دسته: دانستنی‌های کودکان

گاهی اوقات، وجود خون در مدفوع نوزادان به دلیل مصرف برخی از غذاها می باشد. اما، در برخی موارد نیز ممکن است به دلیل عفونت و یا مشکلات مقعدی نوزاد باشد که در این مواقع می بایست برای بررسی دقیق تر به پزشک مراجعه کرد. 

بنابراین هر گاه خون در مدفوع نوزادان مشاهده کردید، بهتر است دلیل آن را بررسی کنید. وجود مقدار کمی از ماده‌ی مخاطی در مدفوع نوزادان طبیعی است اما مقدار زیاد آن، به خصوص هنگامی که با خون همراه باشد باید بررسی گردد. چرا که می تواند ناشی از مشکلات گوارشی باشد یا از بروز عفونت خبر دهد.

دلایل متداول وجود خون در مدفوع نوزادان

شایع ترین دلایل وجود خون در مدفوع نوزادان، به شرح زیر می باشد:

1- عفونت ها
عفونت های ناشی از باکتری هایی از قبیل Salmonella یا E.Coli اغلب باعث ظاهر شدن خون یا خلط در مدفوع نوزادان می شوند. در برخی موارد، مدفوع نوزاد ملین (اسهال) است که ممکن است با تب و استفراغ نیز همراه باشد.

2- مواد غذایی (واکنش به برخی از مواد غذایی خاص)

وجود پروتئین‌های خاصی که در برخی از مواد غذایی نوزادان وجود دارد باعث تغییر رنگ در مدفوع می شود. این پروتوین‌ها در برخی از مواد غذایی نظیر شیرگاو و سویا یافت می شود. اگرچه این نوع خون‌ریزی جای نگرانی ندارد، ولی بهتر است که این مواد غذایی را از رژیم کودک حذف کنید؛ چرا که ممکن است باعث کمبود آب بدن و یا کاهش وزن کودک گردد. این یک نوع واکنش غذایی به عنوان پروتئین تولید شده توسط پروتئین انتروکولیت (FPIES) شناخته شده است. 

غذاهای دیگری نظیر چغندر قند و گوجه فرنگی نیز باعث تغییر رنگ در مدفوع می شوند که هیچ جای نگرانی نیست.

 

3- پارگی های مقعدی (شکاف ها)

اغلب شکاف‌های کوچک، در قسمت مقعد می‌تواند باعث ایجاد خون در مدفوع نوزادان شود. زیرا بافت مقعد-بخصوص در نوزادان- بسیار ظریف است و این بافت ظریف شامل تعداد زیادی از عروق خونی کوچک می باشد. گاهی اوقات عبور مدفوع سفت شده (یبوست) می تواند این بافت ها را پاره کرده و باعث خون در مدفوع گردد.

 

 

شکم درد در سه ماه اول تولد 

 

4- مشکلات دستگاه گوارش یا روده بزرگ

اگر مقادیر زیادی خون در مدفوع یا خونریزی‌های مداوم مشاهده شود، به احتمال زیاد وجود مشکل، در دستگاه گوارش است. هنگامی که بخشی از روده در دستگاه گوارش جابجا شود، باعث انسداد می شود که منجر به خون ریزی می گردد. این وضعیت علائمی نظیر دل درد و استفراغ را به همراه دارد که باید هر چه سریع تر به پزشک مراجعه شود. التهاب روده ی بزرگ دلیل دیگری بر وجود خون در مدفوع کودک است.

 

 

5- خون ناشی از شیر مادر

 گاهی اوقات ممکن است سینه ی مادر زخمی باشد و کودک هنگام شیر خوردن کمی از خون را نیز بخورد و سپس در مدفوع خون نشان داده می شود. این حالت، برای کودک هیچ ضرری ندارد.

 

6- تغذیه بیش از حد شیر مادر

 این دلیل شایع نیست، ولی در برخی موارد مشاهده شده است. طبقه گفته متخصصان تغذیه، تغذیه بیش از حد با شیر مادر ممکن است باعث خون در مدفوع نوزادان شود.

 

7- ویتامین ها 

 بعضی از ویتامین ها می توانند، خون در مدفوع کودک ایجاد کنند.

 

رنگ مدفوع کودک من در اثر چیست؟

• اگر خون در مدفوع قرمز روشن یا قرمز تیره باشد، یک مشکل مرتبط با دستگاه گوارش را نشان می دهد.
• مدفوع سیاه با قیر مانند به این معنی است که خون در روده، خشک شده است.
• در صورتی که اسهال با خون قرمز مخلوط باشد، می تواند یک عفونت باکتریایی را نشان دهد.
• اگر مدفوع طبیعی به نظر می رسد، اما حاوی خون قرمز رنگ است، احتمالاً آلرژی نسبت به پروتئین شیر است.
• اگر مدفوع سفت است و حاوی خون است، احتمالاً به علت شکاف در مقعد است.
• مدفوع سیاه در اندازه های کوچک (شبیه دانه های خردل) می تواند به این معنی باشد که خون هضم شده است ( به دلیل خوردن خون از سینه های مادر).

 

آیا خون در مدفوع نوزادان،نیاز به توجه پزشکی دارد؟

خون در مدفوع نوزادان نشانه ای غیر عادی است. در حالی که برخی از علت ها ممکن است جدی نباشد و به راحتی درمان شوند، اما برخی اوقات ممکن است این دلایل جدی باشد و سلامت کودک را به خطر بیندازد. از این رو، توصیه می‌شود در صورت مشاهده خون در مدفوع، سریعاً به پزشک مراجعه کنید و نوزاد خود را مورد بررسی قرار دهید. 

 

برای جلوگیری از خونریزی چه اقداماتی می توانیم انجام دهیم؟

اگر خون در مدفوع کودک شما شدید نمی باشد کودک سالم است و با انجام چند راهکار ساده می‌توانید از خون‌ریزی جلوگیری کنید:

1- اگر این علت خونریزی مربوط به رژیم غذایی است، ساده ترین راه این است که رژیم غذایی کودک را تغییر دهید. اغلب مواقع شیر بر خون ریزی تاثیر می گذارد. بنابراین شیر گاو و سایر محصولات لبنی را از رژیم غذایی کودک و یا رژیم غذایی مادر (اگر کودک تنها با شیر مادر تغذیه می شود) حذف کنید. اگر کودک با این روش بهتر نشد، می توانید روش های دیگر را امتحان کنید.

2- شایع ترین علت خون در مدفوع نوزادان، حساسیت های غذایی است. به منظور کاهش خطر ابتلا به کولیت روده، بهتر است نوزاد در شش ماه اول خود فقط از شیر مادر تغذیه کند.

3- در هنگام استفاده از مواد غذایی جدید، مراقب کودک خود باشید. در مرتبه اول مقدار کمی از غذا را به کودک دهید و اگر علائم آلرژی یا واکنش به مواد غذایی مانند اسهال و استفراغ را مشاهده کردید، از خوراندن غذا به کودک خودداری کنید. تخم مرغ، بادام زمینی و سویا از رایج ترین مواد غذایی آلرژی زا در نوزادان محسوب می‌شوند.

4- اگر خونریزی ناشی از شکاف های مقعدی باشد، ممکن است به علت یبوست باشد. افزایش مصرف آب (یا اگر کودک با شیر خشک تغذیه شده است، افزایش نسبت آب به شیر خشک) و دادن آب سیب و یا آب میوه باعث کاهش یبوست می شود. غذاهایی مانند اسفناج، بروکلی، گلابی و غلات فیبر بالایی دارند و از بروز یبوست جلوگیری می کنند.

5- اگر مدفوع خونی به علت خوردن زیاد شیر مادر باشد، با یک اندازه گیری ساده می توانید مانع خون در مدفوع نوزاد شوید؛ اندازه گیری ساده این است که اجازه دهید نوزاد بیشتر از چربی شیر “شیر آب” داشته باشد، برای اینکه این اتفاق بیفتد؛ اجازه دهید کودک سینه مادر را تمام کند و بعد سراغ سینه بعدی برود. 

در نهایت، مدفوع کودک خود را به طور منظم بررسی کنید تا از اختلالات مخاطی بیش از حد، و یا وجود خون در مدفوع جلوگیری کنید. آگاه باشید که مدفوع غیر عادی نشان دهنده مشکل است.

اگر شما پدر یا مادر هستید؛ احتمالاً برای هر خندیدن، سکسکه و گریه کردن نوزادتان، دلیلی پیدا می کنید که متوجه حالات نوزادتان و راحتی او می شوید. با این حال برخی نشانه ها، برای تشخیص مشکل و ناراحتی نوزاد ممکن است سخت باشد. برای مثال مدفوع، در طول زندگی نوزاد تغییر می کند و ممکن است این تغییرات در زمانی نشان دهنده یبوست نوزادان باشد.

نشانه های وجود یبوست در نوزادان

کودکی که روزانه شیر مادر می‌خورد ممکن است هر روز مدفوع نداشته باشد و اغلب تمام مواد مغذی شیر مادر را جذب می‌کند. از سوی دیگر ممکن است بنا بر فرمول تغذیه نوزاد، مدفوع نوزاد به 3-4 بار در روز منجر شود. الگوهای طبیعی مدفوع کردن در نوزادان سالم بسیار متفاوت است زیرا به شدت تحت تاثیر نوع شیر مصرفی نوزاد قرار می گیرد.

•  تعداد دفعات دفع مدفوع 

تعدا دفعات مدفوع های نوزاد در طول روز تغییر می کند. مخصوصاً زمانی که غذای جدیدی به کودک داده شود. اگر نوزاد شما بیش از چند روز بدون مدفوع بگذراند، ممکن است یبوست را تجربه کند.

• درد و فشار

اگر فرزند شما موقع دستشویی کردن، فشار زیادی تحمل می کند، این یک نشانه از یبوست است. نوزادان متولد شده دارای یبوست، اغلب مدفوع های سخت و شبیه خاک رس دارند. مدفوع های سخت اغلب با دشواری عبور می کنند به طوری که فشاری که کودک برای عبور مدفوع تحمل می کند، بسیار بیشتر از حالت معمول است و حتی ممکن است کودک، موقع داشتن مدفوع، داد و فریاد و گریه کند.

•  خون در مدفوع

اگر لکه های قرمز روشن خون در مدفوع نوزاد خود مشاهده کردید، نشانه این است که فرزند شما بدلیل داشتن یبوست در سختی است. در واقع فشار آوردن در هنگام یبوست، به دیواره های مقعد نیز فشار آورده و منجر به پارگی اطراف دیواره ها می شود و خون در مدفوع مشاهده می شود.

• حالت شکم

شکم سفت یک نشانه ای از یبوست در نوزادان است. نفخ و فشار ایجاد شده بوسیله یبوست باعث می شود که شکم نوزاد شما سفت شود.

• میل نداشتن به غذا خوردن

اگر کودک شما به یبوست دچار شده باشد احساس سیری دارد و میل به غذا خوردن ندارد.

روش های درمانی برای یبوست کودک شما

اگر به نشانه های وجود یبوست در نوزاد خود توجه کرده باشید شما می توانید چندین راهکار برای بهبودی کودک خود بکار ببرید:

1- تغییر شیر نوزاد
اگر نوزاد شما فقط از شیر مادر تغذیه می کند، رژیم غذایی خود (مادر نوزاد) را تنظیم کنید زیرا ممکن است کودک شما به غذاهایی که می خورید حساسیت داشته باشد و یبوست بگیرد. در این حالت باید نوزاد توسط شیشه و شیری با فرمول متفاوت تغذیه شود تا زمانی که مشکل یبوست آن حل شود. در واقع حساسیت به مواد خاص می تواند مشکل یبوست در نوزادان را ایجاد کند.

2- استفاده از غذاهای جامد
برخی از غذاهای جامد می‌تواند یبوست در نوزادان را ایجاد کند و البته برخی دیگر یبوست را درمان می‌کند. اگر به تازگی شروع به دادن غذاهای جامد به کودک خود کرده‌اید سعی کنید غذاهای با فیبر بالا مانند کلم بروکلی، گلابی، آلو، هلو، سیب بدون پوست را در منوی غذایی او استفاده کنید. همچنین بجای غلات یا برنج دم کرده، دانه های پخته شده مانند جو یا جو دوسر مصرف کنید. همه نان های با دانه های غلات، کراکرها و سبوس غلات حجم زیادی از مدفوع را اشغال می کند که می تواند به رفع یبوست در نوزادان کمک کند.

3- استفاده از سبزیجات آب پز شده
اگر کودک شما هنوز نمی تواند غذاهای جامد را بخورد سعی کنید، خودتان از مواد غذایی که در بالا ذکر شد استفاده کنید؛ به یاد داشته باشید که میوه‌جات و سبزیجات دارای مقادیر زیادی فیبر طبیعی هستند که به حجم مدفوع کودک افزوده می‌شود و این موادغذایی به تحریک مدفوع کمک زیادی می‌کنند.

4- استفاده از مایعات
آبرسانی مناسب برای دفع مدفوع ضروری است. آب و شیر برای آبرسانی به بدن کودک بسیار عالی هستند. آب سیب و آب گلابی به سرعت بخشیدن انقباضات شکمی کودک شما کمک می کند که باعث می شود کودک شما مدفوع را با سرعت و دفعات بیشتری دفع کند. اگر آب میوه ای که استفاده می کنید خیلی شیرین و تند است، آن را در یک فنجان آب رقیق کنید و بعد به کودک خود بدهید.

5- ورزش
حرکت و جنبش، عمل هضم را تسریع می کند که این، به حرکت و سرعت بیشتر مواد در بدن کودک کمک می کند. اگر کودک شما هنوز راه نیفتاده است، استفاده از دوچرخه و دیگر حرکات به جای پیاده روی مفید است.

6- ماساژ
ماساژ آرام شکم، کمر و پایین بدن نوزاد، می تواند روده را تحریک کند و مدفوع را عبور دهد و یبوست در نوزادان را درمان کند. چندین بار ماساژ را در طول روز انجام دهید تا کودک، دفع مدفوع را داشته باشد.

زمانی که این راهکارها جواب نمی دهد:

تغییر در رژیم غذایی خودتان یا کودکتان، ممکن است به تنهایی راه گشا نباشد ولی شما می توانید از روش های دیگر استفاده کنید که برخی از این روش ها را در خانه می توانید انجام دهید و اگر از این روش ها قبلا استفاده نکرده اید باید با پزشک مشورت کنید. آن ها دستورالعمل خاصی به شما خواهند داد، این دستورالعمل ها شامل موراد زیر است:

7- تحریک روده راست
با استفاده از انگشت یا یک دماسنج رکتال یا یک گوش پاک کن به آرامی روده را فشار دهید. این تحریک می تواند منجر به افزایش سرعت مدفوع و دفع آن شود.

8- مخلوط گلیسیرین
اگر نشانه های پارگی روده (وجود خون قرمز روشن در مدفوع) در مدفوع نوزاد شما دیده می شود، مخلوط گلیسیرین برای راحت دفع کردن مدفوع کمک می کند. این مخلوط را می توانید خریداری کنید و طبق دستورالعمل از آن استفاده نمایید و همچنان پزشک نوزاد خود را نیز از آن آگاه کنید.

9- ملین ها
اگر روش های بالا موثر واقع نشد، استفاده از داروهای ملین می‌تواند موثر باشد. داروهای ملین از عصاره مالت جو Maltsupex)) یا پودرهای روان کننده (Metamuci) ساخته شده اند که اغلب به یبوست کودک و دفع مدفوع کمک می کند.

در هر صورت اگر نگران سلامتی نوزاد یا کودک خود هستید با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید. در اکثر موارد یبوست کودک شما به تنهایی یا با روش های طبیعی درمان می شود ولی در صورت داشتن نشانه های دیگر مانند تب، باید به پزشک متخصص مراجعه کنید زیرا ممکن است پزشک مشکل بزرگتری برای نوزاد شما تشخیص دهد که نیاز به درمان پزشکی داشته باشد. 

بیا نی نی | دسته مادر و کودک – پاسخ به این سوال که «مدت زمان نرمال مدفوع نکردن نوزاد برای چند روز، چه مدتی است؟» بستگی به سن و تغذیه نوزاد دارد و اغلب نوزادانی که در زمان طولانی مدفوع نمی‌کنند بدون درمان یا با درمان‌های خیلی کم خوب می‌شوند. در اینجا به دلایل مدفوع نکردن نوزاد برای چند روز و مواردی که اضطرار پزشکی دارد، اشاره شده است و  تلاش کرده‌ایم به نگرانی‌های شما درباره یبوست نوزادتان پاسخ دهیم. 

دلایل مدفوع نکردن نوزاد برای چند روز

1- نوزادانی که بیشتر از 8 هفته هستند و به مدت 4 تا 5 روز پوشک خود را کثیف نکرده‌اند به این معنا نیست که به یبوست دچار شده‌اند.
نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند مخصوصاً اگر خوردن غذاهای جامد را شروع نکرده باشند و 2 تا 3 ماهه باشند می‌توانند براحتی دو هفته بدون مدفوع کردن را سپری کنند. شیر مادر در واقع همه آن چیزی است که بدن نوزاد شما احتیاج دارد. بنابراین تولید مواد دفعی از بدن نوزاد، بسیار کم است. نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند تقریباً هرگز به یبوست دچار نمی‌شوند. آن‌ها ممکن است مدت زمان زیادی بدون مدفوع را بگذرانند بدون اینکه شکم آنها پر از مدفوع باشد. اگر کودک شما ناراحت است احتمالاً مشکل چیز دیگری است زیرا شیر مادر یک ملین (ضد یبوست) طبیعی است و نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند و خوردن غذاهای جامد را شروع نکرده باشند هرگز نیاز به ملین ندارند.

2- در فرمول تغذیه نوزادانی که شیری غیر از شیر مادر می‌خورند و کودکانی که خوردن غذاهای جامد را شروع کرده‌اند، احتمال یبوست زیاد است ولی به راحتی درمان می‌شود.
اگر کودک شما ناراحت به نظر می‌رسد ممکن است یبوست داشته و در دفع مدفوع خود مشکل داشته باشد. در این حالت سعی کنید بدن کودک خود را ماساژ دهید یا او را به یک حمام گرم ببرید یا یک دماسنج رکتوم برای او بکار ببرید. دماسنج های رکتوم، روده را تحریک می‌کند و همچنین می‌توانید تب او را چک کنید و تشخیص دهید که آیا مشکل جدی وجود دارد یا خیر. اگر نوزاد شما یبوست داشته باشد ولی تب نداشته باشد تلاش کنید به او کمی آلو یا آب میوه (آب گلابی) بدهید، می‌توانید شیاف گلیسیرین را نیز برای او امتحان کنید. شیاف‌های نوزادی در همه داروخانه ها وجود دارد و طبق تجویز پزشک متخصص اطفال قابل دسترس هستند.

3- نوزادان تازه متولد شده اغلب بعد از هر تغذیه و تقریبا 6 بار در روز مدفوع می‌کنند. 
در چند هفته اول پس از زایمان، روده‌های نوزاد تکامل می‌یابد و و کارایی بهتری برای استخراج موادغذایی از شیر و یا مواد دیگر بدست می‌آورد. همانطور که روده تکامل و بهبود می‌یابد زمان بین دفع مدفوع‌های نوزاد نیز، طولانی‌تر می‌شود.

چرا نوزادان یبوست می گیرند؟

در نوزادان تازه به دنیا آمده، ماهیچه‌های شکمی در حال رشد و تکامل هستند بنابراین به میزان کمی می‌توانند عمل دفع را انجام دهند. مادران این موضوع را در زمان بارداری خود تجربه کرده‌اندد و می دانند که زمانی که باردار بودند و قدرت عضلانی زیادی نداشتند، دفع مدفوع برایشان خیلی سخت بود. نوزادان تازه به دنیا آمده نیز در معرض چنین مشکلی هستند، آنان هم بدون داشتن قدرت عضلات شکمی، برای دفع مدفوع باید فشار وارد کنند حتی وقتی مدفوعشان نرم باشد و سفت نباشد بنابراین نرمال است که نوزاد مدفوع کمی را دفع کند و همین یک ورزش محسوب می‌شود تا عضلات شکمی نوزاد ساخته و پرورده شود.

نوع تغذیه نوزادان می‌تواند منجر به سفت شدن مدفوع در نوزدان شود. در ان مواقع ملین‌های طبیعی مانند آب میوه (گلابی) می‌تواند مفید باشد. دقت کنید که ملین‌های بزرگسالان مانند شیر مگنزا ممکن است برای نوزادان خطرناک باشد و هرگز بدون تجویز پزشک یک ملین را خودسرانه به نوزاد ندهید.

• هنگامی که یک کودک تغذیه شیرگاو را در 12 ماهگی شروع کند اغلب دچار یبوست می شود.
  شیر گاو بسیار قابض است ولی بدلیل داشتن کلسیم و ویتامین D برای تغذیه نوزاد اهمیت بالایی دارد. استفاده از  موادی مانند مواد آلی، مواد خام، بادام، سویا، برنج، امگا 3 غنی شده در تغذیه نوزادان در کنار شیر مادر در کنار مزایا می‌تواند عوارض نیز داشته باشد. زمانی که می‌خواهید یک کودک یکساله را از شیر مادر بگیرید و به او غذا بدهید مطمئن باشید که در رژیم غذایی او مقدار زیادی میوه و سبزیجات به عنوان ملین طبیعی قرار داده‌اید. در مورد استفاده از غذاهای آماده کودک که برای مسافرت مناسب هستند، نیز احتیاط کنید چرا که تحقیقات نشان می‌دهد این غذاها دارای نمک و قند بالایی می‌باشند. 
• اگر در مدفوع کودک شما خون وجود دارد یا کودک شما، گریه های زیاد، تب و احساس ناراحتی دارد شما باید مراقبت های پزشکی را برایش انجام دهید. مدفوع زرد یا سبز یا استفراغ یک عارضه پزشکی در نوزادان است و می تواند نشانه ی انسداد روده باشد. 
  خون در مدفوع نوزاد ممکن است به دلیل حساسیت غذایی نوزاد به نوع تغذیه، یا پارگی رکتال بدلیل عبور مدفوع بزرگ و سخت باشد. درد شکم، زرد- سبز بودن مدفوع و یا وجود خون در مدفوع می‌تواند بایبوست نوزاد ارتباط داشته باشد. از دلایل غیر معمول مدفوع نکردن نوزاد برای چند روز، می‌توان به گرفتگی عضلانی، انسداد روده، نقص مادرزادی در روده و التهاب روده اشاره کرد. وجود برخی از اختلالات ژنتیکی مانند فیبروز (اختلال در سلول‌های بدن) و بیماری هیرشپرونگ (نقص مادرزادی که سلول‌های عصبی از بین می‌روند) نیز می‌توانند در برخی از نوزادان تازه متولد شده موجب شوند که نوزاد در مدت زمان طولانی مدفوع نداشته باشد. (امروزه در آزمایش‌هایی که برای فیبروز انجام می‌شود والدین قبل از اینکه نوزادشان متولد شود از وجود این بیماری در نوزاد خود، مطلع می‌شوند.

• به نوزاد خود آب ندهید.
  درست است که یکی از دلایل یبوست کمبود آب است ولی به نوزاد تازه متولد شده خود آب ندهید مگر با دستور پزشک متخصص. آب دادن به نوزاد تازه متولد شده منجر به اختلالات الکترولیتی در بدن شده و گاهی مرگ در پی دارد. شیر مادر و غذاهای دیگر نوزاد دارای مقدار مناسبی از سدیم، کلرید، پتاسیم و دیگر مواد الکترولیتی است. هنگامی که به نوزاد آب می‌دهید این الکترولیت‌ها رقیق می‌شوند و عملکرد کلیه‌های نوزاد دچار اشکال می‌شود. 

بیا نی نی | بخش مادر و کودک – بسیاری از والدینی که برای بار اول بچه دار می‌شوند از رنگ مدفوع نوزاد خود نگران هستند. کودک چند وقت یک بار مدفوع می‌کند؟ یا حتی زیاد کار کردن شکم نوزاد یا مدفوع نکردن نوزاد برای چند روز طبیعی است؟ آیا مدفوع نوزاد مشکلاتی را درباره چگونگی تغذیه با شیر مادر نشان می دهد؟ رنگ و ثباتش چطور؟ چه زمانی رنگ مدفوع نوزاد عاملی هشدار دهنده است؟ در ادامه پاسخ این پرسش‌ها را بخوانید.

شکل و رنگ معمولی مدفوع نوزاد 

اولین رنگ مدفوع نوزاد تازه متولد شده به دلیل ماندن در روده‌های نوزاد، سیاه و مدفوع سفید است. هنگامی که تغذیه با شیر مادر به خوبی پیش برود، در حدود روز سوم، مدفوع نوزاد به مدفوع با رنگ سبز تیره تغییر می‌کند و تا روز پنجم یا پس از آن، رنگ مدفوع دوباره به زرد تغییر می‌کند.

 شکل آن (تا زمانی که کودک شروع به مصرف هر چیزی غیر از شیر مادر کند) ممکن است مانند مایعی با گلوله هایی در آن، ظاهر شود. اما اگر مدفوع کودک شما مایع و بدون گلوله باشد، این نیز طبیعی است. همچنین مدفوع زرد کودک بیشتر به خاطر چربی شیر مادر می‌باشد. 

در طول شش ماه اول، نوزادنی که وزن خوبی بدست می آورند، حداقل سه تا چهار بار مدفوع با قطر 22 میلی متر یا بزرگتر می‌کنند. زیاد مدفوع کردن نوزاد جای نگرانی ندارد و در بسیاری از نوزادان بدین معنی است که کودک مقدار زیادی شیر دریافت کرده است، که این عالی است، ولی در صورت کم بودن مدفوع نوزاد، بهتر است کودک از لحاظ وزن مورد بررسی قرار گیرد.  

اگر نوزاد شما کمتر از 6 هفته متولد شده است، مدفوع او کمتر از 3 تا 4 بار در روز است، اگر نوزاد تا روز پنجم مدفوع زرد رنگ نداشته باشد بهتر است وزن کودک را مورد بررسی قرار دهید تا متوجه شوید که جای نگرانی هست یا نه. برخی از نوزادان سالم که بعد از شش هفته با شیر مادر تغذیه می‌کنند، تعداد دفعشان بسیار کم و گاهی حتی یک بار در هفته است.

بنابراین وزن کودک را بررسی کنید و در یک دفتر بهداشت و درمان ارائه کنید. افزایش وزن در حدود 1 اونس (30 گرم) یا بیشتر در روز نشان می‌ دهد که همه چیز خوب است. مهم نیست که سن کودک شما چقدر است، تا زمانی که او به خوبی وزن اضافه می‌کند، مدفوع کمتر از حد انتظار هیچ جای نگرانی ندارد.

دلایل سبزرنگ شدن مدفوع نوزاد

همانطور که گفته شد رنگ سبز و قهوه‌ای مدفوع عادی است و اگر نوزاد به نظر سالم و خوب و در حال افزایش وزن است، هیچ جای نگرانی نیست، اما چه چیزهایی باعث ایجاد مدفوع سبز رنگ نوزاد می‌‌شود:

• اشکالات خفیف
  هنگامی که کودک بیمار باشد، تغییر رنگی در مدفوع نمایان می شود. تغذیه با شیر مادر را ادامه دهید. این بهترین راه برای درمان کودک است.

• دریافت بیش از حد شیر
  اگر کودک شیر زیاد، کم چرب و با قند بالا دریافت کند ممکن است مدفوع آبکی و سبز رنگ داشته باشد.

 

• شیردهی نامناسب
  اگر روز پنجم مدفوع کودک به جای زرد، سبز شود، مانند دریافت شیر بیش از حد، ممکن است نشانه‌ای باشد که کودک نمی‌تواند به طور کامل سینه را تخلیه کند و از شیر کم چرب و با قند بالا استفاده می‌کند. در این حالت بر خلاف دریافت بیش از حد شیر، ممکن است وزن کودک کمتر از حد متوسط باشد.
• حساسیت نسبت به غذا و یا دارو
  هنگامی که یک کودک نسبت به داروهای مصرفی، رژیم غذایی مادر و یا رژیم غذایی خود کودک حساسیت نشان دهد، ممکن است باعث مدفوع سبزرنگ نوزاد شود. حتی ممکن است که خون در مدفوع مشاهده کنید که باز هم جای نگرانی نیست. حساسیت‌های غذایی اغلب در خانواده‌هایی با سابقه آلرژیک رخ می‌دهد. هنگامی که به این دلیل مدفوع تغییر رنگ پیدا کند، نشانه‌های فیزیکی مانند مشکلات پوستی (اگزما، جوش و تاول، تکه های خشک)، ناراحتی شکم (اسهال، استفراغ) یا مسائل تنفسی (گرفتگی، آبریزش بینی، خس خس، سرفه) نیز مشاهده می‌گردد. 

 

درآخر

مطالعه مطالب زیر را نیز در این رابطه به شما پیشنهاد می‌کنیم:

• رنگ زرد مدفوع نوزاد نشانه چیست و چه مواقعی خطرناک است؟
•  
• علت وجود مخاط یا موکوس در مدفوع نوزاد چیست و چه مواقعی خطرناک است؟

در پایان باید بگوییم، مدفوع سبز رنگ نوزاد جای نگرانی ندارد ولی افزایش اطلاعاتتان در این زمینه و آگاهی از دلایل ممکن و تجربیات دیگران به شما کمک می‌‌کند. به هرحال مهم‌ترین چیزی که شما باید آن را بدانید، این است که تغذیه با شیر مادر سالم‌ترین و بهترین تغذیه‌ها است.

بررسی رنگ و حالت مدفوع نوزاد توسط والدین، عاملی است که از آن طریق می توان به بیماری یا سلامت نوزاد پی برد. حالت و رنگ مدفوع نوزاد به قدری متفاوت است که بسیاری از والدین با دیدن آن تعجب می کنند. در این مقاله قصد داریم حالات مختلف مدفوع نوزاد را معرفی کنیم تا مادران متوجه شوند که چه زمانی جای نگرانی وجود ندارد و چه زمانی باید به پزشک مراجعه شود.

رنگ مدفوع نوزاد در شرایط مختلف چگونه باید باشد؟

 1. در بدو تولد

---

2. نوزادی که از شیر مادر تغذیه می کند

با شروع تغذیه نوزاد با شیر مادر، مکونیوم از روز دوم تا چهارم تولد تبدیل به مدفوع شل و سبز قهوه ای رنگ می شود که ممکن است دارای لخته های سفید شیر نیز باشد. مدفوع بعد از چهار تا پنج روز زرد رنگ می شود. مدفوع نوزادی که از شیر مادر تغذیه می کند از روز ششم تا سی ام تولد، شل، نرم، دانه دانه، زرد رنگ است و چندین بار در روز دفع می شود. تعداد دفعات دفع مدفوع نوزاد بستگی به تعداد دفعات و مقدار شیری که می خورد دارد. در هفته های بعد، تعداد دفعات دفع مدفوع ممکن است زیاد شود و هر نوبت که نوزاد شیر می خورد، مدفوع دفع کند و مدفوع او شل، زرد یا سبز و دارای کف و بدون بو باشد که همه این حالات، طبیعی است.

---

3. نوزادی که از شیر خشک تغذیه می کند

مدفوع نوزادانی که از شیر خشک تغذیه می کنند، نسبت به نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند سفت تر و خمیری شکل است و دارای رنگ قهوه ای خواهد بود.

---

4. نوزادی که از مکمل آهن استفاده می کند

رنگ مدفوع نوزادانی که از مکمل آهن استفاده می کنند سبز تیره متمایل به سیاه است. اگر کودک از مکمل آهن استفاده نمی کند و مدفوع او سیاه رنگ است باید به پزشک مراجعه شود تا علت آن بررسی گردد.

---

5. نوزادی که از غذای جامد تغذیه می کند

رنگ مدفوع نوزادانی که از غذای جامد استفاده می کنند قهوه ای و قهوه ای تیره و پوره ای شکل است. مدفوع نوزاد در این حالت، نسبت به زمانی که فقط با شیر تغذیه می کند سفت تر و بدبوتر است.

---

6. نوزادی که اسهال دارد (مراجعه به پزشک)

اگر نوزاد اسهال داشته باشد، رنگ مدفوع نوزاد سبز، زرد یا قهوه ای و آبکی است. در حالت اسهال ممکن است در مدفوع خون مشاهده شود که نشانه عفونت باکتریایی است. اسهال نوزاد می تواند نشانه عفونت یا آلرژی باشد و اگر درمان نشود منجر به کم آبی بدن نوزاد می شود. اگر اسهال در نوزاد بیشتر از یکی دو روز ادامه پیدا کرد باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه شود.

 

---

7. نوزادی که یبوست دارد

 

اگر مدفوع کودک سفت و شبیه سنگ ریزه های کوچک باشد، کودک مبتلا به یبوست است. در حالت یبوست ممکن است در اثر تحریک مقعد با مدفوع سفت، مدفوع کمی به خون آغشته باشد. علت یبوست در نوزاد می تواند حساسیت به پروتئین شیر یا عدم تحمل مواد موجود در شیر مادر یا شیر خشک باشد.

 

---

8. وجود موکوس در مدفوع نوزاد (مراجعه به پزشک)

اگر رنگ مدفوع نوزاد، مایل به سبز باشد و دارای رگه های لزج لعاب دار و براق باشد، نشان دهنده وجود موکوس در مدفوع است. وجود موکوس در مدفوع نشانه عفونت یا آلرژی است و اگر بیش از دو روز طول بکشد باید به پزشک مراجعه شود.

 

---

9. وجود خون در مدفوع نوزاد (مراجعه به پزشک)

خون موجود در مدفوع نوزاد ممکن است قرمز روشن، یا سیاه رنگ باشد. خون قرمز روشن در مدفوع نوزاد ممکن است به دلیل آلرژی به پروتئین شیر، یبوست، و یا اسهال ناشی از عفونت های باکتریایی باشد. اگر در مدفوع نوزاد خون سیاه رنگ به شکل پوسته های کوچک مشاهده شد نشاندهنده این است که نوزاد خون را از نوک سینه های زخم مادر خورده است، ولی برای اطمینان از اینکه علت وجود خون در مدفوع همین مطلب است و روده های نوزاد مشکلی ندارد بهتر است به پزشک مراجعه شود.

---

10. رنگ مدفوع سفید (مراجعه به پزشک)

اگر رنگ مدفوع نوزاد سفید رنگ و گچی یا خاکستری باشد، نشان دهنده این است که صفرا توسط کبد به اندازه کافی تولید نمی شود و بنابراین غذا هضم نمی شود. در این حالت برای بررسی موراد مختلف می‌بایست به پزشک مراجعه شود.