سندرم کوشینگ زمانی رخ میدهد که بدن شما به مرور زمان مقدار زیادی هورمون کورتیزول داشته باشد. اما علائم سندروم کوشینگ چیست؟
پیش از هر چیز لازم است بدانید مقدار زیاد کورتیزول میتواند ناشی از مصرف داروهای کورتیکواستروئید خوراکی باشد، شاید هم بدن شما بیش از حد کورتیزول تولید میکند.
کورتیزول بیش از حد میتواند برخی از علائم بارز سندرم کوشینگ را ایجاد کند که قوز چربی بین شانهها، استرچمارکهای صورتی یا بنفش روی پوست شما برخی از آنها به شمار میرود.
سندرم کوشینگ همچنین میتواند منجر به فشار خون بالا، از دست دادن استخوان و گاهی اوقات دیابت نوع 2 شود.
درمان سندرم کوشینگ میتواند سطح کورتیزول بدن شما را به حالت عادی برگرداند و علائم شما را بهبود بخشد. هر چه درمان زودتر شروع شود، شانس شما برای بهبودی بیشتر است.
در این مقاله میخوانید:
- علائم سندروم کوشینگ
- علائم و نشانههای رایج سندرم کوشینگ
- علائم و نشانههایی که زنان مبتلا به سندرم کوشینگ ممکن است تجربه کنند
- علائم سندروم کوشینگ در آقایان
- زمان مراجعه به پزشک
- علل سندروم کوشینگ
- عوارض سندروم کوشینگ
- پیشگیری از سندرم کوشینگ
علائم سندروم کوشینگ
علائم و نشانههای سندرم کوشینگ بسته به میزان اضافی کورتیزول میتواند متفاوت باشد.
علائم و نشانههای رایج سندرم کوشینگ
علائم رایج این بیماری عبارتند از:
- افزایش وزن و رسوب بافت چربی بهویژه در قسمت میانی و قسمت فوقانی کمر، در صورت و بین شانهها (قوز بوفالو)
- استرچمارکهای صورتی (بنفش) روی پوست شکم، ران، سینه و بازوها
- پوست نازک و شکننده که به راحتی کبود میشود
- بهبود آهسته بریدگیها، جای گزش حشرات و عفونتها
- آکنه
علائم و نشانههایی که زنان مبتلا به سندرم کوشینگ ممکن است تجربه کنند
علائم سندروم کوشینگ در زنان عبارتند از:
- موهای ضخیمتر یا قابل مشاهده بدن و صورت (هیرسوتیسم)
- قاعدگیهای نامنظم یا عدم وجود قاعدگی
علائم سندروم کوشینگ در آقایان
علائم سندروم کوشینگ در آقایان عبارتند از:
- کاهش میل جنسی
- کاهش باروری
- اختلال در نعوظ
- خستگی شدید
- ضعف عضلانی
- افسردگی، اضطراب و تحریکپذیری
- از دست دادن کنترل عاطفی
- مشکلات شناختی
- فشار خون جدید یا فشار خونی که بدتر شده
- سردرد
- عفونت
- تیره شدن پوست
- از دست دادن استخوان که منجر به شکستگی در طول زمان میشود
- اختلال در رشد در کودکان
زمان مراجعه به پزشک
اگر علائمی دارید که نشاندهنده سندرم کوشینگ است، با پزشک خود تماس بگیرید، بهویژه اگر از داروهای کورتیکواستروئیدی برای درمان بیماریهایی مانند آسم، آرتریت یا بیماری التهابی روده استفاده میکنید.
علل سندروم کوشینگ
هورمون کورتیزول بیش از حد در بدن شما باعث سندرم کوشینگ میشود. کورتیزول که در غدد فوق کلیوی تولید میشود، نقشهای مختلفی را در بدن بر عهده دارد.
مثلا کورتیزول به تنظیم فشار خون شما کمک میکند، التهاب را کاهش میدهد و باعث میشود قلب و عروق خونی به طور عادی کار کنند.
کورتیزول به بدن در پاسخ به استرس کمک میکند. همچنین نحوه تبدیل پروتئینها، کربوهیدراتها و چربیهای رژیم غذایی به انرژی در بدن را تنظیم میکند.
نقش داروهای کورتیکواستروئیدی (سندرم کوشینگ برونزا)
سندرم کوشینگ میتواند از مصرف داروهای خوراکی کورتیکواستروئید مانند پردنیزولون در دوزهای بالا در طول زمان ایجاد شود.
کورتیکواستروئیدهای خوراکی ممکن است برای درمان بیماریهای التهابی مانند آرتریتروماتوئید، لوپوس و آسم ضروری باشند.
ممکن است سندرم کوشینگ از کورتیکواستروئیدهای تزریقی هم ایجاد شود مثلا تزریق مکرر برای درد مفاصل و کمردرد.
داروهای استروئیدی استنشاقی برای آسم و کرمهای استروئیدی پوست که برای اختلالات پوستی مانند اگزما مورد استفاده قرار میگیرند کمتر از کورتیکواستروئیدهای خوراکی باعث ایجاد سندرم کوشینگ میشوند. اما در برخی افراد، این داروها ممکن است باعث سندرم کوشینگ شوند، بهویژه اگر در دوزهای بالا مصرف شوند.
- تولید بیش از حد کورتیزول در بدن شما (سندرم کوشینگ درونزا)
این بیماری میتواند به دلیل تولید بیش از حد کورتیزول یا هورمون آدرنال کورتیکوتروپیک در بدن شما باشد.
در این صورت سندرم کوشینگ ممکن است مربوط به موارد زیر باشد: - تومور غده هیپوفیز (آدنوم هیپوفیز)
تومور غیر سرطانی (خوشخیم) غده هیپوفیز، واقع در قاعده مغز، مقدار زیادی ACTH تولید و به نوبه خود غدد فوق کلیوی را تحریک میکند تا کورتیزول بیشتری بسازد.
این بیماری بیشتر در زنان رخ میدهد و شایعترین شکل سندرم کوشینگ درونزا است. - تومور ترشح کننده ACTH
توموری که در اندامی ایجاد میشود که به طور معمول ACTH تولید نمیکند، شروع به ترشح بیش از حد این هورمون میکند. این اتفاق به ندرت پیش میآید.
این تومورها که میتوانند غیر سرطانی (خوشخیم) یا سرطانی (بدخیم) باشند، معمولا در ریهها، پانکراس، تیروئید یا غده تیموس یافت میشوند. - بیماری اولیه غده آدرنال
اختلالات غدد فوق کلیوی میتواند باعث تولید بیش از حد کورتیزول در آنها شود. شایعترین آن تومور غیر سرطانی قشر آدرنال است که آدنوم آدرنال نامیده میشود، اما تنها بخش کوچکی از آدنومها کورتیزول زیادی تولید میکنند.
تومورهای سرطانی قشر آدرنال، نادر هستند، اما میتوانند باعث سندرم کوشینگ شوند. گاهی اوقات، بزرگ شدن خوشخیم غده فوق کلیوی میتواند منجر به سندرم کوشینگ شود. - سندرم کوشینگ ارثی
افراد به ندرت سندروم کوشینگ را به ارث میبرند.
عوارض سندروم کوشینگ
عوارض سندرم کوشینگ که درمان نشده باشد، شامل موارد زیر است:
- از دست دادن استخوان (پوکی استخوان) که میتواند منجر به شکستگی غیرمعمول استخوان مانند شکستگی دنده و شکستگی استخوان در پا شود.
- فشار خون بالا
- دیابت نوع 2
- عفونتهای مکرر یا غیر معمول
- از دست دادن توده و قدرت عضلانی
پیشگیری از سندرم کوشینگ
- با مشاهده ورم غیرطبیعی در صورت یا گردن، رشد زیاد موهای صورت (در خانمها) و اختلال عملکرد جنسی (در مردان)، فورا به پزشک مراجعه کنید.
- مصرف نمک را کاهش دهید.
- به متخصص غدد مراجعه کنید تا میزان کورتیزول خون شما را آزمایش ی کند.
- به صورت طور مکرر معاینات چشمپزشکی انجام دهید. آبمروارید یکی از علائم سندرم کوشینگ است.
خلاصه
هورمون کورتیزول بیش از حد در بدن شما باعث سندرم کوشینگ میشود. از دست دادن استخوان، فشار خون بالا، دیابت نوع 2 و از دست دادن توده و قدرت عضلانی، از عوارض سندروم کوشینگ هستند. بنابراین لازم است با مشاهده ورم غیرطبیعی در صورت یا گردن، رشد زیاد موهای صورت (در خانمها) و اختلال عملکرد جنسی (در مردان)، فورا به پزشک مراجعه کنید.
