دسته: شیرخوارگی تا …

ارتباط، فرآیندی کاملاً پیچیده است که طی آن کودک اطلاعات بسیاری را از شما دریافت می کند و چیزهای زیادی می آموزد، بنابراین یکی از پایه های صمیمیت و برقراری ارتباط، انتقال درست اطلاعات است و شما باید قادر باشید در کوتاهترین زمان و با بهترین و مؤثرترین شیوه های ممکن، اطلاعات مورد نیاز را به کودک انتقال دهید.

برقراری ارتباط مناسب با فرزندان مهارتی تربیتی است. تربیت کردن فرزندان در صورتی که ارتباط مناسبی بین والدین و فرزندان ایجاد شود، امری موثر و لذت بخش است. برقراری ارتباط مناسب یکی از عوامل افزایش اعتماد به نفس و احترام دو طرفه است. در این مطلب به بخشی از اصول صحیح ارتباط بین والدین و کودک اشاره شده است که می تواند آموزنده باشد.

 * فرزند شما باید متوجه باشد که شما به کارهای او علاقه مند هستید و در صورت نیاز به او کمک خواهید کرد.

 * زمانی که او می خواهد مطلبی را با شما در میان بگذارد، تلویزیون را خاموش کنید و مجله ای را که در دست دارید روی میز قرار دهید و تمام حواس خود را متوجه او کنید.

 * زمانی که می خواهد مطلب مهمی بیان کند، از جواب دادن به تلفن بپرهیزید.

 * بهترین زمانی که می توانید با فرزندتان ارتباط برقرار کنید ، زمانی است که با او تنها هستید.

 * تحقیر کردن یا مقایسه او با دیگران باعث کینه توزی او می شود.

* سعی کنید به لحاظ فیزیکی به گونه ای بایستید یا بنشینید که متناسب با قد فرزندتان باشد؛ سپس با او حرف بزنید.

 * اگر از نحوه برخورد یا رفتار او خشمگین هستید، صبر کنید تا عصبانیت شما فروکش کند سپس با او موضوع را در میان بگذارید.

 * زمانی که خسته اید، گوش دادن به حرف های او برایتان دشوار می شود.

 * هنگامی که فرزندتان در حال صحبت است با دقت و با احترام به حرف های او گوش دهید و از قطع کردن حرف های او بپرهیزید.

 * از به کار بردن کلمات تحقیرآمیز بپرهیزید و از جملاتی مانند «من می دانم برای تو چه بهتر است» استفاده کنید.

* به او اطمینان دهید که با وجود کارهایی که کرده است، او را دوست دارید.

 * او را برای در میان گذاشتن احساس ناراحتی یا خوشحالی خود با شما تشویق کنید.

 * بهتر است سوال خود را روی «چه شد؟» متمرکز کنید تا این که با «چرا» از او بپرسید.

* به او کمک کنید راه حلی برای مشکل خود پیدا کند.

20 نکته در مورد ارتباط موثر با کودک

1ـ اسم کودک را بخوانید. صدا کردن نام کودک توجه او را به حرف‌های شما جلب می‌کند. کودکان خردسال اغلب به زمان‌هایی محدود توجه دارند بنابراین برای جلب توجه باید مدام نامش را صدا کنید.

۲ـ از جملات مثبت استفاده کنید. مدام به کودک نگویید«نه» یا «نکن» اگر همیشه به کودک بگویید «به لیوان دست نزن»، «ندو»، «لباستو کثیف نکن» او به سمت آن کشیده می‌شود و بالاخره لیوان را می‌شکند و لباسش را کثیف می‌کند. به جای این جملات منفی بگویید «لیوانو با دو دستت نگه دار»، «مراقب لباست باش»، «مراقب راه رفتنت باش». مثبت حرف زدن کار آسانی نیست اما تلاشی است که بسیار ارزنده است.

از واژه‌های سرزنشی مثل «خرس گنده شدی»، تحقیر آمیز مثل«پسر بد» و بیان شرم و خجالت مثل «شرم به تو» استفاده نکنید. این نوع واژه‌ها و جملات احساس بی‌ارزشی را در کودک شما تقویت می‌کند.

جملات و واژه‌های مثبت به کودک اعتماد به نفس و احساس شادی و خوشبختی می‌دهند. رفتارش را بهتر می‌کند و تلاش او را برای رسیدن به موفقیت بیشتر می‌کند.

جملات مثبتی مثل «عزیزم یادت باشه که اسباب بازیاتو جمع کنی»، «ممنونم که کمکم کردی»، «خسته نباشی که به خواهرت کمک کردی»، «من به تو افتخار می‌کنم» راهر روز تکرار کنید و نتیجه‌اش را ببینید.

۳ـ با کودک ارتباط چشمی برقرار کنید. تاثیر واژه‌ها را زمانی بهتر احساس می‌کنید که کودک را در محیطی آرام قرار دهید و به چشم هایش نگاه کنید و با آرامش با او حرف بزنید.

۴ـ به تن صدا و لحن کلامتان توجه کنید. با کودکی که غر می‌زند با همان لحن و با تندی صحبت نکنید. زمانی که کودک آرام شد با او حرف بزنید. بالا و پایین رفتن صدا باید متناسب با موقعیت باشد. پس اگر همیشه با داد و بیداد حرف می‌زنید باید این عادت را ترک کنید.

۵ـ به کودک فرصت‌ها و موقعیت‌های تازه را پیشنهاد بدهید. اگر می‌خواهید کودکتان با شما همراهی کند باید به او بگویید چرا باید به یک روش خاص عمل کند و به حرف‌هایتان گوش بدهد. او باید اهمیت و ارزش پیروی از حرف‌ها و دستورات شما را بداند. «وقتی از خونه بیرون می‌ری باید لباست رو عوض کنی. کدوم لباس رو دوست داری بپوشی؟»

از کودک بخواهید تا برای حل مشکل به شما کمک کند. مثلا به جای اینکه بگویید «اسباب بازیتو اونجا ننداز» بگویید «فکر نمی‌کنی اگه اسباب بازیتو جای بهتری بذاری بهتره؟»

جایگزین‌ها را به کودک نشان بدهید. «الان نمی‌تونی نقاشی بکشی، اما می‌تونی با لگوهات بازی کنی».

۶ـ ساده بگیرید. کودکان نمی‌توانند چند دستور را همزمان انجام بدهند. به جای اینکه بگویید«پاشو درساتو بخون اما قبـــــلش اتاقتو مرتب کن و کفشاتو ببر بذار تو جا کفشی و لباساتو مرتب کن» اول یک خواسته ساده‌تر را از کودک بخواهید و سپس او را به انجام کارهای دیگر تشویق کنید.

۷ـ غر نزنید و بهانه نگیرید. به جای اینکه ابتدا روی ناکامی‌ها و ناتوانی‌های کودک تاکید کنید و مرتب از او بهانه جویی کنید که درست رفتار نمی‌کند روی نکات مثبت رفتاری او توجه کنید و درباره آنها بیشتر حرف بزنید.

۸ـالگو باشید تا بتوانید توقع خوش رفتاری از کودک داشته باشید. خوش رفتاری شما با کودک به او یاد می‌دهد چگونه باید رفتار کند. چه رفتاری پذیرفتنی است و چه رفتاری در هر شرایطی نادرست است. نکته‌ای که نباید فراموش کنید رفتار متناوب است. نباید خودتان یک بار راست بگویید و یک بار دروغ بگویید. اگر توقع دارید همیشه کودکتان با خطاب محترمانه حرف بزند. باید همیشه خودتان با همین شیوه حرف بزنید. بگویید«لطفا»«متشکرم» و همیشه با همین خطاب محترمانه حرف بزنید.

۹ـ جدی اما مهربان باشید. اگر درمورد مساله‌ای تصمیم قاطع دارید باید به آن عمل کنید. اگر درخواستی از کودک دارید و یا چیزی را به کودک توصیه می‌کنید باید روی آن پافشاری کنید. مثلا اگر قرار است اتاقش را خودش تمیز کند نباید از آن کوتاه بیایید. در عین حال ســـــــعی کنید سخت گیر نباشید. چیزی فراتر از توانایی کودک از او نخواهید و یا با هدف تنبیه اینکار را نکنید. کمی هم مهربان باشید. اگر می‌بینید کودک تلاشش را برای جمع کردن اتاقش می‌کند می‌توانید در انتهای کار برای تشویق او را همراهی کنید و کمکش کنید تا کارش را بهتر انجام بدهد.

۱۰ـ سوال بپرسید. اگر می‌خواهید کودکتان بیشتر فکر کند و برداشت‌های آزاد داشته باشد از او سوالاتی تحلیلی بپرسید. سوال تحلیلی یعنی سوالاتی که پاسخ آنها بله یا خیر نیست و او باید تلاش کند بیشتر حرف بزند و دیدگاه‌ها و احساساتش را نشان بدهد. مثلا به جای این پرسش«مهد کودک خوش گذشت؟ » بپرسید«چه چیزی امروز بیشتر در مهد کودک خوشحالت کرد؟ ».

۱۱ـ آیا کودک منظور و هدف شما را فهمیده است؟ اگر احساس می‌کنید کودکتان واکنش درستی به درخواست‌ها و حرف هایتان نشان نمی‌دهد و گیج شده است. پرسش و درخواستتان را دوباره تکرار کنید تا متوجه شوید او موضوع را به خوبی فهمیده است. از او بخواهید آنچه به او گفته اید را تکرار کند.

۱۲ـ درخواست هایتان را با خواسته‌های شخصی‌تان یکی کنید. زمانی که می‌خواهید کودک کاری را برایتان انجام بدهد به جای فرمان‌های امری مثل«تو باید» بگویید «من می‌خواهم». او از این طریق می‌فهمد که تاثیر رفتارش چه احساسی در شما ایجاد می‌کند. مثلا بگویید«خیلی خوشحال می‌شم که بری حموم»«خیلی هیجان زده می‌شم که تو مسابقه برنده بشی»«باعث افتخارمنه که نمره‌های خوبی بگیری».

۱۳ـ اگر کودکتان بسیار درگیر مساله‌ای می‌شود و به محیط اطراف و زمان توجهی نمی‌کند هر از چند گاهی به او یادآوری کنید که باید چه کارهایی بکند. مثلا بگویید«عزیزم دیگه کم کم باید بریم».

۱۴ـ به کودکتان نشان بدهید که همه توجه و دقت شما به شنیدن حرف‌های اوست. روزنامه خواندن، تلوزیون تماشا کردن و کار کردن حواس‌تان را پرت می‌کند. اگر نمی‌توانید به حرف‌های کودک گوش بدهید تظاهر نکنید.

۱۵ـ اگر دو کودک با تفاوت سنی‌های متفاوت دارید برای گفتگو با هر دو نفرشان برنامه ریزی کنید و به هر دوی آنها فرصت حرف زدن بدهید. گاهی اوقات بچه‌های بزرگ‌تر همه فرصت را برای خودشان می‌خواهند و یا بچه‌های کوچک‌تر همه توجه پدر و مادر را جلب می‌کنند. در طول روز با هر دوی آنها حرف بزنید و به هر دو فرصت اظهار نظر بدهید.

۱۶ـقسم‌های کوچک و بی‌فایده نخورید و یا کودک را مجبور نکنید برای هرچیزی قسم بخورد. نگویید«راستشو بگو، قسم بخور که گلدونو تو نشکستی»

۱۷ـ ملاحظه‌گر باشید. حواستان به مکالماتتان با دیگران باشد. چه چیزی به دوستانتان می‌گویید؟ چگونه با کودکتان حرف می‌زنید؟ آیا با دوستان و کودکتان به یک شیوه حرف می‌زنید؟ مکالماتتان را با دوستانتان در حضور کودک طوری تنظیم کنید که اگر کودک درباره آن از شما سوالی کرد پاسخی برایش داشته باشید.

۱۸ـ کودکتان را با وجود تفاوت‌هایی که با دنیای شما دارد بپذیرید. کودکی که تایید می‌شود و دیگران به او بها می‌دهند مشکلات و احساساتش را راحت‌تر درمیان می‌گذارد. او یاد می‌گیرد که اگر بزرگ شود و یا تغییر کند بازهم شما در کنارش خواهید بود.

۱۹ـ وسط حرف کودک نپرید. اگر کودک برایتان ماجرایی را تعریف می‌کند تا انتهای داستان را گوش بدهید و حرفش را قطع نکنید. اگر مدام وسط حرف کودک بپرید یا اظهار نظرهای بی‌مورد بکنید او علاقه‌اش را برای مطرح کردن دیدگاهایش را از دست می‌دهد. مثلا اگر کودکتان اتفاقاتی که در مدرسه می‌افتد را برایتان تعریف می‌کند با پرسش‌های بی‌مورد او را سردرگم نکنید یا از ماجرا منحرف نشوید. سکوت کنید و احساسات‌تان را با لبخند یا تعجب نشان بدهید.

۲۰ـ گفتگو با کودک را جدی بگیرید. گفتگو و تلاش برای برقراری ارتباط با کودک احساس اعتماد به نفس، توانایی برقرای ارتباط با دیگران، یافتن ارتباطات همدلانه صمیمی با و دیگران را در کودک تقویت می‌کند.

برای کودک وقت بگذارید و تلاش کنید تا ارتباط موثری با هم برقرار کنید. یادتان باشد که گفتگو با کودکان وارد شدن به یک خیابان دو طرفه است. با آنها حرف بزنید و منتظر شنیدن پاسخ‌ها و واکنش هایشان باشید. گوش دادن نیز به اندازه حرف زدن مهم است.

 آیا تا به حال این پرسش ها برایتان مطرح شده است که چه سنی برای شروع ورزش مناسب تر است؟ آیا برای انتخاب رشته ورزشی مناسب نیاز به مشاوره هست یا خیر؟ هر کودک در هفته نیاز به چه میزان فعالیت بدنی دارد؟ بهترین برنامه ریزی برای اوقات فراغت کودکان چیست؟

پاسخ این سوالات را از دکتر سعید نقیبی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی وزارت علوم و سرپرست پژوهشکده طب ورزشی این پژوهشگاه جویا شدیم.وی با اشاره به ضرورت مشاوره های ورزشی می گوید: خانواده ها باید با شروع ۵ سالگی کودک، با مشاوره گرفتن از متخصصان این حوزه فرزندشان را به صورت جدی وارد فعالیت ورزشی کنند اما تا قبل از ۵ سالگی کودک ورزش هایی را در قالب بازی فرا می گیرد.

در مشاوره ورزشی طول اندام ها و فاکتورهای جسمی کودک و نوجوان اندازه گیری و با میانگین جامعه مقایسه می شود و بر مبنای استاندارد تعریف شده قد بزرگسالی وی تعیین می شود. از طرفی آمادگی جسمی وی مانند سرعت، قدرت و توان سنجیده می شود همچنین فاکتورهای روان شناختی کودک ارزیابی و در نهایت با خانواده مشاوره کودک به رشته متناسب هدایت می شود.وی می گوید: هر کودک بالقوه قهرمان یک رشته ورزشی است، فقط باید توانایی و ظرفیت های وی شناسایی و در مسیر درست هدایت شود و این مهم جز با مشاوره های ورزشی امکان پذیر نیست.

استعداد یابی

ناگفته نماند که مشاوره های عمومی ورزشی یا به عبارتی استعدادیابی ورزشی منوط به قهرمانی نمی شود زیرا استعدادیابی در دو سطح عمومی و تخصصی انجام می گیرد.فدراسیون ها و هیئت های ورزشی استعدادیابی تخصصی را بر عهده دارند که در پی آن پرورش قهرمان خاص در رشته ای خاص صورت می گیرد در حالی که در استعدادیابی عمومی، هدایت ورزشی کودکان و نوجوانان مد نظر است و مهم ترین هدف آن هم اشاعه فرهنگ ورزش در جامعه و ارتقای سلامت افراد است که متأسفانه کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

این کارشناس می افزاید: همواره با فرا رسیدن تعطیلات تابستان، بحث چگونگی پر کردن اوقات فراغت کودکان و نوجوانان مطرح می شود. درحالی که باید به این نکته اشاره کنیم که اوقات فراغت تنها مربوط به فصل تابستان نیست بلکه همه افراد در طول روز، اوقات فراغت دارند و باید به نوعی این زمان را صرف انجام کارهای مورد علاقه خود کنند؛ اما متأسفانه در کشور ما برنامه ریزی برای اوقات فراغت و به ویژه کلاس های ورزشی، تنها به فصل تابستان و آن هم دو ماه از این فصل خلاصه می شود و بعد از آن کودک و نوجوان تا تابستان سال آینده به حال خود رها می شود.بنابراین توصیه می شود که خانواده ها برای برنامه ورزشی فرزند خود در طول سال برنامه ریزی کنند.

البته باید از سازمان های متولی امر ورزش نیز پرسید که چرا برگزاری کلاس ها در طول سال کمتر از فصل تابستان است؟ درحالیکه کودکان باید حداقل ۳ جلسه در هفته ورزش سازمان یافته انجام دهند؛ به عبارتی باید برنامه ورزشی هدفمند و دراز مدت برای آن ها در نظر گرفته شود زیرا اندام ها و دستگاه های مختلف فیزیولوژیکی بدن کودک در حال رشد است در هر دوره باید توجه به بخشی از دستگاه های بدن وی باشد تا به طور کامل و متناسب رشد کند. وی می افزاید: البته این امر به معنای تمرکز خانواده ها بر یک رشته ورزشی نیست بلکه توصیه ما بر تنوع ورزشی است، تا تمام اندام ها در یک برنامه ریزی هدفمند به طور کامل رشد کند و تقویت شود.

تنوع ورزشی، چرا؟

کودک در سنین رشد باید به انجام ورزش های متنوع بپردازد به عنوان مثال رشته ورزشی استقامتی باعث تقویت قلب و دستگاه تنفسی می شود و رشته ورزشی دیگر با افزایش فعالیت عضلات، باعث رشد عضلانی می شود، رشته ای بر تقویت بالاتنه و رشته دیگر بر تقویت عضلات پایین تنه تمرکز دارد بنابراین در برنامه ریزی اوقات فراغت کودکان و نوجوانان باید به تنوع ورزشی توجه شود تا همه اندام های کودک متناسب رشد کند و فعالیت داشته باشد.وی با اشاره به این که هدف از استعدادیابی عمومی، قهرمان پروری نیست، می افزاید: در واقع هدف همه خانواده ها این است که کودک سالم داشته باشند تا در آینده به جامعه اش خدمت کند، باید گفت برای رسیدن به این هدف کودک باید حتماً به لحاظ جسمی و فیزیولوژیکی به طور هدفمند پرورش یابد.

وی به کاستی های موجود در این زمینه اشاره می کند و می افزاید: متأسفانه هیچ سازمانی متولی امر مشاوره های ورزشی نیست و در این زمینه کمبود داریم اگر چه وزارت ورزش و جوانان بر قهرمان پروری تمرکز دارد اما به ورزش همگانی کمتر پرداخته شده است و کلاس های ورزشی نیزاز مشاوران بهره نمی برند و جا برای کار مشاوره علمی و اصولی همچنان خالی است. از طرفی بسیاری از خانواده ها نیز انتظارات غیرواقعی دارند و کودکان خود را مستعد ورزش حرفه ای در رشته ای خاص می دانند .

در حالی که هر کودکی به لحاظ ژنتیکی توانمندی خاصی دارد و اگر کودک بنا به درخواست خانواده وبدون مشاوره در رشته ای شروع به فعالیت کند، سرانجام چیزی غیر از دلزدگی و یأس عایدش نمی شود. به عنوان مثال بسیاری از خانواده ها، فرزندشان را با کودک فامیل مقایسه و او را تشویق می کنند در رشته ورزشی نامتناسب با توانمندی اش، فعالیت کند. این امر در نهایت لطمه بزرگی به کودک می زند و باعث یأس او می شود؛ حتی ممکن است از دنیای ورزش فاصله بگیرد. 

به خوبی مشخص است که انتخاب نادرست خانواده علاوه بر این که به سلامت کودک لطمه می زند اعتماد به نفس او را خدشه دار می کند و باعث یأس و ناامیدی وی در سایر جنبه های زندگی از جمله تحصیلی، شغلی و… می شود.در همین راستا از سال گذشته پژوهشگاه تربیت بدنی بر اساس رسالتی که بر عهده دارد، شروع به کار استعدادیابی در ۳۰ تا ۴۰ رشته ورزشی کرد بنابراین خانواده ها می توانند برای انجام مشاوره تست های لازم از کودکان بین ۵ تا ۱۶ سال از کارشناسان این مرکز یاری بگیرند.

منبع : بیا نی نی 

 بستنی‌ها دو گروه شیری و یخی دارند. بستنی‌های یخی از اسانس‌، رنگ‌های خوراکی و شیرین‌کننده‌هایی مانند شکر تشکیل می‌شوند. البته این نوع از بستنی‌ها هم انواع کارخانه‌ای دارند و هم غیرکارخانه‌ای. در کارخانه‌های معتبر در فرایند تولید از رنگ‌های طبیعی و مشابه آن که جزو رنگ‌های خوراکی مجاز هستند، برای رنگ‌دادن به بستنی استفاده می‌شود، بنابراین رنگ آنها خطرساز نیست اما اگر بستنی یخی در کارگاه‌های کوچک و بدون نظارت وزارت بهداشت تولید شود، ممکن است از رنگ‌های غیرمجازی که قاچاقی وارد شده است، در تهیه این نوع بستنی استفاده شود. 
 
به این ترتیب اگر رنگ به کاررفته خوراکی و مجاز نباشد، می‌تواند برای سلامت مضر باشد و باعث بروز عوارضی مانند آلرژی، تحریک دستگاه گوارشی، تهوع، اسهال، علایم پوستی مانند کهیر و بروز بیش‌فعالی در کودکان شود. مصرف طولانی‌مدت آنها نیز با مسمومیت‌زایی کبد و کلیه و در نهایت اختلال در عملکردشان همراه است. 
 
معمولا بعد از 3 سالگی می‌توان 3-2 قاشق مرباخوری بستنی‌ (آن هم بستنی‌ای که از شیر تهیه شده)، به‌عنوان جزیی از غذاهای تکمیلی و دسر در برنامه غذایی کودکان گنجاند. البته حتی این مقدار هم برای کودکانی که استعداد چاقی دارند، توصیه نمی‌شود. در ضمن، به دلیل آنکه میزان کالری انواع بستنی‌ها با یکدیگر متفاوت است، برحسب وزن کودک باید نوع مناسب بستنی را انتخاب کرد زیرا بستنی‌های معمولی به دلیل تشکیل شدن از شیر، شکر، تخم‌مرغ و مقداری خامه در هر 100 میلی لیترشان، 100 کیلوکالری انرژی دارند. کالری بستنی‌های یخی کمتر است اما نباید در مصرفشان زیاده‌روی کرد. 
 
با توجه به اینکه بستنی‌های یخی فقط شامل شکر، رنگ و آب و فاقد هر نوع ماده غذایی هستند، مصرفشان به‌خصوص برای کودکان، سالمندان و زنان باردار توصیه نمی‌شود. زیاده‌روی در مصرف این نوع از بستنی‌ها به دلیل شکر افزوده‌شده، برای افراد کم‌تحرک یا کسانی که دچار اضافه‌وزن هستند نیز می‌تواند خطر چاقی را به همراه داشته باشد. یخ در بهشت هم سرشار از رنگ‌های مصنوعی است و هیچ ارزش غذایی‌ای ندارد و مصرفش به هیچ گروه سنی‌ای توصیه نمی‌شود. با توجه به شروع فصل تابستان و تمایل به مصرف بستنی، بهترین نوع بستنی‌هایی هستند که از شیر تهیه شده‌اند.

منبع : بیا نی نی