ردپای تاثیر بازی ‌های‌ رایانه ای در شلیک ‌های نوجوان آمریکایی

نگاهی روان ‌شناسانه به اما و اگرهای آسیب ‌های بازی‌ های ‌رایانه‌ای خشن که این روزها دوباره خبرساز شده است
ویدئویی از یک نوجوان 18 ساله آمریکایی منتشر شده که به شیوه بازی‌های‌ رایانه‌ای به یک فروشگاه در نیویورک می‌رود و به مشتریان حاضر در آن جا شلیک می‌کند. این نوجوان پس از آن ‌که وارد سوپرمارکتی در شهر بوفالو می‌شود، در حالی که اقدام خود را به ‌صورت زنده در اینترنت پخش می‌کرد، شروع به شلیک به سوی مشتریان می‌کند. بعد از انتشار این ویدئو بحثی در فضای ‌مجازی پیش آمده که بازی ‌های رایانه‌ای تا چه حد می‌توانند در ناخودآگاه کودکان تاثیر بگذارند و آیا این مسئله، تا این حد نگران ‌کننده است؟

   اما و اگرهای مزایا و معایب بازی ‌های رایانه‌ای
قبل از هر چیز باید توجه داشت که پژوهش‌های متعدد، حاکی از مزایای بازی‌های رایانه‌ای است که علاوه بر جذابیت فوق‌العاده‌ای که برای کودکان دارند، شامل این موارد می‌شوند: پاسخ به نیاز تفریح و سرگرم ‌شدن، تسهیل فرایند یادگیری و افزایش‌ توجه، پرداختن به موضوعات مورد علاقه، افزایش انگیزه و علاقه‌مند سازی به یادگیری، تمرین
مهارت ‌‌های اساسی زندگی در پلتفرم‌‌های موجود، ایجاد احساس نشاط در کودکان، ایجاد هماهنگی بین چشم و دست، پرورش قدرت تخیل کودکان، تقویت خلاقیت و تمایل به ابداع در کودکان و … . البته واضح است که این مزایا در صورتی خواهد بود که استفاده از این بستر، به صورت هوشمندانه و برنامه‌ریزی شده باشد.
   سرگرمی ‌هایی که بر قوه تخیل اثرگذار است
هر چند انجام بازی‌های رایانه‌ای برای کودکان جنبه تفریح و سرگرمی دارد اما بر قوه تخیل‌شان هم اثرگذار خواهد بود. بنابراین، پدر و مادرها باید در نظر داشته باشند که چه برنامه‌ای مناسب سن و روحیه کودک‌شان است و می توانند به او اجازه بدهند تا آن را برای پر کردن اوقات فراغتش، تماشا کند. وقتی بچه‌ها مدت زمان زیادی را بازی می‌کنند، آثار خشونت‌بار برخی از بازی‌ها در ناخودآگاه آن‌ها تاثیر می‌گذارد که آثار آن در نوجوانی و بزرگ سالی آسیب‌ زننده است.

   ناتوانی در تشخیص دنیای واقعیت و خیال
انجام بازی‌های رایانه‌ای به ‌خصوص آن‌هایی که خشونت زیادی دارد، به شدت بر روان کودک آسیب می‌رساند زیرا کودکان نمی‌توانند دنیای خیال و واقعیت را از هم به خوبی تشخیص دهند. بنابراین انجام این بازی‌ها، ایجاد دلهره و اضطراب در کودک می‌کند و حتی کودکان ممکن است دچار واکنش‌های اضطرابی طولانی مدت شوند و چون نمی‌توانند از ترس و اضطراب خود حرف بزنند، ممکن است دچار بی قراری، پرخاشگری، مشکلات در خواب، اشتها، شب ادراری و … شوند.

   الگوهای قهرمانی که مرگبار هستند
علاوه بر این، کودکان و نوجوانان دنبال الگوپذیری هستند و با دیدن صحنه‌های مهیج و رفتارهای قهرمان فیلم سعی می‌کنند همانند سازی و در زندگی خود از آن‌ها تقلید کنند و شروع به حرکات خشن و پرخاشگری می کنند. حتی ممکن است خشونت و ایجاد ترس را به عنوان حل مسئله در نظر بگیرند که آسیب ‌های بسیاری خواهد داشت. همچنین از تاثیرات منفی دیگر  افراط در بازی های خشن این است که فرایندهای شناختی از قبیل تصمیم‌گیری، حل‌ مسئله، ادراک توجه و … را تضعیف می‌کنند.

   ضرورت گفت‌و‌گو با فرزند درباره این بازی‌ها
به والدینی که فرزندان‌شان زمانی از روز را به بازی‌های رایانه‌ای اختصاص می‌دهند، توصیه می‌کنم با بچه‌ها درباره محتوای بازی‌هایی که می‌کنند، حرف بزنید و از احساسات ‌شان بپرسید چون بچه‌ها مدت زیادی بازی می‌کنند و ذهن‌شان درگیر بازی می‌شود. برخی از بازی‌ها این توهم را برای بچه‌ها ایجاد می‌کند که خودشان را جای شخصیت بازی بگذارند پس باید با آموزش به آن‌ها درباره دنیای واقعی و مجازی بودن بازی‌ها اطلاعاتی داده شود تا هر چه در بازی انجام می‌دهند، در واقعیت تکرارنکنند چون  برای شان خطرناک است.

   دوره گفتن بازی‌های رایانه‌ای مناسب نیست گذشته است
به عنوان نکته آخر، می‌خواهم والدین بدانند در دنیای امروز گفتن این جمله که بازی‌های رایانه‌ای نامناسب هستند و باید جلوی آن‌ها گرفته شود، کاربردی ندارد چرا که سالانه مبالغ هنگفتی صرف ساخت بازی‌های جذاب رایانه‌ای می‌شود و فرزندان ما هم به شیوه‌های مختلف به این بازی‌ها دسترسی دارند بنابراین والدین دنبال راهکارهایی باشند تا نظارت خود را بر بازی‌ها و میزان استفاده آن‌ها از رایانه و گوشی و …
 بیشتر کنند.
ابتدایی‌ترین قدم در این راستا همین است که به صورت فعال در خرید بازی‌ها همراه کودکان باشید و حتما رده‌ سنی هر بازی را به خوبی بررسی کنید و اطلاعات کامل داشته باشید، اگر بازی رده سنی مشخصی نداشت آن را برای کودک خریداری نکنید.

 
نویسنده : رمیسا ایزدپناه| کارشناس‌ ارشد روان شناسی
 

بازی‌های رایانه‌ای هووی رابطه والدین و فرزندان!؟

بازی‌های رایانه‌ای هووی رابطه والدین و فرزندان!؟

ترجمان/ معمولاً پدر و مادرها وقتی می‌بینند بچه‌شان غرق خواندن یک رمان شده، یا با دوستانش مشغول بازی است، خوشحال می‌شوند، اما به‌محض اینکه بینند فرزندشان مشغول بازی رایانه‌ای شده، احساس خطر می‌کنند. خیلی‌ها فرض می‌گیرند که بازی‌های رایانه‌ای جز ضعیف‌شدن چشم، اتلاف وقت و اعصاب‌خردی و بداخلاقی چیزی به بار نمی‌آورد. اما اگر این پیش‌فرض‌های منفی را کنار بگذاریم، خواهیم دید که این بازی‌ها برای بچه‌های امروزی فایده‌های بسیاری دارد. از تعامل و دوست‌یابی بگیرید، تا آموختن کار گروهی و هنر حل مسئله.
کارا لین، تد — یک شب، پسرهایم را صدا کردم که بیایند تا شام بخوریم، ولی هیچ پاسخی نیامد.
اعتراف: با عصبانیت رفتم توی اتاقشان و دکمۀ خاموش کنسول بازی را زدم.
انگار دنیا به آخر رسید. صفحه که سیاه شد پسرها از خشم و غیظ می‌خواستند من را بخورند. آن‌ها را سر شام آوردم. واکنشم به رفتارشان معمولاً این‌ است: «دارید عمرتان را با این بازی‌ها تلف می‌کنید».
اما آن شب تصمیم گرفتم به جای غرزدن کمی از کارشان سر در بیاورم. پرسیدم: «چرا این بازی این‌قدر برای شما مهم است؟»
خوشحالم که چنین سوالی کردم. پسرانم تعجب کردند و پرسیدند: «مامان، واقعاً دلت می‌خواهد بدانی؟»
گفتم: «بله!»
گفتند: «مامان، هر کسی را که می‌شناسیم بازی می‌کند».
شلوغش نمی‌کردند. طبق آمار انجمن سرگرمی‌های نرم‌افزاری، ۲.۵ میلیارد نفر در سراسر جهان گیمر هستند. (گیمر کسی است که بازی ویدئویی می‌کند). یعنی تقریباً یک سوم کل بشریت.
پسرهایم کمک کردند با جهانی آشنا شوم که پیش از آن چیزی درباره‌اش نمی‌دانستم، چه برسد به اینکه بدانم در آن جهان چطور بچه‌هایم را تربیت کنم. امروزه بازی ویدئویی تجربه‌ای تفریحی، تعاملی، چندجانبه و متصل است. پر است از رقابت، حل مسئله، معما و منطق. چیزهای خوبی است، نه؟ همچنین پر است از بحث، فرهنگ، تاریخ، موسیقی، هنر، گفت‌وگو و انتخاب‌های اخلاقی؛ چیزهایی که واقعاً آدم دوست دارد بچه‌اش یاد بگیرد. به علاوه، بازی ویدئویی فلسفه، راهبرد و مهارت‌های شگفت‌آوری را در خود دارد.
خواندن کتابی واقعاً خوب را تصور کنید، یا تماشای فیلمی فوق‌العاده یا رویدادی ورزشی را؛ حالا امکان دارید آن را دست‌کاری کنید، در آن مسابقه بدهید و با آن تعامل کنید. بازی ویدئویی مدرن چنین چیزی است.
پسرها همین‌طور به من بیشتر و بیشتر یاد می‌دادند. مثلاً به من گفتند که وقتی ناگهان بازی را قطع می‌کنم، تعلیق می‌شوند و گفتند: «مامان، ما مسئولیت داریم و تو مدام می‌گویی بازی را متوقف کنیم. نمی‌شود یک بازی آنلاین را متوقف کرد. مامان، جدی، نمی‌شود بازی را متوقف کرد».
بعد گفتند: «تو حقیقتاً دلمان را می‌شکنی وقتی می‌گویی «منزوی» یا «بازنده» هستیم. ما با دوستانمان در یک بازی چند بازیکنی داریم به صورت زنده بازی می‌کنیم و در حقیقت داریم با دوستان جدید و تازه‌ای هم آشنا می‌شویم».
آن روز بود که به یک خودآگاهی تکان‌دهنده رسیدم. من که در آشپزخانه مشغول پخت شام هستم خیلی از پسرهایم تنهاترم که دارند در طبقۀ بالا بازی می‌کنند. اینطور بود که بچه‎‌هایم را به‌عنوان گیمر پذیرفتم و این چیزی است که از آن روز تاکنون دارم فریاد می‌زنم: «وقت شام نزدیکه، کجای بازی هستید؟» وقتی می‌فهمم، زمان‌بندی می‌کنم و آن وقت دور هم و با آرامش خانوادگی شام می‌خوریم، همان چیزی که از اول دنبالش بودم.
یک بار پسر بزرگم، کانر، کنارم آمد و گفت: «مامان، گوش کن چه می‌گویم، چه کار بکنم که امروز از ۳ عصر به بعد کاری به کارم نداشته باشی؟» فهمیدم می‌توانم از این درخواست به نفع خود استفاده کنم. به همین خاطر یک فهرست بلندبالا تهیه کردم: تکالیف مدرسه‌ات را انجام بده و وقت نهار با مادربزرگت گرم بگیر (به صورتش نگاه کن و لبخند بزن و…)؛ حتی جمع کردن علف‌های باغچه را هم به فهرستم اضافه کردم. همه را انجام داد. گفت: «مامان، عالیه. امروز عصر تنها کاری که دوست داشتم بکنم این بود که امتیازم را بالا ببرم».
بازی ویدئویی، سطح‌ها و لیگ‌ها و جوایز مختلفی دارد و فهمیدم اگر برای او مهم است، حتماً باید برای من هم مهم باشد. این دقیقاً همان چیزی است که دکتر کریس هسکل، استادیار بالینی و مربی ورزش الکترونیک از دانشگاه ایالتی بویس دربارۀ استاد-قهرمان‌های ورزش الکترونیک خود می‌گوید. او به دنبال گیمرهایی است که اهدافی دارند و مصمم هستند سطح خود را در بازی بالا ببرند. در واقع، اکنون بسیاری از دانشکده‌ها در حوزۀ ورزش الکترونیک بورس تحصیلی می‌دهند، به علاوه هم بخش نظامی و هم دیگر صنایع از شبیه‌سازی‌هایی از جنس بازی‌های ویدئویی در کار خود بهره می‌برند.

من کم‌کم بازی ویدئویی را مانند نوعی ورزش به همراه تمرینات و ملزومات دیگر پذیرفتم. اگر بچه‌تان مشغول تمرین فوتبال یا وسط بازی بیس‌بال باشد، می‌روید وسط زمین، سرِ مربی‌اش داد بزنید که «بسه دیگه، بچه‌ام باید برود آشغال‌ها را بگذارد دم در»؟ معلوم است که نه. تصمیم گرفتم تا زمانی که بچه‌هایم اول وظایفشان را انجام می‌دهند، بگذارم بازی‌شان را بی‌وقفه ادامه دهند.

بازی ویدئویی با زبان مشترک و پویایی تیمی خود جهان را گرد هم می‌آورد. جوان‌ها به تماشای بازی دیگران می‌نشینند. من همیشه به خاطر این کار آن‌ها را سرزنش می‌کردم. اما می‌بینم همسرم هم به تماشای بازی دیگران می‌نشیند؛ او طرفدار پر و پا قرص تیم فوتبال امریکایی سان‌فرانسیسکو فورتی ناینز است. فصل گذشته، یک بازی به وقت اضافه کشیده شد و چهار و نیم ساعت طول کشید. آیا رفتم برای همسرم سخنرانی کنم و بگویم «داری مغزت را خراب می‌کنی و عمرت را تلف می‌کنی»؟ نه. گذاشتم از تماشای برنامۀ ورزشی‌اش لذت ببرد. گیمرها معمولاً بازی حرفه‌ای‌ها را تماشا می‌کنند و سعی می‌کنند قلق‌ها و نکات بازی را از آن‌ها بیاموزند.

از وقتی دربارۀ بازی با پسرهایم صحبت کردم، توانستم با برخی گیمرهای حرفه‌ای مصاحبه کنم. یکی از آن‌ها خاطرۀ یک دورهمی فامیلی را تعریف کرد که در آن همه از این طرف و آن طرف حرف می‌زدند و چیزهایی از زندگی خود می‌گفتند و سعی داشتند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. نوبت به او که می‌رسد، شروع می‌کند دربارۀ بازی‌های ویدئویی حرف می‌زند و از علاقه‌اش به آن‌ها می‌گوید. یکی از عمه‌هایش با بی‌ادبی رو به جمع می‌گوید: «چرا دربارۀ چیزهای واقعی‌ای حرف نمی‌زنید که همه آدم‌ها دوست دارند؟»

همه می‌زنند زیر خنده و از آن زمان او با هیچ کدامشان صحبت نکرده است؛ از این ماجرا بیش از ده سال می‌گذرد. دوست دارم بدانم اگر آن عمه خانم به جای انتقاد کمی کنجکاوی می‌کرد، چه اتفاقی می‌افتاد؟
حالا شاید با خود فکر کنید، «خب، او اصلاً چیزی دربارۀ بدی‌های بازی ویدئویی نگفت». حق با شماست.
درست است؛ دربارۀ ارتباط آنلاین و مسائلی از این دست نگرانی‌هایی وجود دارد و اتفاقاً به همین دلیل است که وارد شدن در زندگی فرزند گیمرمان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در خانۀ ما، من و پسرها دائم دربارۀ تعادل و رفتار آنلاین گفت‌وگو می‌کنیم. حالا که سال‌ها گذشته می‌دانم پسر کوچکم هنوز با برادرش بازی می‌کند با اینکه بیش از ۵۰۰ کیلومتر از هم فاصله دارند. این مرا دلگرم می‌کند. بازی رابطۀ آن‌ها را حفظ کرده است.
روی سخن من فقط با والدین نیست، بلکه با پدربزرگ، مادربزرگ، عمه و عمو، خاله و دایی، پدرخوانده، مادرخوانده، رفقای صمیمی، مدیران مدارس و دیگر افراد مرتبط است: کنجکاو باشید.

من راهکار ساده‌ای دارم. با بچۀ گیمر خود گفت‌وگویی را شروع کنید و این سه سوال را بپرسید.
– چه بازی‌هایی می‌کنی؟
– چرا از این بازی‌ها بیشتر خوشت می‌آید؟
– می‌شود یک وقتی که داری بازی می‌کنی، من هم تماشا کنم؟
اگر از بازی استقبال نکنیم، شاید ارتباطمان را با افرادی از دست بدهیم که بیش از همه دوستشان داریم.
نویسنده: کارا لین
ترجمۀ: نجمه رمضانی