دسته: شیرخوارگی تا …

نوزادان والدین سیگاری بیشتر احتمال دارد که در طول سال اول زندگی برای برونشیت و پنومونی در بیمارستان بستری شوند. بیشترین عضو نوزاد که با قرار گرفتن مادر باردار در برابر دود سیگار دچار مشکل می‌شود ریه اوست. ریه جنین در این حالت تضعیف می‌شود. بعد از تولد هم بیشتر در معرض عفونت‌های گوش قرار می‌گیرد.

نیکوتین به همه وسایل اتاق نوزاد می‌چسبد

سیگار وسیله بسیار موثری در پخش مواد شیمیایی مضر از جمله نیکوتین، مونوکسیدکربن و انواع مواد سرطان‌زاست. سیگار اگر در یک اتاق روشن شود دود در کل خانه در عرض چند دقیقه قابل تشخیص است و این شامل اتاق کودک نیز هست.
بسیاری از مواد شیمیایی و ذرات ریز ناشی از دود سیگار بلافاصله به همه جای اتاق از جمله لباس، اسباب بازی، شیشه شیر، فرش، دیوار، مبلمان و حتی فولاد ضد زنگ می‌چسبد. در طول هفته‌ها و ماه‌های بعدی این آلاینده‌ها به آرامی به هوا برمی‌گردند، همان هوایی که شما و نوزادتان تنفس می‌کنید. به این ترتیب کودک شما هم در معرض خطر قرار می‌گیرد.
آزمایش ادرار نوزادان با خانواده سیگاری نشان می‌دهد آنها 8 برابر بیشتر از خانواده‌های غیرسیگاری در معرض دود سیگار قرار دارند. در حقیقت سطوح بالای آلودگی‌های تنباکو حتی در خانه‌هایی که فرد سیگاری خارج از منزل سیگار می‌کشد وجود دارد. آلاینده‌ها از لباس، پوست، مو و تنفس فرد به بیرون سرایت می‌کند. بنابراین فرد سیگاری پیش از نزدیک شدن به نوزاد باید لباس‌های تمیز بپوشد و دست و صورت خود را بشوید.

قبل از خرید خانه تحقیق کنید

سطوح آلودگی تنباکو حتی در خانه‌ای که فرد سیگاری مدتها قبل از آن نقل مکان کرده وجود دارد و فرد غیرسیگاری با وجود تمیز کردن خانه در معرض این مواد شیمیایی قرار دارد. بنابراین قبل از اینکه یک آپارتمان را اجاره کنید بپرسید که آیا ساکنان قبلی سیگاری بودند یا نه!
اگر خانه خود را با دود سیگار آلوده کرده‌اید با باز کردن پنجره‌ها و درها تلاش کنید هوای پاک را وارد خانه کنید. از یک فیلتر ذرات با کیفیت (HEPA) استفاده کنید و مرتب فیلتر را عوض کنید.
جارو کردن خانه با جاروبرقی مجهز به فیلتر مفید است. سطوح را با یک پارچه مرطوب پاک کنید. محافظت جنین در برابر دود سیگار در خانه ای که فرد سیگاری دارد تقریبا غیرممکن است. اما محافظت از او در برابر مواد مضر مهم است. بنابراین اگر شما در مورد سلامت جنینتان نگران هستید باید از دعوت کردن مهمانان سیگاری به خانه خودداری کنید و از همسرتان بخواهید سیگار را ترک کند.

سندرم مرگ ناگهانی نوزاد با دود سیگار

سندرم مرگ ناگهانی نوزاد یا SIDS مرگ فوری و ناگهانی و بدون توجیه نوزاد در یک سال اول زندگی‌اش است. جالب است که تحقیقات ثابت کرده قرار گرفتن در معرض دود سیگار خطر SIDS را افزایش می‌دهد. به نظر می‌رسد مواد شیمیایی در دود سیگار روی مغز تاثیر گذاشته و تنظیم تنفس نوزاد را به هم می‌زند. غلظت نیکوتیم در ریه‌ها و سطوح بالای کوتینین (مارکر زیستی برای قرار گرفتن در معرض دود سیگار) در نوزادانی که در اثر سندرم مرگ ناگهانی می‌میرند، بالاتر از نوزادانی است که به علل دیگر می‌میرند.
  

نکات مهم برای دوری از دود سیگار

• فرد سیگاری را تشویق کنید که سیگار را ترک کند.
• به مکان‌های بسته‌ای که فکر می‌کنید افراد در آنجا سیگار می‌کشند، نروید.
• از راننده تاکسی بخواهید که سیگار نکشد.
• به افراد سیگاری بگویید که سیگار را در خارج از اتاق و در حالی که بکشند که درها بسته است و به هیچ عنوان دود به داخل سرایت نمی‌کند.

ممکن است شما هم به هر علتی مانند مصرف بعضی دارو‌ها نتوانید به نوزادتان شیر خودتان را بدهید و مجبور شوید از شیرهای کمکی استفاده کنید. در این صورت اگر بخواهید از شیری غیر از شیر خشک استفاده کنید لازم است بدانید که چه نوع شیری برای فرزند شما خوب و مناسب است. در این مطلب سعی کردیم به این سوال از دیدگاه طب ایرانی پاسخ بدهیم که اگر مادری نتوانست شیر خودش را به نوزاد بدهد چه شیری برای تغذیه نوزاد او مناسب تر است.

بهترین شیر برای نوزاد، شیر گاو

در طب ایرانی بهترین شیر و سازگارترین شیر با طبع هر نوزاد، شیر مادر اوست. نه تنها در طب ایرانی بلکه در طب مدرن هم دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که بهترین شیر برای رشد و تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد، شیر مادر است و برای هر نوزاد شیر مادر خودش مناسب‌ترین شیر از میان شیرهاست. اما در صورت نیاز از شیر پستانداران دیگر هم می‌توان استفاده کرد. البته در این شرایط باید توجه داشته باشید که شیر حیوانی که مدت بارداری آن نزدیک به زمان بارداری انسان باشد از نظر تغذیه برای نوزاد انسان مناسب‌تر است. پس شیرگاو که مدت حاملگی آن نه ماه است، برای تغذیه انسان و مخصوصا اطفال مناسب‌تر است. شیر بز و گوسفند نسبت به شیرگاو، در اولویت‌های بعدی قرار دارند.

مواد موجود در شیر

به طور کلی هرشیری مرکب از سه بخش مختلف است: مائیت(بخش آبی) و جبنیت( بخش پنیری) و دسومت(بخش چربی) که هر یک مزاج مخصوصی دارد. طبیعت شیردر مجموع و بدون توجه به نسبت اجزای آن، گرم و تر است. اما هر چقدر اجزای آن تغییر کند ممکن است مزاج آن هم عوض شود. در مجموع انواع شیر مقوی، چاق کننده و برای رشد نوزادان و کودکان بسیار مناسب است. تغییر مزاج شیر هم به نوع حیوان بستگی دارد و هم به نوع تغذیه و حرکت حیوان. به عنوان مثال شیر حیوانی که در دشت و نیزار چرا می‌کند بخش آبی بیشتری دارد و شیر حیوانی که در کوه‌ها چرا می‌کند سبک‌تر است.

مقایسه انواع شیر

لابد برای شما هم این سوال پیش آمده که با توجه به این تغییرات بهترین شیر کدام است؟ از دید طب ایرانی شیر خوب قوام معتدل دارد، سفید و صاف است، طعم شیرین دارد و طعم و بوی بد نمی‌دهد. از بین انواع شیر حیوانات بهترین شیر، شیر گاو جوان و چاق است که سالم باشد، هیچ گونه بیماری نداشته و در ضمن در مراتع چریده باشد. زیرا بدن حیواناتی که تحرک کمتری دارند، مواد زاید و فضولات بیشتری دارد که می‌تواند از طریق شیر به انسان منتقل شود. شیر حیوانی که نوزادش از دنیا رفته یا سقط شده یا اینکه خودش بسیار لاغر و مریض باشد هم مناسب نیست. شیر گاو مزاج معتدل‌تری نسبت به سایر حیوانات دارد و برای انسان مناسب‌تر است اما شیر گوسفند غلیظ‌تر است و چربی و جبنیت بیشتری دارد، پس هضم آن برای نوزاد سخت‎تر است. شیر شتر رقیق‌تر از شیر گاو است و نسبت به سایر شیرها گرم و خشک تر است و بیشتر تشنگی ایجاد می‌کند. شیر بز معتدل‌ترین شیرهاست و از شیرگاو لطیف‌تر است و اثرات آن تا حد زیادی مانند شیر گاو است و در اغلب اوقات به جای آن به کار می‌رود. بنابر این در مجموع و به طور کلی شیر گاو برای نوزادان بهترین است اما بد نیست که انتخاب شیر برای کودکتان هم با توجه به مزاج او انجام شود. البته یادتان نرود که حتما شیر را از جاهایی تهیه کنید که از نظر آلودگی‌های میکروبی بررسی می‌شوند و حتما آن را به قدر کافی بجوشانید.

نکات کاربردی در مصرف شیر

یادتان باشد مصرف زیاد انواع شیر به خصوص شیر بز برای کسانی که مزاج سرد و تر دارند مناسب نیست. بنابراین بهتر است مزاج آن را با گرم کردن و اضافه کردن گلاب، عسل، دارچین، زنجبیل و عسل اصلاح کنند. روش اصلاح شیر این است که به اندازه یک چهارم مقدار شیر به آن آب اضافه کنند و بجوشانند تا آب اضافه شده تبخیر شود. در طی جوشیدن می‌توان به شیر دارچین، زنجبیل، گلاب و عسل اضافه کرد.
نکته دیگر درباره مصرف شیر در بزرگسالان این است که استفاده از آن به صورت ناشتا و باشکم خالی توصیه نمی‌شود. بهترین زمان استفاده از شیر در بزرگسالان کمی قبل از خواب و به شکل گرم و اصلاح شده با عسل و زنجبیل است. شیر و شیر برنج نه تنها به خوش رنگ شدن پوست و رنگ صورت کمک می‌کند، می‌تواند به بهبود خواب به خصوص در سالمندان کمک کند.
 

اگر تا 9 ماهگی به کودکتان غذاهای نرم و پوره‌ای می‌دادید از این ماه به بعد می‌توانید غذاهایی با بافت سفت‌تر را امتحان کنید. به‌علاوه در این سن می‌توانید لبنیات، پنیر و ماست را در برنامه غذایی او قرار دهید. بسیاری از نوزادان در این سن می‌توانند از غذاهای بزرگ‌سالان تغذیه کنند البته یادتان باشد کمی این غذاها را له کنید و بعد به او بدهید. در این سنین به‌ویژه 11 ماهگی به بعد می‌توانید وعده‌های غذایی کودکتان را بیشتر کرده و به 4 یا 5 وعده برسانید. در ادامه دستور تهیه چند غذا برای نوزادان بالای 9 ماه آمده است:

املت پنیر برای صبحانه

برای استفاده از تخم مرغ سعی کنید بیشتر از زرده استفاده کنید. استفاده از سفیده تخم مرغ را به بعد از یک سالگی موکول کنید یا دراین‌باره با پزشکتان صحبت کنید. در این دستور یک تخم مرغ پنیری را آموزش می‌دهیم که برای تهیه آن به مواد زیر نیاز دارید:

• تخم مرغ (تنها زرده تخم مرغ) یک عدد
• شیر مادر یا پاستوریزه دو قاشق غذاخوری
• پنیر چدار رنده شده یک قاشق غذاخوری
• روغن زیتون یک قاشق غذاخوری

روغن زیتون را در ماهی تابه گرم‌کنید. تخم مرغ و شیر را با یکدیگر هم بزنید. سپس پنیر را اضافه کنید و مخلوط را تا زمانی که تخم مرغ کاملاً بپزد هم بزنید. در انتها می‌توانید مقداری پیازچه خردشده تازه یا سبزیجات پخته‌شده به آن اضافه کنید.

پوره ماهی سفید، هویج و تره‌فرنگی

این پوره خوشمزه برای رشد ذهنی کودک بسیار مناسب است. به‌علاوه ماهی با داشتن امگا 3، اسیدهای مفید به رشد سیستم عصبی شیرخوار کمک می‌کند. مواد زیر برای تهیه این پوره لازم است:

• فیله ماهی سفید 3 تکه
• هویج خردشده 3 عدد
• یک عدد تره‌فرنگی که قسمت‌های سبز و سفید خردشده باشد
• یک‌دوم پیمانه آب، شیر مادر یا خشک

ماهی‌تابه گودی را روی شعله ملایم قرار دهید و مقداری از آب را داخل آن به جوش بیاورید. سبد بخارپز را داخل آن قرار داده و ماهی، هویج و تره‌فرنگی را به مدت 15 دقیقه داخل آن بگذارید. بعد از بخارپز شدن اجازه دهید تا خنک شود.
تمامی مواد را داخل مخلوط‌کن بریزید و پوره‌کنید. مقداری آب به پوره اضافه کنید تا غلظت آن کم شود. این پوره را سه روز در یخچال و تا 2 ماه می‌توانید در فریزر نگهداری کنید.

ماست، نعنا و آلبالو

ازآنجایی‌که می‌توانید به نوزادتان ماست بدهید، این میان وعده خوشمزه را در وعده‌های غذایی او قرار دهید. برای تهیه این میان وعده به مواد زیر نیاز داریم:
آلبالو یک پیمانه
4-5 برگ نعنا
ماست یونانی یا هر ماست پرچرب یک تا 2 پیمانه
آلبالو را روی شعله ملایم قرار دهید تا نرم شوند. سپس آلبالوها را به همراه برگ نعنا در مخلوط‌کن بریزید تا یک مایع یکدست حاصل شود. اگر می‌خواهید پوره غلیظ‌تر باشد فقط آلبالوها را با استفاده از یک کفگیر سوراخ‌دار، بدون آب حاصل از پختشان درون مخلوط‌کن بریزید. این مایع را درون ظرف موردنظر بریزد و سپس ماست را به آن اضافه کنید و هم بزنید.
به جای آلبالو می‌توانید از گیلاس نیز استفاده کنید.

سالاد میوه‌های استوایی

شاید واژه سالاد برای بچه‌ها کمی به نظرتان عجیب بیاید اما این سالاد برای شیر خوران بالای 10 ماه مناسب است. در این سالاد از میوه‌های استوایی زیر استفاده کنید:

• 2 الی 3 قاشق غذاخوری ماست یونانی یا ماست موردعلاقه فرزندتان
• یک قاشق غذاخوری پودر نارگیل
• یک‌چهارم پیمانه کیوی خردشده
• یک‌چهارم پیمانه موز خردشده
• یک‌چهارم پیمانه انبه خردشده

ابتدا ماست و پودر نارگیل را با یکدیگر مخلوط‌کنید، سپس میوه‌ها را به ظرف اضافه کرده و هم بزنید.

خوراک عدس و اسفناج

این خوراک به خاطر داشتن اسفناج سرشار از ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان است و طعم خوشمزه‌ای دارد. برای تهیه این خوراک به مواد زیر نیاز دارید:
2 قاشق چای‌خوری روغن زیتون
یک هویج کوچک خرده شده
یک‌دوم پیمانه عدس خشک پاک‌شده و شسته شده
دو پیمانه عصاره آب‌گوشت یا مرغ
یک پیمانه اسفناج خرده شده
در ماهی‌تابه گودی هویج را در روغن زیتون حدود 3 دقیقه تفت دهید. عدس و آب مرغ را اضافه کرده و شعله را زیاد کنید تا به جوش بیاید. سپس شعله را کم کنید و در قابلمه را نیمه‌باز بگذارید تا به‌آرامی بجوشد. گاهی غذا را هم بزنید تا زمانی که حس کنید عدس‌ها نرم شده‌اند. سپس اسفناج را اضافه کنید و هم بزنید تا بپزد. ‌می‌توانید این غذا را در میکسر ریخته و پوره‌کنید.

خوراک گوشت و سبزیجات

برای تهیه این خوراک مقوی به مواد زیر نیاز دارید:

• آب یک پیمانه
• گوجه‌فرنگی خردشده 400 گرم
• گوشت گوسفندی چرخ‌کرده یا خردشده
• سیب‌زمینی یک عدد
• هویج 2 عدد
• ساقه کرفس یک عدد
• نخودفرنگی یک قاشق غذاخوری
• پیاز کوچک یک عدد

در قابلمه‌ای آب، گوشت و گوجه‌فرنگی‌ها را بریزید تا جوش بیاید. سبزیجات را خردکرده و ماهی‌تابه اضافه کنید. اجازه دهید تا بجوشد. سپس شعله را کم کنید تا مواد بپزند. هرچند وقت یک‌بار غذا را هم بزنید. می‌توانید این خوراک را باکمی برنج به کودکتان بدهید.

پاستا با نخودفرنگی

پاستا جز آن دسته غذاهایی است که کودکان طعم آن را دوست دارند. ترکیب پاستا با انواع سبزیجات و پنیر یک غذای مقوی برای نوزاد شماست.

• پنیر خامه‌ای 50 گرم
• نخودفرنگی یک قاشق غذاخوری
• شیر یک قاشق چای‌خوری
• پاستا 50 گرم
• پودر پنیر پارمسان 5 گرم

ماکارونی را درون آب جوش بریزید و سه دقیقه قبل از زمان پخت، نخودفرنگی را به آن اضافه کنید.
در ماهی‌تابه‌ای دیگر پنیر خامه‌ای را با یک قاشق شیر مخلوط‌کنید تا به غلظت مناسب برسد.
مواد ماکارونی را آبکش کنید و درون ظرف پنیر بریزید و هم بزنید تا مواد به‌خوبی با یکدیگر مخلوط شوند.
در آخر روی آن پنیر پارمسان بریزید و سرو کنید. به‌جای پنیر پارمسان می‌توانید از پنیر چدار استفاده کنید.

بعضی نوزادان بیشتر از بقیه می‌خوابند، بعضی مدت خوابشان طولانی است و بعضی نوزادان دیگر دوره خواب کوتاهی دارند. بعضی نوزادان شبها خیلی زود می‌خوابند و برخی دیگر تا دیروقت بیدارند. همه اینها ممکن است شما را دو به شک کند که آیا نوزادتان به اندازه کافی می‌خوابد؟ دوره بیداری‌اش چقدر باید باشد؟ در راهنمای زیر شما بهتر می‌توانید با الگوی خواب نوزادان در دوره‌های مختلف آشنا شوید.

دانه‌های قرمزی که گوشه گوشه صورتش نمایان می‌شوند، بی‌قراری مداوم و گاهی پیدا شدن رگه‌های خون در مدفوع، علایم هشدار دهنده‌‍ای هستند که می‌گویند شیر شما، آنقدر هم که فکر می‌کنید به سلامت نوزادتان خدمت نمی‌کند. نشانه‌هایی که از ابتلای فرزندتان به آلرژی و تاثیر شیرتان در روشن کردن نشانه‌های بیماری او خبر می‌دهند.

• از هر صد نوزادی که متولد می‌شود، یک نفر مثل فرزند شما به پروتئین موجود در لبنیات گاوی آلرژی دارد و در صورت مصرف شیرخشک‌هایی که از لبنیات گاوی تهیه می‌شوند، یا تغذیه با شیر مادری که این محصولات را مصرف می‌کند، نشانه‌های بیماری‌شان پدیدار می‌شود. این مواد سیستم ایمنی بدن کودک را مجبور به نشان دادن واکنش می‌کنند و در صورت حذف نشدن عوامل حساسیت‌زا، احتمال دچار شدن کودک به مشکلات دیگر افزایش می‌یابد.
• ناتوانی بدن کودک در هضم پروتئین موجود در لبنیات گاوی، در بدن همه نوزادان به یک شکل نمایش داده نمی‌شود. در حالی که برخی تنها به آلرژی خفیفی دچار هستند، برخی دیگر از کودکان به دلیل شدت حساسیت، دچار واکنش‌های شدید گوارشی می‌شوند و اعضای مختلفی در بدنشان، تحت تاثیر این مشکل قرار می‌گیرد.

 

 

• سابقه آلرژیک بودن مادر یا پدر، احتمال ابتلای نوزاد به نوعی از آلرژی را تا حدود 80 درصد بالا می‌برد و در بهبود شرایط او و کم شدن نشانه‌های بیماری، هیچ درمانی به اندازه محرومیت نوزاد از ماده آلرژی‌زا تاثیرگذار نیست.
• نوزادان، حساسیت به پروتئین گاوی را به شکل‌های مختلفی بروز می‌دهند. آلرژی در بدن برخی از آنها خود را با اگزما یا بثورات پوستی نشان می‌دهد و در بدن برخی دیگر، با درد دل و معده و گریه‌های شدید و طولانی مدت ناشی از آن ظاهر می‌شود. یبوست، نفخ زیاد یا اسهال از دیگر نشانه‌های حساس بودن بدن کودک به این پروتئین هستند.

شرح حال نوزاد مبتلا به حساسیت

به دکترتان بگویید:

• سابقه خانوادگی ابتلا به نوعی از آلرژی را دارید؟
• در مدفوع کودک خون مشاهده کرده‌اید؟
• روی پوستش جوش‌های قرمز رنگ یا دانه‌های عجیبی می‌بینید؟
• شیر از دهان کودکتان برمی‌گردد یا نشانه‌های ریفلاکس پنهان را در او می‌بینید؟
• فرزندتان بیشتر از حد انتظار بی‌قرار است و آرام کردن گریه‌اش کار هیچ کس نیست؟

درمان حساسیت به شیر در نوزادان

• احتمالا تا چند روز تغذیه کودک با محصولات حاوی پروتئین گاوی را قدغن می‌کند تا واکنش فرزندتان به حذف این عامل را مشاهده کند.
• احتمالا انجام آزمایش آلرژی پوستی را به شما توصیه می‌کند.
• احتمالا برای کاهش اسید معده فرزندتان که دستگاه گوارش حساسی پیدا کرده، دارو تجویز می‌کند.

 

چطور می‌توانید از سالم بودن تغذیه کودکتان مطمئن شوید؟

• باید بدانید که حذف پروتئین لبنیات گاوی معمولا در دوره مشخص و محدودی صورت می‌گیرد و با افزایش سن، احتمال برطرف شدن آلرژی فرزندتان افزایش می‌یابد.
• باید بدانید تکرار مصرف محصول آلرژی زا، به معنای عادت کردن بدن فرزندتان و برطرف شدن خود به خودی بیماری او نیست و درصورتی که عامل مورد نظر را حذف نکنید، مشکلات دیگری به آن اضافه خواهد شد.
• باید بدانید که نوزاد مبتلا به آلرژی غذایی، هر بار که محصول حساسیت‌زا را مصرف می‌کند، زجر می‌کشد و درد یا آرزدگی‌های گوارشی و پوستی او را کلافه می‌کند.
• باید بدانید دستگاه گوارش نوزادی که توان هضم پروتئین موجود در لبنیات گاوی را ندارد، با تکرار مصرف این ماده آسیبی جدی می‌بیند.
• باید بدانید هر گونه آلرژی در صورت کنترل و درمان نشدن، تشدید شده و درمان آلرژی مزمن، سخت‌تر و طولانی‌تر است.
• باید بدانید در صورت آگاه شدن از این مشکل، جایی برای نگرانی وجود ندارد و با حتی مادرانی که فرزندشان را از شیر خود تغذیه می‌کنند، می‌توانند با رعایت رژیم غذایی توصیه شده، این کار را ادامه دهند.
• باید بدانید اغلب برندهای معتبری که مصرف شیرخشک آنها به شما توصیه شده، شیر خشک‌های مخصوص کودکان آلرژیک را تولید می‌کنند و اگر فرزندتان شیرخشک می‌خورد، جایی برای نگرانی در مورد تغذیه او وجود ندارد.

آنچه بسیاری از والدین را نگران می‌کند تب فرزندشان است، همین که کودک کمی داغ می‌شود والدین بدترین اتفاق‌ها را در ذهن‌شان می‌آورند و مدام ترس از تشنج کودک را دارند به ویژه اگر زیر یک سال باشد و نتواند صحبت کند. درست است که تب یکی از علائمی است که باید جدی گرفته شود ولی لازم نیست خودتان را نگران کنید. به نکات زیر درباره تب نوزاد دقت کنید و سعی کنید در آرامش به فرزندتان کمک کنید که زودتر بهبود پیدا کند.
 

برای دیدنش بی‌تابید. می‌خواهید دست‌هایش را نوازش کنید؛ دست‌هایی که شاید درست شبیه دست‌های خودتان باشد. می‌خواهید چهره‌اش را ببینید. بینی که مانند بینی شما تیغه‌ای صاف دارد، یا چشم‌هایی که مانند چشم‌های همسرتان روشن و درخشانند. می‌خواهید به تمام این جزئیات خیره شوید و باور کنید که تکه‌ای از وجودتان را در آغوش گرفته‌اید.
چهره فرزند شما، در گذر زمان تغییرات بسیاری خواهد کرد. ممکن است در ابتدای تولد، همه بگویند که فرزند شما درست شبیه خودتان است اما بعد از چند ماه یا چند سال، احساس کنید که او بیشتر به همسرتان شباهت دارد. ممکن است او ابتدا با موهای طلایی به دنیا بیاید و آرام آرام، رنگ قهوه‌ای تیره روی صورتش بنشیند و البته ممکن است در روز به دنیا آمدنش، چشم‌هایی آبی داشته باشد اما بعد از چند هفته، چشم‌هایش رنگ فندقی به خود بگیرد.

همه بچه‌ها با چشم آبی به دنیا می‌آیند؟

شاید شما هم شنیده باشید که همه نوزادان، در زمان تولد چشم‌های آبی دارند. اما متخصصان می‌گویند این جمله، یک ادعای بی‌اساس است. به گفته آنها، چشم همه نوزادان در زمان تولد یک رنگ نیست و گرچه برخی‌شان با چشم‌هایی روشن به دنیا می‌آیند، اما برخی دیگر از همان ابتدا چشم‌هایی به رنگ قهوه‌ای تیره دارند. آنها می‌گویند نوزادان قفقازی، چشم‌هایی روشن دارند و کسانی که تبار آمریکایی، آسیایی و اسپانیایی دارند، معمولا با چشم‌های قهوه‌ای متولد می‌شوند.

رنگ چشم نوزادان تغییر می‌کند؟

گرچه نوزادان با رنگ چشم متفاوت متولد می‌شود، اما رنگ چشم حقیقی آنها، چیزی نیست که در لحظه تولد می‌بینید. شما برای تشخیص رنگ چشم‌های فرزندتان، باید 6 تا 12 ماه منتظر بمانید. قاعده کلی این است که رنگ چشم نوزادان، در صورتی که تغییر کند، به سمت تیره شدن می‌رود. برای مثال اگر فرزندتان در لحظه تولد چشم‌هایی آبی داشته باشد، به مرور ممکن است رنگ چشم‌هایش سبز یا قهوه‌ای شود، اما اگر چشم‌های او فندقی رنگ باشد، بعید است که این رنگ از گروه رنگ قهوه‌ای فراتر برود.

چرا این اتفاق می‌افتد؟

برای تغییر کردن رنگ چشم نوزادان، دو دلیل وجود دارد؛ ژنتیک و ملانین.

• ژنتیک: ترکیب ژن‌هایی که از هر دو والد به نوزاد می‌رسد، در تعیین رنگ چشم او دخیل است. متخصصان می‌گویند تقریبا 15 ژن مسئول تعیین رنگ چشم نوزادان است. به گفته آنها اگر رنگ چشم هر دو والد آبی باشد، فرزند آنها هم ممکن است چشم‌هایی با رنگ آبی، سبز یا قهوه‌ای پیدا کند. اما اگر یکی از والدین یا هر دوی آنها چشم قهوه‌ای داشته باشند، بعید است که رنگ چشم فرزندشان چیزی جز قهوه‌ای شود؛ چراکه رنگ قهوه‌ای، ژن غالب است. البته نباید این نکته را از یاد برد که ژن‌ها تنها از پدر و مادر به فرزند نمی‌رسند، بلکه ممکن است یک نوزاد، رنگ چشم‌هایش را از اجداد خود که چند نسل پیش از او می‌زیسته‌اند به ارث ببرد.
• ملانین: عامل دیگر تعیین رنگ چشم کودک، ملانین است. یعنی همان رنگدانه‌هایی که بر رنگ پوست، مو و چشم تاثیر می‌گذارد. مهمترین دلیلی که چشم‌ها رنگ‌های مختلفی پیدا می‌کنند، میزان رنگدانه در پشت عدسی آنهاست. کودکانی که مقدار زیادی ملانین در عنبیه خود دارند، چشم‌هایی قهوه‌ای پیدا می‌کنند، در حالی که اگر میزان این رنگدانه در عنبیه کم باشد، رنگ چشم کودکان آبی یا سبز می‌شود.

گذشته از این، باید بدانید که میزان ملانینی که پشت عدسی چشم فرزندتان است، با افزایش سن او ممکن است افزایش پیدا کند و به همین دلیل ممکن است در طول سال‌ها، رنگ چشم‌های او رو به تیره شدن برود. البته این اتفاق قطعی نیست و ممکن است برخی از کودکان، با بزرگتر شدن تغییری را در رنگ چشم خود مشاهده نکنند.