دسته: شیرخوارگی تا …

عفونت گوش در کودکان بسیار شایع است. شاید این عفونت دلیل اصلی بیخوابی های شبانه شما هم باشد. اینکه عفونت گوش در کودکان به چه دلیل بروز می‌کند و راهکارهای درمانی آن چیست حتما سوال شما والدین است. به همین دلیل در این مقاله به بررسی سوالات رایج در این خصوص و پاسخ های مناسب پرداخته ایم.

چرا عفونت گوش در کودکان تا این حد شایع است؟

بیایید یک سفر اکتشافی به گوش میانی داشته باشیم تا ببینیم که جرم ها و گوش های کوچک چگونه تا این حد با هم ارتباط برقرار می کنند. کانالی که به آن شیپور استاش می‌گویند گوش میانی را به پشت حلق متصل می‌کند تا از میزان فشار را کنترل و تعدیل کند. اما حلق به همراه بینی مانند یک زمین مرطوب حاصل‌خیز برای باکتری ها عمل می‌کنند. چون طول شیپور استاش در گوش کودکان کم و پهن و افقی است، ترشحات گلو و بینی و بسیاری از آلودگی ها آسان تر وارد گوش می‌شوند. هر مایعی که در این حفره گرفتار شود، مانند یک محیط کشت مناسب برای رشد باکتری ها عمل می کند و از همین رو عفونتهای گوش در بین کودکان بسیار شایع است.

چرا عفونت گوش کودک باید به سرعت درمان شود؟

شنوایی کودک شما به لرزش پرده گوش و ساختار گوش میانی وابسته است. تکرار عفونت می تواند به پرده گوش آسیب وارد کند و انباشتگی مایع لرزش ها را کاهش می‌دهد که این دو موجب کاهش شنوایی می‌شوند. به همین دلیل باید عفونت گوش‌ها را جدی گرفت، خصوصا وقتی کودک شما در حال یادگیری حرف زدن است. عفونت‌های دوره ای و کاهش شنوایی می‌تواند باعث تاخیر رشد مهارت‌های زبانی و حتی مشکلات زبانی شود که در آینده بر عملکرد کودک در مدرسه تاثیر خواهد گذاشت.

تشخیص عفونت گوش در کودکان

علائمی که به آنها اشاره خواهد شد شیوه کودک برای بیان این جمله است: “گوشم درد می کند، من را پیش دکتر ببر!” درمان سریع عفونت، نتیجه بهتری خواهد داشت بنابراین اگر تا کنون چندین بار دچار عفونت گوش شده است، سعی کنید علائم و زبان خاص کودک برای درد گوش یاد بگیرید. مطمئنا یکی از نشانه هایی که وجود ندارد تب است چون عفونت گوش باعث بالا رفتن حرارت بدن نمی‌شود مگر اینکه چندین عفونت تنفسی هم وجود داشته باشد. بینی کودک می تواند به شما کمک کند. عفونت گوش میانی معمولا به دنبال سرماخوردگی است و به همین دلیل ترشحات بینی معمولا نشان دهنده وضعیت گوش هستند. به طور معمول مخاط بینی کودک نرم و تمیز و آبکی است که در صورت وجود عفونت به زرد یا سبز تغییر رنگ داده و غلیظ می‌شود.
  

کودک شب ها چطور میخوابد؟

اگر کودک شب‌ها بیشتر بیدار می‌شود و به نظر می رسد که احساس درد می کند، خصوصا اگر سرماخوردگی او بدتر هم شده است، می تواند زنگ خطری برای عفونت باشد. با فشاری که قسمت های مایع عفونی شده به پرده گوش وارد می‌کند ممکن است کودک نتواند روی طاق باز دراز بکشد. برای کاهش این فشار کودک را طوری بخوابانید که گوش عفونی به سمت بالا قرار بگیرد. 

ترشحات چشمی با عفونت گوش رابطه دارند؟

در ماه‌های اولیه تولد نوزاد آبریزش چشم می‌تواند به سادگی نشانه بسته شدن مجرای اشکی باشد اما وقتی این مسئله با سرماخوردگی همراه می شود- خصوصا در کودکان بزرگتر- معمولا به معنی التهاب سینوس ها و یا عفونت گوش است.

چه زمان به پزشک مراجعه کنید؟

معمولا درمان عفونت گوش بدون بررسی عفونت مشکل است. پزشک شما باید پرده گوش و تمام سیستم تنفسی را بررسی و آزمایش کنند تا متوجه مشکل بشوند. معمولا بیشتر عفونت های ملایم گوش بدون نیاز به آنتی بیوتیک به طور کامل درمان شود. به همین دلیل پزشک حتی با وجود مایع پشت گوش داخلی وضعیت کودک را 2 تا 3 روز زیرنظر می گیرید و منتظر می مانید تا اگر اوضاع کودک بدتر شد آنتی بیوتیک تجویز کند.

بازی کردن کودک با گوش نشانه عفونت است؟

ور رفتن و کشیدن گوش ها لزوما نشانه عفونت نیست. این کار ممکن است به علت دندان درآوردن نوزاد باشد و یا حتی ممکن است دلیل خاصی نداشته باشد و کودک تنها مشغول کشف گوش ها باشد. به هر حال اگر کودک سرما خورده است و دچار آبریزش بینی و چشم است و مرتب به گوش هایش دست می‌زند، مطمئنا مشکل او رویش دندان‌ها نیست. کشیدن، مالیدن یا ضربه زدن به گوش میتواند علامت درد در ناحیه گوش باشد که ناشی از مایع گوش مزمن یا مداوم باشد که به عنوان اتیت میانی حاد شناخته می‌شود.  معمولا می‌توانید با استفاده از غریزه مادرانه تشخیص دهید که وضعیت کودک بهتر یا بدتر شده است و اگر احساس می کند نشانه‌های بیماری کودک بیشتر شده است با پزشک کودک تماس بگیرید.

پیشگیری از عفونت گوش کودک امکان دارد؟

حالا که می‌دانید آلودگی‌ها چگونه وارد گوش ها می‌شوند، در انتها راهنمایی‌هایی برای جلوگیری از انباشت آلودگی پشت پرده گوش کودک پیشنهاد می‌کنیم:

• شیرمادر: شیر مادر ایمنی طبیعی بدن را بالا می‌برد.
• تغذیه به حالت عمودی با شیشه شیر: تغذیه کودک در وضعیت نیمه نشسته ( با زاویه حداقل 30 درجه ) و حفظ این وضعیت حداقل 30 دقیقه بعد از آن
• استفاده از پستانک را محدود کنید: تحقیقات نشان داده است که میان استفاده از پستانک و عفونت‌های گوش میانی رابطه وجود دارد. استفاده از پستانک را به ویژه بعد از شش ماهگی نوزاد به زمان خواب شبانه کودک محدود کنید.
• سیستم ایمنی کودک را تقویت کنید: میوه ها، سبزیجات و غذاهای دریایی سیستم ایمنی کودک را تقویت می کنند
• کودک این مراحل را پشت سر خواهد گذاشت: خبر خوب این است که با رشد کودک، شیپور استاش بلندتر و باریک تر شده و بیشتر کج می شود، در نتیجه ورود آلودگی و مایعات در گوش میانی سخت تر می شود و به طور همزمان سیستم دفاعی کودک نیز به بلوغ کافی رسیده و میزان عفونت گوش را کمتر می کند.

پاچنبری چیست؟

پاچنبری بیماری مادرزادی است که در آن قسمت جلوی پا به سمت داخل و پايين چرخيده و پاشنه نيز به سمت داخل می‌چرخد. در این بیماری تاندون‌هایی که عضلات پا را به استخوان‌های مچ پا متصل می‌کنند کوتاه و سفت می‌شوند، همین باعث می‌شود مچ پا به داخل بچرخد. این بیماری هر دو پا را درگیر می کند. پاچنبری در همان هنگام تولد قابل تشخیص است، البته بسیاری از موارد آن در سونوگرافی‌های دوران بارداری تشخیص داده می‌شوند.

علت بروز پا چنبری در نوزادان چیست؟

هنوز دلیل مشخص و ثابت شده ای برای بروز این اختلال وجود ندارد، اما محققان معتقدند پا چنبری نتیجه ترکیبی از عامل‌های محیطی و ژنتیکی است. چون احتمال ابتلای نوزادان به این بیماری در خانواده‌هایی که سابقه ابتلا به این بیماری را دارند، بیشتر از بقیه است. بیشتر بخوانید اختلال پاچنبری نوزدان پسر چیست؟

پاچنبری باعث چه تغییراتی در پا نوزاد می‌شود؟

اختلال پاچنبری باعث کوتاه شدن تاندون‌ها یا زردپی‌های پشت پا و سمت داخلی مچ پا و کف پا می‌شود. همچنین در پشت پا و سمت داخل مچ پا غلاف تاندون‌ها کوتاه و ضخیم می‌شوند، کپسول مفاصل این نواحی کوتاه می‌شوند و عضلات پشت ساق و کف پا هم کوتاه و لاغر می‌شوند. در شکل مفاصل مچ و کف پا هم تغییراتی ایجاد می شود به این شکل که مفصل تالوناویکولر دچار دررفتگی یا نیمه دررفتگی می‌شود. در این مفصل استخوان ناویکولر که در جلوی استخوان تالوس قرار دارد به سمت داخل جابجا شده و به قوزک داخلی مچ پا نزدیک تر می‌شود. پاچنبری به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

پاچنبری منفرد

شایع‌ترین نوع این بیماری است و در کودکانی بروز می‌کند که مشکل پزشکی دیگری ندارند.

پاچنبری غیرمنفرد

به همراه انواع مختلفی از بیماری‌ها یا اختلالات عصبی عضلانی، مانند آرتروگریپوز و اسپینا بیفیدا ( مهره شکاف دار) رخ می‌دهد.

پاچنبری چه نشانه‌هایی دارد؟

علائم در پاچنبری کاملا واضح و مشخص است.

• پا به طرف داخل میچرخد
• کف پا به سمت داخل و یا حتی بالا قرار می‌گیرد
• پا و ساق طرف مبتلا کوتاه تر و لاغرتر از طرف سالم هستند
• پاشنه پا کوچک می‌شود و به سمت داخل می‌چرخد

پا چنبری با چه عوارضی همراه است؟

• توانایی حرکتی

توانایی حرکتی کودکان با عارضه پاچنبری محدودتر از بقیه کودکان است.

•  کوچک شدن پا

پای دچار عارضه یک تا یک و نیم سایز کوچک‌تر از پای سالم است. به همین دلیل کودک در پوشیدن کفش و راه رفتن دچار مشکل می‌شود.

پاچنبری چگونه درمان می‌شود؟

پزشکان متخصص معتقدند پاچنبری، با هر شدتی یا از هر نوعی که باشد باید حتما درمان شود. اگر پاچنبری درمان نشود ، کودک به جای اینکه روی کف پا هایش را برود، روی کناره مچ پاها راه خواهد رفت. به همین دلیل زوائد استخوانی دردناکی در مچ پاهای او به وجود می‌آید و دیگر نمی‌تواند کفش بپوشد و همیشه درد و سخت راه رفتن را به همراه دارد. اما بهترین روش‌های درمان این عارضه به شرح زیر است:

• روش پونستی

پرکاربردترین تکنیک مورد استفاده در دنیا روش پونستی است.در این روش از کشش ملایم و گچ گرفتن برای اصلاح تدریجی بدشکلی پا استفاده می‌شود. بهترین زمان برای استفاده از روشی پونستی کمی پس از تولد است، البته نوزادانی در سنین بالاتر هم با این روش به خوبی درمان شده‌اند. د راین روش پای نوزاد به آرامی کشیده می‌شود تا در وضعیت صحیح قرار بگیرد. سپس از انگشتان پا تا ران گچ گرفته می‌شود تا پا در جای خود ثابت بماند. هر هفته این پروسه که شامل کشیدن، اصلاح وضعیت و گچ گرفتن است تکرار می‌شود، تا زمانی که بهبود چشمگیری در وضعیت پا حاصل شود. ۶ تا ۸ هفته زمان لازم است تا نشانه های بهبودی ظاهر شود.

• آزاد کردن تاندون آشیل

پس از گچ گرفتن، بیشتر نوزادان برای آزاد کردن تاندون آشیل از سفتی و کوتاهی دائمی به یک عمل جراحی جزئی نیاز دارند. در این جراحی پزشک از ابزار بسیار نازکی برای برش دادن تاندون استفاده می‌کند. برش بسیار کوچک است و نیاز به بخیه ندارد. پا را دوباره گچ می‌گیرند تا زمان بهبودی تاندون، که حدود ۳ هفته طول می‌کشد، از آن محافظت شود.

• روش فرانسوی

یکی دیگر از روش‌های درمان پاچنبری روش فرانسوی است که شامل کشش، متحرک‌سازی و نواربندی می‌شود. روش فرانسوی باید تحت نظر یک متخصص طب فیزیکی انجام ‌شود. درمان به روش فرانسوی هم مثل روش پونستی کمی بعد از تولد آغاز می‌شود . پای نوزاد باید هر روز کشیده و دستکاری شود، و با نوار چسب مخصوص بسته شود تا دامنه حرکت به دست آمده با استفاده از دستکاری حفظ شود. پس از نواربندی هم، یک اسپلینت پلاستیکی بر روی نوار چسب گذاشته می‌شود.با این روش وضعیت پای بیشتر نوزادان پس از ۳ ماه به طور بهتر می‌شود.

• عمل جراحی

با اینکه بیشتر موارد پاچنبری با استفاده از روش‌های غیرجراحی درمان پذیر است، اما گاهی اوقات این بدشکلی را نمی‌توان با این روش‌ها به طور کامل اصلاح کرد، یا ممکن است عارضه دوباره عود کند. در بعضی موارد هم بدشکلی پا در بعضی از نوزادان آنقدر شدید است که به کشش پاسخ نمی‌دهد. در چنین موقعیتی پزشک متخصص برای تنظیم تاندون‌ها، رباط‌ها و مفاصل پا جراحی را انتخاب می‌کند.

درست است نوزادان دندان ندارند اما بهداشت دهان آنها هم اندازه کسانی که دندان دارند مهم است. یعنی لثه ها باید برای درآمدن دندانها آماده و سلامت باشند. البته بهداشت دهان نوزادان فقط به لثه ها محدود نمی شود. مادر و پدرها باید حواسشان به زبان، سقف دهان و کام نرم دهان نوزادان باشد.

مراقبت از دهان نوزادان چگونه است؟

از همان لحظه تولد که پزشک داخل دهان نوزاد را تمیز می کند، این روند تمیز کردن باید ادامه داشته باشد. یعنی از همان روزهای اول باید به بهداشت دهان نوزاد توجه کنید. این کار را م از چند روز بعد از تولد شروع کنید و تا درآمدن اولین دندان ادامه بدهید تا باکتری‌ها از بین بروند و از چسبیدن آنها به لثه‌ها جلوگیری ‌شود. چون باکتری‌ها پلاک‌هایی به جا می‌گذارند که می‌توانند وقتی دندان‌های کودک درآمدند به آنها آسیب بزنند. با تمیز کردن مرتب دهان نوزاد پلاک روی لثه پاک می شود. پلاک، ماده چسبناکی است که از باکتری‌ها و مخاط تشکیل‌شده است. برداشتن آن مانع از رشد باکتری‌های متعدد روی لثه نوزاد می‌شود.

بهترین روش برای تمیز کردن دهان و لثه نوزاد به روش زیر است:

• باید هر شب دهان نوزاد را تمیز کنید.شیرخوار را در دامان خود قرار دهید. سر نوزاد باید نزدیک سینه مادر باشد تا بتواند به راحتی داخل دهان کودک را ببیند.
• یک گاز استریل را دور انگشت سبابه بپیچید و با کمی آب ولرم آن را مرطوب کنید.
• انگشت خود را به آرامی در دهان کودک خود قرار دهید. وقتی انگشت خود را در نزدیکی دهان کودک خود قرار دهید ، کودک شما به آرامی دهان خود را باز می کند ، زیرا فکر می کند می خواهید به او شیر بدهید. قسمت بالایی و سپس لثه پایین پاک کنید. با انگشت به آرامی لثه ها را پاک کنید. انگار می خواهید لثه ها را ماساژ بدهید نباید خیلی محکم این کار را انجام بدهید.ماساژ لثه ها به تسکین درد نوزادانی که می خواهند دندان دربیاورند هم کمک می کند.
• به یاد داشته باشید ، پوسیدگی دندان یک بیماری عفونی قابل انتقال است. از آزمایش دمای بطری با دهان ، به اشتراک گذاشتن وسایل (مثلاً قاشق) یا تمیز کردن پستانک یا سر شیشه با قرار دادن آن در دهان خودداری کنید.
• قبل از تمیز کردن دهان نوزاد، ناخنهایتان را کوتاه کنید. ناخن بلند ممکن است به بافت نرم و حساس لثه و دهان نوزاد آسیب بزند.

بهترین زمان برای پاک کردن دهان نوزاد

از آنجا که نوزادان تازه متولد شده ، یک الگوی تغذیه و شیر خودن منظم ندارند تصمیم گیری برای والدین دشوار است که آخرین وعده غذایی روزانه آنها باشد. به همین دلیل والدین می توانند هر شب زمان مشخصی را برای پاک کردن دهان کودک خود تعیین کنند. هنگامی که نوزاد شما بزرگتر می شود (بیش از 6 ماه) و عادت های منظم تغذیه ای دارد، می‌توانید دهان کودک خود را بعد از آخرین وعده غذایی روز پاک کنید.

اگر دهان نوزاد زخم یا آفت داشته باشد هم می توان آن را تمیز کرد؟

اگر دهان نوزاد آفت زده تا بهبود آن به فکر تمیز کردن دهانش نباشید. به طور کلی، زخم‌ها در مدت زمان یک هفته بهبود مییابند. اما با تمیز کردن دهانی که آفت دارد ممکن است به پخش شدن آن کمک کنید.

تمیز کردن دهان بعد از تولد اولین دندان

تمیز کردن دهان نوزاد تا دندان در آوردن او به همان روش که در بالا ذکر شد باید ادامه داشته باشد. اما پس از دندان در آوردن مسواک زدن را هم می‌توانید اضافه کنید. یعنی با یک مسواک نرم و مرطوب دندانهای تازه را تمیز کنید.این نکات را تا ۲ سالگی کودک در نظر بگیرید:

• پس از هر بار دادن قطره آهن، دندان کودک را با پارچه‌ای نرم و تمیز یا گاز پانسمان به پاک کنید.
• یادتان باشد برای کودک زیر دو سال نباید از خمیر دندان استفاده کنید. کارشناسان معتقدند وقتی می توانید از خمیر دندان برای کودکان استفاده کنید که کودکانتان توانایی تف کردن داشته باشد و بتواند خمیر دندان را از دهانش بیرون بریزد و آن را نبلعد. خمیردندان‌ حاوی فلوراید است و اگر کودک هر از گاهی آن را قورت بدهد ممکن است برای سلامتی او مضر باشد.
• بهترین راه برای مسواک کردن دندان‌های کودک زیر ۲ سال این است که او را در بغل خود بگیریدو سر کودک را روی آرنج دست به شکل خم‌شده نگه‌دارید. یک مسواک کوچک ونرم انتخاب کنید سپس به‌آرامی مسواک را داخل دهان او کرده و به‌ آرامی دندان‌های کوچک او را تمیز کنید. در طول روز ۲ بار این کار را انجام بدهید. یک‌بار در روز بعد از خوردن صبحانه و در شب پس از خوردن آخرین وعده غذایی و نوشیدنی.
• کارشناسان توصیه می‌کنند مسواک زدن بدون خمیر دندان از ۱۶ ماهگی تا سه سالگی ادامه داشته باشد، اما بعد از آن والدین باید مسواک زدن با خمیر دندان و خارج کردن آب دهان و شست‌وشوی کامل دهان با آب را به فرزندان خود آموزش بدهند.
• بهتر است برای تمیزی دهان و دندان کودکان زیر ۷ سال از دهانشویه استفاده نشود.