موارد زیادی برای داشتن خواب خوب دخیل هستند مانند تخت، تشک، ملافه، محیط، دما، نور و البته بالش. هنگام تلاش برای بهبود کیفیت خواب توجه به انتخاب نوع بالش ضروری است.
جالب اینجاست که سبکهای مختلف خواب به انواع مختلفی از بالش نیاز دارند. بنابراین نیاز ما به بالش تا حدودی بستگی به عادتها و چگونه خوابیدن ما هم دارد.
بهبود کیفیت خواب با بالشهای مناسب
پروفسور کامران آزما، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی و استاد دانشگاه در مورد انتخاب بالش مناسب میگوید: «اگر آن گونه که باید نمیتوانید خوب بخوابید دلایل زیادی برای آن وجود دارد. ولی ممکن است ایراد از بالشتان باشد. یعنی اگر بالش شما مناسب نباشد میتواند در کیفیت خواب هم تأثیر داشته باشد؛ به خصوص اگرمشکل خاصی هم داشته باشید.
بالشهای مناسب به بهبود کیفیت خواب کمک میکنند. در مورد بیشتر افرادی هم که با احساس ناراحتی و درد در ناحیه گردن از خواب بیدار میشوند وضعیت نامناسب خواب و بالش نامناسب میتواند عامل اصلی دراین خصوص باشد.»
ضرورت انتخاب بالش مناسب
به گفته این متخصص طب فیزیکی اگر بالشی که ساعتهای طولانی سر بر آن قرار میگیرد مناسب فرد نباشد باعث کشیدگی عضلات ناحیه گردن میشود وبه تدرج ایجاد گردن درد صبح گاهی میکند.
همچنین در مورد گردن درد صبحگاهی هم علل کمتر شایع ولی مهمتری مانند آرتروز و آسیبهای دیسک بین مهرهای مطرح میشود که نیاز به بررسی و درمان جداگانه دارد.
در این موارد هم انتخاب بالش مناسب اهمیت زیادی دارد. بنابراین تعویض بالش از اولین گزینهها برای کاهش گردن درد به شمار میرود.
چگونگی انتخاب بالش مناسب
دکتر آزما میگوید به طور کلی بالش ایدهآل بالشی است که سر و گردن را در وضعیتی شبیه وضعیت حالت ایستاده نگه دارد و در آن حالت فرد احساس راحتی و حمایت از گردن را داشته باشد.
اما اگر بخواهیم به این سؤال همیشگی جواب دهیم که بهترین بالش کدام است باید گفت بهترین بالش برای همه یکسان نیست و برای هر فرد با توجه به وضعیت سلامت و مشکلاتی که دارد تعریف جداگانهای دارد. بنابراین نمیتوان یک تعریف کلی برای بالش مناسب داشت.
بالش مناسب برای هر فرد متفاوت است
به گفته این استاد دانشگاه، بالش مناسب بستگی به شکل بدن و وضعیت خوابیدن افراد دارد؛ اینکه عادت افراد برای خوابیدن به چه صورت است یا بیشتر ساعات شب را در چه وضعیتی میخوابند. خوابیدن به پهلو، دمر، به پشت یا اصطلاحاً طاق باز میتواند در انتخاب نوع بالش تأثیر گذار باشد.
استفاده از یک بالش ضخیم و سفت برای کسانی که به پهلو میخوابند انتخاب مناسبی است و ارتفاع و حالت آن بهتر است به گونهای باشد که شکاف بین شانه و گردن فرد را پرکند.
اما کسانی که به شکم میخوابند به یک بالش نرم و نازکتر نیاز دارند. نیاز افرادی که در طول شب مرتب وضعیت خواب خود را تغییر میدهند متفاوت است. بنابر این بهترین بالش، بالشی است که با نیازها و ترجیحات افراد سازگارتر باشد.
نکات مهم هنگام انتخاب بالش
دکتر آزما میگوید هنگام انتخاب بالش باید به مشخصههای مهم آن مانند جنس مواد پر کننده، جنس پوشش بیرونی، میزان سفتی بالش و سایز آن دقت کرد.
همچنین باید به جنبههای دیگر نیز مانند دوام، قابلیت شست و شو، مناسب بودن روبالشی، راحتی، پشتیبانی، تنظیم دما و مواردی از این دست هم توجه کرد.
قیمت بالش هم موضوع مهمی است که البته با توجه به اینکه بالش از چه ماده یا موادی پر شده باشد متفاوت خواهد بود و همچنین بر بسیاری از خصوصیات دیگر آن هم تأثیر گذار است.
توجه به پرکنندههای بالش
به گفته این متخصص طب فیزیکی، پرکنندهها طیف وسیعی از جمله لاتکس، فوم حافظه جامد، پلی استر، پرهای نرم و ظریف مانند پر غاز، مرغ و قو وجود دارند.
جنس مواد پر کننده مواد داخل بالش هم سطح حمایت آن را تعیین میکند. بالشهای مموری فوم بالشهایی هستند که مطابق با فرم بدن تغییر میکنند؛ بالشهای پر شده از مموری فوم خرد شده (ساخته شده با پلیاورتان) بالشهای قابل تنظیمی هستند و احساس راحتی و حمایت را در موقعیت خواب فراهم میآورند
بررسی مزایا و معایب بالشهای مختلف
دکتر آزما میگوید ممکن است بسیاری از بالشها از مواد پلیاستری پر شده باشند. مزایای این گونه بالشها قیمت متوسط و نگهداری آسان آنهاست و چون از پر حیوانات تهیه نمیشود شست و شوی آنها هم آسانتر است و معمولاً آلرژی کمتری هم برای افراد آلرژیک ایجاد میکند. بنابراین از این لحاظ برای آنها ایده آل است.
علاوه بر این میتواند برای طیف وسیعی از موقعیتهای خواب به کار رود ولی تمایل به حفظ گرما دارد، طول عمر کمتری دارد و ممکن است در طولانی مدت بو بگیرد.
بالشهایی از جنس لاتکس و میکروژل هم به دلیل نرمی بیشتر مناسب افرادی است که عادت به خوابیدن روی شکم دارند.
پوشش بیرونی بالشها
جنس پوشش بیرونی بالشها متفاوت است و میتواند از ابریشم مصنوعی، پلی آمید، پلی استرو یا کتان باشد. ضمن آنکه بعضی پوششهای منفذ دار برای بالشهایی که درون آن از پر حیوانات پر شده است مناسب نیست.
توجه به سفتی و نرمی بالش
انتخاب میزان سفتی و سطح استحکام بالش هم بستگی به وضعیت خوابیدن فرد دارد و از نرم، متوسط و سفت متغیر است. بعضی بالشها برای کسانی که مدام موقعیت خواب خود را تغییر میدهند مناسب نیستند.
اما برای این افراد و افرادی که مطمئن نیستند چه نوع بالشی را انتخاب کنند ترکیبی از قطعات فوم و فیبر مناسب است. این نوع بالشها تعادل ایده آلی از نرم و سفت ایجاد میکنند و حمایت کننده خوبی برای سر و گردن به شمار میروند.
توجه به ارتفاع بالش
توجه به ارتفاع بالش از دیگر معیارهای مهم در انتخاب بالش است. بسیاری از سازندگان، بالشهای خود را در سه سایز مختلف میسازند. اما سایز استاندارد برای اکثریت افراد مناسب است؛ مگر اینکه جثه فرد بزرگتر یا کوچکتر از حد معمول باشد که باید با توجه به جثهاش سایز بالش خود را بزرگ یا کوچکتر انتخاب کرد.
زمان مناسب تعویض بالش
توجه داشته باشیم تودهای شدن و برآمدگیهای نامناسب و تغییر شکل ظاهری بالش و اینکه مانند قبل با آن احساس راحتی نمیکنیم نیز میتواند نشانههایی برای زمان تعویض بالش باشد.
