برچسب: بلوغ زودرس

بلوغ به خودی خود، خانواده‌ها را نگران می‌کند، بحران بلوغ، آشفتگی‌های بلوغ، بی‌نظمی‌ها، مشکلات خواب،‌ مشکلات اشتها، بدقلقی‌ها و … همه و همه برای این که خانواده‌ها با شنیدن کلمه بلوغ نگران شوند کافی است. اما در مواردی، اوضاع از حد معمول نگران‌کننده‌تر هم ‌‌‌می‌شود. گاهی، علائم بلوغ خیلی زودتر از آن‌چه باید سروکله‌شان پیدا می‌شود. البته، بلوغ زودهنگام که بلوغ زودرس خوانده می‌شود، یک بلوغ واقعی و تمام‌عیار نیست. یعنی موضوع فقط این نیست که کودک،‌ در مراحل رشدش، با سرعتی بیشتر از بقیه جلو می‌رود، بلکه بیشتر در سنی که انتظارش را ندارید، با مسایلی مواجه می‌شود که نه خودش، نه دنیایی که در آن زندگی می‌کند، برای‌ آن‌ها آماده نیست. به همین دلیل، هم جسم و روانش آسیب می‌بیند، هم از اجتماع دور می‌ماند و رشد اجتماعی طبیی نخواهد داشت و هم، در معرض خطرهایی قرار می‌گیرد که شاید از عهده‌شان برنیاید.

بلوغ زودرس چیست؟

بلوغ طبیعی، دوره‌ای است که در آن، صفاتی که به اصطلاح صفات ثانویه جنسی نامیده می‌شوند، خودشان را نشان می‌دهند و فرد توان باروری پیدا می‌کند. اغلب این صفات را تغییرات فیزیکی تشکیل می‌دهند که نتیجه‌ مستقیم یا غیرمستقیم بلوغ غده هیپوتالاموس در دستگاه عصبی مرکزی، تحریک اعضای جنسی و ترشح هورمون‌های جنسی هستند. این تغییرات به یک‌باره اتفاق نمی‌افتند و طی چند سال خودشان را نشان می‌دهند. پس چه‌طور می‌گوییم که بلوغ در فردی، زودتر از موقع اتفاق افتاده؟ برای بلوغ زودرس، زمان مشخصی تعریف شده است؛ ظاهر شدن علائم بلوغ‌  فیزیكی و هورمونی زیر 8 سال در دختران و زیر 9 سال در پسران مهم‌ترین ویژگی بلوغ زودرس به شمار می‌رود. البته،  این روزها با پیشرفت‌هایی كه در زندگی شهری صورت گرفته و با توجه به تغییرات زندگی اجتماعی، این سن‌ها در دختران و پسران گاهی ممکن است کم‌تر هم بشود. نکته مهم این است که این سنین، در مورد شروع بلوغ گفته شده است چون، همان‌طور كه گفته شد، بلوغ دوره‌ای چند ساله دارد.

بلوغ زودرس از 2 جنبه اهميت زيادی دارد؛

اول، علت ايجاد کننده بلوغ زودرس است که پزشک متخصص با انجام آزمايش‌های لازم و پیگیری‌های منظم و دقيق، طی مدت لازم، می‌تواند علت‌های احتمالی را تشخیص دهد. شناسایی علت، به پیدا کردن راه چاره و پیشگیری از مضرات بلوغ زودرس کمک خواهد کرد.  

دوم، اثر بلوغ زودرس بر رشد جسمانی و رواني کودک است‌. ‌کودکانی که زودتر از موقع وارد دوره بلوغ می‌شوند، بدون آمادگی‌های لازم، در برابر استرس‌های دوره نو‌جوانی قرار می‌گیرند، در شرایطی که حتی نمی‌دانند با آن‌ها چه کار بايد بکنند. آن‌ها از نظر جسمانی،‌ ‌تظاهرات بلوغ را در خود دارند ولی تجربه، توانمندی‌ها و اطلاعات کافی ندارند. حتی ‌ممکن است دچار وحشت و مشکلات روحی هم بشوند.

هرزودهنگامی، زودرس نیست

البته نباید بلوغ تدريجی فرزندان را با بلوغ زودرس اشتباه گرفت. درست است که والدین بايد نسبت به تغييرات جسمی و روحی فرزندان خود حساس و دقیق باشند، اما نباید هر تغييری را نشانه بلوغ زودرس قلمداد کنند و نگران شوند. به گفته متخصصین، بلوغ زودرس به مواردی گفته می‌شود که اغلب علائم اوليه و ثانويه بلوغ در سنین پایین ظاهر شوند و بروز يک يا 2 تغيير، نشانه اين نوع بلوغ در فرزندان نيست.

تشخیص به موقع، مسئله را حل می‌کند

تشخیص بموقع و اقدام سریع درمانی اغلب کمک زیادی به رفع مشکل بیمار می‌کند. بروز علایم ثانویه جنسی به طور زودرس یکی از علایم مهم است. یکی از این علایم پرمویی و رویش زودرس موهای زیر بغل و ناحیه زهار است. حتی گاهی رویش مو در صورت هشداردهنده است. اگر چنانچه اعضای تناسلی خارجی دختری مبهم باشد و در تشخیص مذکر و مؤنث بودن او تردید وجود دارد در اسرع وقت باید به پزشک مراجعه شود.

باید در نظر داشت که شواهدی از علایم کم کاری تیروئید و سابقه مصرف داروهای حاوی استروژن عواملی هستند که منجر به بلوغ زودرس کاذب می شوند. رشد نامتناسب و یا متوقف شده طولی استخوان‌ها هم مهم است. همچنین سردردهایی که با تغییرات جنسی زودرس همراهند از اهمیت خاصی برخوردارند. وجود ناراحتی گوارشی همراه مثل پولیپ‌های روده نیز در چنین مواردی قابل توجه‌اند. حتی در مواردی وجود برخی تغییرات مخاطی و تغییر رنگ مخاط و پوست و لکه های شیر قهوه ای پوستی ممکن است در تشخیص بیماری مؤثر باشد. گاهی نیز با وجود ترشح شیر از سینه به طور زودرس یا «گالاکتوره» باید به فکر بلوغ زودرس جنسی باشیم. در کنار علایم جسمانی بلوغ زودرس، آنچه نباید از آن غافل شویم، علایم عصبی و روانی است. اضطراب و افسردگی ممکن است در اثر بروز عدم تعادل هورمونی و یا ناشی از اختلال در هویت جنسی ایجاد شوند؛ بنابراین تشخیص بموقع و درمان سریع و مناسب در پیشگیری از بیماری اعصاب و روان و حفظ بهداشت روانی به طور نسبی مؤثر است.

اگر فرزند شما تشخیص بلوغ زودرس گرفته، لازم است خطرات و مضرات بلوغ زودرس را بشناسید و حداقل بدانید چه خطراتی در کمین فرزند شما است. از بلوغ زودرس چیزی نمی‌دانید؟ این مطلب را بخوانید.

مشکلات فردی
عوارضی نظیر ضعف بدن، افت توانایی‌های ذهنی، بروز و ظهور اضطراب، هیجانات پردامنه و غیرقابل‌کنترل، بروز حالت یاس و تزلزل روحی، اختلالات عصبی، کندی در رشد فکر و…. از جمله مسائل فردی است که کودک را شدیدا دچار مشکل می‌کند. این ویژگی‌ها روی کارکردهای طبیعی او تاثیرگذار است و نمی‌گذارد او مانند همسالانش بازی کند، با دیگران ارتباط برقرار کند یا در مدرسه به بهترین نتایج برسد. این مشکلات باعث می‌شود کودک از رشد طبیعی خودش جا بماند و حتی با وجود هوش طبیعی که دارد، در مدرسه پایین‌تر از بقیه به نظر برسد.

مشکلات اجتماعی
بلوغ زودرس، باعث عوارضی از قبیل خشونت و لجاجت، عصیان در برابر دیگران و تن دادن به انزوا و گوشه‌گیری می‌شود. کودکی که با بقیه همسالانش در مدرسه یا سایر محیط‌ها فرق دارد، دغدغه‌هایی دارد که دیگر همسالانش حتی بدان‌ها فکر هم نمی‌کنند و نگرانی‌هایی دارد و استرس‌هایی را تحمل می‌کند که او را از بقیه متمایز و جدا می‌کند، نمی‌تواند رابطه خوبی با بقیه داشته باشد. دچار احساس شرم و نگرانی می‌شود و خودش را تنها می‌بیند.

مشکلات روانی
افرادی كه دچار بلوغ زودرس می‌شوند از نظر روانی دچار مشكلات زیادی خواهند شد. رشد اندام‌ها و بروز علائم بلوغ در نوجوانان كم‌سن در مقایسه با سایر همسالان، باعث ایجاد اضطراب شدید در این كودكان و‌ ‌والدین آن‌ها می‌شود. از سوی دیگر، در ارتباط والدین و فرزندان آنقدر رودبایستی و پنهانکاری و مانع وجود دارد، كه کودکان نمی‌توانند مشكلات‌شان را با والدین در میان بگذارند و این امر هم، اضطراب مضاعفی را بر آن‌ها تحمیل می‌كند.
این در حالی است كه والدین باید به جای جبهه‌گیری و رویگردانی، انتظار چنین علائمی را داشته باشند و آن را پیگیری كنندو خیلی مهم است که در چنین مواردی،  والدین با کودکان  ارتباط خوبی بگیرند و همه آنچه لازم است بدانند را به شكل درست در اختیار آن‌ها قرار بدهند، قبل از این كه بچه‌ها این اطلاعات را از همكلاسی‌ها و دوستان خود به‌طور ناقص و نامفهوم دریافت كنند.

مشکلات اخلاقی
بلوغ زودرس از لحاظ اخلاقی هم یک مشکل خوانده می‌شود به این علت که نوجوان از نظر عقلانی، فکری و هیجانی، یک کودک به حساب می‌آید، اما از نظر جسمی و هورمونی، ویژگی‌های نوجوانان بزرگ‌تر را دارد. به همین دلیل، این بچه‌ها خیلی مستعد مورد سواستفاده قرار گرفتن خواهند بود. آن‌ها نمي‌دانند با تکانه‌های خود چه کنند و وارد جریان‌هایی مي‌شوند که کودکی به سن و سال آن‌ها به طور طبیعی از آن‌ها سر در نمي‌آورد. این، یک مشکل جدی و خطرساز است، تا جایی که می‌تواند به طور جدی کوک را در معرض مشکلات فراوان قرار دهد.

بلوغ زودرس گاهی خطر مرگ هم دارد!
درست است که بلوغ زودرس در دختران شایع‌تر از پسران است، اما این مسئله در دختران معمولا علت پاتولوژیك ندارد. این در حالی است كه در پسران وقتی علائم بلوغ زودرس مشاهده می‌شود، این نگرانی وجود دارد كه اتفاق بیمارگونه‌ای در حال وقوع باشد.

به بیان ساده‌تر، گاهی بلوغ در شرایطی آغاز می‌شود كه فرد دچار تومور مغزی است یا آنسفالی مغزی دارد. این آسیب‌های مغزی باعث می‌شوند تغییرات هورمونی كه آغازكننده بلوغ هستند زودتر ایجاد شوند كه در این حالت به آن بلوغ ثانویه یا مرضی می‌گویند. عفونت‌های مغزی، ضربه‌های مغزی، تومور مغزی و مصرف داروهای استروژن و آندروژن قبل از بلوغ، از مهم‌ترین عوامل بلوغ زودرس بیمارگونه در پسران است. به همین دلیل هم بروز بلوغ زودرس در پسران باید جدی گرفته شود و در صورت مشکوک شدن به چنین مسئله‌ای، هر چه زودتر باید بررسی‌های لازم انجام شوند.

آمارها نشان می‌دهند که بلوغ زودرس با علت نامعلوم، در دختران 80 درصد و در پسر بچه ها 40 درصد است. به همین دلیل در دختران زیر 6 سال، معمولا از مغز ام، آر آی گرفته می‌شود. ولی در پسرها در هر سنی باید این عکس‌برداری صورت بگیرد تا مشخص شود علت بلوغ زودرس آسیب عصبی نیست، به همین دلیل در پسران بخصوص وقتی بلوغ زیر 9 سال اتفاق می‌افتد باید سی تی اسکن مغزی صورت بگیرد.

 

بلوغ زودرس چه از نظر جسمانی و چه از نظر روانی و اجتماعی، فرزند شما را با مشکل مواجه خواهد کرد.
البته که در بلوغ زودرس عوامل ژنتیکی و فیزیولوژیک سهم بسزایی دارند، اما برخی عوامل محیطی می‌توانند به پدیدار شدن این اختلال در زندگی فرزندتان دامن بزنند که بهتر است آنها را بشناسید.

زیاد پول ‌توجیبی بگیرد

اگر نمی‌خواهید فرزند‌تان زودتر از آنچه باید بالغ و در آینده به بیماری‌های دیگری دچار شود، به او کمتر پول توجیبی بدهید. محققان می‌گویند اسکناس و فاکتورهای خرید فروشگاه‌ها نوعی ماده شیمیایی به نام بیسفنول در خود دارند که می‌تواند سلامت کودکان را به خطر بیندازد. به گزارش دیلی میل، این ماده خطرناک با بروز سرطان و بلوغ زودرس ارتباط دارد؛ چراکه این ماده شیمیایی به هورمون‌های استروژن زنان شباهت دارد و می‌تواند برای سلامت انسان و به ویژه کودکان خطرناک باشد. از آنجا که از این ماده برای ظاهر کردن نوشته‌های جوهری روی فاکتورها استفاده می‌شود، محققان می‌گویند نگه داشتن فاکتور خرید تنها به مدت ۱۰ ثانیه باعث انتقال 5/2 میکروگرم از این ماده (BPA) به انگشتان فرد می‌شود. در حالی که به هم مالیدن فاکتور با دست میزان انتقال این ماده کشنده را تا ۱۵ برابر افزایش می‌دهد و می‌تواند موجب ابتلای فرد به سرطان سینه، چاقی مفرط و بلوغ زودرس شود.

مادرش سیگار بکشد

مادران باردار، باید به هزار و یک دلیل سیگار را ترک کنند و یکی از این دلایل، ابتلای فرزند‌شان به بلوغ زودرس است. محققان می‌گویند دختران مادرانی که هر روز حداقل ۱۰ نخ سیگار طی دوره بارداری می‌کشند، ۳ تا ۴ ماه زودتر از مادران غیرسیگاری بلوغ را تجربه می‌ کنند. از آنجا که بلوغ زودرس می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سرطان سینه و حتی مشکلات تنفسی مانند آسم را به دنبال داشته باشد، محققان توصیه می‌کنند زنان قبل از آنکه تصمیم به مادر شدن بگیرند، سیگار‌شان را ترک کنند، زیرا سیگار کشیدن می ‌تواند تعادل هورمونی را در نوزادان دچار تغییر کند که این عامل در نهایت به پایین آمدن سن بلوغ دختران منجر می‌شود.

زیاد سرش را شامپو کند

اگر کودکتان عاشق دوش گرفتن و استفاده از شامپوست مراقب باشید. محققان می‌گویند همین موضوع می‌تواند بلوغ زودرس را برای او به دنبال داشته باشد. به گزارش بیا نی نی، مواد شیمیایی موجود در قوطی‌های کنسرو خوراکی، لاک ناخن و شامپوها می‌توانند سبب بلوغ زودرس در دختران شود و خطر ابتلا به سرطان و دیابت را در آنها افزایش دهند. مواد شیمیایی موسوم به فنول‌ها، پتالیت‌ها و فیتواستروژن‌ها که در بسته‌بندی‌ها و همچنین عطرها، لوسیون‌ها و شامپوها مورد استفاده قرار می‌گیرند، متهمان ردیف اول ابتلا به بلوغ زودرس هستند و می‌توانند در آینده فرد را با سرطان و دیابت روبه‌رو کنند.

هر روز گوشت بخورد

برای سلامت فرزند‌تان هم که شده، رژیم غذایی متنوعی را در خانه اجرا کنید و دست از مصرف پی‌در‌پی گوشت بردارید، زیرا محققان می‌گویند مصرف زیاد گوشت می‌تواند موجب بروز بلوغ زودرس در دختران شود. به گزارش بی‌بی‌سی، دخترانی که در دوران کودکی زیاد گوشت می‌خورند، زودتر از دیگر دختران، ‌بالغ می‌شوند. محققان می‌گویند اگر در 3 سالگی کودکی بیش از 8 نوبت در هفته و در 7 سالگی، ۱۲ نوبت در هفته گوشت مصرف کند، زودتر از همسالانش بالغ می‌شود. پژوهشگران می‌گویند رژیم غذایی حاوی گوشت زیاد، بدن را برای بارداری آماده می‌کند و سبب بلوغ زودرس هم می‌شود.

زیاد تلویزیون ببیند

نه به دلیل ضعیف شدن چشم و نه از دست دادن تمرکز، به دلیل مبتلا نشدن به بلوغ زودرس هم که شده، فرزند‌تان را از جلوی تلویزیون دور کنید، زیرا محققان می‌گویند تماشای بیش از اندازه تلویزیون می‌تواند باعث اختلال در تعادل هورمونی در نوجوانان و در نتیجه بلوغ زودرس شود. به نوشته بی‌بی‌سی، جلوگیری از دسترسی كودكان به تلویزیون تنها به مدت یك هفته باعث افزایش 30درصدی هورمون ملاتونین در آنها می‌شود. این هورمون که از بلوغ زودرس جلوگیری می‌كند با تماشای بی‌رویه تلویزیون در بدن آنها کاهش پیدا می‌کند. پس اگر نمی‌خواهید وضعیت هورمونی فرزند‌تان به هم بریزد و با مشکلات ناشی از بلوغ زودرس مواجه شود، تماشای تلویزیون را برایش جیره‌بندی کنید.

پدرش از خانه رفته باشد

شاید گمان کنید که نبودن یکی از والدین تنها به مشکلات عاطفی و روانی در دختر بچه‌ها منجر می‌شود و فکرش را هم نکنید که مشکلی مثل نبودن پدر در خانه، می‌تواند چه مشکلات دیگری را برای دختران‌شان به همراه بیاورد.
اما محققان می‌گویند این اتفاق علاوه بر تمام پیامدهایی که دارد، سیستم هورمونی دختران را به هم می‌ریزد و آنها را با مشکل بلوغ زودرس دچار می‌کند. به گفته آنها، دخترانی که در خانه‌های بدون پدر زندگی می‌کنند، در سنین پایین‌تر بالغ می‌شوند. به نوشته یو‌اس‌ای تودی، چنین اتفاقی می‌تواند تاثیر بیشتری روی دختران خانواده‌های مرفه بگذارد و باعث شود که دختران خانواده‌های پردرآمد، به دلیل نبود پدرشان زودتر از دیگران بالغ شوند.
در بسیاری از موارد علت آن ناشناخته باقی می ماند ولی در موارد نادری ممکن است اختلالاتی در هورمون های تخمدان، تیروئید و فوق کلیه و یا هورمون های دیگر باشد. تومورهای این نواحی و عفونت ها و تومورهای مغزی و صدمه مغزی نیز می تواند مسبب آن باشد.

از مواد نگهدارنده استفاده کند

خوردن غذاهای کنسروی به علت داشتن مواد نگهدارنده و استفاده زیاد از لوسیون و مواد آرایشی و عطرها و شامپوها که حاوی مواد شیمیایی مثل فنول و فیتو استروژن و غیره باشند و همچنین استفاده از تولیداتی که مواد نگهدارنده دارند می توانند با هورمون های بدن تداخل کنند و در ایجاد بلوغ زودرس موثر باشند. بلوغ زودرس می تواند اثرات معکوس روی سلامتی داشته باشد. مثلاً ممکن است باعث دیابت و سایر بیماری ها در سال های بعدی زندگی شود. تحقیقات نشان داده است که استرس زیاد در ایجاد بلوغ زودرس موثر است. توکسین های محیطی نیز بی تاثیر نمی باشند.