برچسب: دارچین

دارچین یا “دارچینی” که “دارصینی” هم به آن گفته می‌شود؛ گیاهی معطر و خوش طعم است که معمولا پوست درخت و برگ آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. طبیعت این ماده گرم و خشك است و بنابراین برای فصول سرد مثل پاییز بسیار مفید است. درجه گرمی آن بین دو و سه است. به همین دلیل است که دارچین به صورت خشک‌شده ازجمله طعم‌دهنده‌ها‌ست و یکی از چاشنی‌های رایج غذایی است که در پخت انواع غذا‌ها، بعضی خورش‌ها و کیک‌ها به کار می‌رود. اسانس دارچین که از پوست و برگ درخت دارچین به دست می‌آید، گاهی به عنوان محافظ و ماده معطردر صنایع غذایی، عطرسازی، صابون سازی و تهیه خمیر دندان هم استفاده می‌شود. این گیاه از دیدگاه طب ایرانی نوعی داروست و به خاطر گرمی مزاجش بیشتر در درمان ناشی از سردی مزاج اعضا به کار می‌رود. خاصیت این گیاه 10تا 15 سال باقی می‌ماند.

نحوه استفاده:

میزان توصیه خوراکی روزانه 1تا 6 گرم در روز معادل 1تا 2 قاشق چایخوری پودر یا پنج صدم تا دو دهم گرم از روغن آن است. نحوه مصرف بیشتر به شکل دم کرده نصف قاشق چایخوری چوب یا پودر دارچین بعد از وعده غذایی است. معمولا چوب دارچین بیشتر در غذا استفاده می‌شود.

مهمترين کاربردهای دارچین

• سوء هاضمه و نفخ و سنگینی بعد غذا: دارچین لطیف است و راحت در بدن جذب می‌شود و علاوه بر این خودش هم لطیف کننده است یعنی سنگینی و غلظت را دفع می‌کند. به همین دلیل در غذاهایی که سنگین هستند به عنوان مثال دارای چربی و گوشت زیاد هستند، موجب لطافت غذا می‌شود یعنی باعث می‌شود غذا به راحتی در بدن هضم و قابل استفاده شود.
• ضد عفونت‌های قارچی و میکروب کش است. یکی از نوشیدنی‌های خوب برای فصل سرد دمنوش دارچین است. دارچین ضد عفونت بوده و میکروب‌کش است. بنابراین در این فصول سرد هم به صورت دمنوش و هم به صورت بخور برای کاهش باکتری‌ها و میکروب‌ها مفید است.
• موجب کاهش کلسترول مضر می‌شود و پایین آورنده قند خون است. بنابراین در پیشگیری و همچنین درمان کمکی سندرم متابولیک و بیماری‌هایی که مقاومت به انسولین خون وجود دارد مانند دیابت، چربی خون بالا می‌تواند مفید باشد. می‌تواند به کم شدن فشار سیستول و دیاستول کمک کند.

 

• دارچین اثرات پوستی هم دارد. می‌توانید دم کرده دارچین را که اندکی ولرم شده باشد روی جوش‌ها یا دمل‌های سرسفید زیرپوستی بمالید تا به رفع این جوش‌ها کمک کند. البته لازم است قبل از اینکه در منطقه صورت این کار را انجام دهید، در مناطق دیگر که پوست مقاوم‌تری وجود دارد، امتحان کنید. در صورتی که حساسیتی (خارش و سرخی شدید) ایجاد نشد، اجازه دارید برای صورت و مناطق حساس بدن استفاده کنید.
• برای برخی انواع زکام، خلط ته حلق و سرفه مفید است. بدیهی است که منظور بیشتر، زکام‌ها و خلط‌هایی است که به دلیل رطوبت بدن باشد. اتفاقا گرم مزاجان نباید از این ماده استفاده کنند چون ممکن است موجب تحریک شده و آبریزش آنها را بیشتر کند. البته در گرم مزاجان نیز ممکن است در فصل‌های سرد، سیستم ریوی ضعیف شده و رطوبات در آن تجمع کرده باشد که در این صورت، استفاده در حد کم و معقول برای ایشان نیز می‌تواند خوب باشد. دارچین برای رفع سرفه‌های خلط دار و آبریزش بینی می‌تواند بسیار مفید باشد. روغن دارچین را می‌توان روی قفسه سینه و گلو ماساژ داد تا با نفوذ به داخل، اثرات مفید خود را روی سیستم تنفسی بگذارد.
• افرادی که چاق هستند می‌توانند روغن یا محلول دم کرده دارچین را در ناحیه‌ای که دارای چربی اضافه هست بمالند و روی آن را سلفون بکشند و سپس محکم با پارچه یا شال بسته و ورزش یا ماساژ تند انجام بدهند. این کار به صورت موضعی موجب رفع چربی و لاغری آن ناحیه می‌شود.
• می‌توان پودر دارچین را با روغن زیتون و زرده تخم‌مرغ مخلوط و خمیر کرد. ضماد کردن این خمیر در ناحیه پهلوها و در سمت چپ و راست پایین شکم (لگن)، برای رفع درد کلیه و تخمدان‌ها می‌تواند مفید باشد. مخصوصا در کسانی که در ناحیه سردسیری هستند و دچار اسپاسم شکم و پهلو هستند، با گرم کردن محل و رفع اسپاسم باعث بهبود مشکلات می‌شود.
• دارچین برای دور کردن حیوانات موذی مفید است و حتی گفته می‌شود به عنوان پادزهر برای سم عقرب می‌توان استفاده کرد. اگر در جایی بودید که حشره‌کش هم نبود می‌توانید برگه‌های دارچین را در اطراف خانه قرار دهید یا اینکه آن را دود دهید و دودش در خانه بپیچد و ملایم بسوزد تا حشرات دفع شوند.
• دارچین برای دفع ادرار و عادت ماهانه نیز مفید است و مالیدن روغن آن روی شکم و کمر می‌تواند به کاهش دردهای شکم در دوران عادت ماهانه کمک کند. نوشیدنی آن می‌تواند در باز کردن مسیر خونریزی ماهانه در کسانی که تاخیر قاعدگی دارند مفید باشد.
• دارچین برای تقویت انواع قوای بدن مفید است. هم قوای مغزی هم قوای گوارشی و هم قوای قلبی را تقویت می‌کند. البته گرم مزاجان ممکن است در اثر استفاده از دارچین دچار سردرد شوند. زیرا دارچین داروست و نباید بی‌دلیل استفاده شود.
• در روزهای سرد پاییزی می‌توانید با سیب و دارچین برای کودکان میان وعده درست کنید. سیب را بصورت ورقه‌های نازک برش داده و روی بخاری یا شوفاژ بگذارید تا بعد از ۲۴ ساعت به صورت نیمه خشک در بیاید. اگر تمایل دارید می‌توانید روی این ورقه‌ها مقداری شکر و دارچین بپاشید. این چیپس های خوشبو و سالم را در جیب کودکان بریزید. این چیپس‌های خوشمزه که منبع غنی فیبر و ملین هستند. یبوست اطفال را برطرف می‌کنند، حاوی سدیم، پتاسیم، کلسیم، ویتامین c و آهن هستند و در عین کم کالری بودن، نشاط آور نیز هست.

پودر یا چوب کدام بهتر است؟

وقتی گیاهان پودر می‌شوند، سطح تماسشان با هوا بیشتر می‌شود و مواد موثره فرار آنها از دست می‌رود. دارچین پودر شده هم نسبت به چوب دارچین خیلی زودتر مواد موثره فرار(عمدتا با اثر ضد میکروب، وتقویت هضم) خودش را از دست می‌دهد و کم اثر می‌شود.
علاوه بر این غیر از دارچین اصلی، چندین نوع گونه دیگر داریم که ممکن است به جای دارچین اصلی عرضه شوند. (عمدتا نوعی از دارچین به نام کاسیا هست که به جای دارچین فروخته می‌شود.)
کاسیا نسبت به دارچین معمولی دارای کومارین بسیار بسیار بالاتری است. این ماده سمیت کبدی دارد.
در پودرهای دارچین مشخص نیست که منبع تهیه پودر همان دارچین اصلی است یا کاسیا. لذا این احتمال وجود دارد که پودر عرضه شده دارای گونه کاسیا باشد که ارزانتر است و سمیت کبدی آن در افراد حساس، بیشتر است.
پس توجه داشته باشید که:
1) تا حد امکان پودر دارچین با منبع نامعلوم خریداری نکنید.
2) دارچین پودر شده (حتی نوع اصلی آن) را به مدت طولانی نگهداری نکنید چون اثرش کم می‌شود ماندگاری اثرات چوب دارچین پودر شده تا دو سال است.

چه کسانی نباید دارچین بخورند

شناخته شده‌ترین عارضه دارچین واکنش حساسیتی است. پس درکسانی که به دارچین حساسیت دارند و واکنش‌های تنفسی یا پوستی از خود نشان می‌دهند مصرف این گیاه توصیه نمی‌شود.
علاوه بر این چون مصرف اسانس دارچین به صورت خوراکی باعث تشدید ضربان قلب، تحریک تنفسی و بالا رفتن حرارت بدن می‌شود؛ در دوران بارداری هم محدودیت مصرف وجود دارد و بهتر است میزان مصرف آن از حد معمول مصرف به شکل چاشنی غذایی بیشتر نشود. بهتر است میزان مصرف در بارداری کمتر از نصف قاشق چای خوری پودر دارچین در روز باشد. مقادیر زیاد مصرف دارچین به شکل خوراکی ممکن است باعث سقط جنین هم بشود. پس در صورت بارداری از مصرف آن به عنوان دارو که بیش از حد معمول به‌عنوان چاشنی است، خودداری کنید.