دسته: دانستنی‌های کودکان

بهترین راهکارها برای رفع مشکل کودکان خجالتی

خجالت در کودکان عیب و نقص نیست ، بلکه یک خصوصیت اخلاقی است که نیازی به تنبیه والدین و شرمندگی آنها ندارد. این ویژگی اخلاقی در کودکان با تشویق و حمایت والدین اصلاح خواهد شد. در برخی از جوامع خجالتی بودن یک امتیاز رفتاری محسوب می شود و مورد پسند و ستایش مردم است و به کودکان از طریق فرهنگ جامعه به ارث می رسد.

خجالتی بودن یک ویژگی شخصیتی است که بسیاری از کودکان و حتی نوجوانان و بزرگسالان نیز درگیر این مسئله هستند. بسیاری از بزرگسالان در کودکی خجالتی بوده اند ، پس نباید این مسئله در کودکان خشونت والدین را در پی داشته باشد و باعث شرمندگی شود، زیرا این خصوصیت در کودکان با صبر ، حوصله ، تشویق و حمایت والدین قابل اصلاح است.

اغلب کودکان خجالتی در احوالپرسی های معمول روزانه با دیگران مشکل دارند ، هنگام احوال پرسی پشت والدینشان پنهان می شوند و بدون هیچ حرفی ساکت می ایستد. تنها کمی حمایت از طرف والدین ، کودکان خجالتی می توانند به مدیریت کم رویی شان بپردازند. پس شما به عنوان والدین کودک خجالتی بهتر است با مطالعه دقیق این بخش مهم از بیا نی نی راه های کمک به کودکتان را بیابید.

کمک به کودکان خجالتی که با همسالان خود ارتباط برقرار می کنند 

استاندارد رفتار شناختی ،درمانی برای اضطراب است که شامل کمک به افراد در مواجهه با شرایط بیمناک می باشد، بنابراین آن ها می توانند با ایجاد اطمینان این شرایط را کنترل کنند.

با این حال، زیر مجموعه فرزندان خجالتی که توسط  روانشناسی گزل شناسایی می شوند ، به وضوح نشان می دهد که نمی توانیم کودکان خجالتی را به موقعیت های اجتماعی وارد کنیم .برای کودکان خجالتی نابالغ و خجالتی پرخاشگر، نگرانی آن ها در رابطه با تعامل با هم سن و سالان به خوبی ایجاد شده است؛ همسالان آن ها واقعا تمایل به واکنش منفی با آن ها دارند!

قرار گرفتن در معرض رد شدن بیشتر به کودکان در جلب اعتماد اجتماعی کمک نخواهد کرد ، خجالتی بودن کودکان به راهنمایی های خاص در نحوه ارتباط با همسالان به روش های مثبت و نیز انجام چنین کارهایی نیاز دارند.

راهکارهایی برای اجتماعی کردن کودک خجالتی 

کار کردن با آنها به جای مقابله 

کودکان خجالتی مجبور نیستند به طور جادویی برون گرا شوند تا بتوان با آن ها جور شده و دوست داشته شوند. قطعا در دنیا جایی برای یک سبک ساکت تر وجود دارد! آن ها نیاز دارند به یافتن راه هایی برای تعامل با این که چه کسی هستند و هم چنین منجر به واکنش های مثبت از سوی دیگران می شوند .

علایق کودک را دنبال کنید 

کودکان با انجام کارهای سرگرم کننده با هم دوست می شوند. فعالیتی که کودک از آن لذت می برد می تواند گامی برای دوستی باشد. اگر کودک بر فعالیت های سرگرم کننده متمرکز است، او کاری برای انجام دادن و صحبت کردن در مورد همسالان خود دارد و کم تر نگران احتمال تنهایی یا رد شدن است. 

دستورالعمل های اجتماعی را آموزش دهید و تمرین کنید

اغلب تعامل اجتماعی مستلزم بذله گویی هوشمندانه نیست ، بسیاری از چیزهایی که ما به افراد دیگر می گوییم روتین است .به کودک کمک کنید تا ارتباط های اجتماعی ساده را از طریق بازی یاد بگیرد. برای مثال، خوش آمدگویی به افراد با ارتباط چشمی، صدای واضح و لبخند دوستانه  باعث دوست یابی و جلب توجه می شود. 

بر روی تعامل تمرکز کنید

 بسیاری از کودکان خجالتی احساس راحتی بیشتری نسبت به یک فرد دارند. استراحت کردن و حضور در بازی می تواند به کودک خجالتی فرصتی برای تمرین مهارت های اجتماعی و تعمیق دوستی بدهد. داشتن حتی یک دوست که آن ها را دوست بدارد به کودکان کمک می کند تا احساس شادی کنند و کم تر مورد تهدید قرار بگیرند. در صورت نیاز به فرزند بگویید تا قبل از رسیدن مهمان چگونه رفتار کنند.

 زمانی که دیگران صمیمی هستند، واکنش دهید 

مطالعه گزل نشان داد بچه های خجالتی که قادر به پاسخگویی به پیشنهادهای دوستانه دیگر کودکان بودند، زمان اجتماعی آسان تری داشتند. به کودک کمک کنید که مراقب رفتارهای محبت آمیز کودکان دیگر باشد. این کار می تواند نشانه دوستی اولیه باشد! به کودک کمک کنید تا به گرمی پاسخ دهد.

بهترین برخورد با کودک کم رو و خجالتی 

چشم انداز دیگران را تصور کنید 

ایجاد این تصور در کودکان ممکن است سالها به طول انجامد تا آنها بدانند که چطور ممکن است افراد در یک وضعیت خاص چه احساسی خواهند داشت. برای پشتیبانی از دیدگاه خود، صحبت کردن با کودک درباره ایده ها و احساسات در زندگی روزمره و یا در کتاب ها، نمایش های تلویزیونی، و یا فیلم بسیار موثر است.

صحبت کردن در مورد احساسات به کودکان کمک می کند که به آن ها برچسب زده و تجربه درونی را درک کنند. ذهنی که خود را جای دیگران قرار می دهد می تواند کودکان را راهنمایی کند که چطور به راه خود ادامه دهند. به بیرون نگاه کنید، با تمرکز بر کمک به دیگران احساس راحتی کنید، این کار می تواند به کودکان خجالتی کمک کند تا خود را رها کنند .

 صبور باشید 

برطرف کردن خجالت در کودکان می تواند مدتی طول بکشد . همسالان ممکن است فورا متوجه نشوند که کودک شما برگ جدیدی پیدا کرده است. به توانایی کودک برای رشد و یادگیری اعتماد کنید. با راهنمایی و تلاش مداوم، کودک می تواند با کودکان دیگر ارتباط برقرار کند.  

کمک به کودک خجالتی 

بسیاری از کودکان خجالتی هستند. اگر درک کنید این عبارت واقعا چه معنایی دارد، ممکن است تصمیم بگیرید که داشتن کودک خجالتی، چنین کیفیت منفی ندارد. خجالت می تواند کمک یا مانع برای کودک باشد و این بستگی به نحوه مدیریت آن دارد. 

زمانی که خجالت به کودک کمک می کند 

خجالت یک ویژگی شخصیتی است نه یک عیب .بعضی از بهترین آدم هایی که تا به حال در دنیا وجود داشته اند خجالتی هستند. این افراد تمایل دارند که شنوندگان دلسوز و افراد خصوصی باشند که حتی بدون گفتن یک کلمه، حضور خوشایند را از خود نشان می دهند.

بسیاری از افراد ، خجالتی بودن را درک نمی کنند و  خجالتی بودن را با مشکل برابر می دانند. آن ها بر این باورند که کودک خجالتی از تصویر ضعیف خود رنج می برد .بیشتر اوقات این برچسب بیش از پیش ناعادلانه است ، بسیاری از کودکان خجالتی مفهوم رفتار خود را درک می کنند. 

وقتی خجالت مانع است

در برخی از کودکان، خجالت تجلی مشکلات داخلی است، نه آرامش درونی ،این کودک بیش از حد خجالتی است و عقب می نشیند از ارتباط چشمی اجتناب می کند و مشکلات رفتاری بسیاری دارد . مردم در حضور او احساس راحتی نمی کنند . وقتی در این فرد کوچک کاوش می کنید متوجه می شوید که او با عصبانیت و ترس به جای صلح و اعتماد عمل می کند. وقتی عمیق تر به کاوش ادامه می دهید، اغلب متوجه می شوید که او خیلی عصبانی است.

کودکان خجالتی چگونه اند؟

پنهان شدن پشت سر کودک خجالتی 

برخی از کودکان پشت برچسب کودک خجالتی پنهان می شوند و بنابراین مجبور نیستند خود را به کسی نشان دهند که دوست ندارند . ایمن تر این است که هیچ چیزی رو نشان ندهیم ،برچسب “خجالتی” بهانه ای برای توسعه ندادن مهارت های اجتماعی و دلیلی برای عدم استفاده از آن ها می شود.

کودک می تواند از “خجالت” به عنوان دفاع در برابر تلاش سخت تر و بهانه ای برای ماندن در همان سطح رشد مهارت استفاده کند .برای این کودکان خجالتی بودن نقص است و عزت نفس ضعیف آن ها را تقویت می کند. برای درمان خجالت باید عزت نفس او را افزایش دهید، این کودک به والدینی نیاز دارد که بتواند به آن ها اعتماد کند. 

مهارت های اجتماعی را به کودک آموزش دهید :

مهارت های اجتماعی زیادی را می توانید به کودک آموزش دهید تا بر خجالت خود غلبه کند. به او یاد بدهید که چگونه:

• با افراد جدید ملاقات کند
• به دیگران خوشامد بگوید
• گفتگوها را آغاز کند
• در بازی شرکت کند
• ارتباط چشمی برقرار کند
• شنونده خوبی باشد

می توانید از عروسک ها، شخصیت های اکشن یا عروسک برای ایفای نقش در وضعیت های مختلف استفاده کنید. به او یاد دهید چطور از عبارت های خاص مانند “سلام، اسم من …” و “آیا من هم می توانم بازی کنم؟ ”  استفاده کند.

مزایای اجتماعی بودن را توضیح دهید:

احتمال زیاد زمانی که کودک خجالتی بودید یا ممکن است هنوز هم در وضعیت های ویژه ای خجالتی باشید، زمینه خجالت، (با این که این ویژگی می تواند مغلوب شود) به ژنتیک مربوط می شود.

چنانچه در بیا نی نی اشاره شده است اگر این مورد درباره شما صدق می کند ،توضیح دهید که چرا این تجربه برای شما خوب بوده است؟ چیزهای خوب را توضیح دهید که از عمل اجتماعی بیشتری نشات می گیرد مانند ایجاد دوستان جدید، داشتن لذت بیشتر و لذت بردن از مدرسه . 

به کودک کمک کنید تا ارتباط اجتماعی و دوست داشته باشد :

سعی کنید کودک را به تدریج در معرض کودکان و تنظیمات جدید قرار دهید. مثلا ممکن است از یک پارک بازدید کنید که در آن کودکان به طور منظم بازی می کنند، مجبورش نکنید که با بچه های ناآشنا ارتباط برقرار کند حتما برای سرگرم کردن او وقت زیادی صرف کنید.

در طول تعاملات اول، به فرزندتان کلماتی را که نیاز دارد با دوستان جدید صحبت کند را آموزش دهید . این کار را می توانید به طرق مختلف انجام دهید، در اینجا چند گزینه وجود دارد:

 کسب تکلیف از او به طور مستقیم، مانند “به او بگویید که دوست دارید به آن ها کمک کنید،” یا “بپرسید چه بازی می کنند”.

برای تشویق مکالمه با هر دو کودک صحبت کنید. مثلا ممکن است بگویید ” الا، می دانم که شما دوست دارید نقاشی کنید. آنا نقاش بزرگی است.”

تقویت مهارت های کودکان خجالتی

اهداف را مشخص کنید و به پیشرفت خود پاداش دهید :

با فرزندتان کار کنید تا اهداف رفتاری را تعیین کرده و پیشرفت او را پی گیری کنید. اقدامات کوچکی را شروع کنید و به تدریج بسازید. زمانی که فرزندتان به هدفتان می رسد، آن را روی نمودار پیشرفت مشخص کنید.

 رفتار اجتماعی را تحسین کنید:

مهارت های اجتماعی جدید را تقویت کنید تا کودک یاد بگیرد. وقتی او را می بینید که سعی دارد بر خجالت غلبه کند، او را با محبت و گرمی تحسین کنید .مراقب باشید که این کار را در عموم انجام ندهی زیرا کودک به احتمال زیاد خجالت زده می شود. به جای آن به او بگویید که در خلوت چه کار کرده است.

 عزت نفس کودک را بسازید:

کودکانی که احساس خوبی نسبت به خود دارند، کم تر خجالتی هستند. نقاط قوت فرزندتان را مشخص کنید و آن ها را بسازید. آیا او خلاق است؟ ورزش کار است؟ ترویج این مهارت ها به کودک امکان می دهد که خود را فردی با استعداد و توانا ببیند. این حس اعتماد می تواند به او کمک کند تا در موقعیت های اجتماعی شجاع تر شود.

 با معلمان ارتباط برقرار کنید:

اگر کودک در پیش دبستانی و یا مهد کودک تحصیل می کند با معلمان همراه شوید. یک برنامه برای کمک به کودک ایجاد کنید تا بر خجالت خود غلبه کند. بارها درباره استراتژی هایی که در خانه از آن ها استفاده می کنید با معلم صحبت کنید ،با یکدیگر کار کنید تا اهداف کودک را تعیین کنید، با رویکرد سازگار هم در خانه و هم در مدرسه، می توانید نتایج تلاش های خود را افزایش دهید. 

سرفه های مزمن در کودکان

سرفه های مزمن یکی از 5 دلیل شایعی هستند که بخاطر آن کودکان را نزد پزشک می برند. سرفه حاد ناشی از سرماخوردگی و یا ویروس تنفسی معمولا طی مدت یک ماه از بین می ‎رود اما اگر این سرفه ها طولانی مدت تر از حالت عادی شوند ، ممکن است نشانه مشکلی جدی در کودک باشند.

سرفه واکنش طبیعی بدن به یک ماده تحریک کننده در مجاری هوایی (مجرای بینی ، حلق ، حنجره ، نای و ریه ها ) است و هنگامی که اعصاب موجود در مجاری هوایی تحریک می ‎شوند ( به وسیله مخاط یک ذره خارجی و یا حتی عطر)، اعصاب پیامی را برای مغز می ‎فرستد تا مجاری تنفسی را پاک کند.

در صورتی که سرفه روزانه بیشتر از چهار هفته به طول بینجامد، مزمن تلقی می ‎شود و بهتر است که کودک توسط پزشک معاینه شود . خوشبختانه متخصصان اطفال می ‎توانند علل شایع سرفه را برطرف کنند و در صورتی که بعد از انجام مراقبت های پزشکی شامل مصرف قرص و دارو ، سرفه کودک ادامه پیدا کند، پزشک متخصص اطفال ممکن است کودک را یک پزشک فوق تخصص ارجاع دهد .

در این قسمت از بیا نی نی به برخی دلایل رایج و نادر وجود سرفه های مزمن در کودکان خواهیم پرداخت.

1. آلرژی و سینوزیت

از آنجا که آلرژی و سینوزیت مزمن دو عامل شایع سرفه در کودکان هستند ، اغلب در درجه اول مورد توجه قرار می‎ گیرند و متخصصان معمولا در مورد علائم سرفه کودک سوالاتی می ‎پرسند تا در تعیین مشکلی که باعث بروز سرفه در کودک شده به آن ها کمک کند.

کودکان مبتلا به آلرژی مرتبا عطسه می ‎کنند، آبریزش بینی دارند و ممکن است دچار خارش چشم نیز بشوند و سینوزیت مزمن نیز دارای علائمی است که بیش از 12 هفته فرد را درگیر می ‎کنند . کودکان ممکن است از درد و فشار موجود بر روی صورتشان اذیت شوند و دچار آبریزش بینی به رنگ زرد و سبز نیز شوند.

آلرژی و سینوزیت هر دو موجب بروز آبریزش بینی می ‎شوند و در شرایطی که کودک موقعیت مکانی خود را تغییر می ‎دهد، مخاط بینی ممکن است از ناحیه گلو او پایین رفته و باعث بروز سرفه شود و به همین دلیل است که معمولا سرفه کودکان در هنگام خوابیدن آن ها تشدید می ‎شود.

همچنین در بسیاری از موارد سرفه های خشک ناشی از آلرژی و آسم است و سرفه های خلطی گاهی اوقات می ‎تواند نشان دهنده مشکلی به غیر از آسم مانند سیاه سرفه، مایکوپلاسما و یا ذات الریه در کودک باشد . 

2. آسم

خس خس سینه و یا نفس کشیدن همراه با ایجاد صدای سوت در سینه ، در اغلب موارد به دلیل وجود بیماری آسم در فرد است . بیماری آسم ممکن است تنها با بروز سرفه های مزمن در کودک شناسایی شود که هنگام انجام آزمایشات تشخیصی برای تشخیص انسداد جریان هوا در ریه های کودک سرفه تنها عامل کمک کننده به تشخیص بیماری آسم می‎ باشد . سرفه ای که پس از بیدار شدن از خواب در کودک ایجاد می ‎شود نیز نشان دهنده آسم است .

در افراد مبتلا به آسم، سطح کورتیزول که یک هورمون اصلی در بدن به حساب می ‎آید در طول شب به طور طبیعی کاهش پیدا می ‎کند و هنگامی که مجاری هوا ملتهب و باریک می ‎شوند ، ممکن است علائم آسم در فرد بروز پیدا کند .

3. سیاه سرفه

سیاه سرفه که به عنوان سرفه شدید شناخته می ‎شود در اثر عفونت باکتریایی ایجاد می‎ شود . سیاه سرفه ممکن است باعث شود فرد به حدی غیر قابل کنترل سرفه کند ، به طوری که مجبور به استنشاق کردن عمیق هوا برای تنفس کردن شود و صدایی مانند صدای استفراغ کردن از خود تولید کند.

سرفه های ناشی از بیماری سیاه سرفه ممکن است ماه ها به طول بینجامد و عوارض جدی از قبیل آپنه (سرفه شدید) ، تنفس دشوار ، ذات الریه ، تشنج و مرگ به دنبال داشته باشد و در برخی موارد نیز ممکن است فرد نیازمند بستری شدن در بخش مراقبت های ویژه باشد.

از آنجا که عوارض این بیماری ممکن است تهدید کننده زندگی کودکان باشد ، توصیه می ‎شود که والدین با انجام واکسیناسیون به موقع از فرزندان خود برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری مراقبت به عمل آورند . ( همچنین والدین باید با انجام کامل واکسیناسیون کودکان از ابتلا به سایر بیماری های جدی دیگر جلوگیری کنند) . 

4. فیبروز کیستیک

در موارد نادر سرفه مداوم ممکن است نشانه بیماری جدی تر مانند فیبروز کیستیک یک بیماری ژنتیکی باشد که باعث عفونت مداوم ریه می‎ شود . بنا به گفته متخصصان سرفه ای که از بین نرود ، می‎ تواند باعث بروز نگرانی شود به خصوص هنگامی که کودک به طرز غیر معمولی غذا بخورد و افزایش وزن نداشته باشد.

علائم دیگر فیبروز کیستیک ممکن است شامل مدفوع شل ، سرفه مداوم ، عفونت های مکرر تنفسی ، علائم طولانی مدت برونشیولیت ( التهاب کوچکترین مجاری هوایی ریه ها ) و رینوزینوزیت مزمن ( تورم و تحریک آسترسینوس ) باشد.

5. آسپیریشن

سرفه ای که در حین غذا خوردن و یا نوشیدن رخ می ‎دهد به خصوص اگر کودک سابقه پنومونی داشته باشد که ممکن است نشان دهنده آسپیریشن باشد . آسپیریشن زمانی اتفاق می ‎افتد که غذای بلعیده شده و یا مایعات خورده شده از زیر سطح تارهای صوتی و داخل ریه ها عبور کنند . ارین میلر، آسیب شناس گفتاری می ‎گوید:” آسپیراسیون ممکن است ناشی از فلج شدن تار های صوتی و یا سایر شرایط عصبی باشد که باعث کاهش عملکرد مجاری هوایی فوقانی می ‎شود.”

اگر پزشک کودکتان علائم بروز سرفه های مزمن در فرزندتان را ناشی از بیماری آسپیراسیون بداند ، ممکن است فرزندتان را به یک متخصص آسیب شناس گفتاری ارجاع دهد و در نهایت پاتولوژیست گفتار درمان آزمایشات لازم برای درمان فرزندتان را به عمل آورد. 

6. رفلاکس اسید

در حالی که رفلاکس اسید به طور معمول با علائم گوارشی مانند معده درد ، سوزش سر دل و استفراغ همراه است بنا به گفته متخصصان و چنانچه در بیا نی نی توضیح داده شده است این وضعیت می ‎تواند در ایجاد سرفه های مزمن نیز نقش داشته باشد . رفلاکس اسید به خودی خود باعث بروز سرفه های مزمن نمی ‎شود اما می ‎تواند سرفه را در بیماران مبتلا به بیماری تنفسی اساسی تشدید کند .

اسید های معده برای کمک به هضم غذا تولید می ‎شوند و این امر به این معنی نیست که از معده به سمت مجاری گلو حرکت می ‎کنند اما در شرایط ذکر شده ممکن است باعث تحریک سرفه در فرد شوند .

سرفه ناشی از رفلاکس به طور معمول سرفه خشک است و بیشتر در طول روز و در حالتی که فرد نشسته و یا ایستاده است اتفاق می ‎افتد و این بیماری معمولا بعد از خوردن غذا و یا ایجاد آوای شدید ( به عنوان مثال خندیدن، آواز خواند و یا صحبت کردن) رخ می ‎دهد.

برخی غذا های خاص مانند کافئین ، مرکبات ، آب میوه، غذا های پرچرب ، گوجه فرنگی، ترشی سبزیجات و نوشیدنی های گازدار می ‎توانند باعث بروز علائم رفلاکس اسید شوند و سرفه را در فرد تشدید کنند . 

7. انسداد مجاری هوایی

در برخی موارد ممکن است سرفه مزمن ناشی از گیر کردن شیء خارجی در مجاری هوایی کودک باشد که بعد از بروز این انسداد، ممکن است سرفه در کودک به مدت 2 هفته به طول بینجامد و همانند عوارض بیماری پنومونی در او ظاهر شود که در چنین شرایطی باید سریعا به پزشک مراجعه شود.

8. سرفه از روی عادت

گاهی اوقات سرفه در پاسخ به یک ماده تحریک کننده در مجاری هوایی ایجاد می ‎شود اما پس از برطرف شدن علت اصلی ادامه می ‎یابد.در این مورد اگر کودک مشغول به انجام کاری باشد، سرفه قطع می ‎شود و همچنین زمانی که کودک به خواب می‎ رود نیز سرفه برطرف خواهد شد.

اگر سایر علل مربوط به بروز سرفه از تشخیص پزشک رد شده باشند و سرفه کودک از روی عادت تشخیص داده شود ، گفتار و رفتار درمان می ‎تواند به برطرف کردن سرفه های کودک کمک کند . همچنین دادن آب به کودک در هنگام بروز سرفه، می ‎تواند به برطرف کردن این سرفه ها کمک کند.