برچسب: شپش سر

در حالی که شپش‌ها سریع حرکت نمی‌کنند با توجه به فرصت‌های مناسب می‌توانند در مدت زمان کوتاهی چندین سر را آلوده کنند. وقتی صحبت از بیماری‌هایی می‌شود که کودکان نوپا با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند همه والدین نگران ابتلای کودک به شپش سر هستند. در حالی که حشرات به سرعت تکثیر نمی‌شوند، دانستن اینکه شپش زنده و همچنین نیش یا تخم مرغ در مو و پوست سر کودک نوپا وجود دارد می‌تواند باعث خزیدن پوست شود. بدتر از آن قبل از اینکه والدین متوجه شوند که شپش به سر کوچولویشان حمله کرده استدر بیشتر موارد حشرات ریز برای یک ماه یا بیشتر وجود داشته‌اند. به این ترتیب هر چیزی که کودک نوپا با آن تماس پیدا کرده است باید شسته شود تا از ابتلای دیگران به شپش یا آلوده شدن مجدد کودک جلوگیری شود. در تمام این مدت والدین آرزو می‌کنند که می‌توانستند در وهله اول کاری برای جلوگیری از شپش سر در کودکان نوپا انجام دهند. شپش سر در مورد عفونت پوست سر تفاوتی قائل نمی‌شود.

 از کلاه‌های قبلی کودک استفاده نکنید:

یکی از اولین چیز‌هایی که باید به کودکان نوپا قبل از رفتن به مهدکودک یا مدرسه آموزش داده شود این است که آن‌ها نباید از وسایل شخصی دیگران استفاده کنند. یکی از سریع‌ترین راه‌های انتقال شپشاستفاده از کلاه، هدبند، روسری بوده که به طور مشترک از آن‌ها استفاده می‌کنند. در حالی که شپش‌ها نمی‌توانند بیش از ۴۸ ساعت روی یک جسم غیرزنده زندگی کنند، می‌توانند به راحتی از یک جسم به جسم دیگری که در این بازه زمانی روی سر میزبان شپش بوده است منتقل شوند. از آنجایی که تنها کافی است یک شپش وارد فولیکول مو شود تا برای تغذیه به پوست سر راه پیدا کند و سپس تخم بگذارد، اگر چندین کودک نوپا اقلام مشترک مو را داشته باشند ممکن است چندین کودک کوچک در یک مدرسه یا مهدکودک آلوده شوند.

 موی کودک را تمیز بشویید:

در حالی که کودکان نوپا روزانه با تعدادی از چیز‌های اطراف خانه در تماس هستند بعد از آمدن به خانه باید دوش بگیرند و مو‌های خود را به خوبی شست و شو دهند. مکان‌ها و چیز‌هایی که کودکان نوپا سر خود را در آن قرار می‌دهند باید به طور منظم تمیز شوند تا قبل از اینکه فرصتی برای یافتن میزبان جدید پیدا کنند از شر شپش خلاص شوند. این شامل صندلی‌های ماشین، هدفون‌های مورد استفاده در ماشین یا حتی بالش‌های خانگی است زیرا بسیاری از کودکان نوپا پس از بازگشت از مدرسه یا مهدکودک به خانه چرت می‌زنند.

 از کودکان نوپا بخواهید وسایل شخصی خود را در مدرسه نگهداری کنند:

هنگامی که کودکان نوپا در مدرسه یا مهدکودک ر‌ها می‌شوند اوضاع ممکن است کمی آشفته باشد. زمانی که کت‌ها روی هم جمع می‌شوند یا چند عدد از آن‌ها روی یک قلاب وجود دارد زمان اصلی انتشار شپش از یک لباس به لباس دیگر است.

 تماس سر به سر را حداقل حفظ کنید:

در آغوش گرفتن کودکان و دوستانشان در مدرسه بسیار رایج بوده و باعث انتقال شپش به سر می‌شود. راه‌های مختلفی برای کودکان نوپا وجود دارد که بتوانند با آن‌ها سلام کنند و نشان دهند که چقدر از همراهی یکدیگر لذت می‌برند که شامل در آغوش گرفتن نمی‌شود.

منبع:

www.babygaga.com

شپش سر کودکان کابوس بزرگ خانواده‌هاست. بیشتر مادران زمانی که می‌بینند موهای فرزندشان دچار شپش شده، طوری وحشت می‌کنند که انگار دنیا به آخر رسیده است. آن‌ها به سرعت سراغ انواع شامپو‌هایی می‌روند که در داروخانه‌ها برای درمان این عارضه موجود است. در صورتی که راه‌های دیگری هم برای درمان شپش سر وجود دارد که ساده هستند؛ معرفی همین راه‌ها بهانه ما برای گفتگو با دکتر وحیده صباغی، پزشک عمومی شد. در این مصاحبه از دکتر صباغی خواسته‌ایم  چند روش ساده برای درمان شپش سر کودک به مادران پیشنهاد کند.

شپش سر کودکان در دخترها بیشتر است یا پسرها؟

دکتر صباغی می‌گوید با توجه به اینکه شپش سر در دختران فضای بیشتری برای تخمگذاری دارد، لازم است بدانید برای درمان شپش سر در کودکان، اجباری به کوتاه کردن موهای او نیست؛  اما اگر موها کوتاه شوند، درمان کردن شپش آسان‌تر می‌شود. در کنار کوتاه کردن مو به عنوان یک روش مکمل از روش‌های زیر هم به عنوان روش کمکی استفاده کنید. 

درمان شپش سر کودکان با استفاده از اسپند!

یکی از راه‌هایی که مادران می‌توانند با روش خانگی شپش سر کودکان را درمان کنند، آسیاب کردن اسپند و پودر کردن آن است. سپس به اندازه دو الی سه قاشق غذاخوری از آن را در یک قوری دم کنند و بگذارند کمی سرد شود. این عصاره خنک شده برای استفاده روی سر کودکان مناسب است. بعد از آن به همین صورت موهای بچه را شانه بزنند و سپس موهای او را بشویند. 

پاک کردن تخم شپش از سر کودک با اتوی مو

پیشگیری از ابتلا به شپش سر آسان‌تر از درمان آن است؛ اما اگر این کار موثر واقع نبود، استفاده از اتوی مو برای از بین بردن شپش سر کودکان یکی دیگر از راه‌هایی است که می‌توان سراغش رفت. اتوی مو ممکن است به دلیل حرارت زیادی که دارد در از بین بردن تخم شپش موثر باشد؛ اما یادتان باشد که اتو، تخم‌ها را از مو جدا نمی‌کند. همچنین چون پاک کردن اتوی مو سخت است، امکان انتقال آن به دیگران وجود دارد.

از سس مایونز استفاده کنیم؟

یکی از ترفندهای غیر علمی برای از بین بردن شپش سر کودکان استفاده از سس مایونز است؛ بعضی‌ها معتقدند از این روش نتیجه خوبی گرفته‌اند و بعضی‌ها هم به دلیل علمی نبودن این روش آن را تایید نمی‌کنند. اگر می‌خواهید از این روش استفاده کنید باید در فاصله بین دو بار شامپو کردن با استفاده از شامپوی مخصوص شپش سر،  سس مایونز ساده را به سر بچه بمالید. سس مایونز ساده باید مثل رنگ مو با مو‌های کودک مخلوط شود؛ سپس یک کلاه یا کیسه پلاستیکی روی سرش بگذارید تا چند ساعت به همان صورت بماند. این سس با روغن و سرکه‌ای که دارد باعث لغزندگی رِشک‌ها می‌شود. مادران بهتر است این کار را  در شب انجام دهند و بگذارند این ماده تا صبح روی سر بچه باقی بماند. سپس صبح  با حوصله مو‌های بچه را شانه کنند. همچنین بهتر است روزی این کار را انجام دهند که کودک در خانه باشد و به مدرسه نرود.

ضد عفونی کردن لباس‌ها با آب جوش

لباس‌هایی که فرزندتان در یک یا دو هفته اخیراز آن‌ها استفاده کرده، مستعد پرورش شپش سر کودکان هستند. آن‌ها را در کنار لباس‌های سایر اعضای خانواده قرار دهید و با آب جوش ضدعفونی کنید. اگر می‌خواهید لباس‌ها را در ماشین بشویید، ماشین لباسشویی را روی حرارت 90 درجه قرار دهید.  

کشتن شپش سر کودکان با خفگی!

اگر فرزندتان عادت دارد با عروسکش در تخت بخوابد، لباسی دارد که در آب با حرارت بالا خراب می‌شود و نمی‌خواهید آن را دور بیندازید یا بالشی دارد که روکش آن به هر دلیلی جدا نمی‌شود، بهتر است این موارد را   در کیسه‌های زباله رنگی ضخیم بیندازید، هوایشان را خارج کنید و سرشان را محکم گره بزنید. بگذارید این کیسه‌ها و محتویاتشان به مدت 10 تا 14 روز باقی بمانند. اگر حشره‌ یا تخم شپش در آن‌ها باشد، کشته می‌شود چون اکسیژن به آن نخواهد رسید. بعد از این کار می‌توان لباس‌هارا با درجه حرارت کمتری شست. 

عوض کردن مرتب ملحفه‌ها

همه ملحفه‌ها، روکش بالش‌ها و تشک‌ها حتما باید با آب جوش شسته شوند. همچنین اگر وعده اول شامپوی مخصوص شپش سر را به سر کودک زده‌اید، نباید او را دوباره در همان رختخواب بخوابانید؛ بلکه حتما باید ملحفه‌های قبلی کودک را بشویید و هر شب آن را عوض کنید. بعضی‌ها می‌گویند شستن یک روز در میان ملحفه هم موردی ندارد. در هر حال باید این کار را تا تمام شدن این دوره انجام داد؛ چون اگر سر کودک از رِشک و شپش پاک شود اما شپش سر کودکان همچنان در ملحفه و بالش باقی مانده باشد، باز هم وارد مو‌های او می‌شود و روی سرش تخم‌گذاری خواهد کرد. 

تمیز کاری خانه برای رهایی از شپش سر

با آخرین درجه جاروبرقی همه فرش‌ها و مبل‌ها را جارو بکشید و کیسه آن را داخل یک پلاستیک بگذارید. در آن را محکم گره بزنید و سپس دور بیندازید. اگر کیسه آن قابل دور انداختن نیست محتویاتش را خالی کنید و کیسه را با آب جوش بشویید. 

تعویض مقنعه ممنوع

به فرزندتان آموزش دهید  در مدرسه مقنعه‌اش را با همکلاسی‌اش عوض نکند چون همین کار باعث شیوع شپش سر کودکان بین دانش‌آموزان دیگر می‌شود. همچنین مرتب مقنعه‌اش را بشویید و بعد اتمام دوره مقنعه دیگری برایش تهیه کنید. 

یک باور اشتباه درباره شپش سر کودکان

بهتر است بدانید خوابیدن با مو‌های خیس نمی‌تواند به تنهایی باعث ابتلا به شپش سر کودکان باشد؛ چون اگر حشره‌ای وجود داشته باشد، چه موهای بچه خیس باشد و چه خشک، روی مو‌های او تخم خواهد گذاشت. بنابر‌این به جای نگرانی‌های بیهوده، هر هفته به خوبی سر فرزندتان را بررسی کنید و از اصول بهداشتی غافل نشوید.

تقریبا همه مادران بعد از اینکه متوجه می‌شوند سر کودک‌شان شپش گرفته، قبل از استفاده از روش‌های خانگی به سراغ شامپو‌های مخصوص درمان شپش سر می‌روند. با این حال خیلی از آنها نحوه درست استفاده از این شامپو‌ها را نمی‌دانند و یا در مراحل استفاده از شامپو‌اشتباه می‌کنند و شپش سر فرزند‌شان درمان نمی‌شود. بنابر‌این ما از دکتر وحیده صباغی، پزشک عمومی، نحوه درست شامپو زدن برای درمان شپش سر کودک، مراحل و نکات مربوط به آن را پرسیدیم.
 

1.موهای کودک را بیا نی نی کنید

مادر باید مو‌های کودک را بیا نی نی کنند به‌طوری که مو‌‌های او تر باشد و شامپو به همه مو‌ها آغشته شود.
 

2.شانه زدن موی کودک برای درمان شپش

در مرحله بعد مادر باید با شانه‌ریزی که در جعبه شامپو قرار دارد یا شانه‌های دندانه‌ریزی که برای تقسیم مو به کار می‌رود، مو‌های بچه را به خوبی شانه کند. مادر می‌تواند برای شانه زدن بهتر، از لای دندانه‌‌های شانه، نخ‌های نامرئی رد کند چون باعث می‌شود تخم شپش بهتر به شانه گیر کند. این نخ‌های نامرئی در خیاطی به کار می‌روند. آنها باید شانه کردن را به دقت از ریشه مو شروع کنند چون معمولا رِشک‌ها نزدیک به ریشه مو‌ها قرار می‌گیرند.‌همچنین جا‌هایی مانند پشت گوش‌ها، پشت سر و شقیقه‌ها بیشتر دچار رِشک می‌شود. شانه کردن مرحله بسیار مهمی است و موی بچه‌ها باید درست و دقیق شانه شود.

3.شامپو کردن موی کودک به مدت 10 دقیقه

شامپو باید 8 تا 10 دقیقه روی سر بچه باقی می‌ماند و در این 10 دقیقه مادر باید موی سر بچه را شانه کند. بهتر است این کار در حمام اجام شود تا مادر بتواند به وسیله آب تخم‌‌های شپش را بشورد. معمولا روی برچسب شامپو‌ها درج شده: فاصله 7 روزه یا دوهفته‌ایِ بینِ دو وعده شامپو زدن، باید  10 روز باشد. در فاصله بین دو بار شامپو زدن، مادر اجاز ندارد مجددا از شامپو استفاده کنند چون جذب پوستی می‌شود و ما به هیچ‌وجه نمی‌توانیم اجازه دهیم میزان سموم بدن بچه افزایش پیدا کند.
 

4. از سرکه استفاده کنید

در فاصله بین دو وعده شامپو زدن (فاصله 10 روزه تا دوهفته‌ای)، مادر می‌تواند از ‌شانه و سرکه استفاده کند. به این صورت که شانه را به سرکه آغشته کنند یا آن را با استفاده از افشانه‌‌ها به مو‌های بچه بپاشد و شروع کند به شانه کردن مو‌های او.
مادران باید برای شانه کردن مو‌های کودک حوصله به خرج دهند و حتی اگر نیم ساعت هم طول کشید این کار را ادامه بدهند. بعد از آن باید سرکه را از روی سر بچه به خوبی بشویند تا روی پوستش نماند و او را دچار حساسیت نکند.

5. میتوانید آب را جایگزین سرکه کنید

اگر پوست بچه به سرکه حساس است، می‌توانند آن را با آب رقیق کنند. مادران می‌توانند از سرکه روزی دو تا سه ‌بار استفاده کنند چون از نظر شیمیایی مشکلی ندارد و بهد از آن به خوبی سر بچه را بشویند.

درمان شپش سر کودک

اگر در مرحله دوم به سر بچه دو بار شامپوی پِرمِترین زدند و جواب نداد، مشخص می‌شود شپش به این شامپو مقاوم است. در این شرایط مادران باید از محلول دایمِتیکون 4 درصد (محلول دای‌لیس) استفاده کنند. این محلول مانند سس مایونز باید 8 ساعت روی سر بماند. روش استفاده از آن به این صورت است که این محلول را به سر کودک می‌مالند و روی سر را با پلاستیک فریزر یا کلاه مخصوص رنگ می‌پوشانند. آنها باید اجازه دهند محلول روی مو‌های سر کودک خشک شود و بعد از 8 ساعت آن را به خوبی شانه کنند و بشورند.
مادران باید بدانند هنگامی که موهای کودک آغشته به شامپو، سرکه یا سس است آنها را شانه کنند. چون شانه باید همراه ماده‌ای باشد که سر به آن آغشته شده است. معمولا اگر شامپوی پِرمِترین نتواند شپش سر بچه را درمان کند، باید مو‌های او را کوتاه کنند.
با کوتاه کردن موی بچه، هنگام شانه زدن، شانه راحت‌تر از انتهای مو تا آخر مو می‌آید و شپش‌ها را جمع می‌کند. از طرفی خانواده‌ها هم به موی بلند فرزند‌شان حساس شده‌اند و به هیچ‌وجه حاضر نیستند موی آنها را کوتاه کنند. در صورتی که موی کوتاه برای بچه بهتر است و شستشو و بازرسی آن هم برای پزشک آسان‌تر می‌شود. علاوه بر آن چون چشمان پزشکان به دیدن شپش آشناست می‌توانند آن را زود تشخیص داده و درمان کنند اما مطمئنا مادرانی که حوصله داشته باشند هر هفته حجم زیاد مو‌های فرزندشان را با دقت بررسی کنند بسیار کم هستند.

معمولا سر و کله شپش در فصول سرد سال پیدا شده و در محیط‌های پرجمعیت مثل مدارس، خوابگاه، پادگان و … اپیدمی می‌شود. در واقع شپش سر بیشتر در بچه‌های ۴ تا ۱۱ ساله به خصوص در دخترها (به خاطر موهای بلند و پوشش سر) شیوع دارد.

شپش نوعی انگل خاکستری است که به دلیل مکیدن خون، رنگش به قرمز هم تغییر می‌کند و باعث خارش شدید، عفونت پوستی و زرد زخم پشت سر و پشت گوش‌ها می‌شود.

این موجود ۳ تا ۵ میلی‌متری می‌تواند به خاطر عدم رعایت بهداشت فردی و همینطور نوع پوشش افراد در فصول سرد (استفاده از کلاه و شال یا مقنعه برای دختران) ایجاد می‌شود و به سادگی در تماس با لوازم شخصی فرد مثل ملحفه، شانه، مقنعه، روسری و کلاه به فرد دیگر منتقل می‌شود.

برای درمان شپش سر باید …

قدیم‌ها موی سر افرادی که دچار شپش سر شده بودند، می‌تراشیدند اما این روزها با کمک داروهای ضد شپش نیازی به تراشیدن موها نیست.

علاوه بر اینکه باید لوازم شخصی فرد از جمله کلاه و روسری و … در آب جوشانده شود، می‌توان از مواد گندزدای طبیعی مثل اسپند کمک گرفت.

شاید تا امروز فقط از اسپند برای رفع چشم زخم استفاده کرده باشید اما اسپند نه تنها خاصیت خشبوکنندگی و تصفیه هوا دارد که به عنوان کرم کش و ضد انگل برای دفع حشرات در کشورهای آسیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد و می‌تواند برای از بین بردن شپش سر هم موثر باشد.

برای این کار کافیست یک قاشق غذاخوری دانه اسپند را آسیاب کرده و آن را با یک لیوان آب جوش مخلوط کنید. ۱۵ دقیقه صبر کنید تا اسپند خوب دم بکشد.

حالا مخلوط آب و اسپند را روی موهای فرد ماساژ داده، روی موها را با کیسه پلاستیکی یا کلاه پلاستیکی بپوشانید و ۴۵ دقیقه صبر کنید.

یادتان باشد اگر موهای فرد بلند است، مقدار اسپند و آب را ۲-۳ برابر افزایش دهید.

بعد از این مدت می‌توانید موها را با آب گرم بشویید اما یادتان باشد برای اینکه اسپند به طور کامل شپش‌ها را از بین ببرد، لازم است این کار را تا یک هفته تکرار کنید.

البته اگر شپش سر لابلای موها تخم گذاشته باشد، اسپند نمی‌تواند تخم‌ها را از بین ببرد و صرفا حشره شپش از بین می‌رود. برای از بین بردن تخم‌ها باید موها را خیس کرده و با شانه دندانه ریز شانه کنید تا تخم شپش از مو جدا شود.

خارش سر یکی از اولین علائمی است که شپش سر باعثش می‌شود اما ممکن است فکر کنید به شامپو یا ژل مویتان حساسیت داده‌اید یا مثلا فکر کنید دچار اگزما یا شوره شده‌اید.

اما بد نیست با علائم شپش سر بیشتر آشنا شوید تا در صورت لزوم، برای درمانش اقدام کنید.

۳ نوع شپش داریم!

شپش‌ها علائم مشابهی دارند اما هر کدام در یک قسمت از بدن لانه گزینی می‌کنند. شپش سر همانطور که از اسمش پیداست، سر و گردن و البته گوش‌ها را برای زندگی انتخاب می‌کند. شپش بدن هم از روی لباس یا رختخواب به بدن مختلف می‌شود و شپش تناسلی هم روی موهای زائد و پوست ناحیه تناسلی زندگی می‌کند.

شپش سر؛ خارش سر

تخم شپش گرد یا بیضی شکل است و تخم شپش سر را معمولا می‌توانید روی ساقه مو در نزدیکی پوست سر پیدا کنید. اما خودِ شپش به اندازه یک دانه کنجد است و با کمی دقت دیده می‌شود؛ از آنجا که شپش روی پوست می‌چسبد و خون را می‌مکد، باعث ایجاد خارش می‌شود.

گاهی هم ممکن است تا ۶ هفته بعد از ابتلا به شپش، هیچ خارشی نداشته باشید. اما یادتان باشد غیر از حس خارش، ممکن است حس کنید چیزی روی پوست‌تان راه می‌رود!

زخم و التهاب، نشانه شپش

با خارش پوست، زخم‌هایی روی پوست ایجاد می‌شود که می‌تواند باعث عفونت شود. بنابراین قرمزی، التهاب و دردناک شدن پوست کف سر می‌تواند نشانه قطعی شپش باشد.

حتی در مواردی ممکن است این التهاب‌های پوستی باعث حساس شدن غذذ لنفاوی اطراف گوش و گردن شود، بنابراین در چنین مواقعی بهتر است سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

تحریک پذیری و اختلال خواب

یکی دیگر از علائم شپش سر که بیشتر در بچه‌ها دیده می‌شود، بهانه‌گیر شدن و تحریک پذیر شدن آنهاست. با ایجاد خارش، سوزش و تحریک پوست که به خاطر بزاق یا فضولات شپش سر روی پوست ایجاد می‌شود، بچه‌ها بی‌طاقت می‌شوند و ممکن است غیر از خاراندن مداوم، بهانه‌گیر شده و عکس‌العمل‌های عجیب از خود نشان دهند.

همچنین از آنجا انگل‌ها از جمله شپش سر، در تاریکی شب فعال‌تر هستند، تحرک بیشتری داشته و باعث بهم ریختن خواب بچه‌ها هم می‌شوند.