مقعد آن قسمت از دستگاه روده است که از کانال عضلانی لگن و اسفنکترهای مقعدی عبور میکند. در این مقاله به چهار اختلال مقعدی رایج اشاره و درباره درمان بیماری های نشیمنگاه صحبت میکنیم.
مقعد آن قسمت از دستگاه روده است که از کانال عضلانی لگن و اسفنکترهای مقعدی عبور میکند و مدفوع از طریق آن از بدن خارج میشود.
در بزرگسالان طول مقعد 4 تا 5 سانتیمتر است. نیمه پایینی کانال مقعدی دارای انتهای عصبی حساس است.
رگهای خونی در زیر پوشش آن و در قسمت میانی آن غدد کوچک و مقعدی زیادی وجود دارد.
این مقاله چهار اختلال را که باعث بیماری های نشیمنگاه و درد و تحریک مقعدی میشوند، توصیف میکند:
بیماری های نشیمنگاه
در ادامه، رایجترین بیماریهای نشیمنگاه را نام میبریم:
شقاق مقعدی
شقاق مقعدی که شکاف آنورکتال نیز نامیده میشود، شکاف یا پارگی خطی در پوشش (آنودرم) کانال تحتانی مقعد است.
بیشتر شقاقهای مقعدی، زمانی اتفاق میافتد که مدفوع سخت، دهانه مقعد را بیش از حد کشیده و آنودرم ظریف را پاره کند.
کمتر پیش میآید که شقاقهای مقعدی به دلیل اسهال طولانیمدت، بیماری التهابی روده یا بیماریهای مقاربتی مربوط به ناحیه آنورکتال ایجاد شود.
شقاق حاد (کوتاهمدت) معمولا سطحی و کمعمق است، اما شقاقهای مقعد مزمن (طولانیمدت) ممکن است از طریق آنودرم به عمق بیشتری گسترش یابد تا سطح عضله زیرین را درگیر کند.
آبسه مقعدی
آبسه مقعدی، مجموعه متورم و دردناک چرک در مجاورت مقعد است.
بیشتر آبسههای مقعدی به دلایل نامشخصی و خود به خود به وجود میآیند و به سایر مشکلات سلامتی مربوط نیستند.
منشا آنها یک غده مقعدی کوچک است که بزرگ میشود و محلی برای ایجاد عفونت در زیر پوست ایجاد میکند.
در ایالات متحده، بیش از نیمی از آبسههای مقعدی در بزرگسالان بین 20 تا 40 سالگی رخ میدهد و مردان بیشتر از زنان به این بیماری مبتلا میشوند.
بیشتر آبسههای مقعدی در نزدیکی دهانه مقعد قرار دارند، اما به ندرت میتوانند در عمق یا بالاتر در کانال مقعد، نزدیک به روده پایین یا اندامهای لگن ایجاد شوند.
فیستول مقعدی
فیستول مقعدی، یک مجرای غیر طبیعی است که در اثر باقی ماندن و طولانی شدن آبسه مقعد ایجاد میشود.
گاهی اوقات باز شدن فیستول در سطح پوست به طور مداوم چرک یا مایعات خونی را تخلیه میکند.
در موارد دیگر، دهانه فیستول به طور موقت بسته و باعث میشود که آبسه مقعدی قدیمی دوباره دردناک شود.
بواسیر
هموروئید یا بواسیر به طور معمول درد ایجاد نمیکند. با این وجود، گاهی عروق خونی در یک بواسیر کوچک در لبه دهانه مقعد میتوانند لخته شوند (ترومبوز).
این مشکل ممکن است به خاطر یک دوره یبوست، یا اسهال ایجاد شود.
وقتی ترومبوز اتفاق میافتد، بواسیر خارجی متورم، سخت و دردناک میشود که گاهی اوقات همراه با ترشحات خونی است.
علائم بیماری های نشیمنگاه
اگر چه هر چهار اختلال مقعدی، نوعی ناراحتی یا درد مقعدی ایجاد میکند، اما بسته به مشکل خاص مقعدی، از یکدیگر متفاوت است.
علائم شقاق مقعدی
در شقاق مقعدی، علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
درد در ناحیه مقعد که اغلب به صورت تیز، یا سوزاننده توصیف میشود و معمولا در اثر اجابت مزاج به وجود میآید.
خونریزی خفیف مقعدی که در آن به طور معمول، مقدار کمی خون قرمز روشن ایجاد میشود.
علائم آبسه مقعدی
در آبسه مقعدی، علائم عبارتند از:
یک توده یا تورم سفت و حساس در ناحیه مقعد یا اطراف آن به وجود میآید که ممکن است بزرگ شود.
گاهی اوقات، بیمار تب و لرز و هم دارد.
علائم فیستول مقعدی
در فیستول مقعدی، علائم و نشانهها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
درد خفیف در اطراف مقعد
تخلیه مداوم خون، چرک یا مخاط بدبو از ناحیه مقعد.
علائم بواسیر
در ترومبوز بواسیر خارجی، علائم و نشانهها عبارتند از:
تورم سفت و معمولا دردناک در دهانه مقعد
اگر سطح بواسیر شکسته شود، گاهی اوقات ترشحات خونی مشاهده میشود.
تشخیص بیماری های نشیمنگاهی
هنگامی که علائم خود را توصیف کردید، پزشک در مورد سابقه پزشکی و سبک زندگی شما سئوالاتی را میپرسد که به شما در ارزیابی مشکل مقعدی کمک میکند.
بسته به علائم شما پزشک ممکن است در مورد موارد زیر سئوال بپرسد:
عادات رودهای شما، خصوصا هر گونه سابقه یبوست.
سابقه پزشکی شما، شامل هر گونه سابقه اختلالات خونریزی مقعدی، بیماری التهابی روده، بیماریهای مقاربتی، یا پرتودرمانی برای سرطان.
استفاده از داروهای تجویزی یا بدون نسخه که ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد.
سابقه مقاربت مقعدی یا هر گونه آسیب مقعدی
در مرحله بعدی، پزشک معاینه جسمی شکم و سپس معاینه خارجی ناحیه مقعد و معاینه رکتال را انجام میدهد.
معمولا پزشک آندوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی را نیز انجام میدهد.
درمان بیماری های نشیمنگاهی
یک پزشک باید چهار اختلال مقعدی را که در این مقاله شرح داده شد، تشخیص دهد.
پس از تشخیص، بسته به نوع اختلال، درمان شما ممکن است شامل جراحی باشد یا نباشد.
در صورت لزوم جراحی، پزشک از هر نوع بیحسی برای جلوگیری از احساس درد در ناحیه مقعد استفاده خواهد کرد.
درمان شقاق مقعدی
برای شقاق حاد، پزشک ممکن است توصیههایی برای رفع یبوست به شما ارائه بدهد. همچنین ممکن است به شما بگوید که یک پماد دارویی روی شقاق بزنید و ناحیه مقعدی را 10 تا 15 دقیقه در روز در آب گرم قرار دهید.
برای شقاقهای مزمن، در بیش از 90درصد موارد، جراحی میتواند مشکل را برطرف کند.
درمان آبسه مقعدی
برای تخلیه چرک باید آبسه مقعدی توسط پزشک باز یا به آن نیشتر زده شود. این کار معمولا به صورت سرپایی قابل انجام است، بهخصوص اگر جوان و به طور کلی سالم باشید و آبسه شما نزدیک به دهانه مقعد باشد.
درمان فیستول مقعدی
برای از بین بردن مسیر فیستول، جراحی موثرترین روش درمانی است.
پزشک شما کانال آلوده را باز کرده و باقیمانده آبسه مقعد قدیمی را از بین میبرد.
زخم، باز میماند تا از پایین به بالا التیام یابد.
اگر فیستول با بیماری کرون همراه باشد، درمان با داروهای ضد التهاب همراه با آنتیبیوتیک انجام میشود.
درمان بواسیر خارجی
معمولا این مشکل، خود به خودی از بین میرود. این روند را میتوان با مصرف مکمل فیبر برای نرم شدن مدفوع و همچنین با قرار دادن مقعد در آب گرم تسریع کرد.
اگر بواسیر به طرز غیرمعمولی دردناک باشد، ممکن است پزشک تحت بیحسی موضعی یک جراحی محدود برای از بین بردن بواسیر لخته شده، انجام دهد.
چه موقع باید با متخصص بیماری های نشیمنگاه تماس بگیرید؟
هر زمان خونریزی مقعدی یا ترشحات خونی از مقعد دارید، سریعا با متخصص بیماری های نشیمنگاه تماس بگیرید.
حتی اگر در گذشته به دلیل شقاق تحت درمان قرار گرفتهاید، باز هم با پزشکتان ملاقات داشته باشید تا به مشکلتان رسیدگی کند. این کار به ویژه اگر بیش از 40 سال دارید، بیشتر صدق میکند.
چون در این سن، خطر خونریزی مقعدی به خاطر سرطان روده بزرگ و سایر بیماریهای گوارشی افزایش مییابد.
همچنین اگر مشکلات زیر را دارید، با پزشک خود تماس بگیرید:
درد شدید در ناحیه مقعد.
یک توده حساس یا متورم نزدیک به مقعد، همراه با تب یا بدون آن.
چرک یا ترشحات بدبو از مقعد.
ناراحتی یا گرفتگی در ناحیه مقعد که باعث اختلال در حرکات روده میشود.
برای درمان بیماری های نشیمنگاه میتوانید با پزشکان متخصص کلینیک بیا نی نی هم تماس بگیرید.
