افسردگی پس از زایمان، اندوه مادرانه را تجربه کرده اید؟

افسردگی پس از زایمان، اندوه مادرانه را تجربه کرده اید؟

در این ویدئو به این سوال پاسخ داده می‌شود که افسردگی پس از زایمان را چطور درمان کنیم؟

 

سوال : افسردگی پس از زایمان را چطور درمان کنیم؟

پاسخ : فردی که تازه زایمان کرده ممکن است تجربه افسردگی پس از زایمان را داشته باشد یعنی خوابش نامنظم شود، درست غذا نخورد، نتواند به خوبی از نوزاد نگهداری کند و … .
پروسه بارداری به خودی خود باعث تغییرات هورمونی در زنان میشود حالا اگر کسی سابقه افسردگی و اضطراب قبل از بارداری داشته باشد احتمال اینکه دچار افسردگی پس از زایمان شود بیشتر است.
درمان های دارویی و در کنار روان درمانی که غیر دارویی هستند به رفع مشکل کمک میکند.

برای آگاهی بیشتر از درمان افسردگی پس از زایمان به سراغ کلینیک مشاوره و روانشناختی مرهم رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به کلینیک مشاوره و روانشناختی مرهم یا دریافت نوبت از کلینیک مشاوره و روانشناختی مرهم کلیک کنید.

بر اساس آمار موجود، حدوداً تا ۸۰ درصد از تازه‌ مادران ممکن است اندوه مادرانه، یعنی شکلی از افسردگی را تجربه کنند که به فاصلهٔ کوتاهی بعد از زایمان شروع می‌شود و بیشتر از دو هفته طول نمی‌کشد اما مادرانی که علائمشان حدود شش هفته پس از زایمان شروع می‌شود ممکن است احتمال بیشتری برای افسردگی پس از زایمان داشته باشند. در این مطلب می‌توانید بیشتر با این موضوع آشنا شوید.

افسردگی بعد زایمان چه علائمی دارد؟

افسردگی پس از زایمان یک افسردگی بالینی کامل است که حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از تازه‌مادرها را مبتلا می‌کند. در صورت ابتلا به این افسردگی، شما اغلب در کنار علائم مشابه اندوه مادرانه، مثل در آستانهٔ گریه بودن و اضطراب، ممکن است اندوهگین و تحریک‌پذیر هم باشید. زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان می‌توانند اشتها یا توانایی خوابیدن را از دست بدهند و برخی از آنها حملات هراس دارند. تعداد کمی از زنان معتقدند که نمی‌توانند ‌به طور مناسب از فرزندشان مراقبت کنند. دیگران میل به خودکشی یا داشتن افکار منفی مغشوش دربارهٔ کودکشان را گزارش کرده‌اند.
متأسفانه، جامعهٔ پزشکی مدت‌ها افسردگی پس از زایمان را به شکلی نادرست عنوان می‌کرد و به خوبی تشخیص نمی‌داد. امروزه می‌دانیم که افسردگی پس از زایمان می‌تواند هر زنی را مبتلا کند، ‌خواه بلافاصله پس از تولد کودک و خواه ماه‌ها بعد از آن باشد.
گاهی، پزشکان نگرانی‌های تازه‌مادران را جدی نمی‌گیرند و علائم آن را به عنوان تغییرات هورمونی و مشکل در تطبیق با نقش مادری تلقی می‌کنند و اطرافیان مادر هم اعتراف کردن به داشتن این احساسات منفی دربارهٔ مادر بودن یا دربارهٔ کودکتان را دشوار می‌کند. مثلاً وقتی مادران احساساتی چون تردید، ترس یا خشم را بیان می‌کنند ممکن است خود و نزدیکانشان را بترسانند.

افسردگی پس از زایمان

چرا برخی زنان افسردگی بعد زایمان دارند و برخی ندارند؟

بیشتر کارشناسان توافق دارند که این افسردگی از ترکیب تأثیرات بیوشیمیایی، روانی-اجتماعی و محیطی ریشه می‌گیرد. اگرچه کارشناسان حدس می‌زنند که هورمون‌ها نقش بزرگی در افسردگی پس از زایمان بازی می‌کنند، اما ما این را هم می‌دانیم که پدرها و زنانی که کودکی را به فرزندی گرفته‌اند هم می‌توانند دچار افسردگی پس از زایمان شوند و این به ما می‌گوید که این عارضه فقط هورمونی نیست. بنابراین، آگاهی داشتن و آماده شدن خیلی قبل از زایمان مفید است. اما برخی زنان بیشتر از دیگران احتمال ابتلا به افسردگی پس از زایمان دارند:

  • شما یا کسی از اعضای خانواده‌تان سابقهٔ افسردگی یا دیگر مشکلات سلامت روان را دارید.
  • اگر در طول بارداری مستعد حمله‌های اضطراب شدید یا افسردگی بوده‌اید.
  • بارداری شما برنامه‌ریزی‌شده نبود و از اینکه فهمیدید باردار هستید ناراحت شدید.
  • همسرتان حمایتگر و پشتیبان نیست.
  • اخیراً از همسرتان جدا شده‌اید.
  • یک تغییر جدی در زندگی مثل یک تغییر شغلی بزرگ یا از دست دادن شغلتان را در حوالی زمان به دنیا آمدن کودک تجربه کردید.
  • عارضه‌ای مرتبط با زایمان داشتید.
  • در دورهٔ کودکی، در معرض ضربهٔ روانی و تروما بوده‌اید.
  • سوءفتار را تجربه کرده‌اید.
  • در یک خانوادهٔ ازهم پاشیده و دچار مشکل زندگی کرده‌اید.

با این وجود، به خاطر داشته باشید که این عوامل خطر، الزاماً افسردگی پس از زایمان را ایجاد نمی‌کنند. بسیاری از زنان ممکن است تعدادی از این موارد را داشته باشند و هرگز افسرده نشوند و برخی دیگر ممکن است تنها یک عامل خطر داشته باشند یا حتی هیچ‌کدام را نداشته باشند ولی باز هم به یک افسردگی جدی دچار شوند. پزشکان دقیقاً نمی‌دانند چرا افسردگی پس از زایمان یک زن را مبتلا می‌کند و دیگری را خیر، اما می‌دانند که این عوامل خطر، زنان را نسبت به آن آسیب‌پذیرتر می‌کند.

درمان افسردگی پس از زایمان

راهکار درمان افسردگی پس از زایمان چیست؟

ابتدا مهم است که تفاوت بین تغییرات عاطفی طبیعی پس از زایمان و نیاز به دریافت مراقبت‌های حرفه‌ای را بدانید. اگر زنی بداند که ریسک افسردگی پس از زایمان دارد می‌تواند اقدامات پیشگیرانه مثلاً پیوستن به یک شبکهٔ حمایتی آنلاین و افزایش منابع کمکی خود را از قبل از تولد کودکش شروع کند.
همچنین فقط احساستان نیست که نشان می‌دهد ممکن است مشکلی وجود داشته باشد، بلکه دفعات، شدت و طول احساسات شما هم تعیین‌کننده است. به عبارت دیگر، تازه‌مادران در طول ماه‌های اول پس از زایمانشان اغلب به طور دوره‌ای احساس غم و اضطراب می‌کنند. اما اگر شما تمام روز را گریه می‌کنید و شب‌ها بیدار می‌‌مانید و حملات هراس دارید، باید با پزشکتان تماس بگیرید.
علاوه بر صحبت کردن با پزشک، می‌توانید کارهایی برای بهبود روحیه‌ٔ خودتان انجام دهید. این ایده‌ها ممکن است ساده به نظر برسند اما اغلب در انتهای فهرست کارهایی هستند که یک تازه‌مادر ممکن است انجام دهد. به عنوان مثال، مهم است که نیازهای ابتدایی شما مثل استراحت کافی و تغذیهٔ خوب تأمین ‌شود، سعی کنید در کارهای خانه کمک بگیرید. همچنین صحبت کردن با تازه‌مادران دیگر که آنها هم فراز و نشیب‌های مادر بودن را تجربه می‌کنند می‌تواند مفید باشد.

آیا در صورت احساس افسردگی پس از زایمان، با پزشکم تماس بگیرم؟

اگر احساس می‌کنید نسبت به کودکتان خشونت یا پرخاشگری دارید یا اگر فکر می‌کنید ناتوان از مراقبت مسئولانه از کودکتان هستید، فوراً به پزشکتان اطلاع دهید یا به یک درمانگر مراجعه کنید.
یادتان هم باشد شما دیوانه نشده‌اید و هرگز هم مادر بدی نیستید، فقط افسردگی پس از زایمان یک بیماری واقعی است و درمان آن به راحتی و آسانی هم در دسترس است. مطمئن باشید به زودی حال شما دوباره خوب خواهد شد.

درمان افسردگی پس از زایمان، نیازمند چیست؟

درمان افسردگی پس از زایمان
افسردگی پس از زایمان ممکن است بین دو هفته تا یک سال طول بکشد و بیش از هر عاملی نوع رفتار و توجه اطرافیان در رفع یا تداوم این وضعیت نقش دارد، خانم‌هایی که سابقه ابتلا به بیماری افسردگی یا دیگر اختلالات روحی دارند لازم است درمان افسردگی پس از زایمان را جدی بگیرند.

درمان افسردگی پس از زایمان
 
اگر مادر بودن را تجربه نکرده‌اید احتمالا در اطرافیانتان مادرانی در دوره نقاهت پس از زایمان را دیده‌اید و از مشکلات روحی و جسمی این دوره تا حدودی باخبرید. 
علاوه بر مشکلات جسمی که مادران پس از زایمان دچارش می‌شوند و گاهی روند بهبود آن هم طولانی است، امکان دارد به افسردگی پس از زایمان هم دچار شوند که می‌تواند به خودی خود خوب شود، یا اینکه به درمان نیاز داشته باشد. 
روزها و هفته‌های پس از تولد فرزند به همان اندازه که می‌تواند شادی‌آفرین و هیجان‌انگیز باشد، می‌تواند توام با غم و غصه و افسردگی نیز باشد، احساس ناراحتی پس از تولد فرزند به قدری شایع است که بسیاری از افراد آن را تجربه می‌کنند، برای کسانی که به‌تازگی مادر شدن را تجربه کرده‌اند و کسانی که خود را دوست دارند، بسیار مهم است که علائم این نوع افسردگی را و در درمان افسردگی پس از زایمان، پیگیر باشند. 
دکتر “کامیابی” متخصص زنان و زایمان در این رابطه می‌گوید: هر خانمی که صاحب فرزند می‌شود ممکن است افسردگی بعد از زایمان را تجربه کند ولی عوامل معینی وجود دارند که خطر احتمال وقوع این وضعیت را بالا می‌برد.

علل افسردگی پس از زایمان

وی می‌افزاید: علت اصلی افسردگی پس از زایمان تغییرات ناگهانی هورمونی در بدن است، سابقه افسردگی یا سوءاستفاده جنسی، سابقه بیماری افسردگی یا عصبی در میان بستگان به‌ویژه در بستگان درجه یک، بی‌توجهی همسر به زن باردار و سن پایین مادران از عوامل بروز این افسردگی است، این امر یک بیماری نیست بلکه عارضه‌ای است که تنها چند روز طول می‌کشد و فقط باید درست مدیریت شود.
کامیابی ادامه می‌دهد: زایمان‌های سخت و یا زایمان به طریق سزارین، می‌تواند باعث آشکار شدن بسیاری از اختلالات روانی شود اما زایمان طبیعی، مادر را در برابر افسردگی بعد از زایمان محافظت می‌کند.
اما “زهره کیانی”، روانشناس نیز می‌گوید: افسردگی بعد از زایمان در زنان به حدی شایع است که بیش از‌٨٠ درصد آنها به نوعی این افسردگی را تجربه می‌کنند.
 
درمان افسردگی پس از زایمان، نیازمند چیست؟
 

زمان افسردگی پس از زایمان

به طور کلی می توان گفت که افسردگی پس از زایمان معمولا در ۴ تا ۶ هفته اول پس از زایمان اتفاق می افتد و بعید نیست که خود به خود بهتر شده و بهبود پیدا کند. علائم افسردگی بعد از زایمان ممکن است در چند هفته اول پس از زایمان شروع شود و گاهی اوقات این علائم حتی تا چند ماه پس از تولد نوزاد شروع نشود.

وی احساس غم و ناامیدی، خوابیدن بیش از حد یا بی‌خوابی، کاهش تمرکز و فراموشی و مشکل در به یاد آوردن مسائل و ناتوانی در تصمیم‌گیری، گریه کردن زیاد را از جمله علایم این نوع از افسردگی می‌داند و می‌گوید: بی‌اشتهایی زیاد، از دست دادن علاقه و اشتیاق به انجام امور منزل یا امور مربوط به خود، گوشه‌گیری و قطع ارتباط با دوستان و خویشاوندان و بروز مکرر سردرد و ناراحتی‌های فیزیکی از دیگر علایم افسردگی پس از زایمان است.

کم حوصلگی در بیماران افسرده

کیانی می‌گوید: بیماران مبتلا به افسردگی پس از زایمان بسیار کم‌حوصله هستند و افراد خانواده باید حال بیمار مبتلا به افسردگی را درک کرده و کمک کنند تا کم کم به شرایط عادی برگردد، این بیماران ممکن است تحمل شلوغی و مسافرت را نداشته باشند و یا کارهایی که برای دیگران خوشایند است برای آنها رنج‌آور باشد، افراد خانواده باید تا زمان تأثیر دارو‌ها و گذراندن دوره درمان، مطابق با میل بیمار رفتار کنند تا این شرایط سخت پشت سر گذاشته شود.
وی معتقد است: کمک کردن به مادران در این دوران بحرانی برای موفقیت در شیر دادن سبب می‌شود که ارتباط عاطفی قوی با کودکان خود پیدا کرده و احساس کنند که خودشان افراد توانمند و قابلی هستند و در مقابل کودکان آنان نیز احساس تنهایی نخواهند کرد، می‌توان گفت کودکان مادرانی که افسردگی دارند، رشد کمتری دارند ضمن اینکه بیشتر این کودکان نق می‌زنند و مشکلات عاطفی آنها بیشتر و کنار آمدن با آنها نیز سخت‌تر است.
 
درمان افسردگی پس از زایمان، نیازمند چیست؟
 

این روانشناس می‌گوید: افسردگی پس از زایمان ممکن است بین دو هفته تا یک سال طول بکشد و بیش از هر عاملی نوع رفتار و توجه اطرافیان در رفع یا تداوم این وضعیت نقش دارد، خانم‌هایی که سابقه ابتلا به بیماری افسردگی یا دیگر اختلالات روحی در خود یا اعضای خانواده دارند بیشتر در معرض ابتلا به این نوع افسردگی قرار دارند، علاوه بر این بارداری‌های بدون برنامه‌ریزی، وجود مشکل در روابط زناشویی، عدم حمایت عاطفی همسر، پایین بودن سن مادر، ایجاد تغییرات جدی در خانه و خانواده همزمان با تولد نوزاد مانند از دست دادن شغل هر کدام از پدر یا مادر که به همراه خود مشکلات اقتصادی به خانواده تحمیل می‌کند و بسیاری مشکلات از این دست می‌توانند عوامل مستعدکننده ابتلای مادر به افسردگی پس از زایمان باشند.

جنون پس از زایمان

این روانشناس ادامه می‌دهد: در صورت غفلت بیمار و به خصوص اطرافیان امکان دارد این اختلال تبدیل به جنون پس از زایمان شود که در این حالت حتی ممکن است نیاز به بستری شدن مادر در بیمارستان باشد چرا که افسردگی در این حالت ممکن است به صورت علائم جنون، میل به خودکشی یا به صورت زمینه بیماری دو قطبی در فرد ظهور کند در خیلی موارد نیز فرد نسبت به موقعیت خود احساس بدی دارد و احساس می‌کند توانایی مراقبت از نوزاد خود را ندارد و یا نسبت به فرزند خود احساس تنفر می‌کند.
در این موارد فرد حالت عصبی و پرخاشگر پیدا می‌کند و افکار منفی در او باعث بروز اعمال نا‌به‌هنجار می‌شود. وی همچنین در مورد نقش خانواده در کاهش افسردگی پس از زایمان می‌گوید: خانواده فرد افسرده و بخصوص همسر وی در کاهش افسردگی نقش مهمی ایفا می‌کنند که باید به محض مشاهده علائم آن و نامتعادل بودن حالت روحی فرد برای درمان آن به روانشناس مراجعه کنند و از آنجا که یکی از دلایل مهم افسردگی نگرانی شدید مادر از نگهداری فرزند خود است و احساس می‌کند از پس آن بر نمی‌آید خانواده فرد و بخصوص همسر وی باید او را از لحاظ نگهداری فرزندش مطمئن کنند.
کیانی می‌گوید: برای کنار آمدن با احساس غم ناشی از تولد فرزند، مادران باید سعی کنند کمک دیگران را در روزها و هفته‌های اول پس از وضع حمل پذیرا باشند و به خانواده و دوستان اجازه دهند که در کارهایی مثل خرید، انجام کارهای منزل یا بچه‌داری به آنها کمک کنند. بهتر است در زمان‌هایی از روز، شخص دیگری غذایی برای مادر تهیه یا از کودک مراقبت کند تا مادر بتواند اندکی بخوابد یا دوش بگیرد.

افسردگی پس از زایمان

افسردگی پس از زایمان و حمایت همسر

این روانشناس به خانم‌های افسرده پس از زایمان نیز توصیه می‌کند: اگر احساس می‌کنید که به گریه کردن نیاز دارید نباید جلوی اشک‌های خود را بگیرید، اما سعی نکنید روی افکار ناراحت‌کننده تمرکز کنید، اجازه دهید که این احساس گذرا، دوره خود را طی کند و سپری شود، اگر از نظر روحی دچار افسردگی شده‌اید، با پزشک خود مشورت کنید. این زمان، زمانی است که باید از یک شخص دیگر هم کمک بگیرید. 

این فرد می‌تواند والدین، دوستان یا یکی از اعضای خانواده باشد. در این میان، همسر مهم‌ترین نقش را می‌تواند ایفا کند، به عنوان یک مادر باید به اندازه کافی استراحت و غذاهای مغذی میل کنید. صحبت کردن با افرادی که به شما نزدیکند یا با کسانی که بتازگی مادر شده‌اند، می‌تواند در شما احساس حمایت شدن را به وجود آورد و به شما یادآوری کند که تنها نیستید. 

پیشگیری از خودکشی

  • برای پیشگیری از خودکشی در افسردگی بعد از زایمان این نکات را در نظر بگیرید:
  • اگر شخصی را می‌شناسید که پس از زایمان در معرض آسیب به خود، خودکشی یا صدمه زدن به شخص دیگری قرار دارد، با اورژانس تماس بگیرید.
  • تا رسیدن کمک‌های حرفه‌ای در کنار فرد باشید.
  • هر گونه سلاح، دارو یا سایر یا اشیائی را که خطر بالقوه دارند از نزدیکی این فرد بردارید. 
  • بدون قضاوت به حرف‌هایش گوش دهید.


افسردگی زایمان

افسردگی پس از زایمان و سبک زندگی

وی می گوید: نوع تغذیه مادر در دوران بارداری و پس از آن نقش قابل ملاحظه‌ای در پیشگیری از افسردگی پس از زایمان دارد، مصرف غذاهای حاوی اسیدهای چرب امگا 3 مانند غذاهای دریایی و گردو علاوه بر تقویت مغز، اعصاب و دستگاه گردش خون می‌تواند مانع بروز افسردگی پس از زایمان شود.
علاوه بر این رژیم غذایی حاوی انواع ویتامین‌ها، سبزیجات و میوه‌جات تازه هم در کاهش احتمال ابتلا به این عارضه بسیار موثر است، علاوه بر دقت در تغذیه، پیاده‌روی در هوای آزاد، برنامه ورزش منظم، حمایت عاطفی همسر، تنظیم خواب و استراحت کافی مادر و معاشرت بیشتر با دوستان و افراد فامیل در کاهش علایم این اختلال مفید است.
 
درمان افسردگی پس از زایمان، نیازمند چیست؟
 
افسردگی پس از زایمان هم مثل انواع دیگر افسردگی، باعث ایجاد ابری از احساسات و افکار منفی در اطراف فرد، در مورد دیدگاه او نسبت به خود، اطرافیان و شرایط و آینده‌اش می‌شود. به خاطر این افسردگی، زن ممکن است خود را تنها و بی‌ثمر فرض کند.
ممکن است شرایط را ناامیدکننده و خستگی‌آور تصور کند و همه چیزهای اطراف برایش غیرجذاب و ناامیدکننده و بی‌معنی باشد، بدانید که این‌ها قسمتی از افسردگی است، با درمان مناسب و حمایت بجا می‌توان این ابر ناامیدی را از بین برد، می‌توان به این مادر کمک کرد تا دوباره شادی و نشاط و امید خود را به دست آورد.
 

درمان افسردگی پس از زایمان، از نوع گیاهی

راه های بسیاری برای درمان اختلالات خلقی و اضطراب پس از زایمان وجود دارد، از جمله درمان فردی، گروه های حمایت کننده، داروها، درمان ضد افسردگی و تغذیه کردن نوزاد با شیر مادر، استراحت، طب سوزنی، تغذیه مناسب مادر، کمک در حفظ مسئولیت های خانگی، برقراری ارتباط با خانواده و دوستان و ورزش.
علاوه بر این، راه های درمانی برای کاهش خطرات و درمان افسردگی پس از زایمان می توان از گیاهان دارویی و مکمل ها برای مبارزه با این اختلالات استفاده کرد.

گیاهان

توجه داشته باشید که برای درمان گیاهی، در صورتی که در حال مصرف داروهای ضد افسردگی یا سایر داروهای تجویزی هم هستید، به منظور جلوگیری از تداخل مصرف داروهای گیاهی با این داروها، حتما با پزشک خود مشورت کنید. گیاه پنج انگشت Vitex  به تحریک تولید پروژسترون کمک می کند و چرخه هورمونی را متعادل می کند.
گیاه پنج انگشت Vitex  کمک می کند تا تولید پروژسترون تحریک شده و چرخه هورمونی تراز شده و استرس کاهش پیدا کند. متخصصان طب سنتی چینی درمان گیاهی را برای افسردگی پس از زایمان بسیار موثر می دانند.
 
درمان افسردگی پس از زایمان، نیازمند چیست؟

مکمل ها

  • مصرف اسیدهای چرب امگا ۳، در انواع مواد غذایی مانند ماهی باعث کاهش التهاب شده و در پیشگیری و درمان افسردگی موثرند. برای مصرف مکمل حتما به دوز مصرفی آن توجه کنید.
  • مصرف ویتامین D یا درمان با نور خورشید. 
  • مصرف کلسیم و منیزیم
  • مصرف اسید فولیک از طریق  مواد غذایی یا ویتامین
  • جوشانده گیاهانی مانند مریم گلی و مرکبات باعث افزایش روحیه می شود، بنابراین استفاده از این اسانس ها در روغن ها با ماساژ و حمام بسیار تاثیرگذار است.
  • شما همچنین می توانید چند قطره از این اسانس های گیاهی و روغن ها را روی دستمال کاغذی چکانده و درون بالش خود قرار دهید.

نتیجه‌گیری درباره افسردگی پس از زایمان

  • برخی از زن‌ها پس از زایمان، افسردگی پس از زایمان را تجربه می‌کنند، این مشکل اگر درمان نشود حتی می‌تواند به جنون پس از زایمان منجر شود.
  • خوب است خانمی که زایمان کرده، به قدر کافی مورد حمایت قرار بگیرد تا بتواند بر افسردگی پس از زایمان غلبه کند.
  • مصرف اسیدهای چرب امگا 3 مانند غذاهای دریایی و گردو هم می‌تواند در پیشگیری از آن موثر باشد.
  • انجام ورزش منظم و داشتن خواب کافی هم اهمیت خاصی دارد.

درمان افسردگی پس از زایمان، نیازمند چیست؟