13 فایده شگفت‌انگیزِ رابطه جنسی برای سلامتی

این فراتر از یک زمان خوب است.رابطه جنسی می تواند همه چیز را از خلق و خو گرفته تا سلامت قلب شما را بهبود بخشد.

13 فایده شگفت‌انگیزِ رابطه جنسی برای سلامتی

وقتی صحبت از سلامتی خوب به میان می‌آید، این تمرین را می‌دانید: یک رژیم غذایی متعادل داشته باشید. ورزش. یک شب خوب بخوابید. و رابطه جنسی منظم داشته باشید؟ما این تحقیق را بررسی کردیم و از کارشناسان پرسیدیم که چگونه رابطه جنسی می تواند سلامت شما را بهبود بخشد. این چیزی است که ما پیدا کردیم.

  • سیستم ایمنی قوی تر

  • بهبود سلامت قلب

  • کاهش درد

  • رابطه رضایت بخش تر

  • خلق و خوی شادتر

  • خواب شبانه بهتر

  • کف لگن قوی تر

  • کاهش احتمالی خطر سرطان سینه

  • یائسگی تاخیری

  • دفع خودبخودی سنگ کلیه

  • قاعدگی منظم تر

  • خطر کمتر سرطان پروستات

  • اختلال نعوظ کمتر

۱. سیستم ایمنی قوی تر

تحقیقات انجام شده با دانشجویان نشان داد که آنهایی که به طور مکرر رابطه جنسی داشتند (که رابطه جنسی یک تا دو بار در هفته تعریف می شود) سطوح بالاتر IgA بزاقی – آنتی بادی که به سیستم ایمنی شما کمک می کند تا با عفونت مبارزه کند – نسبت به دانش آموزانی که رابطه جنسی نداشتند یا نداشتند. کمتر از یک بار در هفته رابطه جنسی داشتند. جالب اینجاست که این گروه همچنین سطوح آنتی بادی بزاقی بالاتری نسبت به افرادی که رابطه جنسی بسیار مکرر داشتند (سه بار یا بیشتر در هفته) داشتند، که نشان می‌دهد ممکن است در چند وقت یک‌بار مشغول شدن، نقطه‌ای شیرین وجود داشته باشد.

۲. بهبود سلامت قلب

رابطه جنسی و سلامت قلب با هم مرتبط هستند. مردانی که دو تا سه بار در هفته رابطه جنسی داشتند، در مقایسه با مردانی که یک بار در ماه رابطه جنسی داشتند، کمتر در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی بودند. و مطالعات انجام شده با زنان نشان داده است که برانگیختگی جنسی می تواند سطوح هورمون استرس کورتیزول را کاهش دهد، که به نوبه خود می تواند مزایایی برای سلامت قلب مانند کاهش فشار خون داشته باشد. جاشوا گونزالس، پزشک متخصص، می‌گوید: «فشار خون و تنش عضلانی می‌تواند در طول رابطه جنسی افزایش یابد، اما در دوره پس از ارگاسم، همه آن‌ها آزاد می‌شوند، و پس از آن دوره‌ای وجود دارد که در آن فشار خون شما می‌تواند کاهش یابد.» متخصص اورولوژیست که در مدیریت اختلالات جنسی مردانه و زنانه تخصص دارد.

دکتر گونزالس می گوید: “شما با رابطه جنسی کالری زیادی نمی سوزانید – شاید حدود 100”. اما اگر فعالیت جنسی منظم داشته باشید، مطمئناً برای سلامت کلی قلب و عروق شما مفید خواهد بود.

اما آیا رابطه جنسی بی خطر است اگر قبلاً بیماری قلبی دارید یا اگر حمله قلبی داشته اید؟ آیا رابطه جنسی می تواند باعث حمله قلبی شود؟ پاسخ ها به موقعیت فردی شما بستگی دارد. اگر بیماری قلبی دارید، باید با ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید که کدام فعالیت‌ها بی‌خطر هستند و کدام‌ها نه. اما تحقیقات نشان می دهد که کمتر از 1 درصد از حملات قلبی در طول فعالیت جنسی رخ می دهد.اگر بیماری قلبی یا فشار خون شما به خوبی کنترل شده باشد و بتوانید بدون مشکل از پله ها بالا بروید یا یک مایل راه بروید، به طور کلی داشتن رابطه جنسی بی خطر است.

13 فایده شگفت‌انگیزِ رابطه جنسی برای سلامتی

۳. کاهش درد

در یک مطالعه، 60 درصد از افرادی که در طول یک دوره میگرن رابطه جنسی داشتند، بهبود در سردرد خود را گزارش کردند – و از این میان، اکثر آنها تسکین متوسط تا کامل داشتند. محققان مدت‌هاست که می‌دانند رابطه جنسی موادی مانند اندورفین (افیون طبیعی بدن) و اکسی توسین، هورمونی با اثرات تسکین‌دهنده را آزاد می‌کند. هنگامی که این اندورفین ها بعد از ارگاسم به بدن شما سرازیر می شوند، ممکن است به کاهش درد میگرن و حتی انواع دیگر سردردها کمک کنند.

۴. رابطه رضایت بخش تر

حداقل به طور موقت! محققان دریافته‌اند که رضایت جنسی در 48 ساعت پس از رابطه جنسی افزایش می‌یابد و این رضایت می‌تواند منجر به پیوند بیشتر زوجین شود. مری جین مینکین، MD، استاد بالینی در بخش زنان و زایمان، و علوم تولید مثل در دانشکده پزشکی ییل می‌گوید: «در اینجا یک پاسخ دایره‌ای وجود دارد. «برانگیختگی جنسی یک رابطه را تقویت می‌کند و با قوی‌تر شدن رابطه، این می‌تواند هیجان [جنسی] بیشتری را تحریک کند. اگر کسی زندگی جنسی سالمی داشته باشد، احتمالاً رابطه سالم تری نیز خواهد داشت.»

۵. خلق و خوی شادتر

تحقیقات انجام شده در چین نشان می دهد که یکی از فواید رابطه جنسی برای سلامت روان این است که افرادی که رابطه جنسی بیشتر و با کیفیت بهتری با شریک زندگی خود دارند، خوشحال تر هستند. (به گفته متخصصان، در کنار این، درگیر شدن در رابطه جنسی خارج از ازدواج تأثیر منفی بر شادی دارد.) دانشمندان می دانند که اکسی توسین، هورمون احساس خوب که باعث ایجاد پیوند می شود، در طول رابطه جنسی ترشح می شود که به توضیح بخشی از افزایش خلق و خوی که رابطه جنسی ایجاد می کند کمک می کند. اما می تواند بیشتر باشد. دکتر گونزالس می گوید: «اگر کاری را انجام می دهید که باعث لذت بیشتر شما می شود، ممکن است کمتر احساس افسردگی کنید.

۶. خواب بهتر شبانه

فعالیت جنسی – یا به طور دقیق تر، ارگاسم – می تواند بدن را با انواع هورمون ها و مواد شیمیایی، از جمله

گرم اکسی توسین، که می تواند آرامش را تشویق کند و خواب را تقویت کند. و در حالی که هر دو جنس ممکن است بعد از رابطه جنسی احساس خواب آلودگی کنند، یک مطالعه نشان می‌دهد که زنان (دارای آمیزش واژینال/آلت تناسلی، با یا بدون ارگاسم) احتمال بیشتری نسبت به مردان دارند که پس از رابطه جنسی احساس خواب آلودگی داشته باشند. محققان حدس می زنند که مایع منی ممکن است دارای خواص آرام بخش باشد.

یک نکته احتیاطی: دکتر گونزالس می گوید: “رابطه جنسی نیاز به مقدار مشخصی انرژی دارد.” اگر در اواخر شب رابطه جنسی دارید، زمانی که احتمالاً خسته هستید، ممکن است آنقدرها لذت بخش نباشد و انجام آن سخت تر باشد.

۷. کف لگن قوی تر

مزایای سلامتی خاصی از رابطه جنسی برای زنان وجود دارد که برای مردان صدق نمی کند، مانند قوی تر بودن کف لگن. یک مطالعه منتشر شده در ژورنال Investigative and Clinical Urology نشان داد که هم زنان فعال از نظر جنسی و هم زنانی که به ارگاسم می‌رسند، نسبت به زنانی که از نظر جنسی فعال نیستند، قدرت عضلات کف لگن بیشتری دارند. یک کف لگن قوی مهم است – می تواند به کنترل بهتر مثانه منجر شود. به این معنی که هر بار که سرفه، عطسه، خندیدن یا ورزش می کنید، نگران از دست دادن مقداری ادرار نخواهید بود.

همچنین جریان خون را در این ناحیه بهبود می بخشد. دکتر مینکین می‌گوید: «یک ضرب المثل قدیمی وجود دارد، «از آن استفاده کن یا از دستش بده.» وقتی زن از نظر جنسی فعال تر است، جریان خون لگنی افزایش می یابد و این جریان خون منجر به رطوبت بیشتر در واژن می شود. واژن مرطوب رابطه جنسی را راحت تر و لذت بخش تر می کند.

۸. کاهش احتمالی خطر سرطان سینه

تحقیقات حمایت کننده از این مفهوم بسیار محدود است. این مطالعه قدیمی (1989) و کوچک است (51 زن مبتلا به سرطان سینه با 95 گروه کنترل همسان شدند)، اما محققان خاطرنشان کردند که در میان زنانی که هرگز زایمان نکرده بودند، آنهایی که مقاربت جنسی «نادر» داشتند (نادر کمتر از یک بار در ماه) مشخص شد که خطر ابتلا به سرطان سینه افزایش می یابد.

ارتباط بین خطر کمتر سرطان سینه و سابقه بارداری ثابت تر است. دانشمندان می‌دانند که بارداری قاعدگی را متوقف می‌کند و افزایش و کاهش هورمون‌های طبیعی را که می‌توانند بر شکل‌گیری سرطان سینه تأثیر بگذارند، کاهش می‌دهد. پس چه ارتباطی بین رابطه جنسی و خطر ابتلا به سرطان سینه وجود دارد؟ دکتر مینکین می گوید: «ممکن است رابطه جنسی بیشتر منجر به بارداری بیشتر شود.

۹. تاخیر در یائسگی

تحقیقاتی که بر روی 3000 زن بین سنین 42 تا 52 سال انجام شد، نشان داد کسانی که هر هفته رابطه جنسی داشتند، در مقایسه با افرادی که کمتر از ماهانه رابطه جنسی داشتند، 28 درصد کمتر در معرض یائسگی قرار داشتند. محققان حدس می‌زنند که نشانه‌های فیزیکی جنسی ممکن است به بدن سیگنال دهد که بارداری امکان‌پذیر است، بنابراین یائسگی مدتی طولانی‌تر به تعویق می‌افتد.

۱۰. دفع خودبخودی سنگ کلیه

زنانی که سه تا چهار بار در هفته رابطه جنسی داشتند، بیشتر از زنانی که رابطه جنسی نداشتند، سنگ کلیه را که در حالب گیر کرده بودند دفع می کردند. یک امتیاز اضافی: محققان همچنین خاطرنشان کردند که زنانی که رابطه جنسی داشتند نیاز آنها به مسکن‌ها را کاهش دادند.

۱۱. سیکل های قاعدگی منظم تر

تحقیقات (البته قدیمی – از سال 1979) نشان می‌دهد که زنانی که رابطه جنسی هفتگی داشتند، به طور متوسط 29 روز طول می‌کشد (طبیعی در نظر گرفته می‌شود) در مقایسه با طول سیکل شدیدتر زنانی که رابطه جنسی پراکنده‌تری داشتند. برخی از محققان فکر می کنند زنانی که رابطه جنسی منظم دارند ممکن است بیشتر در معرض فرومون های مردانه قرار بگیرند – مواد شیمیایی ترشح شده توسط مرد که به عنوان نوعی ماده تقویت کننده جنسی عمل می کند. این فرمون ها ممکن است هورمون هایی مانند استروژن را که بر شروع و پایان چرخه قاعدگی زنان تأثیر می گذارد، تغییر دهند.

۱۲. میزان کمتر سرطان پروستات

از طرف دیگر، برخی از مزایای سلامتی جنسی برای مردان برای جنس منصف تر، از جمله کاهش خطر سرطان پروستات، صدق نمی کند. پروستات غده کوچکی است که مایع منی تولید می کند. تحقیقات منتشر شده در ژورنال European Urology نشان داد مردانی که در میانسالی بیش از 21 بار در ماه انزال می‌کنند نسبت به مردانی که 4 تا 7 بار در ماه انزال می‌کنند 50 درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پروستات هستند.

کارشناسان دقیقاً مطمئن نیستند که چگونه انزال می تواند از سرطان پروستات – دومین عامل مرگ و میر ناشی از سرطان در بین مردان – محافظت کند، اما آنها حدس می زنند که ممکن است از چندین جنبه محافظت کند، از جمله کاهش احتباس ترشحات پروستات که می تواند با افزایش بیشتر در ارتباط باشد.

۱۳. اختلال نعوظ کمتر

تحقیقات نشان می دهد که به نظر می رسد مردانی که به طور مکرر (یک یا چند بار در هفته) رابطه جنسی دارند، نسبت به مردانی که رابطه جنسی کمتری دارند، دچار اختلال نعوظ (ED، یا ناتوانی در حفظ یا حفظ نعوظ کافی برای رابطه جنسی) هستند.

کارشناسان هشدار می دهند که این دلیلی برای بیرون رفتن و داشتن رابطه جنسی به خاطر رابطه جنسی نیست. دکتر گونزالس می‌گوید: «من به بیمارانم توصیه می‌کنم که هر دفعه که می‌خواهند رابطه جنسی داشته باشند. “اگر با شریک جنسی خود رابطه جنسی دارید و طرف مقابل نیز خواهان رابطه جنسی است، داشتن رابطه جنسی مکرر، از جمله هر روز، طبیعی است.”

اختلال عملکرد جنسی

در حالی که رابطه جنسی یک رفتار طبیعی انسان است، بدن شما همیشه آنطور که باید کار نمی کند. طبق کلینیک کلیولند، 43 درصد از زنان و 31 درصد از مردان اختلال عملکرد جنسی را گزارش می‌کنند که به عنوان هر مشکلی که مانع یا رضایت شما از فعالیت جنسی را کاهش می دهد.

برخی از رایج ترین مشکلات جنسی که افراد تجربه می کنند عبارتند از:

  • درد هنگام مقاربت

  • فقدان میل یا برانگیختگی

  • ناتوانی در ارگاسم

  • ناتوانی در دستیابی یا حفظ نعوظ

  • انزال زودرس

  • خشکی واژن که رابطه جنسی را ناراحت می کند

ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما می تواند به تشخیص و درمان شرایطی که ممکن است به مشکلات جنسی شما کمک کند کمک کند. به عنوان مثال، دیابت ممکن است باعث اختلال نعوظ شود و اندومتریوز (زمانی که بافت رحم در خارج از رحم رشد می کند) می تواند باعث مقاربت دردناک شود. درمان بیماری زمینه ای می تواند به درمان مشکل جنسی کمک کند.

پزشک شما همچنین ممکن است تغییر دارو را توصیه کند (به عنوان مثال، برخی از داروهای ضد افسردگی می توانند منجر به ED شوند) یا داروهایی (مانند ویاگرا) را برای درمان این بیماری تجویز کند. برخی از زنان با میل جنسی کم می توانند از هورمون درمانی بهره مند شوند.

نکته پایانی: دکتر مینکین توضیح می دهد: “اگر از زندگی جنسی خود راضی نیستید، وقت آن رسیده که با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود صحبت کنید.” برای اکثر مشکلات، راه حلی وجود دارد!

زنان علم؛ توسعه‌محور و صلح‌مدار

زنان علم؛ توسعه‌محور و صلح‌مدار

شهربانو/ در دهه‌های ابتدایی قرن بیستم، رشد علم و دانش تنها از لحاظ کمّی و در جهت افزایش قدرت ابزاری کشورها به سرعت حیرت‌آوری رسیده بود. جنگ‌های‌جهانی در میانه این قرن، نشان داد علم می‌تواند سویه خطرآفرین و مرگ‌باری نیز داشته باشد. بر همین اساس، توجه به کیفیت علم و ارتباط آن با زندگی روزمره انسان‌ها سبب شد سازمان جهانی یونسکو در آخرین سال این قرن، یعنی 1999، روزی را به‌ عنوان «روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه» نام‌گذاری کند که با پاسداشت ثمرات علم برای افزایش کیفیت زندگی انسان‌ها از طریق صلح و توسعه عجین است.

نقش زنان در تحقق صلح و توسعه همواره مورد توجه نهادهای بین‌المللی و سیاست‌گذاران فرهنگی بوده است و لازمه افزایش ضریب حضور زنان در سیاست‌های توسعه‌محور و صلح‌مدار، تهیه بسترهای آموزشی مناسب است.
در ایران نیز داده‌ها حکایت از روند روبه‌بهبود شاخص‌های کمّی در تولید علم و دانش دارند. با توجه به بهبود سالانه آمارها در افزایش داده‌های علمی، توجه به مسئله جنسیت یکی از موارد مهم و مورد توجه قلمداد شده است. حضور گسترده در آموزش عالی در ایران می‌تواند راه زنان را در مسیر تحقق اهداف توسعه و صلح هموار سازد اما قبل از هر چیز، بهتر است به اصلاح یک برداشت نادرست درباره آمار زنان حاضر در دانشگاه پرداخت.
برای چند سال، تعداد و میزان حضور زنان در دانشگاه روندی روبه‌رشد داشت به‌ گونه‌ای که در سال‌های گذشته همواره از تدوین طرح‌هایی برای تنظیم نسبت جنسیتی پذیرفته‌شدگان در آزمون‌های علمی کشور سخن گفته شده است تا ترکیب جمعیتی دانشگاه‌ها منعکس‌کننده ترکیب جمعیتی کل کشور باشد. اما نگاهی به جدیدترین آمارهای امسال نشان می‌دهد اگرچه تعداد زنان حاضر در آزمون‌های سراسری همواره روندی صعودی داشته است، این مسئله در مقاطع تحصیلی بالاتر صادق نیست. برای نمونه، در سال 1399 حدود 102 هزار دانشجوی زن در کنکور سراسری قبول شده‌اند که این عدد برای مردان 88 هزار نفر است. این در حالی است که در تحصیلات تکمیلی چنین فاصله‌ای وجود ندارد و در حالی که 80 هزار نفر از شرکت‌کنندگان مرد می‌توانند در مقطع کارشناسی ارشد و 7000 نفر در مقطع دکتری به تحصیلات خود ادامه دهند، این اعداد برای زنان حدود 66 هزار در مقطع کارشناسی ارشد و 5000 نفر در دوره دکتری است. به عبارت بهتر، تنها در دوره کارشناسی تعداد پذیرفته‌شدگان زن از مرد بیشتر است و در سایر مقاطع چنین نسبتی وجود ندارد.
با توجه به در نظر گرفتن این اطلاعات آماری، باید توجه داشت که به‌ منظور اثرگذاری زنان در مسئله توسعه و صلح، نیازمند حضور فراگیرتر آنان در مقاطع تکمیلی و حرفه‌ای در مراکز آموزشی و پژوهشی هستیم. در حقیقت، زنانی که آموزش را در سطوح بالاتر و به‌ صورت تخصصی دریافت کرده‌اند، می‌توانند قدرت اثرگذاری اجتماعی بیشتری داشته باشند. اما آموزش و دانشگاه تنها مسیر اثرگذاری در جهت اهداف توسعه و صلح نیست. زنان، چه دارای تحصیلات آکادمیک باشند چه در روند تجربه شخصی و از طریق کانال‌های گوناگون کارآفرینی و فعالیت‌های اجتماعی به موفقیت رسیده باشند، می‌توانند الگوی مناسبی برای نسل آینده باشند. زنان به‌ویژه مادران با توجه به جایگاهی که در تربیت فرزندان و نقشی که در جامعه‌پذیر کردن کودکان دارند می‌توانند نقش بسیار مؤثری در این مسیر داشته باشند. مادران و زنان می‌توانند با تأکید بر اهمیت علم سودمند و توجه به دلایل واهداف فراگیری دانش، عنصری کلیدی در جهت تحقق توسعه و صلح جهانی باشند.
متأسفانه تعدادی از خانواده‌ها با تأکید بیش‌از‌اندازه بر کمیت آموزش، مانند گرفتن نمره‌های بالا، قبولی در آزمون‌های مختلف و هر چیزی که با مقیاس عدد سنجیده می‌شود، نه‌تنها سبب‌ساز معضلات شخصی و آسیب‌های روانی برای کودکان می‌شوند، بلکه جامعه را نیز از پیامدهای اجتماعی هولناکی همچون افزایش آمار خودکشی، افسردگی و انزوای اجتماعی متأثر می‌کنند.
این درحالی است که امروزه و در سطح بین‌المللی، کیفیت آموزش و رضایت از زندگی بسیار بیش از اعدادی که فقط تعداد و کمیت را نشان می‌دهند ارزشمند تلقی می‌شود. به‌ عبارت بهتر، علمی که بتواند به کیفیت بیشتر زندگی روزمره مردم منتهی شود و زیست مسالمت‌آمیز میان آن‌ها را ممکن کند درخور اعتناست. «روز جهانی علم در خدمت توسعه و صلح» روزی است که به خودمان یادآوری کنیم هدف از آموزش دختران نه پرکردن صندلی‌های دانشگاه‌ها بلکه تربیت زنانی قدرتمند است که اول از همه در اجتماع محلی خود بتوانند اثرگذار باشند و با خلاقیت و دانش خود در رشته‌های گوناگون، نوید بخش زندگی با کیفیت بهتر همراه با صلح و آرامش برای همگان باشند.

دکتر محدثه جزایی – دبیر انجمن علوم سیاسی شعبه خراسان

بانویی که سال ها تنها عضو ایرانی آکادمی دانشمندان جوان جهان بود

بانویی که سال ها تنها عضو ایرانی آکادمی دانشمندان جوان جهان بود

شهربانو/ گپ‌و‌گفتی با دانشمند مشهدی، مریم مقدم متین که 4 سال، تنها عضو ایرانی آکادمی دانشمندان جوان جهان بوده است
وقتی ترکیب «زنان دانشمند ایران» را در گوگل جست‌وجو می‌کنیم، با چند چهره نا‌آشنا روبه‌رو می‌شویم، زنانی که همگی مهاجرت کرده‌‌اند. نویسنده مطلب بیش از آنکه به توانمندی آن زنان اشاره کند تلاش کرده است مهاجرت این چهره‌های نخبه به دیگر قاره‌ها را به رخ بکشد. گشت‌و‌گذار در وب هم هیچ نتیجه‌ای ندارد. کلیدواژه «زنان دانشمند مشهد» هم انگار خیلی وقت است به‌روز نشده است. تعجبی ندارد. انگار ذائقه همه ما این روزها به شنیدن خبرهای بد و ناگوار عادت کرده است، به گونه‌ای که حتی رسانه‌های داخلی و تأثیر‌گذار نیز عمده مطالبشان با ناامیدی و هیزم ریختن به آتش دعواهای سیاسی گره خورده است. همه این‌ها باعث می‌شود عجیب باشد وقتی می‌شنویم در همین مشهد بانوی دانشمندی مشغول فعالیت است که بسیاری از پیشنهادهای رنگارنگ از دل نصف‌النهار مبدأ (گرینویچ) را رد کرده است.دکتر مریم مقدم متین که صاحب ده‌ها اختراع بین‌المللی است، 4 سال تنها عضو ایرانی آکادمی دانشمندان جوان جهان بوده و سال‌هاست در دانشگاه فردوسی مشهد در حوزه سلول‌های سرطانی کار می‌کند. او می‌خواهد به درمان هدفمند سلول‌های سرطانی کمک کند . این روش می‌تواند نقش عمده‌ای در بهبود زندگی و افزایش عمر بیماران مبتلا به سرطان داشته باشد. 

بیشتر از بازی با عروسک به مطالعه علاقه داشتم
ورود افراد غیرمتخصص به آزمایشگاه کشت سلول دانشگاه فردوسی مشهد ممنوع است. دکتر مریم مقدم متین در حاشیه اصرار ما برای گرفتن گفت‌و‌گو و تصویربرداری، باز هم تدریس مجازی به دانشجویان را در اولویت قرار می‌دهد اما قبل از مصاحبه، زمان موردنظرمان را هم می‌پرسد. دقیق است و ثانیه و ساعت برایش اهمیت ویژه‌ای دارد. با هماهنگی‌های صورت‌گرفته، می‌توانیم ساعتی در یکی از تخصصی‌ترین مراکز علمی کشور با او به گفت‌وگو بنشینیم. بانوی دانشمند جوانی که مادرانگی، تدریس و علاقه به علم همه زندگی اش را فرا گرفته است. «سال 1351 در مشهد مقدس متولد شدم و سال 1372 ازدواج کردم. دخترم سال 77 و زمانی که دانشجوی دکترا بودم متولد شد و هم‌اکنون دانشجوی مهندسی برق دانشگاه فردوسی مشهد است. پسرم سال 86 زمانی که به عنوان عضو هیئت علمی و مدیر گروه زیست‌شناسی مشغول خدمت بودم متولد شد. با همسرم همکار هستم و پدرم آموزش و پرورشی بود و فرهنگ علم‌دوستی از همان کودکی در خانواده ما وجود داشت.» کودکی این دانشمند جوان برعکس بسیاری از دختران که بین عروسک‌های رنگی و پارچه‌ای می‌چرخد، در میان آزمایش و کنجکاوی طی شده است. او درباره علاقه‌مندی‌اش به کشف و اختراع می‌گوید: از وقتی به یادم دارم، حداقل در رویا در حال آزمایش بوده‌ام. خواندن کتاب‌های علمی هم یکی از سرگرمی‌های آن دوران بود. اگرچه آن زمان چشم‌انداز وسیعی درباره آینده نداشتم، سرم به همان سوالات دوران کودکی بند بود.

خیلی‌ها می‌خواستند من پزشک شوم
بانو مقدم متین خیلی زود مسیر زندگی‌اش را پیدا می‌کند و مقابل همه کسانی که از او می‌خواهند در رشته پزشکی ادامه تحصیل دهد می‌ایستد. به دنبال علاقه‌اش می‌رود و رشته زیست‌شناسی را ادامه می‌‌دهد. در حالی که اواخر دهه 60 دانشگاه فردوسی مشهد هنوز شرایط خوبی برای ادامه تحصیل در این رشته ندارد، او پیش‌گام تغییر و تحول در این رشته در شرق کشور می‌شود. «خیلی‌ها می‌خواستند من پزشک شوم به‌ویژه دبیرانم در دبیرستان. به‌هرحال، با اینکه آن زمان هنوز رشته زیست تا این اندازه در کشور پیشرفت نداشت، نتوانستم پا روی دلم بگذارم، و با احترام به همه کسانی که فکر می‌کردند باید به جمع پزشکان کشور اضافه شوم، جواب رد دادم و در سال 1373 با کسب رتبه اول در رشته زیست‌شناسی دانش‌آموخته شدم. تحصیلات کارشناسی ارشد و دکترا را به‌ترتیب در رشته‌های ژنتیک سرطان و بیولوژی مولکولی در دانشگاه شفیلد انگلستان به اتمام رساندم و پس از انجام 2 دوره پسادکترا، در سال 1383 به ایران برگشتم و از اسفند 1383 به عنوان عضو هیئت علمی در دانشگاه فردوسی مشهد مشغول به کار شدم. به کمک همسرم، دکتر بهرامی، رشته زیست‌شناسی ‌سلولی مولکولی را در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا در دانشگاه فردوسی ایجاد کردیم. هم‌اکنون دانشجویان زیادی هستند که توانسته‌اند در این مسیر موفق شوند. ما با سختی بسیار زیاد، دستگاه‌ها و تجهیزات لازم را خریداری کردیم و آزمایشگاه کشت سلول و بیولوژی مولکولی و همینطور پژوهشکده زیست فناوری را با کمک‌هایی که از دانشگاه، طرح‌های برون‌دانشگاهی و ستاد توسعه زیست فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری گرفتیم، تجهیز کردیم.» رابطه علمی این بانوی دانشمند با دیگر دانشگاه‌های جهان هم‌چنان برقرار است و تلاش می‌کند آخرین دستاوردهای علمی در رشته زیست‌شناسی را به دانشجویان هدیه دهد.

با فرهنگ‌سازی، 30 درصد از سرطان‌ها قابل پیش‌گیری هستند
دکتر مقدم متین چندین سال است مشغول پژوهش در سلول‌های بنیادی و هم‌چنین مطالعات تشخیصی و درمانی در زمینه سرطان و سلول‌های سرطانی است. کار اصلی او بر پژوهش در زمینه درمان موثرتر سرطان استوار است، هرچند معتقد است پیش‌گیری از درمان مهم‌تر است و با فرهنگ‌سازی می‌شود 30 درصد از سرطان‌ها را کاهش داد. پژوهش در زمینه درمان هدفمند سرطان با کمک همکاران گروه شیمی دانشگاه فردوسی مشهد در حال انجام است. در این روش می‌توان از ترکیبی از روش‌ها و یا داروهای شیمی درمانی استفاده کرد، اما به گونه‌ای طراحی می‌شود که با استفاده از حامل‌های مناسب و مهندسی سطح آن‌ها با لیگاندهای اختصاصی ، داروها به صورت هوشمند فقط در سلول‌های سرطانی آزاد شوند. همکاری در تأسیس شرکت سهامی خاص شکوفا ژن برنا، راه‌اندازی حیوان‌خانه بخش سلولی مولکولی دانشگاه فردوسی مشهد و دبیری علمی چندین دوره همایش بین‌المللی سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی از جمله فعالیت‌های اوست. هم‌چنین در سال 97 به عنوان پژوهشگر برتر دانشگاه فردوسی مشهد و به عنوان فناور برتر در دومین جشنواره علمی رضوی انتخاب شد. این بانوی فرهیخته در سال 95 عنوان یکی از 13 استاد برتر کشور را کسب کرد و در سال‌های 2011 تا 2014 تنها عضو ایرانی آکادمی دانشمندان جوان جهان بوده است. می‌گوید: «فرایند فراوری سرم جنینی گاو با هدف حذف وزیکول‌های خارج سلولی در مقیاس وسیع در شرایط استریل»، «بیوفیلم مشتق از ماتریکس خارج سلولی غنی از کلاژن»، تولید کیت «القای تمایززدایی سلولی با کمک ریزمولکول‌ها»، تولید «اسپرم ماکیان از سلول‌های بنیادی ژرمی در آزمایشگاه»، تهیه «داربست زیستی مشتق‌شده از ماتریکس خارج سلولی غضروف مفصلی گاو با استفاده از فرایند سلول‌زدایی» و «سنتز و شناسایی هیبرید آلی – معدنی ژلاتین – سیلوکسان – هیدروکسی‌آپاتیت» از جمله ثبت اختراعاتی بوده است که در این سال‌ها بنده نیز در آن‌ها سهیم بوده‌ام.

با اپیدمی سرطان مخالفم اما وضعیت کنونی هشداردهنده است
او با اپیدمی شدن سرطان بین افراد جامعه موافق نیست و بسیاری از شایعات را برگرفته از تحلیل‌های غیرعلمی می‌داند. معتقد است این تصور به دلیل افزایش طول عمر در ایران و همچنین پیشرفت در روش‌های غربالگری و تشخیصی سرطان می‌باشد اما درباره وضعیت موجود هشدار می‌دهد. با توجه به سال‌ها پژوهش در زمینه سرطان برای کمک به غربالگری، شناسایی و درمان می‌گوید: عادات بد غذایی بسیار در این مسئله تأثیرگذار است. ما هنوز نتوانسته‌ایم به عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار در سرطان، از جوانان بخواهیم به سمت سیگار نروند. این مسئله به فرهنگ‌سازی وسیعی نیاز دارد. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، سرطان‌های پستان، کولون و معده در زنان بیشترین احتمال بروز را داشته‌اند و این آمار در سرطان‌های مردان به‌ترتیب شامل معده، مثانه و پروستات است. درباره سرطان‌های دستگاه گوارش، یکی از عوامل اصلی تغذیه ناسالم، مصرف زیاد فست‌فود و نمک، و مصرف کم سبزیجات و میوه‌جات است. هم‌چنین اضطراب، چاقی و نداشتن فعالیت‌های فیزیکی از عوامل دیگر بروز این سرطان‌هاست. سال گذشته چندین کار پژوهشی در زمینه شناسایی چندشکلی‌های تک‌نوکلئوتیدی یا مولکول‌های RNA طویل غیرکدکننده در افراد مبتلا به سرطان‌های مری، معده و کولورکتال در خراسان داشتیم.

سلامت مادر، مؤثر در رشد سلامت خانواده
شعار دکتر مقدم متین هنگام تدریس به دانشجویان «سلامت مادر، مؤثر در رشد سلامت خانواده» است. با اینکه ساعات زیادی درگیر تدریس است، به خانواده و تغذیه جسمی و روحی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد. می‌گوید: معتقدم برخی چیزها همیشه باید تکرار شوند، آن‌قدر که اهمیت آن را جدی بگیریم. سلامت جسمی و روحی مادر نقش مهمی در سلامت خانواده دارد. برنامه‌ریزی صحیح برای مطالعه و تحصیل، کلاس‌های فوق‌برنامه، تفریح و فعالیت‌های فرهنگی در ایران ارتباط تنگاتنگی با شیوه‌های تربیتی مادران در خانواده‌ها دارد. شاید یک راه مؤثر بر تغذیه سالم مدیریت خرید سالم باشد. یعنی نبودن نوشابه و تنقلات ناسالم در سبد خرید و جایگزین کردن آن‌ها با میوه‌های خشک خانگی، خشکبار و غیره. غذاهایی مثل پیتزا، ماکارونی، لازانیا، کتلت و پیراشکی خانگی که موردعلاقه بچه‌ها هستند جایگزین‌های خوبی برای فست‌فودها به شمار می‌روند. زنان شاغل هم می‌توانند با برنامه‌ریزی، از فست‌فود کمتر استفاده کنند. من سعی می‌کنم با فریز کردن کوتاه‌مدت بعضی از غذاها، کمبود وقتی را که برای آشپزی دارم تا اندازه‌ای جبران کنم. بی‌شک کمک‌ها و صبوری همسرم در این زمینه نقش مهمی داشته است و دارد.

ازدواج بهنگام بر پیش‌گیری از سرطان مؤثر است
او به ازدواج در وقت مناسب معتقد است و هرچند برنامه‌ریزی در کنار مادرانگی و تحصیل را سخت می‌داند، ازدواج به‌وقت را بر سلامت زنان مؤثر می‌داند. می‌گوید: برای رسیدن به کمال، باید تلاش کرد. من هم روزهایی بوده که دلم برای فرزندانم تنگ شده است، به‌ویژه زمان‌هایی که فکر می‌کردم نتوانسته‌ام بزرگ شدن آن‌ها را با لذت تماشا کنم و از این مسئله محروم بوده‌ام. تحقیقات نشان داده است شیردهی نقش مهمی در پیش‌گیری از سرطان پستان دارد. در زمان شیردهی، تغییراتی هورمونی به وجود می‌آیند که دوران یائسگی را به تأخیر می‌اندازند و باعث کاهش زمانی می‌شود که در معرض هورمونی مثل استروژن هستیم. استروژن می‌تواند باعث رشد سلول‌های سرطانی شود. به علاوه، شیردهی می‌تواند باعث حذف سلول‌های با آسیب احتمالی DNA از بدن شود. توصیه می‌کنم دوران شیردهی دست‌کم در 6 ماه اول پس از تولد نوزاد تداوم داشته باشد.

حضور نیکوکاران سلامت بر پژوهش بسیار مؤثر است
دکتر مقدم متین در این سال‌ها تلاش کرده است نیکوکاران سلامت را به پژوهش و اهمیت آن حساس کند. معتقد است بخش عمده‌ای از پیشرفت‌های علمی در دنیا با سرمایه نیکوکاران پیش رفته است. با گسترش فضای مجازی، این بانوی دانشمند با جمع‌آوری مبالغی از طریق دوستان و آشنایان، دستگاه‌هایی برای آزمایشگاه خریداری کرده است. هم‌چنین «انجمن علمی بین‌رشته‌ای پیش‌گیری از سرطان» در دانشگاه فردوسی به دنبال ترویج فرهنگ تغذیه صحیح و غربالگری سرطان است. اگرچه فعالیت‌های این مرکز از چشم رسانه‌ها دور بوده است، دکتر مقدم متین آن را بسیار مهم می‌داند و می‌گوید: تحریم‌ها به طور صددرصدی بر کار ما تأثیر گذار بوده است. تا جایی که توان داشتیم تلاش کردیم قبل از ایام کرونا در بحث پیش‌گیری سرطان به‌ویژه برای زنان فعالیت داشته باشیم. همکاری در برگزاری مدرسه زمستانی انکولوژی و هم‌چنین درست کردن صنایع دستی برای فروش و کمک به تحقیقات در زمینه سرطان از فعالیت‌های انجمن علمی بین‌رشته‌ای پیش‌گیری از سرطان است.
مرکز خیریه مردم‌نهاد پیش‌گیری از سرطان نسترن هم که او عضو هیئت موسس آن است، در دبیرستان‌های دخترانه آموزش‌هایی برای پیش‌گیری از سرطان انجام می‌دهد. آموزش‌های این مرکز بیشتر در زمینه پیش‌گیری و تشخیص زودهنگام سرطان‌های پستان و دهانه رحم و کنترل بیماری‌های جنسی است. برگزاری چنین برنامه‌ای در سال 1398 در دانشگاه فردوسی مشهد باعث تشخیص زودهنگام سرطان پستان در 3 دانشجوی خانم شد که می‌تواند نقش بسیار مهمی در درمان موثرتر آن‌ها داشته باشد. دکتر مقدم متین غربالگری این سرطان را در زنان بسیار ضرور می‌داند.

ایرانی به کشورش خدمت کند
دکتر مقدم متین اهل مصاحبه با رسانه‌ها نیست. درباره گلایه ما از کم‌رنگ بودن چهره‌های علمی در رسانه‌ها متواضعانه این مسئله را به گردن می‌گیرد و می‌گوید: من، خودم، چندان اهل مصاحبه و اعلام گزارش کار نیستم. بیشتر به پژوهش مشغولم و پیشنهاد دوستان رسانه‌ای را بارها رد کرده‌ام اما وضعیت علمی ایران را روبه‌جلو می‌دانم.
او معتقد است رقابت علمی در دنیا هیچ‌گاه ایستا نیست و دیگر کشورها نیز در حال تلاش برای کسب رتبه بهتر هستند. بنابراین نباید اجازه داد تحریم‌ها به پژوهشگران لطمه وارد کند و باید تسهیلاتی برای دسترسی و تهیه دستگاه‌ها و موارد مورد نیاز در نظر گرفته شود. «یکی از نگرانی‌های من فرار مغزهاست اما می‌دانم که این روزها دیگر با فرار مغزها روبه‌رو نیستیم بلکه حتی کسانی که ممکن است از هوش بالایی برخوردار نباشند، به دلیل مشکلات اقتصادی و اشتغال، به رفتن فکر می‌کنند. یکی از سؤال‌های همیشگی از من همین است که چرا با وجود شرایط بسیار خوب پژوهش در انگلستان، به ایران بازگشتم؟ در حقیقت، بارها به این فکر کرده‌ام و فکر می‌کنم. علاقه به میهن مهم است. پاسخ من همیشه یک کلام بوده است. ایرانی باید در کشورش فعالیت کند و خانواده و حضور معنوی آن‌ها یکی از مهم‌ترین دلایل بوده است.

شرایط زنان شاغل سخت‌تر است
او درباره اینکه زنان تا چه اندازه می‌توانند به رشته‌های پژوهشی و علوم پایه به عنوان یک کار یا حرفه نگاه کنند می‌گوید: زنان به عنوان نیمی از جامعه در سال‌های اخیر ثابت کرده‌اند می‌توانند بسیار موفق عمل کنند. همین حالا هم برخی دانشجویان خود من استادیار و یا حتی دانشیار شده‌اند. در رشته زیست‌شناسی سلولی به‌ویژه در مقطع دکتری مشکل اشتغال کمتری داریم اما به هر حال، حمایت‌های دولتی از شرکت‌های دانش‌بنیان و حمایت از طرح‌های کارآفرینی می‌تواند تأثیرگذار باشد. باز هم تأکید می‌کنم شرایط برای مادران شاغل ممکن است سخت‌تر باشد اما با برنامه‌ریزی، همه کارها انجام می‌شود.
دکتر مقدم متین بارها امکان درخواست برای فرصت مطالعاتی در دیگر دانشگاه‌‌های دنیا را داشته اما دل‌بستگی به دانشجویان که آن‌ها را جزو فرزندانش می‌داند اجازه نداده است مشهد را ترک کند. او معتقد است مسیر موفقیت نیاز کمتری به نخبه‌پروری دارد بلکه باید انگیزه و پشتکار را در افراد تقویت کرد. «دانشجوهایی هستند که فقط در فکرشان کارهای ویژه‌ای را ادامه می‌دهند اما قادر نیستند آن کارها را اجرا کنند زیرا خیلی زود سراغ کار دیگری می‌روند اما دانشجویانی که نخبه نیز نیستند ولی پیوسته و آهسته یک هدف را دنبال می‌کنند تأثیرگذار‌ترند.»
نویسنده: حمیده وحیدی

افسانه صفوی بانوی شیمی ایران

افسانه صفوی بانوی شیمی ایران

تبیان/ افسانه صفوی متولد 1334 شیراز است.  او تحصیلات کارشناسی خود را در سال 1350 در رشته شیمی در دانشگاه شیراز ودر سال 55 با بورس رتبه اولی وزارت علوم برای ادامه تحصیل راهی دانشگاه بیرمنگام انگلستان شد.
در سال 57 موفق به اخذ دانشنامه کارشناسی ارشد و در سال 60 دانشنامه دکترای خود را در رشته شیمی تجزیه، دریافت کردم دوره کارشناسی ارشد را در سال 1357 و دوره دکترا را در سال 1360 در دانشگاه بیرمنگام انگلستان به پایان برد و به‌عنوان نخستین زن ایرانی شناخته شد که در علوم پایه به رتبه استادی رسید.
دکتر افسانه صفوی یکی از چهره های ماندگار ششمین همایش چهره های ماندگارو برگزیده انجمن شیمی ایران می باشند.
دکتر صفوی بیش از 155 مقاله در مجلات علمی معتبر بین‌المللی و 130 مقاله در کنفرانس‌های داخلی و خارجی و راهنمایی و سرپرستی 26 رساله دکترا و 40 پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد را در کارنامه خود دارد.
او همچنین برنده جایزه علمی بین‌المللی پروفسور عبدالسلام در ایتالیا در رشته شیمی، پرمقاله‌ترین دانشمند زن کشورهای جهان سوم و برنده نشان دانش (سال 1383) و دارنده عنوان استاد نمونه کشوری سال 1380 و چندین بورس، نشان و جایزه علمی داخلی و خارجی است که از آن جمله می‌توان به بورس هامبوست از کشور آلمان اشاره کرد.
از دیگر فعالیت‌های او می‌توان به عضویت در هیات تحریریه مجلات علوم و فناوری ایران و مجله انجمن شیمی ایران، خدمت‌رسانی در نقش مشاور اداره کل محیط‌زیست استان فارس و داوری مقالات مجلات معتبر بین‌المللی اشاره کرد.

بخشی از مصاحبه ایشان که در روز چهارشنبه ۵ /۴ /۸۷ در روزنامه قدس به چاپ رسیده است:
 * به نظر شما یک زن موفق چه ویژگیهایی دارد؟
** به عقیده من راههای موفقیت برای زنان و مردان در جامعه متفاوت نیست، زیرا انسان موفق کسی است که در زندگی هدف مشخصی را دنبال و برای آن برنامه ریزی صحیحی داشته باشد و در مسیری درست برای رسیدن به هدفش تلاش کند.
علاوه بر این چیزی که به انسان در زندگی و در راه رسیدن به موفقیت بسیار کمک می کند توکل به خداوند است، به عنوان مثال برای هر انسانی ممکن است در زندگی شرایط سخت و نامناسبی پیش آید که با وجود سعی و کوشش فراوان مأیوس شود و این جاست که توکل به خداوند می تواند در ایجاد امید بسیار مؤثر باشد.
*به هر حال برای حضور زنان جامعه ما در پستهای کلان مدیریتی کشور، موانعی وجود دارد.
** بله من هم موافقم که در فرهنگ جامعه ما این تصور غلط جا افتاده که زنان در حوزه مدیریتی و پستهای بالا نمی توانند به اندازه مردان فعال باشند در حالی که زنانی که در امور مدیریتی کلان مملکت وظایف خطیر را بر عهده دارند به خوبی شایستگی خود را در انجام این مهم به اثبات رسانیده اند.
 به هر حال به نظر می رسد این مشارکت رو به رشد است و در آینده نیز به طور اجتناب ناپذیر بیشتر خواهد شد.
  
* شما در ششمین همایش چهره های ماندگار به عنوان یک چهره فرهیخته برگزیده شدید عامل موفقیت خود را در چه می دانید و آیا برای رسیدن به این پایگاه علمی برجسته با مشکل خاصی مواجه نشدید؟
** برای برگزیده شدن در چنین همایشهایی لازم است که فرد به مرجعیت در رشته تخصصی خود رسیده باشد اما درباره قسمت دوم سوال شما باید بگویم واقعاً در طول فعالیتهای علمی ام، هیچ گاه به عنوان یک زن مانعی بیشتر از آنچه دیگر همکاران آقا با آن مواجه بوده اند نداشته ام و احساس نکردم.

* خانواده تان را در موفقیت های خود چقدر مؤثر می دانید؟
** خانواده من در موفقیت هایم سهم بسیار زیادی دارند، به طوری که حمایتها، تشویقها و کمکهای بی دریغ پدر و مادر بزرگوارم در تمام امور زندگی و همچنین همکاری و همدلی همسر و فرزندان خوبم که بار اضافی کار زیاد بیرون از منزل را با صبر تحمل کرده اند در پیشرفتهایم بسیار چشمگیر بوده است.

* آیا موافقید که برنامه ریزی اصولی یکی از مهمترین عوامل پیشرفت در زندگی است؟
** بله، کاملاً، همیشه سعی کرده ام برنامه ریزی ام برای انجام امور کاری و زندگی خانوادگی به نحوی باشد که بتوانم وظایفم را به طور کامل و صحیح انجام دهم و در این راه از خود گذشتگی ها و زحماتی متقبل شده ام که بدون انجام آنها ممکن نبود موفق شوم.

* هدف شما از فعالیتهای علمی…
** به نظر من هیچ هدفی مقدس تر از خدمت به وطن نیست و من به عنوان عضوی از جامعه پرافتخار ایرانی در نظام معلمی کوشیده ام به نسل جوان دانشجو خدمت کنم و بزرگترین افتخار زندگی علمی ام نیز مشاهده موفقیت دانشجویانم در عرصه های مختلف علمی، اجتماعی و فرهنگی است.

* و سخن آخر…
** خوشبختانه شواهد کاملاً روشنی داریم که زنان جامعه ما در صحنه های مختلف علمی، فرهنگی و هنری درخشیده و به خودباوری لازم برای حضور فعال در این صحنه ها دست یافته اند.
پیشنهاد من این است که خودباوریها تقویت شوند تا هرچه بیشتر شاهد موفقیت بانوان ایرانی در عرصه های مختلف جامعه باشیم.