رشد و پیشرفت های کودک 3-4 ساله و نکاتی برای رفتار با کودک در این سنین
کودک در سن بالای سه سال می تواند راحت تر احساس خود را با کلمات ابراز کند، توانایی کنترل هیجانات، خشم و ترس را پیدا می کند، کمتر به دیگران وابسته است و یاد می گیرد برای وابسته نبودن به دیگران خودش کارهایش را انجام دهد.
در این دوره آنها از خردسالی وارد دوران کودکی می شوند. ممکن است ترس زیادی داشته باشند, دوست دارند بازی کنند و از فعالیت های فیزیکی و بازی کردن لذت ببرند. آنها کم کم شروع به گذراندن زمانشان دور از مراقبان معمول خود می کنند.
گاهی اوقات آن ها از تلاش برای انجام چیزهای جدید خجالت می کشند. تمام کودکان در سنین 3-4 سالگی باهم متفاوت هستند و ممکن است با میزان های متفاوتی هم رشد کنند.
اگر نگران پیشرفت و رشد کودک خود هستید, یا اگر او نمی تواند کارهایی را حتی برای مدت زمان کوتاهی انجام دهد, مراجعه به پزشک مهم است.
اگر مشکلی وجود داشته باشد, زود کمک گرفتن و جلوگیری از پیشرفت آن مهم است. در غیر این صورت, خوب است بدانید که کودک شما معمولاً به روش خاص و متفاوت خود در حال پیشرفت است.
طرز صحیح رفتار با کودک سه تا چهار ساله
پیشرفت اجتماعی و عاطفی:
کودک 3 ساله شما در آغاز یادگیری نحوه برخورد با دیگران است، او می تواند احساسات قوی خود را تا حد بهتری به نسبت 2 سالگی اش کنترل کند، شروع به درک مهارت های اجتماعی مانند به اشتراک گذاشتن و مهربان بودن می کند, اما این مهارت ها را تنها می تواند برای مدت کوتاهی داشته باشد و تمرین کند،و این زمانی است که احساس امنیت و شادی می کند و در مابقی مواقع ممکن است که از این مساله دور بماند و فراموش کند.
کودک 3 ساله شما اغلب از بودن با دیگر کودکان لذت می برد و با بازی می کنند، او یاد می گیرد که دیگران واقعی هستند و احساس دارند،به این معنی است که وقتی آن ها ناراحت هستند او نیز می تواند ناراحت باشد.
بخشیدن و به اشتراک گذاشتن وسیله ها، یک مهارت است که او وقتی 4 ساله می شود یاد می گیرد، اما اگر ناراحت یا نگران باشد قادر نخواهد بود که چیزهای خاصش را به اشتراک بگذارد. در این سن صبر کردن را برای مدت کوتاهی درباره چیزهایی که می خواهد،یاد می گیرد , مانند “صبر کن تا بعد از خوردن ناهار بیرون بریم”.
کودک سه ساله یا کوچکتر بچه های دیگر را کتک می زند و جیغ می کشد، او مشتاق است که شما را راضی کند. با کمک شما شاید بتواند چیز دیگری را امتحان کند یا چند دقیقه صبر کند.
هنوز هم ترس از سر و صداها, تاریکی, حیوانات, هیولاها را دارد. کودکان سه ساله حس شوخ طبعی و میل به خندیدن و تکرار کلمات و موقعیت های بسیار کودکانه را دارند.
چنانچه در این بخش مهم از بیا نی نی برای والدین اشاره شده است او دوست دارد انتخاب های خود را داشته باشد, اما معمولاً اگر انتخاب محدود باشد, می تواند بهترین حالت را داشته باشد, مانند ” شما می توانید کفش های قرمز یا کفش های آبی خود را بپوشی. “
ممکن است هنگام خستگی یا دوری از خانه به یک پتو یا کاناپه دیگر نیاز داشته باشد. کودکان سه ساله می توانند ایده های بسیار مشخصی در مورد “پسر” و “دختر” بودن داشته باشند, به طوری که دختران لباس های زیبا می پوشند و پسران مانند سوپرمن هستند. او مسئولیت خود را بر عهده گرفته است،ممکن است در طول روز تصادفی مثلا شلوارش را و شب ها جایش را خیس کند.
تواناهایی ها و رفتار با کودک 3 ساله:
حالا می توانید درک کنید که ذهن او از پدر و مادرش جدا است و نمی توانند ذهن او را بخوانند. هنوز چیزی مثل ارتفاع و اندازه را درک نمی کند، او فکر می کند که یک لیوان باریک بلند بیش از یک کوتاه آب دارد – بنابراین ممکن است اشتباهاتی وجود داشته باشد.
- برخی درکی از زمان را پیدا می کنند و می فهمند که شب بعد از روز می رسد.
- معنی بلند, کوتاه, بزرگ و کوچک را می فهمند.
- می توان بگویید که او یک پسر است یا یک دختر و می تواند به شما بگوید که آیا بچه های دیگر پسر هستند یا دختر، اما هنوز نمی فهمند که جنسیت دائمی است و تغییری نخواهد کرد.
- می تواند بگوید که چند سالش است.
کلیدهای رفتار با کودک سه ساله
توانایی ها و رفتار با کودک 4 ساله:
شاید بتواند نقاشی یک نفر را بکشد، آدم او احتمالاً یک سر گرد بزرگ دارد، همراه با چشم ها و شاید یک دهان و یک خط راست که از سرش پایین آمده و دارای پاها و تنه است. او می تواند یک مربع را کپی کند و یک پل با سه آجر بسازد.
رشد فیزیکی:
در این سن کودک شما از فعالیت فیزیکی اش لذت خواهد برد و دوست دارد بدود، بپرد، برقصد، سه چرخه سواری کند و تاب بخورد. او در قدم زدن زیاد خوب نیست و در صورتی که فعالیت آرام خود را در رابطه با فعالیت پرانرژی خود نداشته باشد، ممکن است خسته و افسرده شود.
البته مهم است که او بتواند این کارها را با اطمینان و با نظارت انجام دهد. در 3 و نیم سالگی ناگهان ممکن است هماهنگی و اعتماد به نفس خود را از دست دهد.
- او عاشق پخش آب و بازی با آب است. برخی از کودکان 3 ساله از استخر و یا دریا می ترسند و برخی دیگر از شنا کردن با یک فرد بزرگ سال لذت می برند. (همیشه بر روی کودکان در اطراف آب نظارت کنید.)
- از آنجا که تعادلش بهتر شده است، می تواند در امتداد یک تخته قدم بزند.
- او می تواند از پدال های روی دستگاه استفاده کند.
- او می تواند توپ را بچرخاند، اما گرفتن آن هنوز کاملاً برایش دشوار است.
- او می تواند با استفاده از شانه ها و آرنجش توپ را پرتاب کند.
- در 4 سالگی کودک می تواند مداد را به درستی نگه دارد.
- او می تواند لباس بپوشد.
- بین 3 تا 4 سالگی او یاد خواهد گرفت با قیچی کار کند.
توالت رفتن:
برخی از کودکان در ابتدای سال سوم خود در حال پیشرفت توالت رفتن خواهند بود و برخی دیگر این کار را نخواهند کرد. اگر کودک شما طبیعتا یک کمال گرا یا “ایراد گیر” در مورد درست بودن چیزها است، ممکن است بیشتر طول بکشد تا اعتماد به نفس در مدیریت خود را به دست آورد.
زبان:
در 3 سالگی او با جملات ساده ای صحبت می کند و چیزهای زیادی در سر او وجود دارد که اغلب به نظر می رسد که کلمات نمی توانند به اندازه کافی سریع بیرون بیایند و همه چیز را توصیف کنند.
وقتی سعی می کند خود را بیان کند، لکنت زبان می گیرد. می تواند خسته کننده باشد که به او گوش دهید و همه چیز را به او توضیح دهید، اما هیجان انگیز است که بتوانید در تخیلات او شریک شوید. او دوست دارد که برایش کتاب خوانده شود و ممکن است یک کتاب را بارها و بارها بخواهد که برایش بخوانید.
او می تواند آنچه را که می خواهد در اغلب شرایط بیان کند. برخی از افراد 3 ساله به طور واضح صحبت می کنند، در حالی که برخی دیگر هنوز از “صحبت بچه” استفاده می کنند.
او ممکن است در برخی کلمات تلوتلو بخورد، اما احتمالا در طی سال خودش این مسئله را حل کند. یک کودک متوسط سنی 3 ساله می تواند 1000 یا بیشتر کلمات را درک کند.
معمولاً می تواند کلمات “مکانی” را مانند زیر، در کنار، پشت، رو را درک کند. سوال هایی را با “چی”، “چه کسی”، “کجا” و “چرا” می پرسد. می تواند در مورد آنچه که دیروز و امروز اتفاق افتاده است، صحبت کند. شما می توانید براساس آنچه که کودک 3 ساله تان به شما می گوید، چیزهایی را بسازید.
تلاش های ناموفق او را با کلمات اصلاح نکنید، اما به طور مثبت با کلمه صحیح در پاسخ خود به آن واکنش نشان دهید. سعی کنید صبور باشید. از او سوال کنید. برخی از کودکان چنان پر شور و شوق می شوند که “چی؟” می تواند برای والدین آزاردهنده شود. اکثرا شما به درخواست شما پاسخ خواهند داد تا زمانی ساکت برای سوالات خود داشته باشند – حداقل برای چند دقیقه.
لکنت زبان کودک در 4 سالگی
مراقبت از کودکان و مهد کودک:
ممکن است شما در این سال از مراقبت از کودکان استفاده کنید و یا ممکن است قبلاً از آن استفاده کرده باشید. احتمالاً یک مهدکودک را انتخاب می کنید و برای شروع کار کودکتان برنامه ریزی می کنید.
ممکن است انتخاب های زیادی نداشته باشید، اما اگر داشته باشید می توانید هر کدام از گزینه های منزل و یا مرکز توجه را انتخاب کنید، هر کدام که برای شما مناسب است و برایتان در دسترس تر است.
چنانچه در بیا نی نی عنوان شده است بسیار مهم است که اگر هر انتخابی دارید، از مراقبان راضی باشید و احساس کنید که می توانید به راحتی با آن ها صحبت کنید و البته این که مطمئن شوید فرزندتان راحت و خوشحال است.
روشی که در آن شما و فرزندتان به جدایی واکنش نشان می دهید، با توجه به شخصیت و تجربیات زندگی شما تفاوت زیادی دارد، اما مراقبت از کودکان و مهد کودک باید مانند تجربیات مثبت برای شما و کودک پس از دوره تنظیم اولیه باشد. اگر اینطور نیست، با پزشک در مورد نگرانی های خود صحبت کنید.
مراقب چه چیزهایی باید بود؟
در صورت این موارد با یک پزشک یا یک پرستار کودک صحبت کنید:
- او بیشتر اوقات قادر به درک آن نیست
- استفاده از جملات سه تایی یا کلمات بیشتر را استفاده نمی کند
- از دستشویی استفاده نمی کند و یا از دستشویی می ترسد.
- ترس عظیمی دارد که برای مدتی طولانی ادامه دارد.
- نمی تواند با 2 پا در یک جا بپرد.
- به نظر می رسد که آنچه به او می گویید را درک نمی کنند.
اگر نگران هستید با پزشک یا پرستار کودک خود صحبت کنید.
شما چه اقداماتی را می توانید انجام دهید:
برای او آزادی جسمانی زیادی بگذارید، برای مثال سواری با 3 چرخه، بازی با توپ، یاد گرفتن شنا. به او اجازه دهید چیزهایی که می تواند را درست کند.قبل از اینکه مجبور شود تمام فعالیت خود را تمام کند و اسباب بازی ها را جمع کند و یا برای ترک خانه آماده شود، هشدار فراوانی به او بدهید. ارائه بازی های ساده با نوبت دهی و گذاشتن قوانین به طوری که او بتواند بازی های مشارکتی را یاد بگیرد.
کودک 3 یا 4 ساله شما از ریتم لذت خواهد برد و شما می توانید این کار را با فراهم کردن موسیقی، آوازها و قافیه دار تشویق کنید و به او اجازه دهید که پلک هایش را به هم بزند و آهنگ های ساده ای را با او بخواند.
او دوست دارد نقاشی کند ، تکه های بزرگی از کاغذ یا رنگ ها را در اختیار آن ها قرار دهید. داستانی به او بگویید تا آن را نقاشی کند.کتاب های مصور و کتاب های داستانی که می توانند در تصاویر داستان را دنبال کنند را برایشان فراهم کنید و سوالاتی در مورد تصاویر از او بپرسید.
او ممکن است از برنامه های تلویزیونی مناسب لذت ببرد و همچنین از ویدیوهایی لذت ببرد که خیلی سریع نیستند و می توانند بارها و بارها تکرار شوند. چیزهای زیادی از عشق، سرگرمی، تایید و تشویق را برایش فراهم کنید و شروع به مشخص کردن محدودیت هایی کنید که می توانید برای اجرای آن ها آماده شوید.
رفتار صحیح و تربیت کودک 3تا4ساله
رفتار با کودک سه ساله و چهارساله در فعالیت های روزمره
برای یادگیری و سرگرمی کودک لازم نیست حتما با او بازی کنید بلکه می توانید کودکتان را تشویق به انجام کارهای خانه کنید و اینگونه حس مسئولیت پذیری او را بالا ببرید .
درباره اینکه از کودک چه کاری را می خواهید انجام دهد و نحوه انجام آن کار و دلیل اینکه چرا انجام این کار برای خانواده مهم است با کودک صحبت کنید . انجام کارهای خانه سبب می شود تا کودکان لغات جدید بیاموزند و طریقه گوش دادن و شمردن را یاد بگیرند و اعضای بدن خود را با هم هماهنگ نمایند.
پروژه های هنری:
کودکان به هنر علاقمندند و ذات هنرمندی دارند . پروژه های هنری سبب ایجاد جرقه هایی در ذهن کودکان می شوند . فعالیت های هنری سبب می شود تا کودکان چشم و دستشان هماهنگ شود تا توانایی نوشتنشان بهتر شود.
کارشناسان بخش روانشناسی کودک در بیا نی نی توصیه می کنند که برای نوشتن و نقاشی کردن کاغذهای مختلف و ابزار نوشتاری مانند مداد رنگی و مداد شمعی در اختیار کودک قرار دهید اما مدل نقاشی لازم نیست و بگذارید او هر چه می خواهد بکشد و خلاق باشد .
هیچ گاه به کودکتان نگویید چه بکشد و آن را چه رنگی کند. نام تصاویری که کشیده از کودک سوال کنید و به او بگویید درباره آنچه که کشیده صحبت کند. آنچه کودکتان کشیده به همه نشان دهید او را جلوی دیگران تشویق کنید.
روی میز یا کف اتاق چند روزنامه یا تکه های بزرگ پلاستیک پهن کنید و روی آن کاغذ بگذارید تا کودک روی آن با رنگ بکشد. اشیاأ مختلفی مانند کاموا و … تهیه کنید تا کودک روی کاغذ بچسباند و چیزهای مختلف بسازد. اجازه دهید کودک بافت ها و جنس های مختلف اشیا را احساس کند و راجع به آنها صحبت کنید.
شعر و قصه:
هنگام بازی با کودک خود برای او شعرهای بچه گانه بخوانید و همراه با آهنگ دست بزنید و بالا و پایین بپرید . قبل از رسیدن به یک لغت هم قافیه با لغت قبلی صبر کنید و از کودکتان بخواهید لغت را بگوید.
وقتی او این کار را کرد تحسینش کنید. قافیه ها و آهنگ لغات در پیشرفت مهارت های کودکان بسیار اهمیت دارد . با شنیدن و گفتن قافیه ها و آهنگ لغات کودکان به صدای حروف در لغات پی می برند و از آن آهنگ لذت می برند.
ریاضیات:
برای یادگیری شمارش ، اندازه گیری و استفاده از دست ها روش خوبی برای کودکان است . در کارهای روزمره مفاهیم اعداد را به کودکان بیاموزید برای مثال به کودک بگویید بیا خمیرها را به دو قسمت تقسیم کنیم یا بیا ببینیم چند بشقاب برای سر میز احتیاج است؛ یکی برای مامان یکی برای بابا یکی برای تو ، آفرین شد سه تا.
برای آموزش طول و ارتفاع به کودک بگویید این روبان خیلی کوتاه است و آن را نمی توانیم دور کادوی بابا ببندیم. در مورد وزن به کودک وزنش را بگویید و بیان کنید که سنگین شده ای و نمی توانم تو را بلند کنم.برای آموزش شمارش اسباب بازی های مورد علاقه کودک را بشمارید.
هنگام بازی با کودک سه ساله تان به او آموزش ریاضی دهید مثلا به طبقه بندی لوگوها براساس شکل و رنگ بپردازید . به کمک لگوها می توانید کودکتان را با موضوع ارتفاع، طول و پهنای اشیا آشنا نمایید.از طریق بازی انداختن توپ در سبد و شمردن تو پ های داخل سبد به کودک خود آموزش شمردن دهید.
نکات مهم در رفتار با کودک سه ساله و چهار ساله:
- به کودکتان توجه کنید و به تشویق او بپردازید .
- زمانی را برای بازی با کودک و انجام کارهای لذت بخشی با او اختصاص دهید.
- از خود احساسات مثبتی بروز دهید تا او دریابد که فرزند خوبی است.
- به کودکتان آموزش دهید که به دیگران احترام بگذارد و از کلمات لطفا و متشکرم استفاده کند.
- به کودکتان بیاموزید تا روش هایی برای حل نمودن دعوا با دیگران بیابد.
- به او بفهمانید اگر موقع عصبانیت همبازیش را که بدون اجازه وسایل او را برداشته بزند او به خانه اشان برود و دیگر نمی توانند با هم بازی کنندپس باید تو از راه دیگری وسیله ات را پس بگیری.
- به او با انجام کارهایی مانند( غذا بردن برای پرنده ، کمک کردن به همسایه) بیاموزید که چگونه می تواند از دیگران مراقبت کند .
- کودکتان را در آغوش بکشید و نوازش کنید و ببوسید.
- به کودک خود بگویید که دوستش دارید.
- خلاق باشید و برای آموزش و عشق ورزی به کودکتان از تمام فرصت ها استفاده کنید.
