دسته: شیرخوارگی تا …

 بررسی بر روی 47000 نفر نشان می‌دهد افراد چپ دست در محل کار خود ضعیف ظاهر می‌شوند. 

فرزند پروری می تواند یکی از لذت بخش ترن کارها و در عین حال سخت ترین وظایف باشد، خصوصا زمانی که رفتار کودک به شکل باور نکردنی غیرقابل کنترل می شود. این مسئله برای همه والدین اتفاق می افتد. به یاد داشته باشید در این شرایط یک نفس عمیق بکشید و از راهکارهای زیر برای آرام کردن کودک استفاده کنید :

1.        نشانه ها را بشناسید : با شناخت نشانه های بحران، پیش از شروع آن راحت تر می توانید کودک را آرام کنید. کج خلقی و بداخلاقی شبیه بازی دومینو است. با شروع اولین نشانه ها، به سرعت نشانه های بعدی هم ظاهر می شوند. عواملی که موجب کج خلقی می شود را شناسایی کنید و به کودک آموزش دهید تا او هم آنها را بشناسد.

2.        حواس کودک را پرت کنید : این شیوه معمولا برای کودکان 3 سال و کمتر کارآیی دارد. مثلا می توانید یک اسباب بازی به کودک نشان دهید یا با شروع یک فعالیت و سرگرمی، توجه و حواس کودک را پرت کنید. در این سن کودکان مفهوم علت و معلول را نمی فهمند، بنابراین بحث و گفتگو بی فایده است.

3.        به کودک فرصت دهید : کودک را از عواملی که او را عصبی می کنند، دور کنید. این کار شما به کودک این فرصت را می دهد که کمی آرام تر شده و به خودش مسلط شود. خود کنترلی یکی از مهارت های بسیار مهمی است که کودک باید یاد بگیرد. کودک را با تعدادی از اسباب بازی های مورد علاقه اش روی مبل قرار دهید و از او بخواهید دراز بکشد. می توانید به کودکان بزرگتر راهکارهایی مانند تنفس عمیق، شمردن تا 5 یا 10 قبل از حرف زدن و یا تمرکز بر افکار خوشایند را آموزش دهید.

4.         مهارت خودکنترلی را در خودتان تقویت کنید : سخت ترین کار در این مواقع آرام ماندن و دخالت نکردن است. اگر احساس می کنید عصبانی و ناراحت هستید، کمی عقب بروید، یک نفس عمیق بکشید و کمی به خودتان فرصت دهید. کودکان بیشتر از آنچه که از گفتار والدین یاد می گیرند، از رفتار آنها می آموزند.

5.         با قاطعیت حرف بزنید : بدون اینکه فریاد بزنید یا سخنرانی کنید، برای کودک توضیح بدهید از او چه انتظاری دارید. قاطع باشید و مرزها و محدودیت ها را مشخص کنید. اگر کودک از قوانین سرپیچی کرد، آن را به او یادآوری کنید و به جای عصبی شدن این کار را با آرامش انجام دهید. در صورتی که کودک رفتار نادرستی انجام دهد و شما سعی کنید با در آغوش گرفتن او را آرام کنید، این واکنش شما رفتار نادرست کودک را تقویت می کند.

6.         کمی شوخ و خلاق باشید : شوخی اغلب ابزار خوبی برای آرام کردن کودک است. اگر می بینید شرایط به سمت بدتر شدن می رود، برای کمک به بهبود اوضاع باید بتوانید کارهای جالب و یا حتی کمی احمقانه انجام دهید. به هیچ وجه کودک را دست نیندازید. تحت هیچ شرایطی، توجیهی برای مسخره کردن، اسم گذاشتن روی کودک و یا  تحقیر کردن او وجود ندارد.

7.        در مورد احساسات حرف بزنید : کودکان بزرگتر اغلب برای بیان احساسات و هیجاناتشان دچار مشکل می شوند. آنها حتی ممکن است احساساتشان را نشناسند و همین مسئله درماندگی کودک را مضاعف می کند. به کودک کمک کنید تا احساساتش را بفهمد و درباره آنها صحبت کند. به او یاد بدهید که همه انسانها گاهی اوقات ناراحت و عصبی می شوند و صحبت کردن در این باره اشکالی ندارد.از سوالاتی مانند ” چه اتفاقی افتاده؟ ” یا ” ناراحت هستی؟ ” استفاده کنید. از او بخواهید نظرش را درباره چیزهایی که می توانند به آرامش او کمک کنند، بیان کند. با این شیوه آرام آرام به کودک یاد می دهید که با احساساتش آشنا شود و برای رویارویی و غلبه بر آنها، در موردشان حرف بزند.

8.        یک تیم باشید : سعی کنید مقابل کودک قرار نگیرید بلکه کنارش حضور داشته باشید. احتمالا سخت و دشوار به نظر می رسد اما اگر بدانید که چگونه می توانید این کار را انجام بدهید، دچار مشکل نمی شوید. اگر کودک چیزی می خواهد به جای تسلیم شدن، به او امکان و فرصت انتخاب بدهید. ” می خواهی الان حمام کنی یا 5 دقیقه دیگر؟” یا ” ترجیح می دهی الان اتاقت را تمیز کنی یا بعد از تماشای تلویزیون این کار را انجام می دهی؟”

9.        دلائل را شناسایی کنید : اگر اخیرا شاهد از کوره در رفتن های مکرر کودک هستید، کمی بیشتر دقت کنید تا ببینید در دنیای کودک چه می گذرد. احتمال دارد عوامل استرس زا کودک را محاصره کرده باشند و یا مسولیت زیادی به گردن کودک باشد که توان مدیریت آنها را نداشته باشد. کمی به عقب برگردید. شاید کودک از چیز دیگری مثل یک تغییر در زندگی اش  ناراحت است. از کودک بخواهید یک نقاشی بکشد یا بازی ترتیب دهید که کودک در آن نقش عروسک گردان را داشته باشد تا با این شیوه کمی احساساتش را بروز دهد و به شما کمک کند دلیل اصلی آزردگی او را متوجه شوید.

10.    از متخصص کمک بگیرید : اگر کودک اغلب پرخاشگری و بدقلقی می کند، آموزش مسائلی مثل توالت رفتن یا جدا خوابیدن را کمی به عقب بیندازید. در مورد کودکان بزرگتر هم اگر از رفتن به مدرسه و یا انجام فعالیت هایی که قبلا به آن علاقه داشتند، اجتباب می کنند، ممکن است علامت اضطراب باشد که برای درمان آن باید حتما به یک درمانگر متخصص مراجعه کنید.

کودکان 3 تا 5 سال در حال یادگیری مرز میان واقعیت و خیال هستند. دروغ و داستان پردازی در این سن توسط کودک روشی برای کشف این مرز است. والدین اغلب در برابر آنچه که به عنوان دروغ از گفته های کودک برداشت می کنند، به شدت واکنش نشان می دهند اما این شیوه همیشه بهترین راه برای بهبود موقعیت نیست.  

 وقتی کودک به 3 سالگی می رسد، اغلب والدین از دروغگویی کودک شکایت می کنند و اذعان می کنند که نمی دانند در برابر آن چه واکنشی نشان دهند اما در دنیای کودک مرز بسیار باریکی میان واقعیت و تخیل وجود دارد.

مثلا وقتی کودک 3 ساله شما شیر را روی زمین می ریزد و شما از او سوال می کنید که چه کسی این کار را انجام داده است به شما پاسخ خواهد داد که کار او نبوده است. این حرف کودک به معنی دروغگویی نیست بلکه ممکن است تمایل کودک را به نریختن شیر نشان دهد. دلیل دیگر می تواند این باشد که اگر مدت زمان زیادی از انجام کار گذشته باشد، ممکن است حتی به یاد نیاورد شیر را روی زمین ریخته است.

همه کودکان زیر 5 سال برای درک مفهوم دروغ بسیار کوچک هستند. توانایی شناختی این کودکان به اندازه کودکان پیش دبستانی که در حال یادگیری تفاوت میان غلط و درست هستند، رشد نکرده است.

قوانین واضح و روشن وضع کنید

اگر مچ کودک را در حال نقاشی روی دیوار بگیرید و از او بپرسید که آیا او این کار را انجام داده است، احتمالا پاسخ کودک “نه” خواهد بود چون نمی خواهد شما را عصبانی کند و خودش به دردسر بیفتد.

بهتر است قوانین را از پیش تعیین کنید و بر اساس آن راه حل ارائه دهید. مثلا به کودک بگویید ” قانون ما در خانه این است که فقط می توانی روی کاغذ نقاشی کنی، پس بهتر است یک پارچه برداری و به من در تمیز کردن دیوار کمک کنی“

برای مقابله با اتهاماتی که به کودک وارد می کنید، احتمالا سعی می کند با دفاع از خود بیگناهی اش را ثابت کند و یا خودش را به نفهمی بزند! در این شرایط بهتر است با صدایی که به گوش کودک برسد بگویید : ” دوست دارم بدانم چه کسی شیر را روی زمین ریخته است؟ خیلی خوب میشود اگر کسی در تمیز کردن اینجا به من کمک کند!”

بعد از اینکه کودک برای کمک جلو آمد، از او بابت اینکه برای کمک پیش قدم شده است، حسابی تشکر کنید. اینها فرصت های آموزشی برای نشان دادن رفتار صحیح به کودک است تا بداند در آینده چگونه رفتار کند. تا جایی که امکان دارد سعی کنید از تنیه کودک صرف نظر کنید و به جای آن موقعیت را برای آموزش غنیمت بشمارید.

با تاکید بر اهمیت صداقت به پرورش خلاقیت کمک کنید

خلاقیت بین سنین 3 تا 5 سالگی در بالاترین حد است. بازی های خیالی بخشی از رشد و تکامل طبیعی کودک هستند. در این سنین شما با دوستان خیالی، ابر قهرمانان غیرواقعی، افکار رویایی و مکان هایی که کودک هرگز در آن ها  حضور نداشته اند، رو به رو خواهید شد. در این دوره می توانید به موازات پرورش تخیل کودک، اهمیت صداقت را به او آموزش دهید.

اگر کودک مشغول تعریف کردن جزئیات سفری است که اتفاق نیفتاده است، به سادگی به او بگویید ” خودت میدانی که ما هرگز به آنجا نرفته ایم اما اگر می رفتیم دوست داشتی چه کار می کردی؟”. تا جایی که امکان دارد با کودک سرگرم شوید و با همراهی او در جریان تصورات و تخیلاتش قرار بگیرید.

کودکان نوپا اغلب برای جلب توجه ما واقعیات را دستکاری می کنند و این ما هستیم که می توانیم کودک را به گفتن واقعیت تشویق کنیم.

به کودک بگویید :” تصورات و تخیلات جالبی داری! اما وقتی چیزی را تعریف می کنی، همیشه نمی توانم بفهمم کدام ها واقعی و کدام ها تخیلات تو هستند. چیزی که در رابطه بین دو نفر خیلی اهمیت دارد این است که در کنار همدیگر احساس امنیت کنند و این اتفاق وقتی می افتد که همیشه به همدیگر راست بگوییم و از واقعیت های حرف بزنیم.”

قضاوت نکنید و مثبت باشید

برای تشویق کودک به راستگویی بهتر از شیوه های مناسب استفاده کنید. باید سعی کنید مهربان باشید و کودک را مورد قضاوت قرار ندهید.

از زبانی استفاده کنید که کودک خردسال قادر به درک آن است. مثلا می توانید بگویید : ” بعضی اوقات گفتن اینکه تو این کار را کردی برایت سخت است. تو گفتی گربه این کار را کرده چون نگران عصبانی شدن مامان  از دست خودت بودی اما من و تو هردو می دانیم که گربه این کار را نکرده! من از آن مامان هایی هستم که دوست دارم از خودت بشنوم که تو آن کار را انجام داده ای و بعد می توانیم راجع به این صحبت کنیم که چطور می توانی نظرم را جلب کنی! “

از جملات مثبت استفاده کنید. مثلا به جای گفتن ” تو دروغ گفتی” بگویید ” مهم است که راستش را بگویی. “

از دروغ گو نامیدن کودک به شدت پرهیز کنید چون این کار برچسب زدن به کودک است و باعث می شود کودک احساس بدی پیدا کند و فکر کند باید بعضی چیزها را از شما پنهان کند. در عوض باید تلاش کنید روابطتان را طوری با کودک تنظیم کنید که همه چیز را به شما بگوید.

اگر کودک هنوز وارد این مرحله نشده است، منتظر نمانید و از همین حالا دست به کار شوید. برای کودک کتاب هایی بخوانید که بر اهمیت صداقت تاکید می کنند. علاوه بر این می توانید از عروسک های انگشتی برای بازی با کودک و تشویق او به راستگویی استفاده کنید. به این ترتیب که عروسک را در دستتان قرار دهید و با یک صدای متفاوت از کودک بخواهید که واقعیت را بگوید. این شیوه معمولا کارآمد است چون کودک در حین بازی نگران عواقب گفتن واقعیت نیست.

 مینا صابری روان‌شناس در گفتگو با خبرنگار بهداشت و درمان بیا نی نی گفت: با توجه به اینکه کودکان پیش فعال با وضعیتی که دارند بیشتر در معرض خطر هستند،والدین باید توجه ویژه و خاصی روی کودکان بیش فعال خود داشته باشند.