تخلیه ادرار در بارداری، یکی از موضوعاتی است که خانمها با آن دست به گریباناند، تکرر ادرار یکی از اولین علائم بارداری محسوب میشود. نشت ادرار یا بیاختیاری هم یکی از علائم شایع در دوران بارداری و بعد از آن است.
علائم می تواند با رشد جنین افزایش یابد و چند هفته پس از تولد نوزاد ادامه داشته باشد.
انواع مختلف بی اختیاری ادرار
انواع مختلفی از بی اختیاری ادرار وجود دارد:
1- بی اختیاری استرسی
از دست دادن ادرار به دلیل فشار فیزیکی روی مثانه.
2- بی اختیاری فوری
از دست دادن ادرار به دلیل نیاز فوری به ادرار که معمولا به دلیل انقباضات مثانه ایجاد میشود.
3- بی اختیاری مختلط
ترکیبی از بی اختیاری ادرار استرسی و بی اختیاری فوری.
4- بی اختیاری گذرا
از دست دادن موقت ادرار به دلیل مصرف دارو یا یک بیماری موقت، مانند عفونت دستگاه ادراری یا یبوست.
در ادامه این مطلب، در مورد اینکه چرا ممکن است در طول، یا بعد از بارداری دچار بی اختیاری شوید، چه معنایی برای شما و جنین دارد و چگونه میتوانید با آن کنار بیایید بیشتر بیاموزید.
علت بی اختیاری ادرار در بارداری چیست؟
مثانه درست بالای استخوانهای لگن شما قرار دارد و توسط کف لگن حمایت میشود.
در طول روز مثانه با ادرار پر میشود در حالی که اسفنکتر اندام را بسته نگه میدارد تا زمانی که بتوانید از دستشویی استفاده کنید.
علل شایع بی اختیاری بارداری عبارتند از:
1- فشار
ممکن است هنگام سرفه، عطسه، ورزش یا خنده نشت ادرار داشته باشید. این حرکات فیزیکی فشار بیشتری بر مثانه شما وارد میکند که باعث بی اختیاری ادرار استرسی میشود.
جنین شما همچنین با بزرگتر شدن مثانه، فشار بیشتری به مثانه شما وارد میکند.
2- هورمونها
تغییر هورمونها میتواند بر پوشش مثانه و مجرای ادرار شما تاثیر بگذارد.
3- شرایط پزشکی
برخی از دلایل پزشکی بی اختیاری شامل دیابت، ام اس، داروهای اضطراب، یا سکته در گذشته است.
4- عفونتهای دستگاه ادراری (UTIs)
بین 30 تا 40 درصد از زنانی که عفونت ادراری خود را به طور کامل درمان نکردهاند، در دوران بارداری دچار علائم میشوند. بی اختیاری ادرار، یکی از علائم عفونتهای دستگاه ادراری است.
گزینههای درمانی بی اختیاری بارداری چیست؟
اولین خط درمان بی اختیاری ادرار در بارداری، تغییر سبک زندگی و مدیریت مثانه است. در ادامه چند نکته را برای مدیریت مثانه برایتان نام میبریم:
– تمرینات کگل انجام دهید
تمرینات کگل برای تقویت کف لگن، ورزشهایی ایمن و موثر قبل، در طول و بعد از بارداری هستند.
برای انجام کگل، روی ماهیچههایی که برای نگه داشتن ادرار استفاده میکنید تمرکز کنید. قبل از استراحت ده ثانیه آنها را فشار دهید. سعی کنید روزانه پنج بار این تمرینات را انجام دهید.
یادگیری نحوه شل کردن کف لگن ممکن است در حین و بعد از زایمان به شما کمک کند.
– یک دفتر خاطرات بسازید
زمانی را که بیشترین نشت را مشاهده کردید، یادداشت کنید تا بتوانید به موقع برای دستشویی رفتن برنامهریزی کنید. این کار اولین قدم برای بازآموزی مثانه است. بازآموزی مثانه در مورد آموزش مجدد مثانه برای نگه داشتن ادرار بیشتر با طولانی کردن زمان فواصل دستشویی رفتن است.
– از مصرف نوشیدنیهای گازدار یا کافئیندار خودداری کنید
از مصرف نوشیدنیهای گازدار، قهوه یا چای خودداری کنید. این نوشیدنیها ممکن است باعث شوند احساس کنید نیاز دارید بیشتر از دستشویی استفاده کنید. سعی کنید بیشتر آب یا نوشیدنیهای بدون کافئین بنوشید.
– رژیم غذایی با فیبر بالا داشته باشید
برای جلوگیری از یبوست، غذاهایی بخورید که فیبر بالایی دارند، که فشار بیشتری را به کف لگن شما وارد میکنند.
– وزن مناسب را حفظ کنید
وزن اضافی، بهخصوص در اطراف شکم، فشار روی مثانه را افزایش میدهد. کاهش وزن پس از زایمان هم میتواند به بی اختیاری پس از بارداری کمک کند.
هر گونه تغییر بزرگ را با پزشک خود در میان بگذارید تا مطمئن شوید بهترین کار را برای خود و کودکتان انجام میدهید.
در حالی که دارو و جراحی هم گزینههایی برای درمان بی اختیاری هستند، ممکن است بخواهید تا پس از بارداری صبر کنید.
نکاتی برای پیشگیری از عفونت ادراری
بایدها و نبایدهایی که لازم است مد نظر قرار دهید!
برای پیشگیری از عفونت ادراری این کارها را انجام دهید!
- مقدار زیادی آب بنوشید (تا هشت لیوان در روز).
- قبل و بعد از رابطه جنسی ادرار کنید.
- بعد از دفع ادرار، خودتان را از جلو به عقب پاک کنید.
- در صورت امکان از لباس زیرهایی با پارچههای نخی و گشاد استفاده کنید.
- هر روز لباس زیر خود را عوض کنید.
- اگر فکر میکنید عفونت ادراری دارید با پزشک تماس بگیرید. عفونت ادراری درماننشده میتواند منجر به عفونت کلیه شود که همچنین ممکن است باعث زایمان زودرس و وزن کم نوزاد در هنگام تولد شود.
برای پیشگیری از عفونت ادراری این کارها را انجام ندهید!
- نباید در حالی که عفونت ادراری دارید، مقاربت داشته باشید!
- نباید نوشیدنیهایی بنوشید که مثانه را تحریک میکنند! (آب میوه، کافئین، الکل و شکر)
- نباید ادرار خود را برای مدت طولانی نگه دارید!
- نباید از صابونها، اسپریها یا پودرهای قوی استفاده کنید!
- نباید بیش از یک روز از یک لباس زیر استفاده کنید!
- درمان عفونت ادراری، شامل مصرف آنتیبیوتیک به مدت سه تا هفت روز است. این درمان برای کودک شما خطری ندارد. در صورت بروز عوارض جانبی مانند تب، لرز یا گرفتگی عضلات پس از مصرف دارو با پزشک خود تماس بگیرید.
آیا برخی از زنان بیشتر در معرض خطر بی اختیاری بارداری هستند؟
زنانی که مثانه بیشفعال یا بی اختیاری فوری دارند، احتمالا علائمی دارند که در دوران بارداری ادامه مییابد یا بدتر میشود.
سایر عوامل خطر عبارتند از:
- سن بالاتر
- داشتن اضافهوزن
- داشتن زایمان طبیعی قبلی
- داشتن جراحی قبلی لگن
- سیگار کشیدن که منجر به سرفه مزمن میشود
علل بی اختیاری ادرار بعد از زایمان
زایمان میتواند باعث بی اختیاری پس از بارداری شود. در هنگام زایمان واژینال، عضلات و اعصاب ممکن است آسیب ببینند.
زایمان طولانی میتواند احتمال آسیب به اعصاب را افزایش دهد. بر اساس نظر کنگره متخصصان زنان و زایمان آمریکا، زایمان سزارین باعث کاهش بی اختیاری ادرار در سال اول میشود.
با این حال، مزایای آن دو تا پنج سال پس از زایمان از بین میرود.
بی اختیاری ادرار در بارداری چگونه تشخیص داده میشود؟
اگر بی اختیاری ادرار را تجربه میکنید به پزشک خود اطلاع دهید.
در برخی موارد، ممکن است دچار عفونت ادراری شده باشید و شاید لازم باشد آنتیبیوتیک مصرف کنید.
اگر به پایان بارداری خود نزدیک هستید، ممکن است بی اختیاری ادرار را با نشت مایع آمنیوتیک اشتباه بگیرید. بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا علت دقیق آن را بدانید.
اگر علائم زایمان و عفونت برطرف شود، پزشک ممکن است آزمایشهای دیگری را انجام دهد.
اسکن مثانه با استفاده از سونوگرافی میتواند به شما کمک کند که بفهمید آیا مثانه شما به طور کامل تخلیه میشود یا نه.
تست استرس مثانه به پزشک شما این امکان را میدهد که ببیند هنگام سرفه یا خم شدن، نشتی دارید یا نه.
اگر پزشک به عفونت ادراری مشکوک باشد، احتمالا نمونه ادرار را برای آزمایش آزمایشگاهی میخواهد.
پزشک همچنین ممکن است برای بررسی اینکه آیا مایعی که نشت میکنید ناشی از نشت کیسه آمنیوتیک است، یا نه، آزمایشهای ویژهای را انجام دهد.
آیا بعد از تولد نوزاد بی اختیاری ادرار از بین میرود؟
علائم بی اختیاری برخی از زنان در روزها یا هفتههای پس از تولد نوزادشان از بین میرود. برای دیگران، نشت ادامه دارد یا ممکن است بدتر شود.
با این حال، بی اختیاری را میتوان با درمانهایی مانند تمرینات کگل، بازآموزی مثانه، کاهش وزن و ورزش کنترل کرد.
با پزشک در مورد نگرانیهای خود صحبت کنید، بهخصوص اگر تغییرات سبک زندگی موثر نبود یا شش هفته یا بیشتر پس از زایمان همچنان بی اختیاری ادرار را تجربه میکنید.
ممکن است بخواهید درمانهای دیگری مانند مصرف دارو و جراحی را بعد از بارداری در نظر بگیرید.
چگونه میتوان از بی اختیاری ادرار در بارداری جلوگیری کرد؟
به یاد داشته باشید: بی اختیاری ادرار در بارداری، یک بیماری شایع است که بهخصوص با بزرگ شدن شکم یا بعد از زایمان رخ میدهد.
خبر خوب این است که نکات ذکرشده در بالا راههای موثری برای مدیریت بیاختیاری است.
