سونوگرافی داپلر یکی از انواع سونوگرافی ها است که بیشتر برای بررسی رشد رحم و جنین در طول دوره بارداری است. این سونوگرافی میتواند باعث تشخیص لخته شدن خون، پیدا کردن شریال ها و رگ های مسدود، نقص دریچه های قلب و بیماری های مادرزادی قلب شود. این سونوگرافی هزینه زیادی ندارد و اغلب تحت پوشش بیمه قرار میگیرد.
هدف از آزمایش سونوگرافی داپلر و سایر سونوگرافی ها
یک تصویر سونوگرام می تواند اندازه و شکل ساختارها و سالم بودن یا سالم نبودن آنها را در بدن نشان دهد. هر چه بافت سخت تر و متراکم تر باشد (استخوان سخت ترین و متراکم ترین عضو بدن است) امواج صوتی بیشتری به سمت مبدل بر می گردند و تصویر روشن تر و واضح تر می شود.
شایعترین مورد استفاده از سونوگرام، نظارت بر رشد رحم و جنین در طول دوران بارداری است. همچنین میتواند برای ارزیابی غدد، توده های سینه، شرایط مفاصل، بیماری های استخوان، وجود توده هایی در بیضه و یا برای هدایت سوزن ها در طول نمونه برداری استفاده شود.
سونوگرافی نیز میتواند جریان خون و یا مایعات را تشخیص دهد. کامپیوتر به طور خاص میتواند مایعی را تشخیص دهد که به سمت خارج از مبدل جریان پیدا کرده و از روکش های رنگی روی تصویر برای نشان دادن جهت جریان استفاده میکند. بافت های بسیار سخت و یا فضاهای خالی، مانند اندام های پر از گاز ، امواج فراصوت را هدایت نمیکنند و در نتیجه نمیتوانند بر روی یک سونوگرام دیده شوند.
سونوگرافی غالبا قبل از انتقال به فناوری های تصویربرداری که پتانسیل بیشتری برای عوارض دارند استفاده می شد. اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) شما را در معرض میزان قابل توجهی از تشعشعات قرار می دهد. تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (MRI) از یک آهن ربای بسیار قوی برای گرفتن تصویر استفاده می کند. قدرت یک آهن ربای MRI می تواند استفاده از آن را در بیمارانی که در بدن خود، فلز دارند را محدود کند.
خطرات و موارد منع مصرف قبل از سونوگرافی
سونوگرام یک آزمایش تصویربرداری غیر تهاجمی است و عوارض شناخته شده ای ندارد. تصور می شود امواج اولتراسوند بی ضرر هستند و آزمایش معمولا به صورت خارجی و بر روی سطح پوست انجام می گیرد. سونوگرافی،در هنگام استفاده بر روی سطح پوست، هیچ گونه خطر یا عارضه مشخصی را ایجاد نمی کند.
در حالی که انرژی امواج فراصوت میتوانند به طور بالقوه بافت های تحت نوردهی را در دراز مدت تحریک کرده یا مختل کنند، کامپیوتر قدرت صدا را تنظیم میکند و یک تکنسین آموزش دیده از تکنیک هایی برای به حداقل رساندن زمان نوردهی و زاویه استفاده میکند. بنابراین، سونوگرافی بی خطر ترین تست تصویر برداری است.
انواع مختلف سونوگرام چیست؟
سونوگرافی بخش پیشرفته ای از مراقبت های بهداشتی است که متخصصان بسیاری که دارای مهارت فنی برای راه اندازی دستگاه سونوگرافی هستند و از طریق امواج صوتی می توانند تصاویری را از آرایش درونی بدن بیمار ترسیم کنند را جذب می کند. بیائید نگاهی بیندازیم به انواع مختلف آزمایش های سونوگرام که می توانید آنها را به عنوان یک آزمایش سونوگرافی انجام دهید.
سونوگرافی پستان
روش اصلی برای تعیین و تشخیص وجود سلول های سرطانی در ناحیه قفسه سینه، انجام دادن آزمایشی است که از شکل ویژه ای از اشعه X با عنوان ماموگرام استفاده می شود. از آنجایی که استفاده از روش ماموگرام، اغلب منجر به نتایج غیرقابل انکاری می شود، پزشکان نیز اغلب سونوگرافی پستان را به منظور تائید نتایج ماموگرام انجام می دهند.
اکوکاردیوگرافی
در این روش از آزمایش سونوگرافی، یک تصویر تشخیصی از قلب که خون را پمپ می کند، ایجاد می شود. این تصویر به متخصص قلب و عروق و جراحان قلب ارائه می شود که از این تصاویر برای تشخیص ناهنجاری ها در دریچه های قلب و یا عملکرد قلب استفاده می کنند. نوعی از سونوگرافی که به عنوان تصویربرداری داپلر شناخته می شود، برای ایجاد تصویری استفاده می شود که قادر به انجام محاسبات مختلف مربوط به سرعت، جهت و حجم خونی است که به داخل و خارج از قلب جریان می یابد. برای انجام تصویربرداری داپلر در بزرگسالان، کودکان و جنین ها، به گواهینامه های جداگانه ای احتیاج می باشد.
تکنولوژی عروق
این شکل از سونوگرافی ارتباط نزدیکی با اکوکاردیوگرافی دارد که در آن از اولتراسوند برای تشخیص نواحی دارای رگ های خونی که آسیب دیده یا مسدود شده اند، استفاده می شود و میزان جریان خون از طریق رگ ها و شریان ها را تعیین می کند.
سونوگرافی عضلانی و اسکلتی
برای یک پزشک، توانایی تشخیص و شناسایی آسیب ها و ناهنجاری های مفاصل یک کار دشوار است، زیرا بافت های نرم عضلات و رباط ها که متراکم تر نیز هستند، در زیر بافت استخوان پنهان می باشند. استفاده از سونوگرافی به پزشک این اجازه را می دهد تا آسیب ها را زیر نظر بگیرد و تصاویر فوری را از مفاصل آسیب دیده دریافت کند. این آزمایش همچنین به بهبودی بیمار نیز کمک می کند زیرا این تصاویر می توانند برای پزشک و جراحان ارتوپدی، راهنمایی باشند که در معالجه و درمان آسیب از آنها استفاده کنند.
عصب شناسی
سونوگرافی برای مطالعه رگ های خونی که در مغز قرار گرفته اند و دچار نوعی انسداد یا آسیب شده اند و یا به طریقی دچار نقص هستند و می تواند منجر به مرگ یا سکته های مغزی ناتوان کننده شوند نیز استفاده می شود. عصب شناسی همچنین برای ردیابی وجود تومورها یا مشکلات مشابه در ناحیه جمجمه نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
سونوگرافی شکم
به عنوان یک متخصص سونوگرافی، برای تشخیص شرایطی که بر شکم و اندام های داخلی آن تاثیر می گذارد، می توانید با پزشکان همکاری داشته باشید. بسیاری از انواع عوارض از جمله سنگ کلیه، سنگ کیسه صفرا و تومورها را از طریق آزمایش سونوگرام شکمی می توان تشخیص داد.
زنان و زایمان
معروف ترین و شناخته شده ترین حرفه در این لیست، سونوگرافی های متخصص زنان و زایمان هستند که تصاویری از جنین را در رحم ارائه می کنند. اما برای این دسته از افراد موارد بیشتری برای کار و فعالیت وجود دارد تا فقط ارائه تصاویر. شما مسئول نظارت بر جنین و رشد و نمو آن خواهید بود. شما باید مراقب بروز هرگونه ناهنجاری و اختلال مربوط به جنین یا مادر باشید که می تواند شامل شکل گیری کیست، حاملگی خارج از رحم یا سایر موارد باشد.
سونوگرافی داپلر چیست؟
سونوگرافی داپلر یک روش غیر تهاجمی است که برای تخمین جریان خون از رگ های خونی و از طریق انتقال امواج صوتی با فرکانس بالا (اولتراسوند) به کار می رود و از امواج صوتی برای تشکیل تصاویر استفاده می کند ، اما قادر به نشان دادن جریان خون نمی باشد.
سونوگرافی داپلر ممکن است به تشخیص بسیاری از شرایط زیر کمک کند. از جمله:
- لخته شدن خون
- بررسی نارسایی های وریدی و عملکرد ضعیف دریچه های خون در رگ های پا که می تواند باعث تجمع خون یا مایعات در پاها شود.
- نقص دریچه های قلب و بیماری های مادرزادی قلب
- پیدا کردن شریان ها و عروق مسدود شده (انسداد شریانی)
- کاهش گردش خون در پاها (بیماری شریان محیطی)
- بر آمدگی توتی شکل در رگ ها که با کاهش ضخامت دیواره رگ ها و پارگی می تواند منجر به خونرزی داخلی شود(آنوریسم)
- محدود شدن و باریک شدن شریان مانند رگ گردن شما (تنگی شریان کاروتید)
سونوگرافی داپلر با اندازه گیری میزان تغییر در یک فرکانس مشخص، میتواند سرعت جریان خون سریع را تخمین بزند. در طول سونوگرافی داپلر، تکنسینی که تصویر برداری اولتراسونوگرافی را آموزشدیده است، یک مبدل که به اندازه یک قالب صابون می باشد را بر روی پوست شما و بر روی ناحیه مورد نظر فشار می دهد تا شرایط را بررسی کند.
این آزمایش به عنوان یک روش جایگزین برای روش های تهاجمی مانند آنژیوگرافی انجام می شود. در روش آنژیوگرافی با تزریق یک ماده رنگی در رگ های خونی و با کمک اشعه ایکس تصویر به وضوح نشان داده می شود.
روش سونوگرافی داپلر همچنین ممکن است به پزشک کمک کند تا آسیب دیدگی و صدمات وارد شده به شریان را بررسی کند و یا درمان های خاصی را بر روی رگ ها و شریان های شما انجام دهد.
روش های سونوگرافی داپلر
-
سونوگرافی داپلر رنگی
این نوع سونوگرافی داپلر از کامپیوتر برای تغییر امواج صوتی به رنگ های مختلف استفاده می کند. این رنگ ها، سرعت و جهت گردش خون را در زمان واقعی نشان می دهند.
-
سونوگرافی داپلر پاور( قدرتی)
این نوع سونوگرافی داپلر، نوع جدید تر و خاصی از داپلر رنگی است که می تواند جزئیات بیشتری از جریان خون را نسبت به داپلر رنگی استاندارد فراهم کند، اما نمی تواند جهت جریان خون را که در بعضی موارد می تواند بسیار مهم باشد، نشان دهد.
-
سونوگرافی داپلر طیفی
این روش، اطلاعات مربوط به جریان خون را به جای اینکه از تصاویر رنگی استفاده کند، بر روی یک نمودار نشان می دهد. این روش میتواند نشان دهد که چه مقدار از یک رگ خونی مسدود شده است.
-
سونوگرافی داپلر داپلکس
این نوع از سونوگرافی داپلر از روش اولتراسوند استاندارد برای گرفتن تصاویری از رگ های خونی و اندام ها استفاده میکند. سپس یک کامپیوتر تصاویر را مانند داپلر طیفی، به یک نمودار تبدیل میکند.
-
سونوگرافی داپلر موج پیوسته
در این روش، امواج صوتی به طور مداوم ارسال و دریافت میشوند و این امکان را فراهم می کند که جریان خون را با سرعت بیشتری، اندازهگیری کند.
چرا به انجام دادن سونوگرافی داپلر نیاز دارم؟
اگر علائمی از قبیل کاهش جریان خون یا بیماری قلبی داشته باشید، ممکن است به انجام سونوگرافی داپلر نیاز داشته باشید. علائم با توجه به شرایطی که باعث بروز مشکل می شوند، تغییر میکنند. به برخی از شرایط و علائم رایج جریان خون، در زیر اشاره شده است.
علائم بیماری شریانی محیطی ( PAD ) عبارتند از:
- رخوت یا ضعف در پاها
- گرفتگی دردناک در عضلات باسن یا پا در هنگام راه رفتن یا بالا رفتن از پله ها
- احساس سردی در قسمت پایین پا یا در کف پا
- تغییر رنگ و یا براق شدن پوست روی پا
علائم مشکلات قلبی عبارتند از:
- تنگی نفس
- تورم در ساق پاها ، پا و یا شکم
- خستگی
شما هم چنین ممکن است به انجام یک سونوگرافی داپلر نیاز داشته باشید، در صورتی که:
- دچار سکته مغزی شده باشید. بعد از سکته مغزی، مراقب بهداشت و سلامت شما ممکن است انجام نوع خاصی از آزمایش داپلر، به نام داپلر ترانس کرانیال را به منظور بررسی جریان خون به مغز، توصیه کند.
- آسیب به رگ های خونی
- تحت درمان بودن به دلیل بروز اختلال در جریان خون
- باردار بودن و اینکه مراقب بهداشت فکر کند که شما یا نوزاد متولد نشده تان ممکن است دارای مشکلی در جریان خون باشید. اگر نوزاد متولد نشده شما کوچکتر از سن بارداری شما باشد و یا مشکلات سلامتی خاصی داشته باشید ، مراقب بهداشت شما ممکن است به وجود مشکل، مشکوک شود که می تواند شامل بیماری سلولی داسی شکل یا پره اکلامپسی باشد. این بیماری نوعی از فشار خون بالا می باشد که بر روی زنان باردار اثر میگذارد.
سونوگرافی داپلر از رگ های خونی جنین در بارداری های طبیعی
یکی از اهداف اصلی مراقبت های مربوط به دوران بارداری و قبل از تولد، شناسایی نوزادانی می باشد که در داخل رحم رشد نمی کنند. در صورت شناسایی، مداخلات پزشکی ممکن است بتوانند باعث بهبود یافتن عاقبت این دسته از نوزادان شوند. سونوگرافی داپلر از امواج صوتی برای تشخیص حرکت خون در عروق استفاده می کند و در دوران بارداری، برای بررسی گردش خون در نوزاد، رحم و جفت مورد استفاده قرار می گیرد.
انجام سونوگرافی داپلر در بارداری های پرخطری که نگرانی هایی در مورد وضعیت نوزاد وجود دارد، دارای فواید و مزایایی می باشد. با این حال، ارزش آن به عنوان یک تست غربالگری در تمام بارداری ها باید مورد ارزیابی قرار بگیرد، چون امکان مداخلات غیر ضروری و اثرات و عوارض جانبی وجود دارد . بررسی آزمایش های سونوگرافی روتین داپلر از رگ های نوزاد در دوران بارداری، باعث انجام پنج تحقیق و مطالعه شد که این تحقیقات بر روی بیش از 14000 زن و کودک انجام گرفت. این مطالعات کیفیت بالایی نداشتند و همه در دهه ۱۹۹۰ انجام شدند و هیچگونه پیشرفتی را برای کودک یا مادر در پی نداشتند، هر چند که برای بهبود نتایج، اطلاعات بیشتری نیاز است تا کارآیی آن به اثبات برسد.
نتیجهگیری
شواهد موجود، نشان دهنده شواهدی قطعی مبنی بر وجود مزایای استفاده از سونوگرافی شریان بند ناف داپلر و یا ترکیبی از سونوگرافی شریان بند ناف و رحم داپلر، در جوامعی که با خطر کمتری روبرو هستند و یا در جوامع انتخاب نشده، برای مادر یا نوزاد نیستند. مطالعاتی که در آینده انجام می شوند باید برای دست یافتن به تغییرات کوچکی در نتیجه پری ناتال طراحی شوند و باید بر مرگ و میرهای احتمالی قابل پیشگیری نیز متمرکز شوند.
