دسته: شیرخوارگی تا …

اولین لبخندهای واقعی

تا قبل از این زمان به نظر می رسد کودک بسیار خوشحال است و گاهی حتی در خواب هم می خندد، در حالیکه این لبخندها ناشی از انقباضات غیر ارادی عضلات صورت است. حالا که دانستید این خنده ها واقعی نیست ناراحت نشوید؛ در این ماه کودک شما تمام مراقبت های عاشقانه شما را با لبخندی شکوفا – که اختصاصا برای شما بر لب می آورد – پاسخ می دهد. این لبخند احتمالا شما را خلع صلاح خواهد کرد حتی اگر بدترین شب را گذرانده باشید. یک پدر با دیدن اولین لبخند واقعی دخترش در 6 هفتـگی اشک به چشم آورد؛ وی می گوید: “روزی خسته کننده بود و من فوق العاده بی خوابی داشتم و ترافیک هم به شدت سنگین بود. وقتی بالاخره به خانه رسیدم همسرم کودک را به آغوش من داد. وی مستقیما به من نگاه کرد و لبخندی زد بطوریکه تمام لثه ها یش دیده شد. با خود اندیشیدم: او مرا می شناسد، پس دیگر هیچ چیز اهمیت ندارد!”

توجه و تمایل بیشتر نسبت به طرح های پیچیده تر

در دو ماهگی کودک شما که تا بحال تنها به اشیای ساده تر توجه داشت نسبت به طرح های پیچیده تر و رنگها و شکلهای متنوع تر علاقمند شده و توجه بیشتری نشان می دهد. اکنون شما باید اشیا گوناگونی را به او نشان داده و در اختیارش قرار دهید تا لمس کند. به این منظور می توانید از قالب های پلاستیکی شیرینی پزی و توپ های نرم استفاده کنید.

دوره های خواب طولانی تر

اگر در این سن کودک شما در تمام طول شب می خوابد شما یکی از نادرترین مادران خوشبخت هستید. در دو ماهگی بسیاری از کودکان هنوز تمایل دارند که نیمه شب یک یا چند بار تغذیه شوند. ولی خوشبختانه هر یک از دوره های خواب و بیداری رفته رفته طولانی تر می شوند و می توان یک ریتم خواب و بیداری برای وی در نظر گرفت. اکثر کودکان دو ماهه 2 تا 4 دوره خواب طولانی و یک دوره بیداری 10 ساعته دارند.

انجام حرکات موزون تر

در این سن کودک شما دیگر دستها و پاها را بیش از حد تکان نمی دهد، حرکاتش موزون تر شده و باهماهنگی بیشتری صورت می گیرد. شما متوجه خواهید شد که حرکات تند و خشن دوره نوزادی جای خود را به حرکات نرمتر و دورانی داده است. کودک 2 ماهه قادر است اشیا را با قصد و هدف چنگ بزند و در دست نگه دارد حال آنکه پیش از آن این حرکات غیر ارادی بود و تنها بطور غریزی انجام می گرفت.

آیا تکامل نوزاد من طبیعی است؟

بخاطر داشته باشید که هر نوزادی منحصر به فرد است و سرعت تکامل های شناختی او با دیگران متفاوت است. موارد ذکر شده تنها باید به عنوان خطوط راهنمای آنچه که نوزاد شما توانایی انجامش را دارد، مورد استفاده قرار گیرد. اگر نوزادی نمی تواند همه این کارها را انجام دهد، بزودی خواهد توانست. اگر نوزاد شما نارس است معمولا همواره مدت بیشتری برای انجام کارهای مشابه با سایر نوزادان همسال خود خواهد داشت. به همین دلیل است که متخصصین اطفال معمولا معتقدند نوزادان زودرس دارای 2 سن متفاوت هستند. سن زمانی (از روز تولد محاسبه می شود) و سن هماهنگی (از تاریخی که باید بدنیا می آمده، محاسبه می شود). پزشکان معمولا تکامل نوزادان زودرس را از زمانی که باید بدنیا می آمده ارزیابی می کنند.

اگر در زمینه تکامل نوزاد خود سوالی دارید می توانید از پزشک او بپرسید.

بالا نگاه داشتن سر

عضلات گردن نوزاد رفته رفته قوی تر می شوند و در نتیجه او می تواند سرش را به مدت کوتاه بالا نگاه دارد. مثلا نوزاد می تواند در حالیکه بر روی شکم دراز کشیده است سرش را برای چند لحظه بالا نگه دارد و حتی ممکن است قادر باشد سرش را به طرفین بگرداند. همچنین ممکن است وقتی در صندلی اتومبیل نشسته (بخصوص اگر بوسیله بالشتک های مخصوص که به این منظور طراحی شده است حمایت شود) سرش را بالا نگاه دارد.

کشف اندام ها

هنگام تولد، نوزاد هیچگونه شناخت و آگاهی در مورد دستها و پاهای خود ندارد. در طول یکماه اول زندگی آنها را کشف می کند که برای او عمل دشواری محسوب می شود. در ابتدا کف دستها و پاها را کشف می کند. شما می توانید با نگه داشتن دستهای او در بالای سرش و صحبت در مورد اندامها و یا شمردن انگشتها، علاقه اش را تشویق کنید.

فراگیری آرام کردن خود

نوزادان عاشق مکیدن هستند. آنها به مکیدن نیاز دارند. در حقیقت ممکن است شما کشف کرده باشید که استفاده از پستانک در آرام کردن نوزاد بسیار موثر است و نوزاد در یک ماهگی می تواند خود را با آن آرام سازد و وقتی نمی تواند آن را بیابد ممکن است از شصت دست یا سایر انگشتان برای آرام کردن خود استفاده کند.

مکیدن انگشت در شیرخواران بزرگتر ممکن است بیانگر نیاز برای لمس شدن و در کودکان بزرگتر نشانه ای از اضطراب باشد و باید به آن توجه شود.

نگریستن به کسی که با او حرف می زند

نوزاد یکماهه شما می تواند با تولید اصواتی از ته حلق و شبیه کو کو یا هوم احساس خود را بیان کند. تعداد کمی از نوزادان در این زمان واقعا می خندند. حتما وقتی او صداهای ته حلق و اصواتی نظیر کو کو و سایر اصوات را از دهان خارج می کند با اصواتی مشابه پاسخ دهید و با او رو در رو صحبت کنید. نوزاد از جلب توجه شما لذت می برد. اگر شما کار دارید می توانید از آنسوی اتاق با او صحبت کنید زیرا او حتی از شنیدن صدای شما از راه دور هم لذت می برد. علیرغم آنکه نوزاد شما از چند روزگی قادر به شناسایی شما بوده است ممکن است در پایان ماه اول زندگی بتواند این توانایی خود را نشان دهد. تقریبا نیمی از نوزادان در این سن شناخت واضحی نسبت به والدین نشان می دهند. (نسبت به پدر و مادر عکس العملی بیش از آنچه نسبت به غریبه ها نشان می دهند، آشکار می سازند.) و ممکن است نوزاد با دیدن شما ساکت شود و به چشمهای شما خیره شود و یا حتی لبخند بزند.

لذت بردن از موسیقی

حالا که نوزادتان قادر است ساعات بیشتری از روز را بیدار بماند شما می توانید از این زمان برای تحریک تکامل حس شنوایی او استفاده کنید. می توانید ترانه های مورد علاقه خود را بخوانید و یا از نوارها و CD های موسیقی مخصوص کودکان استفاده کنید. البته لازم نیست که تنها از ترانه های کودکان استفاده کنید می توانید خانه را مملو از آوای موسیقی سازید و حتی از موسیقی کلاسیک و آثار موتزارت استفاده کنید و شاهد لذت بردن نوزادتان از موسیقی باشید. وی لذت را بصورت تولید اصواتی نظیر کو کو و جمع کردن لب ها و حرکات انقباضی دست ها و پاها نشان می دهد. صدای باد و یا تیک تاک ساعت نیز برای نوزاد لذت بخش و سرگرم کننده است. هر چه تنوع موسیقی ها و اصوات بیشتر باشد لذت آن بیشتر خواهد بود. رفته رفته متوجه خواهید شد که او نسبت به یکی از انواع موسیقی ها واکنش بیشتری نشان می دهد که بیانگر لذت بیشتر و آغاز تکامل وی به سمت ترجیح دادن است.

چشم ها می توانند اشیا را دنبال کنند

نوزاد شما در این زمان می تواند با چشمانش که قدرت تمرکز کردن یافته اند حرکت اشیا را دنبال کند؛ کاری که در زمان تولد تنها برای مدت کوتاهی قادر به انجام آن بود. فروشگاههای اسباب بازی فروشی مملو از اسباب بازی هایی هستند که برای تکامل این مهارت طراحی شده اند. ولی شما می توانید این کار را به همان خوبی با اشیا معمولی نیز انجام دهید. یک جغجغه یا ملاقه پلاستیکی با رنگ روشن را در جلوی او نگاه دارید و به دو طرف حرکت دهید. سپس به بالا و پایین حرکت دهید. این عمل باید توجه نوزاد شما را جلب کند. با این حال ممکن است وی قادر نباشد تا حدود سه ماهگی حرکات عمودی را به نرمی دنبال کند. شما می توانید با او به بازی چشم- در- چشم را انجام دهید؛ به اینصورت که  صورت خود را به سرعت به او نزدیک کنید و به آرامی سرتان را از یک طرف به طرف دیگر بچرخانید. معمولا چشم های نوزاد در چشم های شما قفل می شود.

آیا تکامل نوزاد من طبیعی است؟

بخاطر داشته باشید که هر نوزادی منحصر به فرد است و سرعت تکامل های شناختی او با دیگران متفاوت است. موارد ذکر شده تنها باید به عنوان خطوط راهنمای آنچه که نوزاد شما توانایی انجامش را دارد، مورد استفاده قرار گیرد. اگر نوزادی نمی تواند همه این کارها را انجام دهد، بزودی خواهد توانست. اگر نوزاد شما نارس است معمولا نیاز به زمان بیشتری برای انجام کارهای مشابه با سایر نوزادان همسال خود خواهد داشت. به همین دلیل است که متخصصین اطفال معمولا معتقدند نوزادان زودرس دارای 2 سن متفاوت هستند. سن زمانی (از روز تولد محاسبه می شود) و سن هماهنگی (از تاریخی که باید بدنیا می آمده، محاسبه می شود).

پزشکان معمولا تکامل نوزادان زودرس را از زمانی که باید بدنیا می آمده ارزیابی می کنند.

اگر در زمینه تکامل نوزاد خود سوالی دارید می توانید از پزشک او بپرسید.

 بعضی از مادران فرزندان خود را شیر می دهند بدون آنکه نیاز به دوشیدن شیر داشته باشند. بعضی دیگر حتی برای شیردهی شبانه نیز به دوشیدن شیر اقدام می کنند. اگر شما بعد از زایمان به شغل قبلی خود باز میگردید و یا می خواهید همسر یا مادرتان در هنگام استراحت به نوزاد شیر دهند، استفاده از شیردوش باعث می شود که نوزاد، حتی در غیاب شما نیز از مزایای شیر مادر بهره مند شود.

انواع شیر دوش (دستی و برقی)

شیر دوش ها انواع مختلفی دارند ولی کلاً به دو دسته تقسیم می شوند: دستی ( که با دست مورد استفاده قرار می گیرند ) و برقی (یا باطری دار). اکثر خانم ها تقریباً یکی از این دو نوع را ترجیح می دهند. به منظور کمک به شما برای انتخاب بهتر، مزایا و معایب هر یک از این شیر دوش ها از نظر استفاده کنندگان توضیح داده می شود:

شیر دوش دستی

مادرانی که شیر دوش دستی را ترجیح می دهند به سهولت و راحتی اندازۀ آن اشاره می کنند. بسیاری نیز معتقدند که شیردوش دستی به حالتی که نوزاد به طور طبیعی پستان را می مکد شبیه تر است. این افراد دوست دارند که بتوانند عمل مکیدن را با دست کنترل کنند. شیر دوش های دستی معمولاً ارزان تر، کوچک تر، سبک تر و کم صدا تر از انواع برقی هستند. اگر شما علاقه مند هستید که در حالیکه نوزاد یک طرف را می مکد طرف دیگر را بدوشید، احتمالاً نوزاد سکوت شیر دوش دستی را به سر و صدای شیر دوش برقی ترجیح می دهد.

از طرف دیگر در حالیکه بعضی از مادران فن سریع دوشیدن را بخوبی می آموزند بعضی دیگر معتقدند که سرعت این وسیله به نحو دیوانه کننده ای آهسته است (این امر تا حدی به این بستگی دارد که دستۀ شیردوش را با چه سرعتی می توان فشار داد). بعضی از مادران به سختی می توانند حتی قطره ای شیر با کمک شیردوش دستی بدوشند. عده ای نیز معتقدند که شیردوش های دستی نمی توانند سینه ها را بطور کامل خالی کنند که در نتیجه میزان ترشح شیر کاهش خواهد یافت. برخی از مادران ابراز می دارند که دستشان در اثر پمپ زدن خسته می شود.

شیردوش برقی

سهولت استفاده و کارآئی بالا نکات مثبت این نوع شیردوشها محسوب می شوند. مادرانی که مکرر اقدام به دوشیدن می کنند – مثلا به منظور ادامه شیردهی پس از بازگشت به کار یا برای تغذیه دوقلوها – معمولا شیردوشهای برقی (یا باطری دار) را انتخاب می کنند. با اکثر شیر دوشهای برقی می توان هر دو سینه را در آن واحد دوشید.

از معایب این شیردوشها می توان سنگینی و سر و صدای زیاد را نسبت به انواع دستی نام برد. البته بعضی از انواع نیز به نحو تعجب آوری جمع و جور و درعین حال بی صدا هستند.

بهتر است هر یک از انواع شیردوش ها را که می پسندید، قبل از آنکه به سر کار خود برگردید و یا نوزاد را به پرستار بسپارید، تهیه کنید. در حقیقت بهترین زمان دوشیدن شیر و تغذیه نوزاد با شیشه درست زمانی است که نوزاد 3 تا 4 هفتـه دارد زیرا بسـیاری از نوزادان اگر دیر شـود شـیشـه را نمی گیرند.

هنگام خرید شیر دوش باید به چه نکاتی توجه کرد؟

• قابلیت تنظیم: سطحی از مکش که برای یک خانم مناسب است ممکن است برای خانمی دیگر شکنجه محسوب شود. شیر دوشی را انتخاب کنید که بتوان پمپ خلا آن را تنظیم کرد. بعضی از مدل های دستی دارای پمپ های قابل تنظیم هستند.

• کارآیی: اگر وقت برایتان ذیقیمت است – و برای کدام مادر نیست؟ – ممکن است برایتان بیارزد که با پرداخت هزینه ای بیشتر شیردوشی را بخرید که تعداد مکش آن در هر دقیقه بیشتر بوده و دارای توانایی دوشیدن مضاعف دارد. شیردوشی که بتوان با آن در آن واحد هر دو سینه را دوشید زمان دوشیدن را به کمتر از نصف می رساند. دوشیدن هر یک از سینه ها به طور جداگانه تقریبا 30 دقیقه طول می کشد ولی دوشیدن همزمان حدوداً 12 دقیقه بطول می انجامد، چرا که بعلت تخلیه کامل هر دو سینه تولید شیر را تحریک می کند.

• سهولت استفاده: دنبال شیردوشی بگردید که استفاده از آن، شستن آن، و نیز سوار کردن آن آسان باشد. اگر می خواهید آن را با خود به جاهای دیگر حمل کنید باید یک نوع جمع وجور را بخرید که جعبه ای مناسب دارد و یا یک جعبه جداگانه برای آن تهیه کنید.

از انواعی که شبیه بوق دوچرخه ساخته شده اند بپرهیزید – ممکن است در توپ های پلاستیکی باکتری های مضر رشد کنند.

لوازم جانبی شیردوش

تهیه لوازم جانبی به شما کمک خواهد کرد کارآیی شیردوش را بالا ببرید و از آن راحت تر استفاده کنید. لوازم جانبی عبارتند از:

کیسه های مایکروویو: می توان قطعات شیردوش را در مایکروویو قرارداد و با بخار تمیز کرد.

پماد وازلین: از درد نوک سینه پیشگیری نموده و آن را بر طرف می سازد.

پوشش نرم مخصوص سینه: با تحریک سینه و نوک آن در حین دوشیدن باعـث جـریان بیـشتر شـیر می شود.

نوار مخصوص دوشیدن: به دور قفسه سینه بسته شـده و شـیـشه مخصـوص جـمع آوری را در زیـر هر یک از دو سینه نگاه می دارد تا دستهای شما هنگام دوشیدن شـیر آزاد باشد.

کیسه ها و ظروف مخصوص نگهداری: برای جمع آوری، نگهداری و یخ زدن شیر.

نکاتی چند برای مادرانی که میخواهند شیر خود را بدوشند:

مادران جوان اوائل کمی احساس نامانوسی و ناراحتی می کنند ولی باید بدانند که به شیردوش عادت خواهند کرد. وقتی شما با این احساس و روش انجام این کار خو بگیرید، بخوبی آنرا انجام خواهید داد. نکات زیر را مادرانی که شیر دوشیدن را تجربه کرده اند ارائه داده اند.

• صبور باشید. شیر پس از چند لحظه به جریان می افتد. اگر از شیردوش دستی استفاده می کنید می تـوانـیـد آنـرا بـرای چـند ثانیـه مثل سر پستـانک فشار دهید؛ بعد از چند پمپ، دوشیدن آغاز می شود.

• اگر دوشیدن دردناک است آرام تر و با سرعتی کمتر بدوشید و یا از شیر دوش دیگری استفاده کنید.

• از شیر دوش های سوئیچی استفاده کنید. تعویضِ جهت دوشیدن باعث جریان بیشتر می شود و در نتیجه شیر افزایش می یابد.

• اگر هنگام دوشیدن شیر نشت می کند کمی به جلو خم شوید تا به جریان بیشتر شیر بداخل بطری کمک کنید.

• اگر بنظر نمی رسد که شیردوش شما درست کار کند، مطمئن شوید که تمام قطعات در جای صحیح قرار گرفته اند و بخوبی به هم متصل شده اند. یکبار دیگر همه چیز را کنترل کنید. اگر یک دریچه شل باشد و یا یک قطعه پلاستیکی بخوبی فشرده نشده باشد ممکن است مشکلات زیادی ایجاد کند.

• یک شیردوش با کیفیت خوب بخریـد که همواره درست کار کنـد. گاهی در اوائـل می توان حتی با یک شیر دوش با کیفیت متوسط، شیر زیادی دوشید ولی بعداز 3 یا 4 ماه بهتر است آنرا با یک نوع مرغوب تعویض کنید تا جریان شیر را بهتر تحریک کند. یک شیردوش مرغوب باید مدتها کار کند.

چطور می توان کمک بیشتری گرفت؟

مشـاورین شیردهی می تواننـد شـیر دوش مناسب را به شما معرفی کنند. همچنین اگر پمپ شیردوش برایتان مشکل ایجاد می کند، می توانند به شما بیاموزند چطور با دست شیر بدوشید. این هنر با ارزشی است که حتی زمانی که شیردوش خراب می شود به شما کمک خواهد کرد.