برچسب: بازی کودک

نوشته‌شده در

رویش فکری با بازی های خانوادگی

وقتی اسم بازی را می‌شنویم پرت می‌شویم به دوران کودکی‌مان. خودمان را وسط حیاط یا کوچه می‌بینیم که با گل برای خودمان قلعه یا یک مجسمه گلی می‌سازیم یا یکی از دوستان‌مان چشم می‌گذارد و ما قایم می‌شویم.
 
چند نفری هفت تا سنگ را برمی‌داریم و روی هم می‌چینیم تا هفت‌سنگ بازی کنیم. با چادرهای گل‌گلی که گاهی قد چادر از قد ما بلندتر یا کوتاه‌تر است مامان‌بازی می‌کنیم و برای عروسک‌هایمان مادری رویایی می‌شویم و یک گوشه دیگر خیال‌مان فوتبال‌بازی می‌کنیم و با هر گلی که به دروازه می‌رود احساس می‌کنیم جام قهرمانی مال ما شده ‌است.

رفته رفته که به نسل دهه ۸۰ و ۹۰ رسیدیم جنس بازی‌های بچه‌ها متفاوت شد. دیگر از آن شور و هیاهوی دوران دهه‌۶۰‌و ۷۰ و صدا‌های خنده و جیغ و گریه در کوچه‌ها و حتی حیاط خانه‌ها آن‌چنان خبری نبود.

می‌گویند پیشرفت علم باعث پیشرفت خیلی موارد در دنیا شده. راستش را بخواهید به نظر من هم درست می‌گویند. در پزشکی، مهندسی، ارتباطات، وسایل خانه و… علم خیلی به درد آدمیزاد خورده ‌است اما همه‌چیز در دنیا یک روی خوب و مفید دارد و یک روی بد و حتی مخرب.

پیشرفت دنیای کنونی شاید آنچنان به نفع فرزندان ما تمام نشده. تکنولوژی حالا شبیه پستانکی است که محدودیت سنی ندارد! هر‌جا که لازم است بچه‌ها دیگر سر و صدا نکنند یک گوشی یا یک تبلت به دست آنها می‌دهند و کار تمام است. شاید بعضی نمی‌دانند که این بازی‌های پر از هیجان چه بر سر ذهن بچه‌ها می‌آورد و چقدر کم‌حوصله‌شان می‌کند و قدرت تمرکز را از آنها می‌گیرد. کودک به ظاهر آرام یک گوشه نشسته و آزاری ندارد اما این هیجان‌ها در او ذخیره می‌شود و یک‌جایی که فکرش را نمی‌کنند بروز پیدا می‌کند.

حالا اینجا تدبیر پدر و مادر به میان می‌آید که چگونه این هیجان و انرژی بچه را تخلیه کنند؟

فواید بازی کردن را می‌توان در اینستاگرام در پیج‌های روان‌شناس‌های کودک و پیج‌های مربوط به کودکان و حتی جست‌وجوی گوگل پیدا کرد که چگونه با بازی کردن به ذهن و شکوفایی استعداد کودک کمک می‌کنیم.

مثلا پیامبر درباره خاک‌بازی فرمودند: «بگذارید بازی کنند، خاک بهار کودکان است.» و نویسنده کتاب «چرا خاک خوب است» می‌گوید: «بگذارید کودک شما کودکی کند. اگر کودک شما هر روز با دست‌ها و لباس‌های خاکی و کثیف به خانه نمی‌آید بدن او در حال ساخت ارتش ایمنی لازم برای بدنش نیست، در حالی که این مسأله حیاتی است.»

رفتارهای وسواس‌گونه خود را کنار بگذاریم، اجازه دهیم فرزندان‌مان با خاک مأنوس شوند. گلی یا خاکی شدن دست و بدن برای کودکان آن‌قدر لذت‌بخش است که هرگز آن را فراموش نخواهند کرد.

بازی با خاک و گل نمونه‌ای از یک بازی کاملا در دسترس است که همه خانواده‌ها می‌توانند به کودک ابزار رشد و شکوفایی ذهنی را بدهند.

روش دیگر، بازی ذهنی- فکری است. وقتی با اعضای خانواده، مشغول بازی‌های فکری می‌شوید، لحظات‌تان پر از خنده و نشاط می‌شود.

بازی فکری با طرح تست هوش و معما نوعی از بازی فکری است که تقویت قدرت تصمیم‌گیری، افزایش میزان صبر و حوصله و توانایی سازماندهی و منظم کردن افکار از‌جمله دستاوردهای بازی‌های فکری به این سبک است. بازی‌های معمایی به شما یاد می‌دهند که چطور یک مساله را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید تا قابلیت بررسی ابعاد مختلف آن آسان شود و حل کردن معماها و بازی‌های فکری که با هوش سر و کار دارند باعث افزایش بهره یا ضریب هوشی (IQ) می‌شود.

بازی فکری باعث بهبود عملکرد مغز و موجب افزایش میزان صمیمیت و دوستی می‌شود و می‌تواند به‌عنوان یک ترفند تربیتی به‌کار گرفته ‌شود. روان‌شناس‌ها معتقدند اگر نکات تربیتی به‌صورت غیرمستقیم باشد تأثیر بیشتری دارد. بازی ذهنی هوش هیجانی ما را هم پرورش می‌دهد.

برای کودکان باعث رشد اجتماعی آنها نیز می‌شود. کودکان معمولا هنگام بازی کردن هم‌بازی دارند. بازی فکری برای کودک علاوه بر همبازی به همفکر نیز نیاز دارد تا در روند انجام بازی فکری، در تمرکز و توجه و تصمیم‌گیری یاری‌دهنده یکدیگر باشند. آنها از طریق بازی افکار و ایده‌های خود را با کودکان همسن خودشان مطرح کرده و به تجزیه و تحلیل ایده‌های یکدیگر می‌پردازند. این بازی‌ها حتی برای رشد روانی و شخصیت فردی کودک هم مؤثر است.

از دیگر فواید بازی ذهنی افزایش دقت، افزایش اعتماد به نفس، خوش‌خلقی، بهبود روحیه و تقویت استدلال دیداری است.

با وجود بازی‌های فکری، مهمانی‌ها و دورهمی‌هایتان خوشتر و شادتر خواهد گذشت، هم از مغزتان استفاده بهتری می‌کنید و هم از فشار و استرس‌های رنگارنگ نجات پیدا خواهید کرد. پس اهمیت بازی کردن را دست‌کم نگیرید.

یک بازی ذهنی مناسب برای جمع‌های خانوادگی بازی جالیز است.

جالیز یک بازی کارتی رقابتی است. بازیکن‌ها در این بازی با مدیریت جالیزهایشان، تلاش می‌کنند تا بهترین و گران‌ترین محصولات را بکارند و با فروش آنها، کسب‌وکارشان را حسابی سکه کنند اما موفقیت در این کسب و کار، همان‌قدر که به سختکوشی و تلاش احتیاج دارد حواس جمع، حساب و کتاب و کمی هم شانس می‌خواهد.

بهترین محصول را در جالیزها بکارید، به‌موقع محصولات را برداشت کنید، زمین‌ها را گسترش دهید و بهترین معاملات را با کشاورزهای دیگر انجام دهید تا بتوانید بهترین کشاورز «جالیز» باشید.

از‌جمله مهارت‌هایی که با انجام این بازی به آن دست پیدا می‌کنید قدرت تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی، مهارت پیش‌بینی، ریسک‌پذیری و مهارت‌های ارتباطی و کلامی است.

این بازی یک بازی مالی مناسب با طراحی ایرانی است که در فرآیند تربیت اقتصادی و سواد مالی کودکان به والدین کمک می‌کند.

فاطمه کرامتی راد – پژوهشگر

نوشته‌شده در

طناب کشی؛ بازی جذاب برای همه نسل ها

روز جهانی طناب کشی هر سال در 19 فوریه برگزار می شود. این روز جهانی برای بزرگداشت یکی از آسان ترین ورزش ها به نام طناب کشی نام گذاری شده است که یک ورزش رقابتی بوده که برای ساخت ماهیچه و عضلات بسیار مناسب است. همچنین سرگرمی زیادی را می توانید در آن تجربه کنید.
طناب کشی در سراسر جهان انجام می شود و انواع مختلف و باستانی دارد. همچنین بیش از هزار سال است که در دنیا وجود دارد که شهر های مختلفی مثل هند، مصر و یونان از این ورزش استفاده می کنند و تاریخچه بلند بالایی دارد. در این بخش از گوناگون بیا نی نی نگاهی خواهیم داشت به چند جزئیات موجود درباره این روز.

تاریخچه روز جهانی طناب کشی
اصالت تاریخی روز بین المللی طناب کشی هنوز هم ناشناخته باقی مانده است. همه از این بازی آگاهی دارند و حداقل یک بار در سنین جوانی در مدرسه یا در ورزش های تابستانی یا در طول تعطیلات و موقعیت های مختلف آن را بازی کرده اند. این بازی هنوز هم طرفداران خودش را دارد اما مشخص نیست که دقیقا برای اولین بار از کجا آمده است.
برای این بازی فقط باید یک طناب بردارید، آن را به چیزی ببندید و دو تیم شوید. تیم ها هر کدام باید انتهای طناب را بگیرند و سعی کنند طناب را به سمت خودشان بکشند و از دست تیم مقابل بیرون بیاورند تا برنده شوند. گاهی اوقات این بازی چیزهای دیگری را هم به جای طناب شامل می شود و از دو نفر تا چندین هزار نفر هم می توانند در آن بازی کنند و هیچ محدودیتی ندارد.

نوشته‌شده در

فواید و مزایای بازی های کثیف برای کودکان

بازی های کثیف برای کودکان کدامند؟ بازی کردن با کودکان یکی از بهترین راه ها برای ورود به دنیای شیرین آنها است. کودکان با بازی خیلی از مهارت های ارتباطی و اجتماعی، زندگی و آموزش خیلی از مفاهیم را می آموزند. بازی کردن باعث افزایش قدرت تخیل و مهارت های شناختی کودک می شود. علاوه بر این بازی ها بسیاری از اضطراب ها و ناراحتی های کودک را کاهش می دهند.

فواید بازی برای کودکان
بازی برای کودکان مانند نفس کشیدن حیاتی و طبیعی است و شیوه‌های ابراز وجود کودکان بوده که در سرتا سر جهان نمود می کند و می تواند بر تفاوت هایی چون نژاد، زبان یا دیگر جنبه‌های فرهنگی برتری یابد. در حقیقت باید گفت بازی از زمانی که تاریخ ثبت می شده در هر فرهنگی وجود داشته است و ارتباطی ناگزیر با چگونگی گسترش شعر موسیقی رقص فلسفه و دیگر ساختارهای اجتماعی توسط فرهنگ دارد که همگی مرتبط با دیدگاه جامعه نسبت به بازی هستند. 
بازی نه تنها یک عامل محوری بلکه عنصری حیاتی برای دوران رشد در کودکان است. بازی می‌تواند برای گونه های مختلفی از حیات از جمله انسان به اهمیت تغذیه و خواب باشد. شبیه سازی فیزیکی و حسی بسیار قوی هنگام بازی به مدارهای مغز کمک می کند و مانع از دست رفتن نورون ها می شود. بازی همچنین آنقدر برای رشد کودک حیاتی است که در کنوانسیون حقوق کودک ۱۹۸۹ سازمان ملل متحد مورد تاکید قرار گرفته و شامل بیانیه ای در رابطه با حقوق کودک برای استراحت و تفریح مشغول شدن به بازی و تفریحات مناسب برای سنش و شرکت آزادانه در فعالیت‌های فرهنگی و هنری گوناگون می باشد.قدرتمند ترین مدیوم
احتمالاً مناسب ترین و قدرتمندترین مدیوم در زمان رشد برای کودک است تا بتواند با بزرگسالان رابطه برقرار کند، تفکر علت و معلول لازمه کنترل محرکهای آن را به وجود آورد و بتواند تجربیات همراه با استرس را پردازش کرده و مهارت‌های زندگی لازم را بیاموزد. بازی می‌تواند احساسی از قدرت و کنترل را به کودک بدهد که ناشی از حل مشکلات و مهارت یافتن در تجربیات ایده ها و مسائل جدید است. در نتیجه می‌تواند به ایجاد اعتماد به نفس و پیشرفت کمک کند. کودکان در بازی و مداخلات بازی محور می توانند بدون نیاز به سخن گفتن به صورت نمادین و یا عملی ارتباط برقرار کنند.
بازی نه تنها برای بهبود رشد عادی کودک لازم است بلکه قدرت های درمان کننده بسیاری نیز دارد. در تمام درمان‌ها علاوه بر مسائل گوناگون شکل‌گیری رابطه درمانی همراه با استفاده از یک مدیوم مناسب برای تعامل مورد نیاز می باشد. استفاده از بازی کمک می‌کند رابطه توام با همکاری با کودکان ایجاد شود. خصوصاً با گروهی که فاقد مهارت های کلامی لازم برای بیان مشکلات شان بوده و یا حتی کودکان بزرگتر که نسبت به ابراز احساسات و مشکلات خود مقاومت نشان می‌دهد یا در این زمینه ناتوان هستند.

طراحی توسط متخصصان بازی درمانی
بازی توسط متخصصان بازی درمانی و پزشکان کودک به عنوان ابزاری برای کمک به او استفاده می شود تا مشکلات احساسی و رفتاری اش مواجه کند. بازی درمانی و استفاده از مداخله های بازی محور به هیچ عنوان مکتب فکری جدیدی نیست. استفاده از بازی برای کودکان به دهه ۱۹۳۰ و افرادی چون آنا فروید و ملانی کلاین بازمی‌گردد. از آن زمان تا کنون شیوه های درمانی متعددی که در اصل برای بزرگسالان بوده برای کودکان انطباق یافته است. کودک در یک اتاق امن و حمایت‌کننده با بازی درمانی می‌تواند نگرانی‌ها و مسائل خود را توسط بازی بروز دهد.
 بازی های کثیف و سرگرم کننده 
این گونه بازی ها نقش زیادی در پرورش قدرت خلاقیت و کاهش اضطراب کودکان دارند. علاوه بر این کودکان می توانند بازی های کثیف مسائلی مثل ناخن جویدن، شب بیداری و یا کابوس های خود را حل کنند چرا که بازی‌ها می‌توانند باعث تخلیه هیجانات منفی و کاهش نگرانی های کودکان شوند. با توجه به اهمیت بازی های کثیف بهتر است از ریخت و پاش و کثیف شدن کودکان خود هراسی نداشته باشید بلکه آستین های آنان را بالا زده و از بازی های کودکان لذت ببرید.

1-بازی های کثیف برای کودکان | شن بازی
بازی درمانی به کمک شن روشی برای درمان کودک محسوب می‌شود که توسط دورا کالف در سوئیس پایه گذاری شد. فرآیند شن بازی معمولاً نماینده داستانی است که در مکانی اتفاق افتاده و احتمال می‌رود بعد از این داستان کودک نکات دیگری را درباره داستان طرح کند و از این لحظه گفتگو شروع می شود. در هر صورت حتی اگر کل این فرآیند در سکوت مطلق هم به نمایش گذاشته شود انقلاب بزرگ است چون آنچه در ذهن کودک نیست را هم اکنون به تصویر کشانده و این بسیار حائز اهمیت است.
در واقع اتفاقاتی که در بازی به وقوع می پیوندد به نحوی نماینده رخدادهای زندگی است.به نوعی استفاده از شن به علت جنبه روان شناختی و تاثیر آن بر ناخودآگاه است. معمولا در طی روز تنها چیزی که استفاده نمی‌شود شن است. حتی اگر در نزدیک محل سکونت شن کودک موجود باشد توصیه دائمی مادران این است که شن را به خانه نیاور زیرا کثیفت است. از طرفی شن در دسترس همگان نیست و باید در جای خاصی به دنبالش باشید.
با کمی گل چیزی می سازید و در مدت کوتاهی خشک می شود ولی با شن هرچه کودک می‌سازد چه خوشش بیاید یا خیر به راحتی می‌تواند آن را تخلیه کند و بعد با همان مواد چیز دیگری بسازد و این از نظر روانشناختی خود نوعی درمان است. دقیقا همانند خواب یا اتفاقاتی که در ذهن شما می‌افتد و هیچ محدودیتی ندارد در اینجا نیز نباید استعداد را محدود به چند عروسک بسنده کنید.دادن آزادی عمل به کودک
لازم است به میزان کافی به کودک آزادی عمل بدهید و به میزان کافی ابزار در اختیارش باشد تا هر آنچه را که در ذهنش می گذرد را به تصویر بکشد. هر کودکی در ذهنش محدودیت‌هایی دارد.گاهی به کمک شن بازی به کودکان کمک می کنید تا از محدودیت های خود فراتر روند و یا محدودترش کنند. شن بازی همانند صفحه سفید که هر واقعیت را می‌توان در آن ترسیم کرد. این بازی آزادی خاصی به کودک می دهد.
در شن بازی کودک هرچه بیشتر و بیشتر درباره خودش و حوادثی که برای اتفاق افتاده فکر می‌کند و جزئیات را بیشتر نشان می‌دهد، آنها را شخصی تر می کند، حتی سرعت این فرآیند در شن بازی نسبت به بازی های دیگر بیشتر است. در بازی با شن سه مرحله روی می‌دهد. مرحله بی نظمی و آشفتگی، مرحله کوشش و مرحله رسیدن به راه حل. به طور خلاصه بازی با شن روشی مطلوب برای کمک به کودک است تا بر ناراحتی عاطفی خود فایق آید.

2-بازی های کثیف برای کودکان | بازی قطره های خمیر
این بازی بیشتر برای ایجاد محیط مناسب برای برقراری ارتباط با کودک استفاده می‌شود و کمتر اثر درمانی دارد. ابتدا مشاور یک تکه خمیر را کاملا مسطح می کند این کار را باید کودک نیز انجام دهد. برای چند بار این کار انجام می‌شود تا چند تکه خمیر مسطح بدست آید. سپس به کودک گفته می‌شود این تکه های بزرگ خمیر را به شکل های کوچکتری تبدیل کند مثلاً ده تکه کوچک. هر تکه کوچک را یک قطره خمیر می نامید. حالا می‌گویید ببین قطره ها شبیه چه هستند به این نگاه کن. شبیه عروسک نیست، شبیه آدمه؟ این شبیه یک کوه و این شبیه رودخانه است و.. 
در مرحله بعد یک تکه کاغذ و پاستیل به کودک می دهید. باید با پاستیل روی کاغذ خانه را رسم کند. به کودک بگویید این آدمک ها یا هر چیز دیگر که همان قطره ها هستند را درون یا بیرون خانه به آنها بدهد. بپرسید چرا عده ای درون خانه و عده ای بیرون خانه هستند اشکال کار کجاست ؟ چه اتفاقی افتاده؟ احساس آنها چیست؟  از این به بعد زمان مناسبی برای گفتگو با کودک است. بازی خمیر علاوه بر کاهش اضطراب کودک باعث تخلیه هیجانات منفی می شود و از این بازی برای درمان بسیاری از نگرانی ها و ترس های کودکان هم استفاده می شود.

3-بازی با گواش
این نوع بازی سرگرمی و هیجان زیادی برای کودکان ایجاد می‌کند. کودکان با استفاده از رنگ‌های مختلف گواش می تواند احساسات خود را نشان دهند. این را بدانید که کودک توانایی بیان هیجانات خود را به شیوه ماهرانه ندارد و به ویژه نیاز دارد بر آگاهی شان از جوانب متعدد هیجانات افزوده شود. هدف درمانی روانشناسی از اجرای این بازی کمک به کودک در شناخت احساسات نام ها رنگها و یادگیری برقراری ارتباط بین این دو است. بدین معنا که کودک با برقراری ارتباط موثر بین یک احساس و رنگ مرتبط با آن به بیان هیجانات و احساسات خود می‌پردازد.
به دلیل این که کودکان نیازمند یادگیری مهارت کلامی و بروز احساسات هستند این بازی نقش کمک کننده در این زمینه دارد. والدین بهتر است هنگام بازی نگران کثیف شدن دست های کودکان یا موارد دیگر نباشد چرا که هدف این بازی آموزش مسائل عمیق تر به کودک است. بازی با رنگ های مختلف و بیان احساسات برای کودکانی که شرایط ناخوشایند همانند مرگ والدین جدایی آنان از هم را تجربه کردند مناسب می باشد. شیوه اجرای این بازی که در آغاز درمانگر با هدف یک کودک احساس معادله رنگ را بشناسد از کودک می پرسد می توانی به من بگویی وقتی رنگ قرمز را میبینی چه حسی در تو ایجاد میشود؟
 
بازی های کثیف برای کودکان | رنگ چهره عصبی
درمانگر اینجا کمک می کند که کودک متوجه شود که وقتی مردم عصبی می شود چهره شان چه رنگی می شود. بنابراین خیلی از مردم رنگ قرمز را رنگ عصبانیت می دانند. او به کودک یاد می دهد که از این به بعد رنگ قرمز را رنگ عصبانیت بداند و هر موقع کودک خواست در مورد عصبانیت حرف بزند آن را با رنگ قرمز نشان دهد. سپس درمانگر این گفتگو را در مورد تک تک رنگ ها انجام می دهد و به صورت قراردادی هر رنگ را با یک احساس مرتبط می سازد. 

به کودکان کاغذی داده می‌شود که در آن احساساتی را که از زندگی خود دارند رنگ کند. رنگ کردن می‌تواند در قالب رنگ کردن کل کاغذ کشیدن اشکال هندسی و رنگ کردن و یا نقاشی و رنگ آمیزی آن باشد. در هر صورت آنچه که برای درمانگر مهم است رنگ به کار برده شده توسط کودک است که با احساسات او در ارتباط می باشد. در این جا درمانگر می‌تواند با تشویق کودک به رنگ آمیزی احساسش در موقعیت ها و شرایط و برخورد با افراد مختلف به تحلیل نوع ارتباط عاطفی آنان بپردازد. بازی با رنگ انگشتی همانند بازی با گواش می تواند سرگرم کننده و هیجان انگیز برای خردسالان باشد.
مادران می توانند در خانه با ایجاد صندلی مخصوص کودک از کثیف شدن جلوگیری کنند. این بازی قوه تخیل و خلاقیت کودک را بالا می برد. اگر هم مادری نگران این است که کودکش رنگ ها را داخل دهانش بگذارد می‌تواند از رنگهای خوراکی استفاده کند.  

راه هایی برای کاهش کثیفی در بازی ها
هرچند کثیف شدن کودکان در بازی امری کاملاً طبیعی است و بهتر است که والدین نگران این موضوع نباشند اما راهکارهایی که می توانید برای جلوگیری از ریخت و پاش انجام دهید شامل موارد زیر می شوند:همیشه وقتی به گردش و بازی خارج از منزل می روید یک دست لباس اضافه هم برای کودک خود بردارید تا اگر نیاز بود در مواقع لازم آن را عوض کنید.
از پیش بند یا کاور برای محافظت از لباس فرزندتان استفاده کنید.
سعی کنید دور محیط بازی و یا زیر میزی که کودکتان مشغول نقاشی یا خمیربازی است را با روزنامه پلاستیک یا تکه پارچه بپوشانید. این را بدانید اگر کودک شما خردسال است امکان دارد باز هم کثیف فکر کند.
بازی هایی مانند رنگ انگشتی یا بازی با گواش را می‌توانید در جاهایی مانند حمام که قابل شستشو هستند انجام دهید.
خونسرد باشید. شاید از این که کودک تان با گل و شن بازی می کند و یا لباسهایش کثیف و خیس میشوند دچار عصبانیت شوید. اما به روی خودتان نیاورید و بدانید که بازی برای کودکان امری حیاتی است.
 سخن آخر درمورد بازی های کثیف برای کودکان
بازی بهترین راهکار تربیتی و آموزشی برای کودکان است. خیلی از نکات آموزشی و فرزندپروری از طریق بازی با کودک میسر خواهد شد. اگر شما هم میخواهید بعضی از مشکلات رفتاری کودکتان مانند ترس ها و اضطراب یا پرخاشگری او را کاهش دهید بهتر است در راستای این موضوع از مشاوران و روانشناسان در این مورد کمک بگیرید

نوشته‌شده در

ماشین‌کنترلی یا بازی فکری؛ به بچه‌ها انتخاب درست را یاد بدهیم

یکی از موضوعاتی که در دسته تربیت اقتصادی بچه ها قرار می گیرد، «انتخاب کردن» است. بچه ها از همان دوره کودکی باید روش درست برگزیدن را یاد بگیرند تا در آینده بتوانند در مسائلشان انتخابی درست داشته باشند.

 در دوران گذشته خانواده‌ها حتی تصور این را هم نمی کردند که بچه های قد و نیم قدشان که شاید از نظر آنها اصلا عقل‌رس هم نباشند، می‌بایست انتخاب کردن را در زندگی یاد بگیرند، درحالیکه الان والدین از کودکی به فکر این هستند که چطور به بچه هایشان حق انتخاب را یاد بدهند تا در بزرگسالی بتوانند انتخاب های درستی بکنند.

شاید از خیلی از دانشجوها ، بچه محصل ها یا کارمندان امروز سوال کنید که انتخاب درستی برای رشته تحصیلی خود داشته اند، بگویند که آن دوره نتوانستند درست کنند. از خیلی زوجین که در مرحله طلاق هستند اگر علت طلاقشان را بپرسید، شاید بگویند که درست انتخاب نکرده اند. پس می بینید که انتخاب چقدر در زندگی بچه ها اثرگذار است.

مدل تربیتی درست این روزها می‌گوید که بچه ها می بایست درست انتخاب کردن را از کودکی بیاموزند و در کنار آن طعم شکست در انتخاب هایشان را هم بچشند. انتخاب می تواند به بچه ها عزت نفس، حس مسئولیت پذیری، قدرت ذهنی ، خودمختاری فردی بدهد. وقتی کودک یاد بگیرد که در شرایط انتخاب است حتی اگر یک انتخاب پیش پا افتاده به نظر شما مثل انتخاب ماکارانی یا همبرگر باشد، باز هم قدرت تفکر ، انتخاب، قبول مسئولیت در او شکوفا می شود.

کودکانی که دارای والدینی سخت گر و انتخاب گر و یا در جهت عکس آسانگیر هستند، در انتخاب های آینده شان دچار مشکلات زیادی می شوند و همین است که ما بزرگسالان زیادی را می بینیم که حتی برای یک انتخاب ساده نیز عاجزند تا چه رسد انتخاب رشته تحصیلی، دانشگاه، همسر ، محل زندگی و خیلی انتخاب های دیگر.

**انتخاب درست داشتن

انتخاب درست داشتن یکی از اصلی ترین موضوعات تربیت اقتصادی بچه ها و به طور کلی سبک زندگی آنها است. پس خیلی باید والدین بدان دقت کنند که از کودکی بچه ها در موقعیت های مختلف انتخاب کردن قرار بگیرند البته این بدین معنی نیست که ما آنها را واقعا در شرایط سخت قرار بدهیم اما مثلا انتخاب اینکه ناهار امروز ماکارانی باشد یا همبرگر؟ یا اینکه برای تفریح به کوه بروند یا پارک؟ سینما را بیشتر دوست دارند یا تئاتر؟ اینها خود موقعیت هایی است که ما برای تفکر بیشتر و پرورش قدرت انتخاب بچه ها فراهم می کنیم.

والدین آگاه برای تفریحات آخر هفته حتما از بچه ها نظرسنجی می کنند ، نه اینکه خودشان جایی را انتخاب کنند و چه بچه ها دوست داشته باشند و چه نداشته باشند با آنها مجبور به همراهی باشند. البته این بدین معنی نیست افسار زندگی دست بچه ها بیافتد. خیر در برخی موقعیت ها می توان چنین امکانی را برای بچه ها قائل شد.

برای اینکه چنین امکانی در اختیار بچه ها قرار بگیرد، چند راهکار می توان به والدین ارائه داد:

1-کمک کنید به خوبی ها و بدی‌های انتخابش فکر کند

برای اینکه قدرت انتخاب را در فرزندتان ایجاد کنید، می توانید علاوه براینکه یک دو راهی یا چند راهی در جلوی پای او بگذارید، در کنارش هم به او بگویید که هر کدام از راه هایی که انتخاب می کند چه خوبی ها وچه بدی هایی دارد و آنها را با هم مقایسه کند . 

به طور مثال اگر دوست دارد در فروشگاه هم ماشین کنترلی بخرد و  هم بازی فکری، کمکش کنید که فکر کند هر کدام به چه درد او می خورد و کدام الان در این موقعیت بیشتر به کارش می آید.

اینطور بچه یاد می گیرد در موقعیت های دیگر زندگی در سنین بالاتر هم اهم و مهم کند و بتواند لیستی از مزایا و معایب و خوب و خوبتر تهیه کند تا ببیند ترازوی کدام سنگین تر است.

2-نتایج آینده انتخابش را از الان برایش ترسیم کنید

یکی دیگر از روش های قدرت انتخاب و آموزش آن به بچه ها این است که دورنمای آن انتخاب را ببینند. مثلا اگر همین مثالی که زدیم اگر قرار است به کمک آن بازی فکری در یک مسابقه فکری شرکت کند، ولی ماشین کنترلی فقط برای خواسته دلش است ، به او یادآور شوید که اگر بازی فکری را نخرد توی مسابقه هم نمی تواند شرکت کند.

چنین چیزی برای انتخاب هایی مثل ازدواج وانتخاب همسر بسیار کارآمد است با رعایت نکردن این موارد است که افراد دست به انتخاب هایی می زنند که در آینده شرایط مبهمی دارد و آنها را به پشیمانی می رسد چرا که زمان انتخاب به آینده آن فکر نکرده اند.

 

3-انتخاب نهایی را به عهده خودش بگذارید

برخی خانواده ها مدعی می شوند که همیشه بچه هاشان خودشان انتخاب می کنند اما در بطن زندگی شان که بروید، می بینید ظاهر امر از بچه ها نظرسنجی کردند اما در واقع کار خودشان را پدر و مادر می کنند. اینطور می شود که بچه ها تصور می کنند اصلا انتخاب هایشان به کارشان نمی آید و اصلا اهمیتی ندارد به همین دلیل در بزرگسالی و در موقعیت های اجتماعی هم که آنها قرار می گیرند باز هم تصور می کنند، انتخابشان ارزشی ندارد به طور مثال در مبحث رأی گیری به راحتی می گویند رأی ما چه ارزشی دارد و چرا باید رای دهیم چرا که تصوراین را ندارند که رأیی که می دهند و حتی یک رای می تواند در انتخاب سرنوشت کشورشان اثرگذار باشند.

بنابراین والدین آگاه وقتی از بچه ها برای کاری و خریدی نظرسنجی می کنند و به آنها انتخاب می دهند در نهایت هم درست است که آنها را برای یک انتخاب بهتر کمک می کنند اما انتخاب نهایی را به عهده بچه ها می گذارند حتی اگر انتخاب اشتباهی هم باشد، این آزمون و خطا را می کنند تا بچه ها گاهی طعم شکست را هم بچشند.

بنابراین دست از کنترل انتخاب های بچه ها بردارید و مدام به آنها دستورات مختلف ندهید تا بتوانند راحت انتخاب کنند، بهتر است بچه حرف شنویی نداشته باشید تا یک بچه مطیع که در آینده هم مدام به دنبال گرفتن دستور از دیگران است.

 

4-به کودکان وظایفی بدهید

یکی دیگر از راه های پرورش قدرت انتخاب، مسئولیت دادن به بچه ها است . مسئولیت یک کار را تا انتها به فرزندتان بسپرید مثلا به او بگویید این هفته دوست دارد یک  گل را نگهداری کند یا یک کاردستی زیبا بکشد و تا انتها کار را به او بسپرید. هرگز تصور نکنید کودک شما متوجه نمی شود ، تا پایان مسئولیتی که به او داده اید، او را تشویق کنید.

در نهایت در زمینه انتخاب دادن به بچه ها واقع گرا باشید، از چراها و ای کاش های بی دلیل بپرهیزید، کسب قدرت انتخاب از سوی بچه ها نیاز به شناخت رفتار کودک توسط والدین دارد ، لازم است که شما رفتارهای کودک خود را بررسی کرده و بشناسید تا در زمینه تقویت قدرت انتخاب بچه ها اثرگذار باشید.