دسته: شیرخوارگی تا …

دو نوع کمبود هورمون رشد وجود دارد؛ کمبود مادرزادی و کمبود اکتسابی. اگر به دنبال افزایش قد کودک خود هستید می‌توانید از درمان با افزایش هورمون رشد در کودکان استفاده کنید.

در این مقاله می‌خوانید:

• هورمون رشد چیست؟
• کمبود هورمون رشد چیست؟
• علائم و نشانه‌های کمبود هورمون رشد چیست؟
• چه چیزی باعث کمبود هورمون رشد می‌شود؟
• چگونه کمبود هورمون رشد تشخیص داده می‌شود؟
• افزایش هورمون رشد در کودکان، درمان کمبود هورمون رشد
• در مورد افزایش هورمون رشد چه چیز دیگری باید بدانم؟
• استفاده از هورمون رشد برای درمان کوتاهی قد در کودکان
• آیا درمان با هورمون رشد برای کودک شما مناسب است؟
• خلاصه

هورمون رشد چیست؟
بهتر است ابتدا با هورمون رشد آشنا شوید. هورمون رشد (GH) ماده‌ای در بدن است که به رشد و تکامل کودکان کمک می‌کند. این هورمون توسط غده هیپوفیز، ساخته می‌شود.

کمبود هورمون رشد چیست؟
کمبود هورمون رشد زمانی اتفاق می‌افتد که بدن هورمون رشد کافی برای رشد کودک تولید نمی‌کند.
دو نوع کمبود هورمون رشد وجود دارد که عبارتند از:

1- کمبود مادرزادی هورمون رشد
کمبود مادرزادی، نوعی است که در آن برخی از نوزادان با آن متولد می‌شوند. آن‌ها ممکن است در سایر هورمون‌ها هم مشکل داشته باشند. حتی نوزادانی که با این عارضه به دنیا می‌آیند، ممکن است تا حدود 6 تا 12ماهگی رشد طبیعی داشته باشند.

2- در کمبود هورمون رشد اکتسابی
در کمبود هورمون رشد اکتسابی، بدن به مقدار کافی هورمون رشد برای رشد طبیعی را تولید نمی‌کند. این شرایط ممکن است در هر زمانی از کودکی شروع شود.

علائم و نشانه‌های کمبود هورمون رشد چیست؟
پزشکان، قد کودکان را در معاینات منظم مورد بررسی قرار می‌دهند. با گذشت زمان، پزشکان می‌توانند سرعت رشد کودکان را بسنجند. اگر رشد کودک بسیار کندتر از سایر کودکان همسن باشد، به آن «نارسایی رشد» می‌گویند.

یکی از بارزترین نشانه‌های نارسایی رشد، داشتن قد بسیار کوتاه‌تر از سایر کودکان همسن است که به آن کوتاهی قد می‌گویند.

یکی از بارزترین نشانه‌های نارسایی رشد، داشتن قد بسیار کوتاه‌تر از سایر کودکان همسن است که به آن کوتاهی قد می‌گویند. اما برخی از کودکان حتی اگر قدی کوتاه نداشته باشند ممکن است دچار شکست رشد باشند.
سایر علائم و نشانه‌های کمبود هورمون رشد عبارتند از:

• بلوغ دیررس
• دیر درآمدن دندان‌ها
• ضعف عضلانی
• در پسران، آلت تناسلی کوچک در بدو تولد
• قند خون پایین

چه چیزی باعث کمبود هورمون رشد می‌شود؟
پزشکان اغلب نمی‌دانند که چرا یک کودک کمبود هورمون رشد دارد. اغلب مشکلات به غده هیپوفیز یا محیط اطراف غده هیپوفیز مربوط می‌شود. تومورهای مغزی، آسیب‌هایی که به سر وارد شده و پرتودرمانی مغز هم می‌توانند باعث کمبود هورمون رشد شوند.

تومورهای مغزی، آسیب‌هایی که به سر وارد شده و پرتودرمانی مغز هم می‌توانند باعث کمبود هورمون رشد شوند.

چگونه کمبود هورمون رشد تشخیص داده می‌شود؟
اگر کودک شما دارای نقص رشد یا کوتاهی قد است، حتی بدون هیچ علامت یا نشانه دیگری، ممکن است پزشک شما را نزد یک متخصص غدد اطفال بفرستد. این پزشک، متخصص رشد و هورمون‌های کودکان است.
متخصص غدد در مورد رشد کودک از شما سئوالاتی می‌پرسد و معاینات دقیقی انجام می‌دهد. پزشک برای بررسی کمبود هورمون رشد آزمایشاتی را تجویز می‌کند که عبارتند از:

آزمایش خون
هیچ آزمایش آسانی برای اندازه‌گیری سطوح GH وجود ندارد. GH در فواصل کوتاه و بیشتر در طول شب ساخته می‌شود. در مواقع دیگر، سطوح GH ممکن است غیرقابل شناسایی باشند که باعث می‌شود آزمایش آن سخت‌تر شود.

اشعه ایکس سن استخوان
از دست‌ها و مچ‌های فرزند شما اشعه ایکس گرفته می‌شود. یک متخصص، عکس اشعه ایکس کودک را با اشعه ایکس سایر کودکان هم‌سن او مقایسه و سن استخوان‌ها را بر حسب سن کودک تعیین می‌کند. اگر سن استخوانی کودک بسیار کمتر از سن واقعی او باشد، می‌تواند نشانه کمبود هورمون رشد باشد.

تست تحریک هورمون رشد
پزشکان این آزمایش را زمانی تجویز می‌کنند که آزمایش‌های دیگر نشان بدهد کودک ممکن است کمبود هورمون رشد داشته باشد.
لازم است کودک پیش از انجام آزمایش، به مدت چند ساعت پیش از انجام آزمایش، چیزی نخورد، یا ننوشد. بهتر است درباره تعداد این ساعت با پزشک مشورت کنید. پزشک دارویی را به کودک می‌دهد که باعث می‌شود بدن هورمون رشد تولید کند. سپس یک پرستار در زمان‌های مختلف از کودک خون می‌گیرد تا سطح هورمون رشد را بررسی کند و بتواند اوج آن را اندازه بگیرد.
سطوح پایین هورمون رشد تشخیص کمبود هورمون رشد را تایید می‌کند.

ام‌آر‌آی مغز
ام‌آر‌آی، تصویری بسیار دقیق از مغز است که به پزشکان کمک می‌کند تا ببینند آیا مشکلی در غده هیپوفیز یا مغز وجود دارد که باعث کمبود هورمون رشد شود، یا نه.

افزایش هورمون رشد در کودکان، درمان کمبود هورمون رشد
راه درمان کمبود هورمون رشد، تزریق هر روزه هورمون رشد به کودک است. والدین یاد می‌گیرند که چگونه این تزریق‌ها را در خانه انجام دهند تا نیازی به مراجعه به مطب نداشته باشند.
متخصص غدد به شما می‌گوید که کودک هر چند وقت یک‌بار باید باید معاینه شود. در هر ویزیت، پزشک این شرایط را بررسی می‌کند:

• رشد فرزند شما را بررسی می‌کند.
• ممکن است آزمایش خون تجویز کند تا ببیند بدن کودک چگونه به دارو پاسخ می‌دهد.
• در صورت نیاز دوز را تغییر می‌دهد.
• عوارض جانبی در دوزهای مورد استفاده برای کمبود هورمون رشد، بسیار نادر است. اگر فرزندتان سردرد یا تغییرات بینایی دارد، یا می‌لنگد، به پزشک اطلاع دهید.
• درمان معمولا تا زمانی که رشد کودک کامل شود یعنی تا اواخر نوجوانی ادامه می‌یابد.

در مورد افزایش هورمون رشد چه چیز دیگری باید بدانم؟
هورمون رشد می‌تواند سرعت رشد کودک مبتلا به کمبود هورمون رشد را افزایش دهد. کودکانی که این درمان را زود شروع می‌کنند، نسبت به کودکانی که دیرتر شروع به درمان می‌کنند، سریع‌تر و بهتر درمان می‌شوند.
در بزرگسالی، بدن ما مقدار بسیار کمتری هورمون رشد تولید می‌کند. بنابراین بسیاری از کودکان مبتلا به کمبود هورمون رشد که مشکل پزشکی دیگری ندارند و واکسن‌های GH دریافت می‌کنند، در بزرگسالی دیگر به آن نیاز ندارند.

استفاده از هورمون رشد برای درمان کوتاهی قد در کودکان
زمانی که کودک به طور قابل توجهی کوتاه‌تر از سایر کودکان هم‌سن خود است، طبیعی است که کمی نگران شوید. در موارد نادر، کوتاهی قد می‌تواند بیشتر نگران‌کننده باشد، به‌خصوص اگر سرعت رشد کودک به طور ناگهانی و بدون هیچ دلیل مشخصی کاهش یابد یا به نظر برسد که رشد او به طور کلی متوقف شده است.
در برخی شرایط، والدین ممکن است تصمیم بگیرند که یک کودک کوتاه‌قد را با هورمون‌درمانی مورد درمان قرار دهند. این درمان طولانی‌مدت باعث تحریک رشد در کودکانی می‌شود که دارای کمبود هورمونی خاص یا وضعیت سلامتی هستند که مانع از رشد طبیعی آن‌ها شده است.

آیا درمان با هورمون رشد برای کودک شما مناسب است؟
اگر به دنبال درمان GH برای فرزند خود هستید، دانستن مزایا و معایب این درمان مهم است.

این درمان، بلندمدت است
هورمون رشد به صورت روزانه به کودک تزریق می‌شود، البته در شرایط خاص، ممکن است حداقل سه واکسن در هفته لازم باشد. اغلب اوقات، درمان در طی چندین سال انجام می‌شود و ممکن است تا زمانی که امکان رشد وجود داشته باشد ادامه یابد.

علاوه بر هورمون رشد، ممکن است کودک نیاز داشته باشد هورمون‌های دیگری را هم دریافت کند تا سطح کلی هورمون‌های بدنش متعادل بماند.

علاوه بر هورمون رشد، ممکن است کودک نیاز داشته باشد هورمون‌های دیگری را هم دریافت کند تا سطح کلی هورمون‌های بدنش متعادل بماند.

گران است
هزینه درمان با هورمون رشد گران است و به ندرت تحت پوشش بیمه سلامت قرار می‌گیرد. البته بهتر است درباره این موضوع با شرکت بیمه‌ای که تحت قرارداد آن هستید، مشورت کنید.

ممکن است تغییر بزرگی ایجاد نکند
اگر هورمون رشد را برای کودک خود در نظر می‌گیرید، مهم است که انتظارات خود را با پزشکتان در میان بگذارید. مثلا باید مشخص کنید که دوست دارید فرزندتان چقدر قد بکشد. مطمئن شوید که فرزند شما از پتانسیل واقعی رشد آگاه است. درمان با هورمون رشد به طور متوسط بین دو و نیم تا هفت و نیم سانتی‌متر به قد کودک اضافه می‌کند.

هر انتخابی که دارید، روی تقویت عزت نفس کودک تمرکز و به او یادآوری کنید که همان‌طور که هست شگفت‌انگیز است.

نگرش شما در مورد کوتاهی قد، نقش مهمی در تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا درمان با هورمون رشد، گزینه خوبی برای فرزندتان هست، یا نه، ایفا می‌کند.
درمان با هورمون رشد باعث می‌شود فرزند شما قد بلندتر از آن چیزی شود که بدون هورمون رشد می‌توانست، با این حال ممکن است همچنان کوتاه‌تر از حد متوسط باشد.
مهم است در مورد هر گونه احساس منفی در مورد کوتاهی قد در خانواده و اینکه چگونه ممکن است ناخواسته به کودک منتقل شود، صادق باشید. هیچ مقدار از هورمون رشد نمی‌تواند این تصورات را در مورد قد تغییر دهد.
هر انتخابی که دارید، روی تقویت عزت نفس کودک تمرکز و به او یادآوری کنید که همان‌طور که هست شگفت‌انگیز است.

خلاصه
اگر رشد کودک به طور ناگهانی کاهش پیدا کند یا خیلی کوتاه‌تر از دوستان و همکلاسی‌هایش به نظر برسد، طبیعی است که نگران باشید.
اگر احساس می‌کنید اضافه شدن دو و نیم تا هفت و نیم سانتی‌متر به کودک کمک می‌کند، هورمون رشد می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای افزایش قد کودک باشد.
پزشک، بهترین مرجع برای پاسخ به سئوالات شما در مورد افزایش هورمون رشد در کودکان و درمان GH است.

برای یافتن متخصص مورد نظر خود به کلینیک بیا نی نی سر بزنید.

اختلال دوقطبی کودکان می‌تواند در آن‌ها نوسانات خلقی، از بیش فعالی یا سرخوشی و شیدایی تا افسردگی شدید و جدی را باعث شود. به خواندن ادامه دهید تا به طور کامل با اختلال دوقطبی کودکان آشنا شوید.

در این مقاله می‌خوانید:

• اختلال دوقطبی در کودکان چگونه است؟
• علت اختلال دوقطبی کودکان
• علائم اختلال دوقطبی کودکان
• روش تشخیص اختلال دوقطبی
• درمان قطعی اختلال دوقطبی
• پاسخ به سوالات رایج

اختلال دوقطبی در کودکان چگونه است؟

اختلال دوقطبی یک اختلال روانی است که باعث می‌شود افراد تغییرات قابل توجه و بعضاً شدیدی را در خلق و خو و رفتار خود تجربه کنند:

• گاهی اوقات کودکان مبتلا به دوقطبی احساس خوشحالی و سرخوشی می‌کنند و بسیار پرانرژی و فعال‌تر از حد معمول هستند. به این، اپیزود شیدایی می‌گویند.
• گاهی اوقات نیز بسیار احساس ناراحتی و غم می‌کنند و بسیار کمتر از حد معمول تحرک دارند. به این، اپیزود افسردگی می‌گویند.

علت اختلال دوقطبی کودکان

ممکن است عوامل متعددی در ایجاد این بیماری نقش داشته باشد.

علل دقیق اختلال دوقطبی ناشناخته است، اما عوامل متعددی ممکن است در ایجاد این بیماری نقش داشته باشد. به عنوان مثال، تحقیقات نشان می‌دهند که ارث و ژنتیک می‌توانند در این بیماری دخیل باشند، اما هیچ ژن خاصی مسئول آن نیست و در واقع، ژن‌های زیادی درگیر هستند.
علاوه بر این، ناملایمات، تروما و رویدادهای استرس‌زای زندگی می‌توانند شانس ابتلا به اختلال دوقطبی را در افرادی که از نظر ژنتیکی در معرض خطر هستند، افزایش دهند.
حتی بعضی از تحقیقات به تفاوت‌هایی در ساختار و عملکرد مغز بین افراد مبتلا به دوقطبی و کسانی که این بیماری را ندارند، پی برده‌اند. با این حال، تحقیقات هم‌چنان ادامه دارند.

علائم اختلال دوقطبی کودکان

علائم این اپیزودهای خلقی اغلب از چند روز تا چند هفته طول می‌کشند.

اپیزودهای خلقی در اختلال دوقطبی، تجربه‌ی احساسات شدید همراه با تغییرات قابل توجهی در عادات خواب، سطح فعالیت و رفتار و افکار را شامل می‌شوند. کودک مبتلا به اختلال دوقطبی ممکن است دوره‌های شیدایی، دوره‌های افسردگی یا حتی دوره‌های مخلوط داشته باشد که علائم هر دو دوره‌ی قبلی را دارا هستند. به علاوه، علائم این اپیزودهای خلقی اغلب از چند روز تا چند هفته طول می‌کشند.

علائم دوره‌های شیدایی در کودکان و نوجوانان عبارتند از:

• نشان دادن حالت شادی یا شیدایی به مدت طولانی
• تحریک پذیری شدید
• تند صحبت کردن درباره‌ی چیزهای مختلف
• اشکالات خواب اما بدون احساس خستگی
• اشکال در تمرکز
• علاقه‌ی شدید به فعالیت‌های لذت بخش اما مخاطره آمیز
• انجام کارهای مخاطره آمیز یا بی‌پروایی که نشان دهنده‌ی قضاوت ضعیف هستند.

علائم دوره‌های افسردگی در کودکان و نوجوانان عبارتند از:

• احساس غم و اندوه مکرر و بی‌دلیل
• افزایش تحریک پذیری، عصبانیت یا خصومت
• شکایت‌های زیاد از معده درد و سردرد
• افزایش قابل توجهی در میزان خواب
• اشکال در تمرکز
• احساس ناامیدی و بی‌ارزشی
• اشکال در برقراری یا حفظ روابط
• پرخوری یا کم‌خوری
• فکر به مرگ یا خودکشی
• انرژی کم و بی‌علاقگی به فعالیت‌هایی که معمولاً از آن‌ها لذت می‌بردند.

روش تشخیص اختلال دوقطبی

برای تشخیص دوقطبی، پزشک درباره‌ی خلق و خو، الگوهای خواب، سطح انرژی و رفتار کودک شما سوالاتی می‌پرسد؛ اما هیچ آزمایش خون یا اسکن مغزی وجود ندارد که بتواند این اختلال را تشخیص دهد. با این حال، پزشک ممکن است از آزمایش‌هایی استفاده کند تا ببیند آیا علائم کودک شما از چیزی به غیر از اختلال دوقطبی ایجاد شده است یا خیر. بعضی از اختلالاتی که می‌توانند علائمی مانند دوقطبی ایجاد کنند، عبارتند از:

• اختلال توجه و بیش فعالی
• اختلال سلوک
• اختلال اضطراب
• افسردگی

درمان قطعی اختلال دوقطبی

گزینه‌های درمانی برای اختلال دوقطبی عبارتند از:

درمان دارویی

نوع داروی مناسب به کودک شما بستگی دارد.

چندین داروی مختلف وجود دارد که می‌تواند به درمان علائم دوقطبی کمک کند. کودکان نیز به روش‌های مختلفی به این داروها پاسخ می‌دهند، بنابراین نوع داروی مناسب به کودک شما بستگی دارد. این یعنی ممکن است کودکان نیاز داشته باشند که انواع مختلفی از داروها را امتحان کنند تا ببینند کدام یک برای آن‌ها بهتر است.

مصرف داروها باید با دستور پزشک و آهسته و پیوسته باشد.

به علاوه ممکن است برخی از کودکان به بیش از یک نوع دارو نیاز داشته باشند، چرا که علائم آن‌ها پیچیده است. با این حال، آن‌ها باید کمترین تعداد دارو با کمترین دوز ممکن را برای کمک به علائم خود مصرف کنند. در واقع، مصرف داروها باید با دستور پزشک و آهسته و پیوسته باشد.
به خاطر داشته باشید که این داروها می‌توانند عوارض جانبی ایجاد کنند که در صورت مشاهده‌ی آن‌ها حتماً باید با پزشک کودک خود تماس بگیرید. به علاوه، بدون دستور پزشک دارو دادن به کودک را متوقف نکنید، زیرا قطع ناگهانی دارو نیز می‌تواند خطرناک باشد و علائم دوقطبی را بدتر کند.

درمان روانی و اجتماعی

انواع مختلفی از روان درمانی و درمان‌های اجتماعی هستند که می‌توانند به کودکان و خانواده‌های آن‌ها برای مدیریت علائم دوقطبی کمک کنند. به عنوان مثال، رویکردهای رفتار شناختی و درمان متمرکز بر خانواده می‌توانند آموزش، راهنمایی و حمایت را برای کودکان و خانواده‌هایشان فراهم کنند.
مهارت‌های آموزشی در این درمان‌ها، مهارت‌هایی برای حفظ روال‌های زندگی، افزایش تنظیم احساسات و بهبود تعاملات اجتماعی را شامل می‌شوند.

پاسخ به سوالات رایج

نحوه برخورد با افراد دوقطبی باید چگونه باشد؟

اگر کودک شما مبتلا به اختلال دوقطبی است، می‌توانید کارهای اساسی زیر را انجام دهید:

• صبور باشید.
• کودک خود را تشویق به صحبت کردن کنید و با دقت به حرف‌هایش گوش دهید.
• به حالات روحی فرزندتان توجه کنید و نسبت به تغییرات عمده هوشیار باشید.
• محرک‌ها را درک کنید و استراتژی‌هایی را یاد بگیرید که بتوانید با کمک آن‌ها احساسات شدید و تحریک پذیری کودک خود را مدیریت کنید.
• به فرزندتان کمک کنید تا سرگرم بشود.
• یادتان باشد که درمان نیاز به زمان دارد و پایبندی به برنامه‌ی درمانی می‌تواند به بهتر شدن و بهتر ماندن فرزند شما کمک کند.
• به کودک خود کمک کنید تا متوجه شود که درمان می‌تواند زندگی او را بهتر کند.

خطرات دو قطبی در کودکان چیست؟

پایبندی به برنامه‌ی درمان می‌تواند به کنترل این علائم کمک کند.

اختلال دوقطبی در کودکان یک بیماری جدی است که می‌تواند تاثیر زیادی بر سایر اعضای خانواده و روابط والدین نیز داشته باشد. این مهم است که بدانید کودک شما عمداً بدرفتاری نمی‌کند، بلکه با مسائلی سروکار دارد که از کنترل او خارج است. در چنین شرایطی، صبر، درد و گوش شنوا می‌تواند کمک کننده باشد.
خطرات دوقطبی در کودکان همان علائم این اختلال هستند که می‌توانند بسیار اذیت کننده باشند. با این حال، همان‌طور که گفتیم، پایبندی به برنامه‌ی درمان می‌تواند به کنترل این علائم کمک کند.

جمع‌بندی

اختلال دوقطبی کودکان، ممکن است و می‌تواند علل ژنتیکی داشته باشد. علائم این اختلال در ارتباط با دوره‌های شیدایی و افسردگی شناخته می‌شود و پزشک کودک، آن را تشخیص می‌دهد. دارو درمانی و تراپی، هر دو می‌توانند به کنترل علائم این اختلال در کودکان کمک کنند.

به کلینیک بیا نی نی هم سر بزنید.