سردرد در بارداری؛ دلیل آن چیست؟
بهتر است بدانید سردرد در بارداری یکی از شکایتهای شایع این دوران؛ به خصوص در سه ماهه اول است، معمولا به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون ایجاد میشود و جای نگرانی ندارد. بروز سردرد در بارداری میتواند با عوامل زیر ارتباط داشته باشد:
- استرس
- خستگی و استراحت ناکافی وگاهی حتی خواب زیاد
- قرار گرفتن نامناسب سر و گردن حین خواب، مطالعه و هرگونه فعالیت دیگر
- برخی مشکلات گوارشی از جمله یبوست یا مصرف برخی مواد غذایی
- ضعف و بروز کم خونی
در هر حال بهترین راه همیشه پیشگیری و به کار بردن روشهایی است که از بروز سردرد جلوگیری میکند.
سردردهای خطرناک دوران بارداری
اگر سردرد در بارداری باعلائم زیرهمراه باشد، نیاز به پیگیری بیشتر و مراجعه به پزشک دارد:
- سردرد بی سابقه، شدید و ناگهانی
- بروز سردرد همراه با تب و کاهش هوشیاری
- سردردی که شما را از خواب بیدار میکند
- سردرد شدید و مداوم
همراهی سردرد شدید با بعضی علائم مانند افزایش وزن غیرطبیعی، سرگیجه یا تاری دید، وزوزگوش، ورم شدید و غیرعادی دست و پا، افزایش فشار خون بالاتر از 9/14، درد در قسمت راست و بالای شکم، تهوع و استفراغ شدید به خصوص در 3 ماهه دوم و سوم بارداری، میتواند نشانه مسمومیت بارداری باشد و باید سریع به پزشکتان مراجعه کنید.
روشهای کاهش حملات سردرد در بارداری
1. با به کاربردن تکنیکهای ریلکسیشن و دوری از عوامل استرسزا، آرامش خود را بالا ببرید.
2. به کار بردن تدابیر تقویت مغز و سیستم عصبی، نقش موثری در کاهش حملات دارد. از جمله این تدابیر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- استفاده بیشتر از ترکیبات مقوی مغز و دستگاه گوارش از جمله آب سیب و به، تاس کباب به و سیب، خورشت به آلو، کباب چنجه، فرنی بادام، شیربرنج، فالوده سیب و شیره انگور در وعدههای غذایی
- قرار دادن موم زنبور عسل به اندازه یک گردو زیر زبان و رفتن به حالت سجده به مدت 10 دقیقه (در این مدت آب دهان ، قورت داده نشود) علاوه بر تقویت مغز و کاهش حملات سردرد، میتواند یک تکنیک آرامش بخش در حملات سردرد نیز باشد.
- روزی 3 بار تنفس طبی (دم عمیق و مکث 5 شماره و بازدم عمیق و طولانیتر) انجام دهید. حداقل 3دفعه در طی روز و در هر دفعه 10 بار. این کار با افزایش سطح اکسیژن مغز اثر خوبی در تقویت مغز، پیشگیری و تسکین سردرد بارداری دارد.
- رایحه درمانی یا آروماتراپی با عطرهای خوشایند از جمله قرار دادن سیب و به، به صورت رنده شده بالای سر و بو کردن آنها یا قرار دادن گلاب یا گل مریم در محل خواب، نقش موثری در بهبود کیفیت خواب و تقویت مغز دارد.
3. رعایت تدابیر صحیح غذا خوردن و تقویت هضم، نقش مهمی در پیشگیری از انواع سردرد دارد. در مواردی که فرد ارتباط مستقیمی بین بروز سردرد با وضعیت تغذیه، گرسنگی و سایر علائم گوارشی احساس میکند یا سردرد صبحگاهی دارد این ارتباط مشخصتر است. این تدابیر پیشگیری کننده عبارتند از خوب جویدن غذا، پرهیز از در هم خوری، خوردن غذا در وعدههای منظم، پرهیز از به تاخیر انداختن غذا در زمان گرسنگی، پرهیز از پرخوری، خودداری از خوردن آب، مایعات، میوه و سایر تنقلات یک ساعت قبل تا دوساعت بعد غذا.
- خوردن ترکیباتی از جمله رب به و سیب یا عسل بعد از غذا نقش موثری در تقویت هضم دارند.
- با اصلاح وضعیت اجابت مزاج و رفع یبوست هم میتوانید به پیشگیری از سردرد کمک کنید. پیادهروی در بارداری و استفاده از ترکیباتی از جمله گلقند، میوه تمبر هندی، آلو، انجیر و مصرف روغن زیتون نقش موثری در جلوگیری از ایجاد یبوست و به دنبال آن سردرد بارداری دارد.
4. از مصرف ترشیجات یا مواد نفاخ مانند حبوبات، تره، سیر و پیاز خام، تربچه، پیازچه، کلم، کرفس و مصرف گردوی زیاد خودداری کنید.
5. از مصرف خوراکیهایی مانند شکلات، ماست، پنیرهای مانده، بادام زمینی، نانهایی با خمیر ترش، گوشتهای کنسروشده و خامه ترش که محرک سردرد میگرنی هستند، پرهیز کنید.
6. از خوابیدن زیاد و همچنین بیداری تا نیمه شب و خواب در طول روز به ویژه عصرها و خواب بلافاصله بعد از غذا خودداری کنید.
7. لازم است وضعیت بدنتان در زمان نشستن، مطالعه و حین انجام کارهای خانه با استفاده از صندلی مناسب و در صورت لزوم بالش طبی در موارد گردن درد، اصلاح کنید.
سردرد در بارداری و تعیین جنسیت
یکی از باورهای اشتباهی که درباره سردرد در بارداری وجود دارد، تاثیر آن بر روی تعیین جنسیت جنین است. بعضی مادرها اعتقاد دارند بروز سردرد در بارداری نشان دهنده پسر بودن جنین است؛ در حالی که این باور اشتباه است و سردرد ربطی به جنسیت جنین ندارد.
درمان سردرد بارداری با طب ایرانی
- مصرف یک لیوان دمنوش چای همراه با کمی دارچین (مراقب باشید سراغ دمنوشهای مضر بارداری نروید.)
- نوشیدن شربت گلاب همراه با عرق بیدمشک
- دمنوش مرزه به میزان 1 قاشق مرباخوری با 5/1 قاشق چایخوری شکر
- ماساژ ریلکسیشن عضلات گردن و آزاد کردن نقاط درد(برای ماساژ بارداری از همسرتان کمک بگیرید.)
- انجام تنفس طبی یا قرار دادن عسل مومدار زیر زبان
- فشار دادن برخی نقاط که در طب سوزنی برای بهبود سردرد بارداری استفاده میشوند؛ از جمله فرورفتگی پس سر دردو طرف، گوشه خارجی ابرو در محل شقیقه (میتوان همزمان از عصاره نعناع هم در ماساژ استفاده کرد)، دو انگشت بالای هر دو ابرو به صورت همزمان، وسط دو ابرو، محل رویش مو در جلو و وسط سر و چهار انگشت بالاتر در خط وسط.
