنها برقرار کند. بعدها می توانید او را با روزنامه ها و مجلات آشنا کنید. بعضی از بچه ها حتی در سن 18 ماهگی به تماشای مجلات رنگی علاقه دارند و نام اشیائی را در آنها می گویند و به چیزهایی که نام آنها گفته می شود اشاره می کنند. در سنین بالاتر می توان چهره ها را به آنها نشان داد و سوالهایی مانند ((فکر می کنی آن شخص چه احساسی دارد؟)) یا (( چهره او چه احساسی را نشان می دهد؟)) از آنها بپرسید. آنگاه می توان درباره اینکه چطور می توان با آنها همدردی کرد یا آنها را آرام نمود، صحبت کرد.

وقتی کودکتان کمی بزرگتر شد می توانید آدمهایی بکشید و از او بپرسید وضعیتهای مختلف آنها از نظر احساسی چه مفهومی دارد. بعدا از کودک خود بخواهید آدمکهایی بکشد و احساسات مختلف آنها را نشان دهد.

از نقاشی برای گسترش دید کودک خود از جهان نیز می توانید استفاده کنید. یک فکر خیلی ساده این است که وقتی آب از دستتان می ریزد چه اتفاقی می افتد. شما و کودکتان می توانید یک نقاشی بکشید که در آن یک ظرف آب واژگون شده و آب آن روی کف اتاق ریخته و یک حوضچه کوچک ساخته است، یا از لبه میز بصورت قطره ها و ترشحات درشت روی کف اتاق می ریزد. این نوع تمرینات حافظه کودک شما را تقویت می کند و ادراکات او از دنیای اطراف عمق می بخشد.

هر وقت که مشغول گفتن یا نوشتن یک داستان هستید، یا زمانیکه کودکتان آنقدر بزرگ شده است که این کارها را خودش انجام دهد، همیشه از او بپرسید که آیا می توان قسمتی از داستان را به تصویر کشید. ابتدا به او کمک کنید و بعدا از او بخواهید تصویری بکشد تا آنچه را در مخیلیه خود دارد تجسم کند و آن را با تصاویر نشان دهد نه فقط با کلمات. حتی در حین گفتگو می توانید موضوع تصاویر ذهنی را مطرح کنید و او را وادار کنید تا تصویر ذهنی خود را با کلام و نه فقط با نقاشی، بیان کند.