برچسب: طب سنتی در بارداری

اگر شما هم با شروع فصل بهار دچار آبریزش بینی یا سوزش و خارش در بینی و گلو شده و عطسه‌های مکرر می‌کنید؛ به احتمال زیاد درگیر مشکل شایعی به نام آلرژی فصلی شده‌اید. شاید این مشکل را سال‌های گذشته هم تجربه کرده باشید اما امسال به علت بارداری شرایط ویژه‌ای دارید. ممکن است در این شرایط شدت علائم بیشتری را تجربه کنید و با وجود این نمی‌توانید یا نمی‌‌خواهید از داروهای شیمیایی استفاده کنید، مبادا که برای جنین دلبندتان ضرری داشته باشد. 11 اردیبهشت، روز جهانی آسم است به همین دلیل به موضوع آلرژی از نگاه طب ایرانی پرداخته‌ایم. در طب ایرانی اگر چه نامی از بیماری به نام آلرژی در کتاب‌ها نیامده اما علائمی مشابه تحت عنوان نزله یا زکام گرم و سرد مطرح می‌شود و توصیه‌های خاصی برای هر نوع زکام و نزله ارائه شده است. از نظر تئوری به طور فیزیولوژیک در بارداری رطوبت و حرارت بدن زیاد می‌شود و ممکن است باعث شود علائم آلرژی شما بیشتر از سال‌های قبل باشد یا اینکه ممکن است سال‌های گذشته نشانه‌ای از آلرژی را تجربه نکرده باشید و امسال این مشکل برایتان پیش آمده باشد. اما نگران نشوید تنها کاری که باید بکنید این است عاملی که بینی و بدن را تحریک کرده و موجب آبریزش و سوزش و خارش بینی یا گلو و سرفه می‌شود، از بدن خارج کنید. این کار با روش طب کلاسیک برای درمان آلرژی، یعنی سرکوب سیستم ایمنی بدن، متفاوت است اما بسیار کارآمد و کم ضرر است. 

انواع آلرژی

آلرژی انواع مختلفی دارد که هر کدام از دید طب ایرانی علت‌های متفاوتی دارد. عموما آلرژی‌های بهاره به صورت سرخی و خارش و التهاب چشم‌ها، آبریزش رقیق و گاهی همراه با سوزش مختصر از بینی و عطسه بروز پیدا می‌کند. برخی این وقایع را به حساسیت‌های ناشی از گرده گل‌ها و گیاهان نسبت می‌دهند اما حتی اگر مواد حساسیت زا از خارج روی بدن اثر گذاشته باشد؛ بهتراست این مواد را از بدن خارج کنیم تا اینکه سعی کنیم با دارو حساسیت سیستم ایمنی را نسبت به آلرژن‌ها کم کنیم.

پاکسازی بهاری را جدی بگیرید

بهترین تدابیر پیشگیری از بیماری‌های بهاره این است که اواخر هر سال حدود یک تا دو هفته آخر اسفند ماه با پاکسازی مواد اضافی بدن را خارج کنیم. در واقع با این پاکسازی حجم مواد انباشته شده و غلیظ زمستانه بر بدن کم شده و به همان نسبت در بهار علائم بیرون ریزی این مواد کمتر خواهد شد. بهترین و در دسترس‌ترین راه برای پیشگیری از امراض بهاره؛ ایجاد اسهال ملایم برای خروج مواد اضافی از راه روده‌ها است. بنابراین مصرف آش سبزیجات می‌تواند بهترین گزینه باشد. بهتر است در این آش‌ها از گوشت کمتر و از سبزیجات بیشتری استفاده شود. ترکیبی که برای این آش به شما پیشنها می‌کنیم: جو پوست کنده، بلغور جو یا جوپرک، ماش، گشنیز، جعفری، کدو سبز، اسفناج، کرفس است. می‌توانید سبزی‌ها را به شکل متناوب تغییر دهید تا آش شما متنوع شود یا چاشنی آن را هر بار عوض کنید. می‌توانید از آلو بخارا، میوه تمبر هندی، سماق، رب انار و آبغوره یا نارنج همراه با کمی نمک و روغن زیتون به عنوان چاشنی آش استفاده کنید.

رژیم غذایی‌تان را اصلاح کنید

هر چقدر هم که شما راه خروج مواد اضافی و آلرژن را از بدن باز کنید، اگر دوباره مواد محرک را از راه خوراکی وارد بدن کنید نخواهید توانست تعادل بین ورود و خروج مواد را به خوبی برقرار کنید. یکی از عوامل محرک و تشدید آلرژی بهاره، رژیم غذایی نامناسب در ایام نوروز است. مصرف آجیل و تنقلات شورمزه، شکلات و شیرینی، قهوه و نسکافه، همگی موجب زیاد شدن تولید حرارت در بدن و افزایش جوشش و غلیان خون می‌شوند. از نظر طب ایرانی مصرف غذاهای با طعم شیرین و شور موجب افزایش حرارت و جوشش خون می‌شود بنابراین بهتر است افراد مبتلا به آلرژی بهاره از خوردن این نوع خوراکی‌ها پرهیز کنند و در عوض از طعم‌های کمی ترش یا معتدل استفاده کنند. به عنوان مثال خوردن رب یا آب انار، آب آلو، کاهو سکنجبین، اسفناج با غذا یا به عنوان میان وعده توصیه می‌شود. اما پرهیز از خوردن گردو، پنیر کهنه، پیاز خام، تره خام، سیرخام، ترتیزک( شاهی) هم توصیه می‌شود. در ضمن لازم است از مصرف خوراکی‌های آلرژی زا مانند انگور، خربزه و کیوی… نیز خودداری کنید.

 

کمتر گوشت قرمز بخورید

از نظر حکمای طب ایرانی موقع به حرکت در آمدن مواد در زمان تغییر فصل از زمستان به بهار باید در مصرف گوشت به خصوص گوشت گاو و گوساله احتیاط کرد. چون گوشت قرمز مولد خون است و به جوشش و حرکت اخلاط کمک می‌کند. پس بهتر است اگر قصد خوردن کباب دارید آن را با پاشیدن مقداری سماق قهوه‌ای روی آن اصلاح کنید. چون طعم ترشی و قبض در سماق می‌تواند تا حدی عوارض مصرف گوشت در بهار را تعدیل کند. خوردن گوشت پرندگان کوچک به جای گوشت‌های سنگین در این شرایط مناسب‌تر است.

نوشیدنی‌هایی برای کاهش آلرژی

عناب در کنترل آلرژی‌‌های فصلی، خارش و کهیر موثر است. پس اگر سابقه مشکلات آلرژی دارید عناب را فراموش نکنید. می‌توانید به شکل فالوده یا دمنوش از عناب استفاده کنید. برای تهیه فالوده عناب هفت عدد عناب را با سیب خرد شده با شعله ملایم بپزید. سپس عناب‌ها را با پشت قاشق شیره‌کشی کنید و تفاله را دور بریزید. فالوده آماده است.
نوشیدنی مناسب دیگر برای کسانی که دچار آبریزش و خارش و سوزش بینی هستند، ماء الشعیر طبی است. برای تهیه این نوشیدنی لازم است یک استکان جو پوست کنده را ابتدا با کمی آب بجوشانید و کف آن را خالی کنید. سپس با 14 برابر آب بگذارید روی حرارت ملایم بجوشد تا جوها شکفته شود و به رنگ آجری در بیاید. سپس آب جو را صاف کرده و در یخچال نگهداری کنید و روزی 3 لیوان با کمی عسل یا شکر میل کنید. این ترکیب تا دو روز در یخچال قابل نگهداری است. اگر آلرژی شما شدید است می‌توانید سه روز به جای غذا فقط از این ترکیب که خاصیت غذایی هم دارد استفاده کنید.

تدابیر ورزشی و حرکتی برای آلرژی

پیاده روی منظم روزانه و پرهیز از بی‌حرکتی با تحلیل بردن مواد زاید بدن به کاهش علائم آلرژی کمک می‌کند. علاوه بر این شانه کردن موها و ماساژ سر و خاراندن آن هم می‌تواند به کم کردن آبریزش بینی و آلرژی کمک کند. گاهی حتی مالیدن پاها از زیر زانو به صورت محکم و دردناک می‌تواند علائم آزار دهنده موجود در سر و صورت مانند احساس سنگینی و درد را کم کند.

نکاتی برای اصلاح خواب

بهتر است موقع خواب از خوابیدن بر پشت خودداری کنید. بهتر است به پهلو بخوابید یا اینکه صورتتان را روی بالش بگذارید. سعی کنید مدت کمتری بخوابید و از خواب روز مخصوصا بعد از صرف غذا خودداری کنید. جالب است بدانید سحر خیزی هم به کم کردن ترشحات بینی شما کمک می‌کند.

روغن مالی برای رفع آلرژی

می‌توانید برای کاهش سوزش و خارش بینی، عصر و شب روی پیشانی و بینی روغن بنفشه (با پایه روغن بادام) بمالید. چکاندن روغن بنفشه در بینی هم می‌تواند موثر باشد چون بنفشه یک ضد التهاب موضعی است.

حجامت با شرط و شروط

طبق توصیه‌های طب ایرانی، یکی از روش‌های حفظ سلامتی و تدابیر بهاری، حجامت ابتدای بهار است که کمک به پاکسازی خون و بدن از مواد زائد می‌کند و در نتیجه از برخی مشکلات شایع فصل بهار مانند آلرژی‌ها، جوش و دمل‌ها، کسالت و سنگینی پیشگیری می‌کند. در واقع خونگیری هم روش مناسبی برای کاهش حجم و جوشش خون است اما حجامت برای همه افراد توصیه نمی‌شود. بارداری هم یکی از شرایطی است که حجامت در آن ممنوعیت دارد مگر بین ماه‌های 4 تا 7 با شرایط خاص و صلاحدید پزشک.
اما سایر افرادی که ممانعت خاصی برای حجامت ندارند مخصوصا افرادی که حجامت توسط پزشک حاذق طب سنتی به ایشان توصیه شده است یا افراد با مزاج گرم و تر (مخصوصا مردان و زنان یائسه)، کسانی که دارای غلظت یا چربی‌خون یا اسید اوریک بالا، دارای جوش و دمل‌های پوستی صورت و بالا تنه و دارای احساس سنگینی و حرارت بالای سر و بدن هستند، می‌توانند برای حجامت اقدام کنند. البته بهتر است این افراد به مراکز استاندارد که حجامت زیر نظر پزشک انجام می‌شود مراجعه کنند تا شرایط قبل، حین و بعد از حجامت، به درستی در نظر گرفته و اجرا شود. بعضی از مواردی که حجامت در آنها منع شده است عبارتند از اطفال زیر دو سال، دوران بارداری، سنین خیلی بالا، بیماری‌های خاص و کم خونی‌های شدید، مزاج های سرد یا خشک، افراد خیلی لاغر یا خیلی چاق و کسانی که ضعف شدید دارند. این افراد نه تنها از حجامت بهار بهره‌ای نمی‌برند بلکه برایشان مضر هم خواهد بود. پس حجامت به عنوان ابزار کمکی برای جلوگیری از آلرژی بهاره تنها در برخی افراد و نه همه! توصیه می‌شود.

اگر شما هم دچار کهیرهای خارش‌دار دوران بارداری شده باشید، حتما می‌دانید که چقدر این خارشها آزار دهنده است. گاهی ممکن است آنقدر محل کهیر را بخارانید که به خونریزی بیفتد. گاهی هم شما را از کارهای روزانه باز می دارد. علت بروز این کهیرها در دوران حاملگی هنوز مشخص نشده است اما گفته می‌شود به دلیل کشش زیاد در پوست زنان باردار برخی از آنتی ژن ها در محل آزاد می‌شوند که سرچشمه اصلی به وجود آمدن ضایعات هستند. این کهیرها معمولا در اواخر بارداری دیده می‌شود و معمولا بعد از تولد فرزند هم از بین می‌روند اما اگر خارش کهیرها به اندازه ای باشد که فعالیت های روزانه مادر را مختل کند، باید درمان شود.
برای راحت شدن از این کهیرهای خارش‌دار می‌توانید از توصیه‌های طب ایرانی کمک بگیرید.

سبب را ریشه کن کنید

درمان اکثر کهیرها چندان سخت نیست. در طب ایرانی رفع سبب بهترین روش درمان است. سبب کهیر تجمع مواد زاید آزاردهنده در پوست است که به علت افزایش مواد زاید بدن، به عضو کم اهمیت یعنی پوست ریخته شده است. بنابراین برای درمان مهمترین روش باز کردن مسیر دفع و خروج مواد زاید از بدن است.

یبوست را درمان کنید

در صورتی که دچار یبوست هستید حتماً یبوستتا ن را درمان کنید. یبوست یعنی دفع مدفوع کمتر از یک بار در روز یا دفعی که به سختی و با زور زدن و به شکل ناقص انجام شود. بهترین روش درمان یبوست داشتن تحرک کافی و خوردن غذاهای مناسب است. اگر یبوست دارید دست کم یک وعده در روز سوپ جو با سبزیجات بخورید. به عنوان چاشنی از رب انار و آلو و تمبر هندی تازه استفاده کنید.

گرمی را حذف کنید

گرمیجات شدت کهیر و خارش شما را زیاد می‌کنند. پس از غذاهای گرم یا گرمی زا مانند غذاهای تند، شور یا چرب؛ انواع غذاهای مصنوعی؛ آجیل‌های بوداده؛ تخم مرغ؛ بادنجان و … پرهیز کنید.

شربت بخورید

صبح ناشتا شربت خاکشی گرم بخورید. استفاده ازخاکشی جوشانده هم می‌تواند به رفع یبوست کمک کند. (به این ترتیب که یک قاشق غذاخوری خاکشی را در یک لیوان آب جوش بریزید تا خیس بخورد و با کمی عسل میل کنید. اگر موثر نشد می توانید مخلوط آب و خاکشی را دو دقیقه بجوشانید). حتی در صورتی که دچار یبوست نباشید، باز هم مصرف خاکشی جوشانده کمک موثری در درمان کهیر شماست.

عرقیجات یادتان نرود

استفاده از داروهایی که عملکرد کبد را بهتر می کنند، بعد از رفع یبوست بهترین درمان است. ساده ترین دارو، ترکیب عرق کاسنی و شاهتره به نسبت مساوی حد اکثر تا میزان ۳ استکان کوچک در روز است. در صورت نیاز می توان کمی عرق همیشه بهار نیز به ترکیب عرق اضافه کرد.

داروهای طبع خنک مصرف کنید

بسیاری از داروهایی که طبع خنکی دارند را می‌توان به عنوان درمان کمکی و موضعی در معالجه کهیر به کار برد. یک مثال ساده و فراگیر آن، شستشوی بدن با سدر در موقع استحمام است. در این زمینه ترکیبات گوناگون و موثر بسیاری وجود دارد اما ترکیب ارزان قیمت و در عین حال موثر این است که مقداری شاهتره خشک و جوش شیرین را به نسبت مساوی با کمی ماست شیرین مخلوط کنید و در حمام روی بدن بمالید. سپس بعد از حداقل ده دقیقه بشویید.

حجامت موثر است

عده‌ای از متخصصان طب سنتی معتقدند حجامت، بهترین راه درمان کهیر است. اگر چه اغلب کهیرها به حجامت عام پاسخ می‌دهند، اما حجامت در بارداری توصیه نمی‌شود مگر اینکه منفعت آن برای زن باردار بیشتر از ضرر آن باشد. بنابراین اگر درمان‌های دیگر موثر نباشند، می‌توان از حجامت استفاده کرد. در این باره متخصص طب سنتی با توجه به شرایط بیمار باید تصمیم بگیرد که آیا انجام حجامت برای او مفید است یا مضر. البته توجه کنید که حتی اگر حجامت عام باعث درمان کهیر نشد؛ نباید از حجامت ساقین(که از بهترین حجامت ها برای رفع خارش بدن است) استفاده کنید؛ زیرا ممکن است باعث بروز مشکلاتی در ادامه بارداری برای جنین شود.

دود کردن برخی داروها موثر است

علاوه بر این دود دادن برخی داروها نیز کمک زیادی به رفع خارش و تورم ناشی از کهیر می‌کند که در دسترس‌ترین آن، خاکشی یا عنبرنساراست که باید مثل اسفند دود داده شوند. البته فراموش نکنید که این درمان های موضعی، در معالجه کهیر، تنها نقش کمکی دارند و جای درمان‌های اصلی را نمی‌گیرند.

با زایمان بهتر می‌شوید

اگر چه بعضی از کهیرهای بارداری به درمان مقاوم هستند، اما این مساله معمولا ناشی از گرمتر بودن مزاج جنین نسبت به مادر است و با زایمان برطرف خواهد شد. اما اگر برایتان غیر قابل تحمل است زودتر به پزشک مراجعه کنید.
 

شاید شما هم از دسته افرادی باشید که قندتان بالا یا لب مرز بوده است و می‌خواهید بدانید چگونه می‌توانید قند خود را کنترل کنید. اگر می‌خواهید از دیابت بارداری و بخور و نخورهای آن بیشتر بدانید با ما همراه شوید.
تشخیص دیابت در بارداری یا به کمک آزمایشات غربالگری قند خون ناشتا درسه ماهه اول بارداری صورت می‌گیرد یا با بررسی تست تحمل گلوکز در هفته 24 تا 28 بارداری. اگر مادر باردار، قبل از بارداری نیز مبتلا به دیابت بوده باشد یا قبل از هفته بیستم بارداری، تشخیص دیابت داده شود و به خوبی کنترل نشود، عوارضی برای مادر و جنین ایجاد می‌کند که بیش از عوارض دیابت بارداری است. دیابت بارداری به تشخیص دیابت پس از هفته 20 بارداری برای اولین بار گفته می‌شود. اگرقند خون شما در حالت ناشتا زیر95 باشد طبیعی است. اگر بین 95 تا 120 باشد در معرض خطر دیابت قرار دارید و اگر بالای 120 باشد یعنی به دیابت بارداری مبتلا هستید. همچنین برای بررسی تست تحمل گلوکز در هفته 24 تا 28، تست خوراکی 75 گرم گوکز خوراکی که طی دو ساعت بررسی می‌شود، انجام می‌گیرد. مقادیر طبیعی در تست تحمل گلوکز قند ناشتا زیر 92، قند یک ساعته زیر 180 و 2 ساعته زیر 153 است.

در صورت مختل بودن تست تحمل گلوکز باید حتما تحت درمان و کنترل رژیم غذایی قرار بگیرید. موارد زیر می‌تواند به کنترل بهتر قند خون شما کمک کند:

ورزش منظم روزانه

داشتن پیاده روی، ورزش یوگا یا حرکات ورزشی و شنای ملایم در صورتی که با خستگی شدید همراه نباشد، می‌تواند با بهبود سوخت و ساز و گردش خون نقش موثری در کاهش قند خون داشته باشد.

داشتن خواب منظم

داشتن یک خواب خوب از ساعت 9-10 شب تا اذان صبح به داشتن هضم بهتر، بهبود عملکرد اعضا و دفع متابولیت‌های زاید بدن و در نتیجه کنترل بهتر دیابت بارداری کمک می‌کند.

کنترل استرس و داشتن آرامش روحی

وجود استرس موجب ترشح هورمونی به نام کورتیزول می‌شود که نتیجه آن افزایش قند خون است. احتمال ابتلا به دیابت در افرادی که در معرض استرس طولانی هستند بیشتر است. پس سعی کنید از این دوران شیرین همراه با حس مادر شدن لذت ببرید و شرایط شادی را برای خود فراهم کنید.

کنترل گوارش بدن

توجه داشته باشید که خود یبوست بارداری می‌تواند با بر هم زدن باکتریهای مفید روده و شکستن سد دفاعی مخاط روده، احتمال ابتلا به بیماریهای زیادی از جمله دیابت و سندرم متابولیک را افزایش دهد. مصرف سبزیجات دارای فیبر بالا می‌تواند تاثیر مثبتی بر روند درمان یبوست و نیز دیابت داشته باشد.

• رعایت نکردن مواردی که موجب اختلال هضم غذا می‌شود می‌تواند شرایط شما را بدتر کند. مانند تند غذا خوردن یا خوب نجویدن غذا، در هم خوری، پرخوری، خوردن نوشیدنی های مختلف مانند آب سرد به همراه غذا، رعایت نکردن فاصله بین غذای اصلی و مصرف چای و میوه و .. .
• تقسیم کردن غذا در وعده های متعدد، دست کشیدن از غذا قبل از احساس سیری کامل، خوردن غذا در ساعت های منظم و رعایت حداقل 2 ساعت فاصله بین شام و خواب توصیه می‌شود
• برخی مواد غذایی، کالری بالایی دارند و مصرف این غذاها شرایط شما را بدتر می‌کند. مصرف ماکارونی، آش رشته، برنج کته، گوشت گاو، انواع غذاهای آماده، نشاسته و حلوا، نان فتیر، غذاهای سرخ شده، غذاهای چرب و شیرینی‌جات نظیر بستنی و انواع کمپوت‌های آماده از این دسته هستند.
• مصرف برخی مواد غذایی که به اصطلاح شاخص گلایسمی بالاتری دارند موجب افزایش سریع قند خون می‌شود. از جمله: نان سفید لواش یا نان باگت، سیب زمینی، هویج آب پز، خرما، کشمش، انجیر خشک، کدوتنبل، میوه هایی از جمله هندوانه، خربزه، کیوی، آناناس، موز و انبه.

نکات تغذیه‌ ای پیشگیری از دیابت بارداری

استفاده بیشتر از خوراکیهای زیر در رژیم غذایی توصیه می‌شود:

• استفاده از نان جو یا نان سنگک سبوس دار و برشته، غلات کامل، برنج قهوه‌ای، استفاده از برنج آبکش، جایگزین کردن روغن زیتون
• افزودن آلو و سبزیجاتی مانند لوبیا سبز، اسفناج، کلم بروکلی، گشنیز و جعفری، تره، شوید، خرفه، کنگر، زیتون
• چاشنی هایی از جمله تمبر هندی و آب غوره، رب انار و ادویه هایی نظیر زنجبیل، دارچین، زردچوبه به رژیم غذایی به مقدار کم می‌تواند به کنترل قند خون کمک کند.
• مصرف میان وعده سالاد کاهو به همراه خیار و گوجه و هویج به همراه کمی روغن زیتون و آب لیمو ترش و یا مصرف مداوم روزانه از مخلوط نصف لیوان آب سیب و نصف لیوان آب لیمو شیرین 3 بار در روز (یک ساعت بعد از غذا) به عنوان یک وعده غذایی می‌تواند مفید باشد. جایگزین کردن میوه هایی نظیر سیب، گلابی، انار، توت فرنگی و گیلاس با رعایت حداکثر 3 عدد میوه در روز می‌تواند مناسب‌تر باشد.
• افزایش دریافت پروتئین با مصرف انواع مغز‌ها، گوشت‌های لطیف تر نظیر گوشب بلدرچین و یا گوشت بره، گوشت سفید مانند سینه مرغ و یا ماهی کبابی و مصرف حداقل 3 عدد تخم مرغ در هفته.

اول غذا بعد دارو

در صورت عدم کنترل قند خون نیاز به دریافت انسولین زیر نظر پزشک متخصص داخلی وجود دارد. یادتان باشد این بیماری در بارداری اگر به صورت کنترل نشده باشد می‌تواند با عوارض زیر همراه باشد:

• افزایش خطر عفونت
• افزایش خطر سقط یا زایمان زودرس
• اختلال فشار خون
• ناهنجاری‌های جنینی
• اختلال رشد جنین
• تولد نوزاد با وزن غیر طبیعی و عوارض افت قند خون و سایر مشکلات نوزاد پس از تولد