نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
نوزادان می‌توانند دچار نفخ شوند و معمول است که هر روز بین ۱۳ تا ۲۱بار گاز دفع کنند. اما چرا انقدر زیاد؟ در این مقاله به این سئوال و همچنین علت و درمان نفخ شکم نوزاد، پاسخ می‌دهیم.

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان

نوزادان می‌توانند دچار نفخ شوند و معمول است که هر روز بین 13 تا 21بار گاز دفع کنند. اما چرا انقدر زیاد؟ در این مقاله به این سئوال و همچنین علت و درمان نفخ شکم نوزاد، پاسخ می‌دهیم.

در این مقاله می‌خوانید:

  • علت نفخ شکم نوزاد
  • چگونه به کودک کمک کنید تا احساس بهتری داشته باشد؟
  • وضعیت تغذیه کودک را بررسی کنید
  • آروغ کودک را بگیرید
  • تجهیزات شیردهی را عوض کنید
  • کودک را ماساژ دهید
  • مراقب غذاها باشید
  • درمان‌های بدون نسخه برای نفخ شکم نوزاد
  • نفخ و قولنج نوزاد
  • چه زمانی باید نگران نفخ شکم نوزاد باشید؟
  • جلوگیری از نفخ در نوزادان و کودکان نوپا
  • خلاصه

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان

علت نفخ شکم نوزاد
خب، قبل از همه به این سئوال پاسخ می‌دهیم: چرا نوزادان انقدر زیاد گاز دفع می‌کنند؟ چون نوزادان شانس زیادی برای بلعیدن هوا دارند که این شرایط باعث آن می‌شود:

  • تغذیه (چه شیر مادر بخورند، یا شیر خشک)
  • مکیدن پستانک
  • گریه کردن

هنگامی که هوا در شکم کودک شما حبس می‌شود، ممکن است متوجه این شرایط شوید:

  • آروغ زدن
  • بی‌قراری کردن
  • نفخ
  • گریه کردن
  • دفع گاز
  • داشتن شکم سفت

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
گاهی اوقات، نوزادانی که دچار نفخ شده‌اند ممکن است به نظر برسد که به طور جدی ناراحتند یا درد دارند. اما شما چگونه می‌توانید متوجه شوید که آیا مشکل دیگری وجود دارد یا نه؟
اگر کودک شما به طور کلی خوشحال است و فقط برای چند ثانیه در حین دفع گاز غوغا به پا کرده، این نشانه طبیعی است. حتی اگر قرمز شود و سروصدا کند، به این معنی نیست که اذیت می‌شود.

زمانی که به کودک شیر می‌دهید یا او را با شیشه شیر تغذیه می‌کنید، سعی کنید سر کودک را بالاتر از شکمش نگه دارید. به این ترتیب، شیر به پایین معده و هوا به سمت بالا می‌رود.

این نکته را بدانید که با رشد دستگاه گوارش کودک، دفع گاز برای هر دو شما مشکل کمتری به همراه خواهد داشت.

چگونه به کودک کمک کنید تا احساس بهتری داشته باشد؟
برای پیشگیری و کاهش درد و ناراحتی ناشی از نفخ، این مراحل را امتحان کنید:

1- وضعیت تغذیه کودک را بررسی کنید
زمانی که به کودک شیر می‌دهید یا او را با شیشه شیر تغذیه می‌کنید، سعی کنید سر کودک را بالاتر از شکمش نگه دارید. به این ترتیب، شیر به پایین معده و هوا به سمت بالا می‌رود، نتیجه این‌که کودک راحت‌تر آروغ می‌زند. شیشه شیر را کمی به سمت بالا ببرید تا هیچ حباب هوایی در نوک آن وجود نداشته باشد. همچنین از یک بالش شیردهی برای حمایت استفاده کنید.

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
2- آروغ کودک را بگیرید
یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای کاهش درد نفخ، آروغ زدن کودک هنگام و بعد از شیردهی است. اگر نوزاد بلافاصله آروغ نزد، چند دقیقه او را به پشت بخوابانید و سپس دوباره امتحان کنید.
سعی کنید در مورد آروغ زدن نوزاد هنگام و بعد از شیر دادن کمی هوشیار باشید تا ببینید آیا می‌توانید مقداری از نفخ او را کاهش دهید، یا نه.

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
3- تجهیزات شیردهی را عوض کنید
اگر با شیشه شیر، کودک را تغذیه می‌کنید، سرپستانک را به وضعیتی که جریان شیر کمتری دریافت کند، تغییر دهید.

4- کودک را ماساژ دهید
به آرامی کودک خود را ماساژ دهید. در حالی که کودک به پشت قرار گرفته، پاهای او را مثل حالت دوچرخه‌سواری به عقب و جلو حرکت دهید، یا او را روی شکمش قرار دهید. در حالی که روی شکم دراز کشیده مراقب او باشید. یک حمام آب گرم هم می‌تواند به کودک کمک کند تا از شر گاز اضافی خلاص شود.

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
5- مراقب غذاها باشید
با پزشک متخصص اطفال در مورد غذاهایی که ممکن است باعث ایجاد گاز اضافی شود، صحبت کنید. بعضی از والدین به نوزادان آب‌میوه می‌دهند که حاوی سوربیتول است که کودک قادر به جذب آن نیست. راهنمایی پزشک به شما کمک می‌کند که مواد مغذی مورد نیاز کودکتان را حذف نکنید.
اگر کودک را با شیر خودتان تغذیه می‌کنید، ممکن است در هضم برخی از غذاهایی که می‌خورید مانند محصولات لبنی و کافئین که از طریق شیر مادر به کودک منتقل می‌شود، دچار مشکل باشد.
اگر به کودک شیر خشک می‌دهید، با پزشک در مورد تغییر برند شیر خشک مشورت کنید. برخی از انواع شیر خشک برای نوزادانی که دچار نفخ می‌شوند، مفیدند.

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
درمان‌های بدون نسخه برای نفخ شکم نوزاد
شما می‌توانید درمان‌های بدون نسخه را برای کمک به کاهش نفخ نوزاد امتحان کنید. از پزشک یا داروساز بخواهید که این داروها را به شما معرفی کند. همچنین باید از پزشک بخواهید مطمئن شود که این داروها روی مواد دیگری که کودک مصرف می‌کند تاثیر نمی‌گذارد.

نفخ، باعث کولیک نمی‌شود، اما اگر کودک کولیک داشته باشد، ممکن است هوای بیشتری را ببلعد که باعث ایجاد نفخ بیشتر می‌شود.

می‌توانید قطره‌های نفخ را برای کاهش نفخ نوزادان امتحان کنید، اما هیچ مدرک واضحی مبنی بر اثربخشی آن‌ها وجود ندارد.

نفخ و قولنج نوزاد
در 4ماه اول زندگی، کودک شما ممکن است کولیک داشته باشد. این مشکل باعث می‌شود کودک به مدت 3ساعت و بیش از 3روز در هفته به مدت بیش از 3هفته گریه کند. نفخ، باعث کولیک نمی‌شود، اما اگر کودک کولیک داشته باشد، ممکن است هوای بیشتری را ببلعد که باعث ایجاد نفخ بیشتر می‌شود.

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
چه زمانی باید نگران نفخ شکم نوزاد باشید؟
در بیشتر مواقع نفخ نوزاد طبیعی و قابل درمان است، اما در موارد نادر، می‌تواند اولین علامت یک مشکل گوارشی جدی‌تر باشد. اگر کودک شما این شرایط را دارد، باید نگران شوید:

  • مدفوع نمی‌کند، مدفوع خونی دارد یا استفراغ می‌کند.
  • زیاد گریه می‌کند. اگر نمی‌توانید او را آرام کنید، پزشک باید علت این مشکل را بررسی کند.
  • اگر تب دارد. اگر دمای مقعد کودک، 38درجه سانتی‌گراد یا بیشتر باشد. در این شرایط، پزشک باید احتمال عفونت را هم بررسی کند. اگر نوزاد کمتر از 3ماه دارد، سریع او را نزد پزشک ببرید.

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
جلوگیری از نفخ در نوزادان و کودکان نوپا
اگر نوزادتان نفخ دارد، این موارد را در نظر بگیرید:

حساسیت غذایی
منطقی است که احتمال آلرژی یا عدم تحمل غذایی را در نظر بگیرید. بزرگ‌ترین سرنخ، مشکلات سلامتی است که نوزاد با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کند.
نوزاد یا کودک مبتلا به آلرژی غذایی احتمالا بثورات پوستی، استفراغ، اسهال یا خون در مدفوع خود خواهد داشت و ممکن است به اندازه کافی وزن اضافه نکند.

نفخ شکم نوزاد، علت و راه درمان
بیماری سلیاک
درد نفخ همچنین می‌تواند یکی از علائم بیماری سلیاک باشد. سلیاک، عدم تحمل جدی گلوتن است. از پزشک بخواهید در صورتی که فرزندتان مشکلات رشد، ناراحتی شکمی، استفراغ، اسهال مزمن یا یبوست دارد، یا اگر سلیاک یا هر بیماری خودایمنی دیگری در خانواده‌تان هست، برای کودک آزمایش سلیاک تجویز کند.

خلاصه
آروغ زدن، بی‌قراری کردن، نفخ ، گریه کردن، دفع گاز و شکم سفت، برخی از علائمی است که نشان می‌دهد کودک نفخ دارد. ساده‌ترین راهکار برای کاهش درد نفخ، گرفتن آروغ کودک هنگام شیر خوردن و بعد از شیردهی است. گریه زیاد کودک، حرارت 38درجه سانتی‌گراد یا بالاتر در ناحیه مقعد و داشتن مدفوع خونی یا استفراغ، جزو علائمی است که باید درباره آن‌ها نگران شوید.

برای یافتن متخصص مورد نظر خود به کلینیک بیا نی نی سر بزنید.

تغذیه مادر در شیردهی، لیست مواد نفاخ و ضدنفخ

تغذیه مادر در شیردهی، لیست مواد نفاخ و ضدنفخ
تغذیه مادر در شیردهی باید طوری باشد که به سلامت جنین لطمه‌ای وارد نکند، به همین دلیل مادران باید درباره مواد غذایی مصرفی خود بیشتر دقت کنند. برخی از غذاها می‌تواند باعث نفخ در نوزاد شود که آنها را برمی‌شماریم.

تغذیه مادر در شیردهی، لیست مواد نفاخ و ضدنفخ
 
تغذیه مادر در شیردهی باید طوری باشد که به سلامت جنین لطمه‌ای وارد نکند، او نباید از غذاهای نفاخ استفاده کند، باید آرامش خود را حفظ کند و هنگام شیر دادن به کودک نیز استرس و نگرانی نداشته باشد.
شاید بهترین راهکار تغذیه مادر در شیردهی این باشد که از کمک یک متخصص تغذیه استفاده کنید. تغذیه صحیح در این دوران هم باعث سلامت شما می‌شود، هم باعث سلامت نوزاد دلبندتان. 

تغذیه مادر در شیردهی، درمان مشکل نفخ

بهترین درمان مشکل نفخ، بغل کردن نوزاد و نوازش است. میتوان از موسیقی ملایم نیز برای آرام کردن نوزاد استفاده کرد. در صورتی که نوزاد بیش از حد بی قرار بود میتوان حوله گرم را روی شکم او قرار داده و او را نوازش کرد. در اینصورت نفخ نوزاد برطرف میشود. از دادن هر چیز دیگری مانند آب قند به او خودداری کنید. اگر شیر کافی تولید میکنید و نیازهای نوزاد را تا ۶ ماهگی برطرف میسازید، هیچ غذای دیگری به او ندهید. لیستی کاربردی از مواد ضدنفخ تهیه کرده ایم که بهتر است مادران در دوران شیردهی از آنها برای رفع نفخ استفاده کنند. 

تغذیه مادر در شیردهی، لیست مواد نفاخ و ضدنفخ
تغذیه مادر در شیردهی، لیست غیر نفاخ ها کدام است؟

  • شلغم اشتهاآور و بی نفخ است.
  • ماش زودهضم و غیرنفاخ است.
  • هلو با هر معده ای سازگار است و نفخ ایجاد نمیکند.
  • چغندر پخته آرام بخش است و ایجاد نفخ نمیکند.
  • شوید نفخ شکم را از بین میبرد.
  • گشنیز ضدنفخ است و دل درد را برطرف میکند.
  • عرق نعنای خالص بسیار ضدنفخ است.
  • فلفل قرمز داروی ضد نفخ است.
  • زیره سیاه خاصیت ضد نفخ دارد.
  • چای سبز باعث تقویت معده شده و نفخ معده را نیز برطرف میکند.
  • آویشن کوهی ناراحتی معده را از نظر هضم و نفخ به کل برطرف میکند.
  • کنگر فرنگی، گاز و نفخ معده و روده را از بین میبرد.
  • رازیانه، شیرافزا و ضدنفخ است.
  • نوشیدن یک فنجان دم کرده ریحان، نفخ و گاز معده را از بین میبرد.
برخی خوراکی ها در دوران شیردهی باعث ایجاد نفخ نوزاد میشود و برخی از خوراکی ها حالت ضد نفخ دارد.
در ادامه لیستی کاربردی از نفاخ ها تهیه کرده ایم که بهتر است مادران در دوران شیردهی از آنها دوری کنند. اگر نوزادتان دچار نفخ می‌شود، می‌توانید از پزشک متخصص اطفال، کمک بگیرید.
تغذیه در شیردهی

تغذیه مادر در شیردهی، لیست نفاخ ها کدام است؟

  • موز نفاخ است و تولید گاز معده میکند.
  • خیار نفاخ است.
  • مصرف زیاده از حد گوجه سبز باعث نفخ معده میشود.
  • انار برای کسانیکه دچار نفخ معده هستند، ضرر دارد.
  • زردآلو به طور کلی دیرهضم و نفاخ است و علاج نفخ آن، خوردن هسته زردآلوی شیرین است.
  • تمام حبوبات نفاخند.
  • تخم مرغ به دلیل گوگرد موجود، ایجاد نفخ در شکم میکند.

    ممکن است هنگام شیردهی به نوزاد، سطح گرسنگی شما در بالاترین حد خود باشد. ایجاد شیر در بدن مادر، به کالری اضافی و مواد مغذی خاص به مقادیر بالاتر نیاز دارد. تخمین زده می شود که انرژی مورد نیاز شما در دوران شیردهی حدود 500 کالری در روز افزایش می‌یابد. نیاز به مواد مغذی خاص از جمله پروتئین، ویتامین D، ویتامین A، ویتامین E، ویتامینC  B12، سلنیوم و روی نیز افزایش می یابد.

  • پسته خصوصاً پسته خام، نفاخ است.
  • شاه توت نفاخ است.
  • گیلاس طبیعتی سرد دارد و مصرف زیاد آن باعث نفخ معده میشود.
  • مصرف زیاد خربزه باعث نفخ میشود.
  • زرشک نفاخ است.
  • پوست انگور دیر هضم است و موجب دل درد، نفخ و عوارض دیگر میشود.
  • فندق، ایجاد نفخ و گاز شکم میکند.
  • کشک نفاخ است.
  • تره، ترب و پیاز، نفاخند.
  • کاهو دارای مقدر زیادی الیاف است که تولید گاز و نفخ در معده میکند.
  • کلم موجب ایجاد نفخ و افزایش فشار خون میشود.

در شیردهی چی بخوریم؟

ممکن است هنگام شیردهی به نوزاد، سطح گرسنگی شما در بالاترین حد خود باشد. ایجاد شیر در بدن مادر، به کالری اضافی و مواد مغذی خاص به مقادیر بالاتر نیاز دارد.
تخمین زده می شود که انرژی مورد نیاز شما در دوران شیردهی حدود 500 کالری در روز افزایش می‌یابد. نیاز به مواد مغذی خاص از جمله پروتئین، ویتامین D، ویتامین A، ویتامین E، ویتامین C ،B12، سلنیوم و روی نیز افزایش می یابد.
به همین دلیل است که خوردن انواع غذاهای کامل و غنی از مواد مغذی برای سلامتی شما و سلامت کودک بسیار مهم است. انتخاب غذاهای غنی از مواد مغذی می تواند تمام مواد مورد نیاز شما و کودکتان را تأمین کند.
برخی از گزینه های غذایی مغذی و خوشمزه را برایتان نام می‌بریم:
مصرف ماهی

ماهی و غذاهای دریایی

ماهی آزاد، جلبک دریایی، صدف، ماهی ساردین

گوشت و مرغ
مرغ، گوشت گاو، گوشت بره

میوه ها و سبزیجات
انواع توت ها، گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای، کلم، کلم‌پیچ، سیر، کلم بروکلی

مصرف آجیل و دانه ها

آجیل و دانه ها
بادام، گردو، دانه های چیا، دانه های کتان

چربی های سالم
آووکادو، روغن زیتون، نارگیل، تخم مرغ، ماست پرچرب

نشاسته و غذاهای غنی از فیبر
سیب زمینی، کدو تنبل، سیب زمینی شیرین، لوبیا، عدس ، جو دوسر، کینوا، گندم سیاه

غذاهای دیگر
توفو، شکلات تلخ، کیمچی، کلم ترش

بهتر است مصرف غذاهای فرآوری شده مانند فست فود و غلات صبحانه شیرین را تا آنجا که ممکن است کاهش دهید. در عوض، گزینه های مقوی بیشتری را انتخاب کنید.
مثلا اگر عادت دارید روز خود را با یک کاسه بزرگ غلات صبحانه آغاز کنید، سعی کنید آن را با یک کاسه جو دوسر با توت و نارگیل شیرین نشده تعویض کنید.