برچسب: رشد جنین

سوال : چند سونوگرافی در دوران بارداری ضرورت دارد؟

پاسخ : در سونوگرافی از امواج صوتی با فرکانس بالا جهت ایجاد تصاویری دقیق از اندام‌های داخلی (شکم و حفره‌ی لگن، همچنین مشخص شدن وضعیت رشد جنین و جفت) استفاده می‌شود‌. همچنین در دوران بارداری سونوگرافی به دلایل گوناگون و در زمان های مختلف انجام می شود.بنابراین یکی از الزامات مراقبت های انجام شده دردوران بارداری انجام سونوگرافی است.

برای آگاهی بیشتر از سونوگرافی‌های ضروری در بارداری به سراغ کلینیک رادیولوژی و سونوگرافی به بخش رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به کلینیک رادیولوژی و سونوگرافی به بخش یا دریافت نوبت از کلینیک رادیولوژی و سونوگرافی به بخش کلیک کنید.

سونوگرافی در این دوران به دو دسته تقسیم می شود

1. سونوگرافی‌های معمول که هر زن بارداری انجام می دهد
2. سونوگرافی‌‌های تشخیصی و تکمیلی که در صورت لزوم

سونوگرافی‌های معمول در طول بارداری

• سونوگرافی ترانس واژینال (در این روش پروبی وارد واژن می‌کنند که به راحتی بررسی رحم، تخمدان‌ها، دهانه‌ی رحم و واژن صورت می گیرد): اولین سونوگرافی انجام شده در اوایل دوران بارداری است که معمولاً دو یا سه هفته بعد از عقب افتادن عادت ماهانه با هدف تشخیص ساک حاملگی، حاملگی خارج از رحم یا حاملگی مولار انجام می‌شود.
  در اویل بارداری به دلیل ارئه تصویر کلی در سونوگرافی شکمی نمی‌توان از این نوع سونوگرفی استفاده کرد و سونوگرافی ترانس واژینال تصویر بهتری را ارائه می‌کند.
  از سویی دیگر در سونوگرافی شکمی مثانه باید پر باشد تا ساختار لگن با وضوح بالا مشاهده شود.
• سونوگرافی nt بین هفته‌ها‌ی ۱۱ تا ۱۳ بارداری و به عنوان جزئی از غربالگری‌های سه ماهۀ اول انجام می گیرد. در این سونوگرافی میزان مایع پشت گردن جنین و ضخامت آن بررسی می شود و احتمال ابتلا به اختلالات کروموزومی در نتیجه این سونوگرافی مشخص می شود هم‌چنین میزان رشد جنین، ضربان قلب و ساختار مغز بررسی می‌شود.
  در این سونوگرافی بهتر است مثانه پر باشد تا تصویر واضح‌تری در اختیار سونوگرافیست قرار دهد.
• سونوگرافی آنومالی یا آناتومی اسکن: بین هفته‌های ۱۶ تا ۱۸ صورت می پذیرد. جنین به دقت برای یافتن هر نوع نقص ساختاری و مشکلات رشد (در این روش حفره‌های قلب، کلیه‌ها، مثانه، شکم، مغز، نخاع و اندام‌های جنسی ) بررسی می‌شود همچنین امکان تعیین جنسیت جنین نیز امکان‌پذیر است. همچنین اندام‌های بدن جنین اندازه‌گیری شده تا مطمئن شوند، جنین با توجه به سن بارداری رشد کرده است.
  البته در مواردی ممکن است جنسیت زودتر تشخیص داده شود، اما درصد خطا بالا بوده و در این سونوگرافی با اطمینان کامل می‌توان پی به جنسیت جنین برد.
• بعد از هفتۀ ۲۸ بارداری آخرین سونوگرافی برای بررسی میزان رشد جنین و وزن او به نسبت سن جنین انجام می‌شود
  در سونوگرافی‌های عادی انجام شده یا سایر آزمایش‌ها ، بعضی اوقات مواردی دیده می شود که نیازمند بررسی بیشتری است تا نسبت به نبود هر گونه مشکل اطمینان حاصل شود که پزشک ممکن است سونوگرافی با کاربردهای تشخیصی را تجویز کند

انواع سونوگرافی‌های تشخیصی در دوران بارداری کدامند؟

• سونوگرافی داپلر جریان خون : چنانچه مشکلی در قلب یا جریان خون نوزاد مشاهده شود پزشک برای بررسی دقیق‌تر و تشخیص مشکل، سونوگرافی داپلر تجویز کند. جریان خون جنین در سونوگرافی داپلر با دقت بررسی شده و هر نوع مشکل قلبی و عروقی در جنین تشخیص داده می شود همچنین مواردی مثل رشد غیرطبیعی جنین ،چندقلویی، ، بررسی عملکرد جفت، تولید آنتی‌بادی RH منفی در خون مادر و… درخواست این نوع سونوگرافی داده شود.با اندازه گیری محیط دور سر جنین و طول استخوان فمور سن جنین تعیین می شود
• سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی : سونوگرافی سه بعدی، تصویری سه بعدی از جنین را فراهم می‌کند. اما سونوگرافی چهاربعدی تصویر بیشتری را ارائه می‌دهد به طوری که خمیازه ،کشش بدن، ضربان قلب و … قابل مشاهده می‌باشند و حتی می‌توانید چهره‌‌ی جنین خود را برای اولین بار ببینید
  لازم به ذکر است که تصویر چهار بعدی بسیار واضح است به این صورت که یک فیلم با کنار هم قرار دادن عکس‌ها ،از حرکات جنین ارائه می شود. این موارد تنها بخشی از چیزهایی است که در سونوگرافی چهار بعدی می‌توانید ببینید
  این نوع سونوگرافی جزئیات بیشتری را از زوایای مختلف نشان می‌دهد،به پزشکان در تشخیص‌ها و تصمیم گیری ها کمک شایانی می‌کند.
  این سونوگرافی همانند سونوگرافی معمولی امن است. با این حال، انجام آنها صرفاً برای داشتن عکس یا فیلمی از جنین توصیه نمی‌شود.

سوال : عوامل موثر بر وزن جنین چیست؟

پاسخ : در هفته ۳۶ بارداری، وزن متوسط جنین در حدود 4/2 کیلوگرم است، یعنی چنانچه جنین در هفته های پایان حاملگی حدود ۲۰۰ گرم (یا کمی بیشتر) افزایش وزن داشته باشد، حداقل وزن او هنگام تولد حدود ۳ کیلوگرم خواهد بود.اختلال های رشد جنین به مشکلات و بیماری هایی گفته می شود که در طی 9 ماهه بارداری به علل مختلفی از جمله مشکلات مربوط به مادر، جنین، جفت و رحم ایجاد می شوند. در این اختلال نوزاد هنگام تولد دچار مشکلات مختلفی مانند کمبود وزن و کوچکی جثه می شود. خوش بختانه با انجام سونوگرافی و بررسی وزن مادر و بچه میتوان از وجود اختلال های رشد جنین آگاه گردید ولی باید در زمان حاملگی زیر نظر متخصص باشید تا در صورت احتیاج با انجام زایمان زودرس و یا استراحت مطلق از افزایش مشکلات بکاهید.

برای آگاهی بیشتر از عوامل موثر بر وزن جنین به سراغ سونوگرافی و رادیولوژی آوا رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی و رادیولوژی آوا یا دریافت نوبت از سونوگرافی و رادیولوژی آوا کلیک کنید.

مراحل رشد جنین

کودکانی که با تأخیر در رشد متولد شده اند در معرض خطر ابتلا به چندین عارضه هستند، از جمله :

• سطح کم اکسیژن
• قند خون پایین
• افزایش تعداد گلبول قرمز
• عدم حفظ دمای طبیعی بدن
• نمره آپگار پائین( اندازه گیری سلامت در بدو تولد)
• مشکلات تغذیه
• مشکلات عصبی

عوامل مؤثر بر رشد جنین در دوره بارداری

سن مادر

سن مادر یکی از عوامل مؤثر در کیفیت رشد جنین است. به عنوان مثال چنانچه زنی پیش از سن 15 سالگی باردار شود احتمال نارس بودن و کمبود رشد جنین بسیار بالا است و بر اساس تحقیق هایی که به عمل آمده شش درصد اولین نوزادان مادران زیر 15 سال طی نخستین سال تولد می میرند. به همین جهت سن مناسب حاملگی بین بیست تا سی و پنج سالگی اعلام شده و البته در برخی منابع از بیست و یک تا بیست و هشت سالگی هم ذکر شده است.زیرا مادرانی که در سن بالاتر از 40 سالگی باردار میشوند احتمال بیشتری در داشتن بچه با اختلال کروموزومی خواهند داشت که منجر به نوعی عقب افتادگی ذهنی خواهد گردید و همینطور در مقایسه با مادران جوان، نوزادان زیر وزن عادی و یا نوزادان مرده به دنیا می آورند. البته سن امادگی جسمانی برای مادر شدن به شرایط هم اقلیمی بستگی دارد.

تغذیه مادر

اگر مادری بخواهد سلامت خود را طی دوران بارداری حفظ نموده و کودک سالم به دنیا بیاورید باید تغذیه کافی داشته باشید. زیرا در صورت سوء تغذیه شدید هر دو آسیب می بینند. از جمله کلسیم غیر کافی در بدن مادر در سفت شدن استخوان های جنین اختلال ایجاد می نماید. کمبود ید در مادر باعث ضخامت غده تیروئید در جنین شده و بعدا قادر به ساختن تیروکسین نخواهد بود.

چند قلوزایی

نوزادان چند قلو در معرض خطر وزن کم قرار دارند، برای این که اغلب آنها نارس هستند.

فشار خون بالا

فشار خون بالا، معمولاً به علت گرفتگی در دیواره رگ های خونی ایجاد می شود. این گرفتگی میتواند به علت انسداد چربی ها یا هر عامل دیگری مانند ضخیم شدن قطر رگ ها باشد. فشار خون بالا و مشکلات مربوط به جریان خون در رگ ها، سبب می شود که خون رسانی به جنین هم به شکل مطلوب صورت نگیرد و در نتیجه مواد مغذی لازم برای رشد جنین، در اختیارش قرار نگیرند.

سوال : تشخیص کاهش رشد جنین IUGR به چه نحوی است؟

پاسخ : محدودیت رشد داخل رحمی جنین یا همان iugr به شرایطی اطلاق می‌شود که در آن جنین به دلیل رشد و تکامل نامناسب درون رحم نسبت به سن تخمین‌زده برای بارداری، کمتر رشد کرده است.

برای آگاهی بیشتر از تشخیص کاهش رشد جنین IUGR به سراغ سونوگرافی الوند تهران رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی الوند تهران یا دریافت نوبت از سونوگرافی الوند تهران کلیک کنید.

Iugr چیست؟

دو نوع مختلف از IUGR وجود دارد:

1. IUGR متقارن یا اولیه که با کاهش در اندازه‌ی تمامی اندام‌های جنین مشخص می‌شود. تقریباً 25 تا 20 درصد موارد IUGR از این گروه هستند.
2. IUGR نامتقارن یا ثانویه که در آن اندازه‌ی مغز و سر طبیعی بوده اما شکم کوچک‌تر است. معمولاً این گروه تا سه‌ماهه‌ی سوم بارداری تشخیص داده نمی‌شوند. در بسیاری از موارد شدید IUGR می‌تواند منجر به تولد نوزاد مرده و هم‌چنین مشکلات تکاملی کودک در بلندمدت شود.

تأخیر رشد، کودک را در معرض خطر برخی مشکلات در طول بارداری، زایمان و پس از زایمان قرار می‌دهد،

• وزن کم هنگام تولد؛
• افزایش زایمان سزارین؛
• افزایش هیپوکسی (فقدان اکسیژن در زمان تولد نوزاد)؛
• افزایش آسپیراسیون مکونیوم (جنین اولین ضایعات روده‌ی خود را می‌بلعد) که می‌تواند باعث اتساع آلوئول‌ها و عفونت پنومونی و مشکلات تنفسی شود؛
• پلی‌سیتمی (افزایش گلبول‌های قرمز خون)؛
• هیپرویسکوزیتی (کاهش جریان خون به علت افزایش تعداد سلول‌های قرمز خون)؛
• افزایش خطر بروز مشکلات عصبی؛
• مدیریت سخت مشکلات حین زایمان طبیعی؛
• هیپوگلیسمی (قند خون پایین)؛
• مقاومت کم در برابر عفونت؛
• پایین بودن نمره‌ی آپگار (تستی که بلافاصله پس از تولد، شرایط فیزیکی نوزاد را ارزیابی و نیاز به مراقبت‌های ویژه را تعیین می‌کند)؛
• وجود مشکل در حفظ درجه‌ی حرارت بدن.

علت رشد ناکافی جنین در شکم مادر چیست؟

IUGR علل مختلفی دارد. یکی از علل شایع آن وجود مشکل در جفت است. جفت بافتی است که به مادر و جنین اتصال دارد و اکسیژن و سایر مواد مغذی را به جنین رسانده و مواد زائد را از بدن جنین خارج می‌کند.
IUGR می تواند ناشی از وجود برخی مشکلات در بدن مادر باشد، مشکلاتی نظیر:

• وزن کمتر از 45 کیلوگرم؛
• تغذیه‌ی نامناسب در بارداری؛
• نقایص کروموزومی؛
• مصرف الکل، سیگار و مواد مخدر؛
• فشار خون بالای ناشی از بارداری؛
• مشکلات جفتی؛
• مشکلات بند ناف؛
• بارداری چندقلویی؛
• دیابت بارداری؛
• الیگوهیدرآمنیوس یا سطح پایین مایع آمنیوتیک؛
• بیماری قلبی؛
• عفونت‌ها مانند سرخجه، سایتومگالوویروس، توکسوپلاسموز و سیفلیس؛
• بیماری کلیوی یا ریوی؛
• سوءتغذیه یا کم‌خونی؛
• کم‌خونی سلول داسی شکل.

روش‌های تشخیص IUGR و ارزیابی سلامت جنین

• سونوگرافی

  سونوگرافی اصلی‌ترین روش ارزیابی رشد جنین درون رحم است. از سونوگرافی برای اندازه‌گیری سر و شکم جنین استفاده می‌شود و پزشک با مقایسه‌ی این اندازه‌ها با نمودار رشد جنین وزن او را تخمین می‌زند.
  همچنین سونوگرافی قابلیت اندازه‌گیری مایع آمنیوتیک درون رحم را دارد، مقدار پایین مایع آمنیوتیک می‌تواند نشانگر IUGR باشد.

• سونوگرافی داپلر

  داپلر، تکنیکی است که با استفاده از امواج صوتی مقدار و سرعت جریان خون داخل رگ‌های جنین را اندازه‌گیری می‌کند. پزشکان ممکن است از این تکنیک برای ارزیابی جریان خون موجود در بند ناف و رگ‌های مغز جنین نیز استفاده کنند.

• ارزیابی وزن

  پزشکان به صورت منظم در هر مراقبت بارداری وزن مادر را اندازه‌گیری و ثبت می‌کنند. اضافه شدن به وزن مادر می‌تواند به عنوان نشانه‌ای برای اندازه‌گیری رشد جنین استفاده شود. اگر وزن مادر به اندازه کافی اضافه نباشد می‌تواند هشداری برای وجود مشکلی در رشد جنین قلمداد شود.

• ارزیابی جنین

  این تست با گذاشتن الکترودهای حساس بر روی شکم مادر انجام می‌شود. این الکترودها با کش، خیلی آرام بر روی شکم مادر ثابت می‌شوند و از طرف دیگر به مانیتور وصل می‌شوند که الگو و تعداد ضربان قلب جنین را اندازه‌گیری کرده و اعداد را روی مانیتور نشان می‌دهد.

• آمنیوسنتز

  در این روش سوزن سر بلندی را از روی شکم مادر با کمک سونوگرافی وارد رحم کرده و مقداری مایع آمنیوتیک خارج می‌کنند. این روش عفونت‌ها و مشکلات کروموزومی جنین را که می‌تواند منجر به IUGR شود کشف می‌کند.

رشد ناکافی جنین را چگونه درمان می‌کنند؟

علی‌رغم تحقیقات انجام شده هنوز درمان IUGR (محدودیت رشد داخل رحمی) با مشکلات بسیاری همراه است و بهترین راهکار درمانی بر اساس شدت محدودیت رشد جنین داخل رحم و زمان شروع این مشکل در بارداری صورت می‌گیرد.
به طور کلی هر چقدر IUGR زودتر شروع شود و شدتش بیشتر باشد خطرات بیشتری برای جنین خواهد داشت.
اگر سن بارداری 34 هفته و بالاتر باشد، ممکن است توصیه به القای زایمان و ختم حاملگی شود، زیرا نوزاد توانایی زندگی خارج رحم را خواهد داشت.
اگر سن بارداری کمتر از 34 هفته باشد معمولا با تحت نظر گرفتن مادر، ارزیابی سلامت جنین و مقدار مایع آمنیوتیک سعی می‌شود ختم حاملگی را تا 34 هفته به تعویق بیاندازند. در صورت مشکل در جنین یا مادر توصیه‌ی فوری به ختم بارداری می‌شود. البته قبل از زایمان تکامل ریه‌های جنین نیز بررسی می‌شود.
اگر چه درمان IUGR ممکن نبوده اما با انجام موارد زیر می‌توانید بروز عوارض آن را کُند کرده یا به حداقل برسانید:

• بهبود وضعیت تغذیه

  برخی مطالعات نشان داده‌اند که دریافت کافی غذا توسط مادر، ممکن است باعث افزایش وزن جنین و رشد آن درون رحم شود

• استراحت

  استراحت در بیمارستان و یا در خانه می‌تواند به گردش خون جنین کمک کند.

• زایمان

  اگر IUGR (تأخیر رشد داخل رحمی) باعث به خطر افتادن سلامت جنین شود، ممکن است پزشک دستور ختم سریع بارداری را دهد. اگر پزشک معتقد باشد که جنین بسیار ضعیف است و ممکن است طی زایمان طبیعی دچار مشکل شود، انجام جراحی سزارین در این مواقع ایمن‌تر است.