قلب جنین از کی تشکیل می شود؟
با اینکه قلب جنین از یکی از اعضایی است که از همان روزهای اول رشد میکند اما مادر از هفته ۸ تا ۱۱ میتواند اولین صدای تپش قلب جنینش را به وسیله سونوگرافی بشنود. قلب جنین از اولین روزهای تشکیل ضربان دارد و از اولین هفته بارداری خون را به بدن جنین در حال رشد پمپاژ میکند. البته قلب جنین در روزهای اول یک لوله ساده است که طی چند هفته رشد میکند و به یک عضو چهار حفرهای و دارای مسیرهای خروجی و مجرای بازگشت سیاهرگی تبدیل میشود.
برای اولین بار صدای قلب جنین را چه زمانی می توان شنید؟
قلب جنین بعد از ۶ هفته ۸۰ بار در دقیقه میزند و پس از دو هفته تعداد ضربان قلب جنین به ۱۵۰ بار در دقیقه میرسد . با ادامه این روند یعنی از هفته ۸ تا هفته یازدهم مادر از طریق سونوگرافی میتواند صدای جنین را برای اولین بار بشنود. در این زمان ضربان قلب جنین در حدود ۱۷۰ بار در دقیقه است که با گذشت زمان کمتر میشود.
چه عواملی جلوی تشکیل شدن قلب جنین را می گیرد؟
- ناهنجاری های ژنتیکی
یک ژن معیوب در جریان رشد جنین میتواند باعث عوارض مادرزادی و حتی توقف رشد قلب جنین شود.
- ناهنجاریهای کروموزومى
بعضی از این ناهنجاریها مثل تریزومی ۲۱ (یک ناهنجاری کروموزومى که به بروز سندرم داون منجر میشود) در ۵۰ درصد از نوزادان باعث ابتلاء آنها به ناهنجاریهای قلبی میشود.
- بیماریهای مادرزادی
کنترل نامناسب قند خون مادر مبتلا به دیابت، خطر ابتلای نوزاد به بیماریهای قلبی را افزایش میدهد.
- عفونت در بارداری
وجود عفونت در بدن مادر می تواند باعث متوقف شدن رشد قلب جنین و بیماری قلبی شود. به همین دلیل متخصصین زنان و زایمان مادر را معاینه میکنند تا از خطر ابتلای مادر به عفونت در دوران اولیه بارداری جلوگیری کنند.
- مصرف دارو
مصرف دارو توسط مادر می تواند با عوارض خطرناکی برای قلب جنین همراه باشد. دیلانتین (برای درمان صرع) و مواد مخدر توسط مادر میتواند روند تشکیل قلب را در دوران جنینی تحت تأثیر قرار دهد.
- قرار گرفتن در معرض برخی از مواد شیمیایی
مواد شیمایی مثل رنگها، حلالها، مواد پاک کننده روغن، آفتکشها، آلایندههای هوا نظیر تری کلرواتیلن و تابش اشعههای مضر از جمله عواملی هستند که زنان باردار هرگز نباید در معرض آنها قرار بگیرند.
چطور می توان از مشکلات قلبی جنین جلوگیری کرد؟
متخصصان معتقدند جلوی بعضی عوامل را نمی توان گرفت، اما زنان باردار با رعایت چند نکته قبل و در دوران بارداری می توانند جلوی بروز بعضی مشکلات قلبی در جنین را بگیرند.
- متخصصان توصیه می کنند زنان قبل از بارداری باید از وضعیت سلامت خود مطمئن شوند. برای همین هم هست که بیشتر پزشکان قبل از بارداری برای زنان آزمایشهای مختلف می نویسند تا از سلامت او مطمئن باشند.
- پزشکان متخصص توصیه میکنند زنان باردار حتما باید قبل و در بارداری به تغذیه و البته ویتامینی که بدنشان میرسد توجه کنند. کمبود برخی ویتامین ها و اسید فولیک باعث ناهنجاری های جنین و نقصهای مادرزادی می شود.
- زنان باردار حتما باید دور سیگار و مواد مخدر را در این دوران مهم خط قرمز بکشند.
- استفاده از هر دارویی باید با اجازه پزشک باشد. حتی داروهایی که برای کنترل بیماری مصرف می شود.
- قبل از بارداری حتما درباره بیماری ها و سابقه فامیلی با پزشک متخصص صحبت کنید.
