انواع غربالگری در دوران بارداری

انواع غربالگری در دوران بارداری
در این ویدئو به این سوال پاسخ داده می‌شود که در دوران بارداری چند نوع غربالگری داریم؟

سوال : در دوران بارداری چند نوع غربالگری داریم؟

پاسخ: برای هر خانم باردار به طور کلی احتمال داشتن فرزندی با نقایص مادرزادی وجود دارد.اگرچه این احتمال خیلی زیاد نیست اما با انجام تست های غربالگری می توان تا حد زیادی به میزان واقعی این احتمال پی برد.

برای آگاهی بیشتر از انواع غربالگری در دوران بارداری به سراغ کلینیک سونوگرافی دکتر راهبه جعفری نیا رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر راهبه جعفری نیا یا دریافت نوبت از دکتر راهبه جعفری نیا کلیک کنید.

انواع غربالگری در دوران بارداری

کلینیک سونوگرافی دکتر راهبه جعفری نیا

انواع غربالگری در دوران بارداری

26474480
26474908
09122547702

غربالگری قبل از تولد چیست؟

در دوران بارداری طیف وسیعی از آزمایش ها و اسکن ها به شما ارائه می شود. این موارد می تواند شامل غربالگری و آزمایش های تشخیصی باشد تا مشخص شود آیا نوزاد شما دارای بیماری است یا خیر. هر زن بارداری در صورت تمایل می تواند آزمایش های غربالگری قبل از تولد را انجام دهد. آزمایش های غربالگری قبل از تولد به شما نمی گویند که آیا نوزاد شما دارای بیماری خاصی است یا خیر. آنها فقط در صورت خطر کم یا زیاد به شما می گویند. در صورت تمایل به انجام آزمایش تشخیصی، به شما بستگی دارد.

آزمایشات تشخیصی نتیجه قطعی تری به شما می دهد ، اما خطر عوارضی مانند سقط جنین را به همراه دارد ، زیرا از سوزن برای جمع آوری نمونه ها برای آزمایش استفاده می کنند. در حالی که تصمیم شما است، همیشه باید در مورد جوانب مثبت و منفی غربالگری قبل از تولد و آزمایش های تشخیصی با پزشک خود صحبت کنید و مشاوره پیش از بارداری داشته باشید.

آزمایش غربالگری در سه ماهه اول بارداری

  • سونوگرافی

سونوگرافی روشی برای ارزیابی رشد و سلامت جنین در داخل رحم می‌باشد. در این روش از غربالگری که با استفاده از امواج صوتی و تصویری صورت می‌گیرد، موقعیت و اندازه جنین توسط پزشک بررسی می‌شود. سونوگرافی به شما نشان می‌دهد که در چه دوره‌ای از حاملگی قرار دارید و چنانچه اختلالی در ساختار استخوان‌ها و سایر اندام‌های جنین وجود داشته باشد، تشخیص داده خواهد شد.

اسکن زجاجی گردن یا NT یکی از روش‌های سونوگرافی است که در بازه هفته 11 تا 14 انجام می‌شود. در این آزمایش، پزشک به بررسی مایع جمع شده پشت سر جنین می‌پردازد. هر چه این مایع بیشتر باشد، احتمال ابتلای جنین به سندروم داون نیز افزایش می‌یابد.

انواع غربالگری در دوران بارداری

سونوگرافی آنومالی نیز که در سه ماهه دوم بارداری انجام می‌گیرد، با هدف بررسی تمام اعضای بدن جنین و تشخیص نقص‌های احتمالی وی صورت می‌پذیرد. البته تمام نقص‌های کودک در هنگام تولد توسط این روش تشخیص داده نخواهد شد.

  • آزمایش خون اولیه

یکی دیگر از انواع مختلف آزمایش های غربالگری که در سه ماهه اول انجام می‌شود، آزمایش خون است. عموما دو روش برای این آزمایش وجود دارد:

  1. متوالی ترکیبی
  2. ترکیبی سرم

در این آزمایش میزان مواد خاص موجود در خون، از جمله برخی از پروتئین‌ها و همچنین هورمون hcg اندازه گیری می‌شود. در صورتی که مقدار این مواد در خون غیر طبیعی باشد، اختلالات کروموزومی جنین را تهدید خواهند کرد.

در این آزمایش غربالگری در سه ماهه اول بارداری، ممکن است پزشک در جلسه اول از خون شما نیز آزمایش بگیرد. دلیل این کار اطمینان از مقاوم بودن بدن‌تان در برابر سرخجه است. غربالگری سیفلیس، هپاتیت B و همچنین HIV از دیگر مواردی است که باید انجام شود. از طرفی آزمایش خون برای تعیین گروه خونی و عامل Rh نیز مهم است. Rh می‌تواند مثبت یا منفی شود، اما در صورتی که منفی باشد، می‌تواند بارداری‌های بعدی شما را تحت‌الشعاع قرار دهد.

ناگفته نماند که  ناسازگاری عامل Rh مادر با جنین نیز خطرساز است. در صورت وجود این ناسازگاری، مادر باید یک شات گلوبولین Rh را در هفته 28 و یک بار دیگر به فاصله زمانی چند روز، دریافت کند. ناسازگاری زمانی رخ می‌دهد که مقدار این عامل در بدن مادر منفی باشد، در حالی که جنین وی دارای مقداری مثبت است. در صورتی که عکس قضیه بالا رخ دهد، ناسازگاری وجود نخواهد داشت.

  • نمونه برداری پرزهای جفتی

نمونه برداری از پرزهای جفتی، یکی دیگر از انواع مختلف آزمایش های غربالگری است. در این آزمایش یک تکه کوچک از بافت جفت نمونه برداری خواهد شد. در این آزمایش که بین هفته‌های 10 الی 12 بارداری انجام می‌شود، اختلالاتی ژنتیکی از جمله سندروم داون و سایر نواقص احتمالی مورد بررسی قرار می‌گیرد. به طور کلی این نمونه برداری به دو روش مختلف انجام می‌گیرد:

  1. آزمایش نوع اول یا ترنس : از شکم انجام می‌شود.
  2. آزمایش نوع دوم یا داخل رحمی : از گردن رحم انجام می‌شود.

کاندید انجام غربالگری جنین

کاندید انجام غربالگری جنین
در این ویدئو به این سوال پاسخ داده می‌شود که غربالگری جنین در بارداری را چه کسانی باید انجام دهند؟

سوال : غربالگری جنین در بارداری را چه کسانی باید انجام دهند؟

پاسخ : یکی از نگرانی های والدین داشتن فرزندی سالم است که امروزه با وجود انواع روش های غربالگری سلامت جنین، این مهم تا حد زیادی محقق میشود.
هدف از غربالگری تشخیص ناهنجاری های مهم کروموزومی و آنومالی های جنینی است. غربالگری های جنین در تمام خانم های باردار توصیه میشود چرا که بسیاری از ناهنجاری های کروموزومی و آنومالی ها در جنین هایی دیده میشود که والدین آن ها هیچ عامل خظری ندارند. در گذشته سن ملاک مهمی برای انجام غربالگری بود ولی با توجه به اینکه حدودا %70 موراد سندروم داون در خانم های زیر 35 سال دیده میشود توصیه میشود غربالگری در تمام خانم های باردار انجام شود.
روش های غربالگری در دسترس، یکی غربالگری سه ماهه اول است که بین سن 11 تا 13 هفته و 6 روز انجام میشود که شامل سونوگرافی NT و آزمایش خون دوگانه است و ارزش تشخیصی حدود %85 دارد. روش دوم، غربالگری سه ماهه دوم است که بین سن 15 تا 19 هفته انجام میشود و آزمایش خون چهارگانه دارد و این روش حدود %80 ارزش تشخیصی دارد و اگر خانمی به هر علت غربالگری سه ماهه اول را انجام نداده باشد انجام غربالگری سه ماهه دوم توصیه میشود. و روش سوم، غربالگری ترکیبی سه ماهه اول و دوم است که ارزش تشخیصی 90 تا 95% دارد و توصیه میشود تمام خانم های باردار بین 18 تا 20 هفته برای تشخیص ناهنجاری ها و آنومالی های ساختاری سونوگرافی آنومالی اسکن را انجام دهند.

برای آگاهی بیشتر از کاندید انجام غربالگری جنین به سراغ دکتر لاله صادقی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر لاله صادقی یا دریافت نوبت از مطب دکتر لاله صادقی کلیک کنید.

کاندید انجام غربالگری جنین

بزرگترین دغدغه هر بانویی که دوران بارداری را طی می کند اطمینان از سلامت جنین است. با این که در حال حاضر بیشتر نوزادان در سلامت کامل به دنیا می آیند و تنها دو یا سه درصد از آنها هنگام تولد، دچار نقص مادرزادی هستند اما انجام آزمایش ها و سونوگرافی های مخصوص بارداری، جهت اطمینان خاطر از سلامت جنین در همه دنیا از روال مراقبت های دوران بارداری می باشد.

بیشتر ناهنجاری های مادرزادی و اغلب اختلالات ژنتیکی از طریق این آزمایش ها قابل شناسایی هستند. به این مجموعه از آزمایش ها و سونوگرافی ها، غربالگری بارداری یا غربالگری جنین گفته می شود.

تست ها و آزمایشات غربالگری بارداری مجموعه ای از بررسی های سونوگرافی جنین و آزمایش خون است که در چند مرحله با هدف ارزیابی سلامت جنین از نظر ابتلا به بیماری هایی مانند سندرم داون و برخی نقائص ژنتیکی و ناهنجاری های جنینی در ماه های مختلف بارداری انجام می گیرد. اگر نتیجه این بررسی های اولیه مثبت باشد، مادر باردار برای انجام تست های تشخیصی دقیق و مخصوص کاندید می شود.

ولی اگر نتیجه منفی باشد احتمال ابتلا به ناهنجاری به قدری کم است که نیاز به پیگیری ندارد . تست غربالگری بارداری کاملا ایمن بوده و هیچگونه خطر و ریسک آسیب به جنین و سقط همراه ندارد. مهمترین بررسی غربالگری جنین در دوران بارداری در دو مرحله انجام می شود .

مرحله اول غربالگری در سه ماهه نخست بارداری

از هفته یازدهم بارداری تفاوت های بین جنین سالم و جنین مبتلا به سندرم داون مشخص می شود و چنانچه جنین دچار اختلال باشد، بیمار فرصت برای ختم بارداری را دارد.
آزمایش خون غربالگری مرحله اول: مقدار بتای آزاد یا HCG و پروتئین A پلاسما که در بارداری تولید می شود ، اندازه گیری می شود . هورمون HCG توسط جفت تولید می شود و اگر از حد نرمال فراتر باشد نشان دهنده برخی از مشکلات مادرزادی است و کم بودن پروتئین A در خون نیز نشانه ای برای برخی از نقص های مادرزادی است.

غربالگری جنین

سونوگرافی NT

سونوگرافی NT مرحله اول بین هفته های 11 تا 13 بارداری انجام می شود .در سونوی NT ، با اندازه گیری چین پشت گردن ( فضای شفاف پشت گردن ) و استخوان بینی ریسک ناهنجاری کروموزمی و ژنتیکی بررسی می شود . ضخامت بیش از حد نرمال در این ناحیه از اولین نشانه های نقایص مادرزادی مانند سندرم داون است .

نتایج آزمایش و سونوگرافی غربالگری سه ماهه اول بارداری ، معمولا مشخص می کند مادر باردار در کدامیک از گروه های پرخطر یا کم خطر قرار دارد . چنانچه مادر بارداری در گروه پر خطر باشد ، پزشک سریعا درخواست آزمایشات تشخیصی میکند مانند آمینوسینتز یا نمونه برداری از پرزهای جفت .

سونوگرافی آنومالی

این سونوگرافی در هفته های 16 تا 20 بارداری انجام می شود و جنین از نظر ناهنجاری های جسمی مورد بررسی قرار می گیرد . در صورت نرمال بودن این دو غربالگری ، می توان از سلامت جنین مطمئن بود . در تست غربالگری سه ماهه دوم که به آن کواد مارکر نیز می گویند ، جنین از نظر ابتلا به سندرم داون ، سندرم ادوارد و نقایص لوله عصبی بررسی می شود.

کاندید انجام غربالگری جنین

غربالگری یکپارچه

نتایج ترکیبی غربالگری سه ماهه اول و دوم برای افزایش قدرت تشخیص سندرم داون را غربالگری یکپارچه می گویند . در این حالت قدرت تشخیص به بیش از 90% افزایش پیدای می کند .

غربالگری متوالی

پس از انجام غربالگری در سه ماهه اول مادران باردار به سه گروه تقسیم می شوند . گروه های ریسک بالا ، ریسک متوسط و ریسک پایین . افرادی که در گروه ریسک بالا قرار دارند برای انجام تست تشخیصی CVS5 فرستاده می شوند . اما افراد با ریسک پایین نیاز به تست غربالگری دیگری ندارد . دسته ای که در گروه دوم ، ریسک متوسط قرار می گیرند کاندید انجام غربالگری کوآد هستند.

غربالگری مرحله اول و دوم چه زمانی انجام می‌شود؟

غربالگری مرحله اول و دوم چه زمانی انجام می‌شود؟

  • >
  • 1
  • 2
  • <

تست‌های غربالگری مرحله اول و دوم بارداری به مجموعه‌ای از بررسی‌های سونوگرافی و آزمایشگاهی گفته می‌شود که در مراحل مختلف انجام شده و هدف آن این است که مادران باردار را از یک سری سندرم‌ها و نقایص جنینی (نه همه نقایص) غربال کرده و آنها را در گروه‌های کم خطر یا پر خطر قرار دهد.

آزمایش غربالگری را چه افرادی باید انجام دهند؟

با توجه به اینکه نقایص و سندرم‌های مورد بررسی در خانواده‌هایی که هیچ سابقه‌ای ندارند، نیز به میزان کافی دیده می‌شود بنابراین توصیه می‌شود همه خانم‌ها در هر سنی، تست های غربالگری را انجام دهند.

سونوگرافی در بارداری

زمان غربالگری مرحله اول 

زمان انجام غربالگری سه ماهه اول از 11 هفته تا 13 هفته و6 روز می‌باشد که احتمال خطر سندرم داون (تریزومی 21) (تریزومی13) و تریزومی (18) را مشخص می‌کند.
شامل یک آزمایش خون به‌علاوه یک سونوگرافی برای بررسی ضخامت پشت گردن (سونوگرافی ان تی) و وجود استخوان بینی (ان بی) می‌باشد.

درباره سونوگرافی ان تی (NT)

روش انجام آن مثل سونوگرافیهای معمولی از روی شکم است، اما در سونوگرافی ان تی، با روش دقیق و خاصی با بزرگنمایی ضخامت پشت گردن جنین و وجود استخوان بینی بررسی می‌شود، خطایی در اندازه‌گیری عدد ان تی می‌تواند نتیجه غربالگری را تغییر دهد.
عدد ان تی (ضخامت پشت گردن) در جنین‌های مبتلا به سندرم داون، افزایش نشان می‌دهد.
دیده شدن استخوان بینی، نشانه خوبی است، اما مشاهده نشدن آن نیاز به پیگیری مجدد در هفته‌های آینده دارد.
اگر آزمایشات هیچ مشکلی نداشته باشد، اما عدد ان تی بالاتر از حد مشخص است، آزمایشات تکمیلی دیگر و یا آمنیوسنتز نیاز می‌باشد.
تمام زنان (در هر سنی) علاوه بر سونوگرافی مرحله اول (ان تی) نیاز به انجام سونوگرافی مرحله دوم (آنومالی اسکن) دارند.

نتیجه غربالگری مرحله اول

نتیجه غربالگری مرحله اول حاملگی به صورت برآوردی از آزمایشات و نتیجه سونوگرافی، سن مادر گزارش می‌شود و این نتیجه به ما می‌گوید که آیا لازم است مادر تست‌های تشخیصی دیگر انجام دهد یا خیر.

مادر باردار در حال سونوگرافی NT

نکات مهم در مورد غربالگری مرحله اول و سونوگرافی NT

  • با انجام سونوگرافی NT موارد مهمی مانند  زنده بودن جنین ، سن بارداری، بارداری‌های دوقلو و آن دسته از اختلالات هنگام تولد را که در این محدوده بارداری قابل تشخیص هستند را می‌توان مورد بررسی و تایید قرار داد.
  • در سه ماهه اول بارداری میتوان به احتمال وجود سندرم داون (مونگولیسم) پی برد.
  • تستی است که برای بررسی اختلالات کروموزومی و ژنتیکی هنگام تولد انجام می‌شود. با انجام غربالگری مزبور ریسک بیماری‌های نظیر سندرم داون، تریزومی 18 وتریزومی13 محاسبه می‌شود.سونوگرافی غربالگری سه ماهه اول
  • سونوگرافی NT در فاصله هفته‌های 11 تا 13 هفته و 6 روز برای تمامی خانم‌های باردار توصیه می‌گردد.
  • این سونوگرافی به طور معمول از روی شکم ( abdominal ) انجام می‌شود ، هر چند به ندرت انجام سونوگرافی واژینال لازم می‌شود که دید بهتری از جنین می‌دهد و هیچ خطری برای مادر یا جنین به همراه نخواهد داشت.
  • در طی سونوگرافی NT وجود یا عدم وجود استخوان بینی هم قابل ثبت و بررسی می‌باشد، زیرا در ناهنجاری مادرزادی مثل سندرم داون ، تیغه استخوان بینی تشکیل نمی‌شود.
  • دقت سونوگرافی NT به تنهایی در تشخیص ناهنجاری‌های جنین حدود 75 درصد است و اگر با آزمایش خون همراه شود، به صحت 85 درصد می‌رسد.
  • با انجام سونوگرافی NT شما می‌توانید ضربان قلب جنین خود را بشنوید.
  • با انجام سونوگرافی‌های لازم در طول دوره بارداری مواردی از قبیل سقط جنین، بارداری خارج از رحم یا اکتوپیک، سن حاملگی نامشخص، بارداری چندقلویی، علت خونریزی های واژنی، وضعیت رشد نوزاد، اندازه‌گیری سطح آمنیوتیک و زمانی که به سزارین نیاز باشد مورد بررسی قرار می‌گیرد.

غربالگری مرحله دوم چه چیزی را مشخص می‌کند؟

  • سونوگرافی غربالگری مرحله دوم، اسکن از رحم وجنین در شکم که در حدود هفته‌های 18 تا 22 بارداری انجام می‌شود. چون مورفولوژی همه اندام‌ها کامل شده‌اند و می‌توان یک ارزیابی دقیق از ساختار آناتومیک جنین انجام داد
  • در سونوگرافی مرحله دوم تعیین جنسیت به طور قطعی انجام می‌گیرد.
  • سو نوگرافی‌های غربالگری یکپارچه، سونوگرافی‌هایی هستند که قسمتی از آن در سه ماه اول و قسمت دیگری از آن در سه ماه دوم بارداری انجام می‌شود. این سونوگرافی‌ها در مقایسه با هر یک از تست‌های غربالگری سه ماهه اول و دوم به تنهایی حساس‌ترند و برای غربالگری سندروم داون، تریزومی 18 و تریزومی 13 و اختلالات لوله عصبی به کار می‌روند.
  • در مرحله دوم غربالگری سونوگرافی آنومالی مواردی همچون صورت جنین و لب شکری بودن جنین مورد بررسی قرار می‌گیرد وستون فقرات از لحاظ طولی و هم مقطع عرضی بررسی می‌شود تا اطمینان ایجاد شود که همه استخوان‌ها در یک ردیف قرار گرفته‌اند.
  • در سونوگرافی آنومالی جفت مایع آمنیوتیک و بندناف مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. جفت ممکن است در دیوار جلویی رحم (قدامی) یا دیوار پشتی رحم (خلفی) یا نزدیک با بالا یا پایین رحم باشد. اگر جفت پایین باشد نیاز است که سونوگرافی دیگری در سه ماهه سوم بارداری جهت ارزیابی موقعیت جفت وجنین انجام می‌گیرد.
  • سونوگرافی آنومالی جنین برای تشخیص زود هنگام بیماری‌های مادرزادی بسیار خطرناک مورد استفاده قرار می‌گیرند. عدم تشخیص به موقع این بیماری‌ها ممکن است باعث بروز عقب ماندگی ذهنی، کند شدن رشد جسمانی و حتی مرگ نوزاد شود.
  • در سه ماهه دوم بارداری با انجام سونوگرافی آنومالی تمامی اجزای جنین ازقبیل سر و شکم، دست و پا، قلب، ریه، انگشتان و… جزء به جزء مورد بررسی قرار می‌گیرند تا بیماری‌های مربوطه مورد تشخیص قرار داده شود.
  • پزشک متخصص با انجام سونوگرافی آنومالی بخش‌های مختلف جنین از جمله:
  1. HC اندازه‌گیری محیط اطراف سر
  2. AC اندازه‌گیری محیط شکم
  3. اندازه‌گیری استخوان رانFL

مورد بررسی قرار می‌گیرد.
 

با انجام سونوگرافی دقیق و به موقع از سلامت جنین خود اطمینان حاصل کنید:

  • سونوگرافی تشخیص بارداری، زمان مناسب: از 6 هفتگی
  •  زمان مناسب: 11 الی 6+13 هفتگی سونوگرافی غربالگری سه ماه اول،
  •  زمان مناسب: 18 الی 22 هفتگی سونوگرافی غربالگری سه ماه دوم،
  •  زمان مناسب: 18 الی 28 هفتگی سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی،
  •  زمان مناسب: هفته‌های پایانی بارداریسونوگرافی بیوفیزیکال
  • سونوگرافی تعیین وضعیت و سلامت جنین، زمان مناسب: هفته‌های پایانی بارداری و در مواقع صلاح دید پزشک

nt بالا در بارداری، نشانه مشکل است؟

nt بالا در بارداری، نشانه مشکل است؟

در این ویدئو به این سوال پاسخ داده می‌شود که آیا عدد nt بالا در سونوگرافی بارداری همیشه نشانه مشکل است؟

 

سوال : آیا عدد nt بالا در سونوگرافی بارداری همیشه نشانه مشکل است؟

پاسخ : همانطور که از اسمش مشخص است سونوگرافی NT و یا غربالگری سه ماهه اول یک روش بررسی غربالگری است که در آن جنین هایی که نیاز است تحت آزمایش دقیق و بررسی کروموزومی قرار بگیرند مشخص میشوند و به تنهایی نشان دهنده مشکل جنین نیست.
NT اولین بار که به عنوان تست غربالگری مطرح شد صرفا یک عدد بود که گفته میشد اگر بالای 3 میلی متر باشد نشان دهنده مشکلات جنین است ولی امروزه NT در کنار سن بارداری، ضربان قلب جنین و آزمایشات غربالگری سه ماهه اول، به وسیله ی نرم افزارهایی تعیین ریسک میشود که اگر ریسک بالا باشد نیاز است با روش هایی مثل آمنیوسنتز و CVF بررسی کاریوتایپینگ و بررسی کروموزومی انجام شود. پس NT به تنهایی نشان دهنده مشکل در جنین نیست.

برای آگاهی بیشتر از عدد nt بالا در سونوگرافی بارداری به سراغ سونوگرافی و رادیولوژی دیجیتال اکباتان رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی و رادیولوژی موج یا دریافت نوبت از مرکز سونوگرافی و رادیولوژی دیجیتال اکباتان کلیک کنید.

سونوگرافی NT بخشی از غربالگری سه ماهۀ اول بارداری است و معمولاً طی هفته‌های ۱۱ تا ۱۳ بارداری انجام می‌شود. در این نوع سونوگرافی، پزشک میزان مایع پشت گردن جنین را با هدف بررسی احتمال اختلالات کروموزومی مانند سندرم داون و تریزومی ۱۸ اندازه‌گیری می‌کند. سونوگرافی NT در کنار آزمایش خون غربالگری، احتمال ابتلای جنین به اختلالات کروموزومی را بررسی می‌کند و در صورت وجود احتمال بالا، پزشک برای تشخیص قطعی، آزمایش‌هایی مانند CVS را تجویز خواهد کرد. در این مطلب با چگونگی انجام سونوگرافی NT، نتایج و عوامل مؤثر در نتیجۀ آن آشنا خواهید شد.

چگونگی انجام سونوگرافی NT

سونوگرافی NT در اغلب موارد، توسط متخصص سونوگرافی انجام می‌شود که آموزش‌های ویژه‌ای دیده است، اما ممکن است توسط پزشک متخصص زنان و زایمان که دوره‌های ویژه‌ای را گذرانده است نیز انجام شود. در این سونوگرافی اغلب نیازی نیست که لباس‌هایتان را برای انجام اسکن در بیاورید. می‌توانید لباس خود را بالا بزنید و کمربند دامن یا شلورتان را باز کنید. اگر پیراهن پوشیده‌اید، به شما پارچه‌ای برای پوشاندن پاها داده می‌شود. مثانۀ شما برای انجام سونوگرافی NT باید پر باشد و از شما درخواست خواهد شد تا قبل از انجام آن به اندازۀ کافی آب بنوشید. اگر مثانۀ شما خیلی پر شده است و احساس درد دارید به متخصص سونوگرافی اطلاع دهید. در طول انجام این سونوگرافی:

  • به پشت یا به پهلو روی تخت دراز خواهید کشید.
  • به شکم شما ژل مالیده خواهد شد.

متخصص، دستگاه کوچکی به نام پروب سونوگرافی را روی شکم قرار می‌دهد و با حرکت آن، تصاویر کودک شما روی نمایشگر نشان داده می‌شود. متخصص، میزان مایع پشت گردن جنین را می‌سنجد.
پس از پایان سونوگرافی می‌توانید برای دفع ادرار به دستشویی بروید. این آزمایش معمولاً بین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد.

nt بالا در بارداری

نتایج سونوگرافی NT

سونوگرافی روشی ایمن برای بررسی مشکلات و کسب اطلاعات در مورد جنین در حال رشد است. پزشک نتایج این سونوگرافی را برای میزان طبیعی بودن مایع موجود در ناحیۀ پشت گردن جنین مورد بررسی قرار می‌دهد. مقدار ۲/۵ میلی‌متر یا کمتر، طبیعی و مقدار بیشتر از ۲/۵ میلی‌متر، غیرطبیعی است. سونوگرافی NT معمولاً در کنار آزمایش غربالگری خون سه ماهۀ اول تحلیل می‌شود که در این صورت انجام آن دقت بیشتری خواهد داشت. این سونوگرافی می‌تواند احتمال وجود مشکلاتی در جنین را مشخص کند، اما نمی‌تواند با قطعیت بیان کند که جنین دارای مشکل است و برای اطمینان از نتایج دقیق باید آزمایش‌های تشخیصی انجام داد.

درصورتی‌که سونوگرافی NT مشکلی را نشان دهد، به این معنی نیست که حتماً مشکلی در جنین وجود دارد. دقت سونوگرافی NT در تشخیص درست اختلالات کروموزومی در مواردی که جنین با اختلال به دنیا آمده است، از هر ۱۰۰ جنین مبتلا به سندرم داون، در حدود ۷۰ مورد است. ترکیب سونوگرافی NT و آزمایش خون غربالگری سه ماهۀ اول، این دقت را افزایش می‌دهد و تا حدود ۸۰ درصد می‌رساند.

عوامل مؤثر در نتیجه سونوگرافی NT

شاید با وجود این که جنین دارای هیچ مشکلی نیست، نتایج این سونوگرافی حاکی از احتمال بالای وجود برخی مشکلات باشد، این حالت، نتیجۀ مثبت کاذب نامیده می‌شود. همچنین ممکن است حالت معکوس آن پیش بیاید و نتایج حاکی از نبود مشکل باشد، درحالی‌که جنین دارای مشکلی است، این حالت را نیز نتیجۀ منفی کاذب می‌نامند. همچنین ممکن است عواملی در انجام یا نتیجۀ این سونوگرافی مؤثر باشد. برخی از عواملی که می‌تواند تأثیرگذار باشد، در زیر آمده است:

  • داشتن اضافه وزن یا چاقی مفرط
  • وجود مدفوع در روده‌ها
  • پایین بودن غیرطبیعی حجم مایع آمنیوتیک
  • ناتوانی برای دراز کشیدن در طول آزمایش
  • قرارگیری جنین در حالت‌های خاصی در طول سونوگرافی
  • فعالیت بیش از حد جنین

تفاوت غربالگری با آنومالی، چیست؟

تفاوت غربالگری با آنومالی، چیست؟

در این ویدئو به این سوال پاسخ داده می‌شود که تفاوت آنومالی اسکن با غربالگری چیست و در هفته چندم بارداری انجام می‌شود؟

 

سوال : تفاوت آنومالی اسکن با غربالگری چیست و در هفته چندم بارداری انجام می شود؟

پاسخ : غربالگری در دوران بارداری شامل یکسری سونوگرافی ها و آزمایشات است که یکی از آن بررسی ها آنومالی اسکن است. غربالگری سه ماهه اول شامل NT (بررسی سندروم های جنین)، غربالگری سه ماهه دوم که در هفته 18 تا 22 بارداری انجام میشود همان آنومالی اسکن است که یکی از مهمترین سونوگرافی ها در طول بارداری است که باید خانم های باردار توجه دقیقی به آن داشته باشند که در زمان مناسب آن را انجام دهند. در این سونوگرافی یعنی غربالگری دوم، ساختارهای جنین شامل مغز، جمجمه، ریه ها، قلب و … به وسیله دستگاه های سونوگرافی انجام میشود در این سونوگرافی اختلالات عمده جنین بررسی میشود و در صورتی که اختلالات جدی وجود داشته باشد نیاز به سقط است و در صورتی که یکسری مشکلات خفیف تری وجود داشته باشد نیاز است حین بارداری و بعد از آن تمهیدات خاصی انجام شود.

برای آگاهی بیشتر از تفاوت آنومالی اسکن با غربالگری به سراغ سونوگرافی و رادیولوژی دیجیتال اکباتان رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی و رادیولوژی موج یا دریافت نوبت از مرکز سونوگرافی و رادیولوژی دیجیتال اکباتان کلیک کنید.

سونوگرافی آنومالی اسکن یک سونوگرافی دقیق است که در سه ماهه دوم بارداری انجام می شود که به آن اسکن آنومالی هم می گویند. این سونوگرافی معمولا در هفته های 18 تا 22 بارداری انجام می شود. سونوگرافی آنومالی اسکن به همه مادران پیشنهاد می شود و مادر باردار در صورت تمایل، می تواند آن را انجام دهد.

در سونوگرافی آنومالی اسکن رشد جنین بررسی می شود، هر چند مادر نمی تواند تغییری در شرایط بارداری ایجاد کند و در صورت لزوم اقدامات درمانی انجام می شود. اسکن آنومالی همانند سونوگرافی غربالگری سه ماهه اول بارداری انجام می گیرد. دراین نوع سونوگرافی با استفاده از تصاویر سیاه و سفید، اندام های جنین مشخص شده و اعضای جنین مانند دور سر، دور شکم و استخوان ران اندازه گیری می شوند.

چرا سونوگرافی آنومالی اسکن انجام می شود؟

در اسکن آنومالی که در هفته های 18 تا 22 بارداری انجام می گیرد، استخوان ها، قلب، مغز، نخاع، صورت جنین، کلیه ها و شکم جنین بررسی می شوند. با کمک اسکن آنومالی می توان 11 اختلال نادر را در جنین شناسایی کرد ولی تمام اختلالات جنینی را نمی توان بررسی نمود. همچنین در سونوگرافی سه ماهه دوم بارداری می توان بیماری های زیر را نیز ارزیابی کرد:

  • آنانسفالی؛
  • اسپینا بیفیدا (مهره شکاف دار)؛
  • شکاف لب؛
  • فتق دیافراگم؛
  • گاستروشزی (نوعی نقص مادرزادی در بسته شدن دیواره شکمی نوزاد که باعث می شود روده‌های جنین خارج از حفره شکمی باقی بمانند)؛
  • امفالوسل یا فتق ناف (نوع دیگری از نقص مادرزادی در دیواره شکمی)؛
  • ناهنجاری جدی قلبی؛
  • آژنزی دو طرفه کلیه (فقدان یا غیر مؤثر بودن هر دو کلیه)؛
  • دیسپلازی اسکلتی؛
  • تریزومی 13 یا سندرم پاتو؛
  • تریزومی 18 یا سندرم ادوارد.

در بیشتر موارد، رشد جنین در اسکن آنومالی مطابق انتظار است اما گاهی در سونوگرافی موارد مشکوک مشاهده می شود.

تفاوت غربالگری با آنومالی

بیماری های قابل تشخیص با کمک سونوگرافی آنومالی اسکن

در اسکن آنومالی بیماری های زیر با دقت بیشتری بررسی می شوند:

  • اسپینا بیفیدا: اسپینا بیفیدا یا مهره شکاف دار نوعی ناهنجاری مادرزادی است که در ستون مهره ایجاد شد و روی نخاع جنین تاثیر می گذارد. اسپینا بیفیدا معمولا به طور کامل در آنومالی اسکن مشخص می شود.
  • بیماری های قلبی: شناسایی برخی از بیماری ها از جمله بیماری قلبی با کمک سونوگرافی آنومالی دشوار تر است و فقط 15 تا 20 درصد نوزادان دارای نقایص قلبی با کمک اسکن آنومالی شناسایی می شوند. در چنین مواردی برای بررسی دقیق تر ساختار و عملکرد قلب، اکوی قلب جنین انجام می شود. اکوی قلب جنین جهت تشخیص مشکلات قلبی استفاده می شود و بر روی سلامتی جنین تاثیری ندارد.
  • شکاف لب: اختلال جنینی مانند شکاف لب در سونوگرافی آنومالی اسکن تشخیص داده می شود. کودک دارای شکاف لب بعد از تولد ممکن است به جراحی جهت درمان شکاف لب نیاز داشته باشد.
  • در موارد اندکی برخی از بیماری های خطرناک مربوط به مغز، کلیه ها، اندام های داخلی و استخون کودک با کمک آنومالی اسکن مشخص می شوند.

اگر اختلال جنین بسیار جدی و نادر باشد و امکان درمان بیماری وجود نداشته باشد، ممکن است جنین در طول بارداری یا پس از تولد از دنیا برود.

غربالگری دوم بارداری، ضروری است؟

غربالگری دوم بارداری، ضروری است؟

در این ویدئو به این سوال پاسخ داده می‌شود که آیا در صورت نرمال بودن غربالگری اول نیازی به انجام غربالگری دوم است؟

 

سوال : آیا در صورت نرمال بودن غربالگری اول نیازی به انجام غربالگری دوم است؟

پاسخ : در کل غربالگری اول و دوم در بارداری هر کدام مسائل مختلفی را بررسی میکنند.
غربالگری اول بیشتر برای بررسی یکسری سندروم ها و مشکلات ژنتیکی و به خصوص سندروم داون است که این سونوگرافی در هفته 11 تا 14 بارداری انجام میشود و در آن ضخامت چین پشت گردن بچه یا NT را بررسی میکنیم و در کنار آن ضربان قلب جنین، سن بارداری و یافته های آزمایشگاهی، ریسکی تعیین میشود که اگر آن سندروم ریسکش در این آزمایشات از یک حد خاصی بالاتر باشد نیاز به انجام تست های قطعی و بررسی های کوروموزومی است.
غربالگری دوم یا همان آنومالی اسکن که در هفته 18 تا 22 بارداری انجام میشود نقایص عمده جنین شامل استخوان جمجمه، مغز، قلب، ریه ها،  احشا شکمی، کلیه ها و اندام ها را بررسی میکند و مشکلات ساختاری این اعضا بررسی میشود و با بررسی های غربالگری اول کاملا متفاوت است.

برای آگاهی بیشتر از ضرورت انجام غربالگری دوم در بارداری به سراغ سونوگرافی و رادیولوژی دیجیتال اکباتان رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به سونوگرافی و رادیولوژی موج یا دریافت نوبت از مرکز سونوگرافی و رادیولوژی دیجیتال اکباتان کلیک کنید.

غربالگری سه ماهه اول بارداری (NT)

سونوگرافی NT در هفته‌های 11 تا 14 بارداری انجام می‌شود، در این سونوگرافی پزشک میزان مایع پشت گردن جنین و همچنین تشکیل استخوان بینی را بررسی می کند.

در این بررسی احتمال اختلالات کروموزومی به خصوص سندرم داون (مونگولیسم) و مشکلات قلبی ارزیابی می شود.

افزلیش NT و تاخیر در تشکیل استخوان بینی با افزلیش خطر ریست سندرم دان همراهی دارد. در کنار NT آزمایشات غربالگری سه ماهه دوم شامل Free BHCG و PAPP-A نیز انجام می شود و در کنار نتایج سونوگرافی در یک نرم افزار میزان ریسک اختلالات جنین بررسی می شود.
در صورتی‌ که در سونوگرافی NT بالاتر از حد نرمال باشد، به این معنی نیست که حتماً مشکلی در جنین وجود دارد. دقت سونوگرافی NT در تشخیص اختلالات کروموزومی در حدود ۷۰% مورد است. ترکیب سونوگرافی NT و آزمایش خون غربالگری سه ماهۀ اول، این دقت را افزایش داده و تا حدود ۸۰ درصد میرسد.

آمادگی خاصی قبل از انجام سونوگرافی لازم نیست ، با این وجود جهت حرکت بیشتر رویان توصیه به مصرف شیرینی جات قبل سونوگرافی می شود.

ممکن است جهت کسب تصویر و پوزیشن مناسب رویان چند بار مادر در فواصل حدود 10 دقیقه بررسی شود.

در تصویر مناسب NT سر و قفسه سینه رویان به صورت ساژیتال (نیمرخ) در تصویر دیده می شود.
در صورت بالا بودن ریسک در بررسی های انجام شده انجام تست قطعی شامل یکی از موارد زیر جهت کاریوتایپینگ انجام می شود:

  • CVS (نمونه برداری از پرز جفتی)

    این آزمایش در سه ماهه اول در حدود هفته دهم تا سیزدهم بارداری انجام می شود. قطعه کوچکی از جفت گرفته میشود و برای ناهنجاری های کروموزومی مورد مطالعه قرار می گیرد.

  • آمنیوسنتز

    مقدار کمی مایع از اطراف نوزاد گرفته شده و برای ناهنجاری های کروموزومی مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد

  • ان آی پی تی (آزمایش غیر تهاجمی قبل از تولد)

    نمونه ای از خون مادر برای بررسی دی ان ای گرفته شده و تست NIPT یا آزمایش سل فری

غربالگری دوم بارداری

غربالگری سه ماهه دوم بارداری (اسکن آنومالی)

این سونوگرافی در هفته های 18 تا 22 هفته انجام میشود و از مهمترین سونوگرافی هایی بررسی جنین می باشد.
در این سونوگرافی اعضاء جنین مورد بررسی قرار می گیرد.

  • ساختار و شکل سر ، جمجمه و مغز جنین
  • صورت جنین جهت بررسی شکاف لب
  • ستون فقرات جنین
  • دیواره شکم جنین، برای بررسی دیواره شکم از نظر فتق و همچنین بررسی محل جفت
  • قفسه سینه و قلب جنین، ساختار کلی قلب جنین بررسی می شود ولی جهت بررسی دقیقتر ساختار قلب و عملکرد مناسب درچه ها و رگهای اصلی اکوکاردیوگرافی قلب جنین توصیه می شود.
  • احشاء شکم م معده جنینپ
  • کلیه های جنین
  • دست ها و پاهای جنین
  • جنسیت جنین

نیاز به آمادگی خاصی قبل از انجام سونوگرافی غربالگری جنین نمی باشد فقط برای حرکات بیشتر توصیه به مصرف شیرینی جات میگردد، ممکن است برای بدست آوردن پوزیشن مناسب جنین مادر چند بار به فواصل حدود 15 دقیقه مورد بررسی قرار گیرد.
جهت بررسی ناهنجاریهای دیررس به خصوص هیدروسفالی (ورم مغز جنین) و فتق دیافراگم توصیه به انجام بررسی مجدد آنومالی در هفته 27-30 نیز می گردد.
اکوکاردیوگرافی قلب جنین جهت بررسی عملکرد ، ساختار قلب ، حفره و دریچه های قلبی در زمان بارداری قابل انجام می باشد.

لیست کامل آزمایش های دوران بارداری

لیست کامل آزمایش های دوران بارداری

 لیست کامل آزمایش های دوران بارداری

اگر بچه سالمی می‌خواهید، باید مراقبت‌های دوره بارداری را به خوبی انجام دهید و یکی از مراقبت‌های مهم این دوران، آزمایش‌های رنگارنگ است! در دوره بارداری آزمایش‌ های زیادی باید انجام بدهید اما اولین آزمایش‌تان، همان است که به شما نشان می‌دهد واقعا باردار هستید!

آزمایش تست بارداری

برای آنکه بارداری سالمی داشته باشید، مهم است که هر چه زودتر بدانید باردارید و به زودی صاحب فرزند خواهید شد. اگر پریودهایتان منظم است و یک دوره‌تان به تاخیر افتاد، نشانه خوبی است اما نمی‌تواند کاملا دقیق باشد. اما دلیل دیگر می‌تواند به سادگی این باشد که شما فکر کنید باردارید! این اتفاق زندگی‌تان را تغییر می‌دهد و ذهن‌تان می‌تواند شما را از وقوع آن آگاه کند.
پس اگر فکر می‌کنید باردار هستید، با یک آزمایش خون شک‌تان را به یقین تبدیل کنید. می‌توانید از داروخانه‌ها هم کیت تشخیص سریع بارداری یا «بیبی چک» بگیرید اما در بهترین حالت، ۷۵ درصد دقت عمل دارند.
بعد از اولین آزمایش بارداری وقتی مطمئن شدید باردار هستید، حتی اگر حال‌تان خوب است، از متخصص زنان خود وقت بگیرید؛ چون ریسک‌فاکتورهای لازم باید بررسی شوند و کسی جز پزشک متخصص نمی‌تواند این کار را انجام دهد.

 

آزمایش خون اولیه

بعد از آزمایشهای اولیه بارداری ،اگر بارداری طبیعی داشته باشید، تا هفته ۲۸ تا ۳۲ بارداری، باید ماهی یکبار توسط متخصص زنان و زایمان ویزیت شوید. اما خانم‌هایی که در بارداری دچار دیابت یا پرفشاری خون می‌شوند، یا کسانی که سابقه زایمان پیش از ۳۷ هفته را دارند، باید دفعات بیشتری به متخصص مراجعه کنند.
در اولین آزمایش خون دوره بارداری، گروه خون، سطح آهن (برای تشخیص کم‌خونی)، سطح قند خون (برای تشخیص دیابت) و فاکتور RH مشخص می‌شود؛ که اگر RH خون شما منفی و RH خون پدر مثبت باشد، ممکن است جنین RH مثبت خون پدر را به ارث ببرد و در نتیجه، بدن شما شروع به تولید آنتی‌بادی‌هایی کند که می‌تواند به فرزند متولد نشده‌تان صدمه بزند!
البته با یک سری آزمایش از نظر ابتلا به بیماری‌های HIV، هپاتیت B و سفلیس هم بررسی خواهید شد و ایمنی بدن‌تان نسبت به سرخجه هم کنترل می‌شود.؛ چراکه ابتلا به این بیماری در دوره بارداری، به خصوص در ۳ ماهه اول می‌تواند باعث نقص‌های مادرزادی شود.

لزوم تست پاپ اسمیر

آزمایش پاپ اسمیر یکی از ضروری ترین آزمایشهای این دوران است.اگر به تازگی و کمی قبل از بارداری پاپ‌اسمیر نداده‌اید، حالا که باردار هستید، این آزمایش هم ضروری است چراکه می‌تواند سرطان دهانه رحم و بیماری‌های مقاربتی مثل کلامیدیا و سوزاک را در مراحل اولیه تشخیص دهد. ضمن اینکه یک نمونه ادرار هم برای تشخیص عفونت‌های مجاری ادراری از شما می‌گیرند.
فشار خون‌تان را هم برای کنترل پرفشاری خون می‌گیرند چراکه می‌تواند در پروسه انتقال خون به بندناف تاثیر بگذارد.
همه این آزمایش‌ها روتین هستند و برای تمام خانم‌های باردار انجام می‌شوند.

غربالگری ها

سری دیگری از آزمایش‌های دوره بارداری که در هفته‌های ۸ تا ۲۲ بارداری باید انجام شود، به «غربالگری» مشهورند. به طور کلی برنامه‌های غربالگری دوران بارداری بر تشخیص سندرم داون، ‌اختلالات رشد لوله عصبی جنین و اختلال‌های کرموزومی به نام‌های «تریزومی ۱۸» و «تریزومی ۱۳»- که کمتر شایع هستند- تمرکز دارد.
سندرم داون یکی از انواع اختلالات کرموزومی است. اختلالات کروموزومی زمانی بروز می‌کند که جنین به صورت شانسی کروموزم اضافه یا کم دریافت کند و از آنجا که کرموزوم‌ها حامل دستورالعمل‌های ژنتیکی هستند که نشان می‌دهد جنین چطور رشد کند، کم و زیاد شدن کروموزوم‌ها در نحوه رشد جنین تاثیرگذار است. گفتنی است از هر ۸۰۰ جنین، یکی مبتلا به سندرم داون است.
نقص لوله عصبی هم در زمان تشکیل ستون فقرات بروز می‌کند و حدود یک تا دو مورد از هزار نوزاد متولد شده این مشکل را دارند.

 

تریزومی ۱۸ هم یک اختلال کرموزومی شدید است که با سن پدر و مادر ارتباط دارد؛ برای همین سن بارداری همیشه در محاسبه نتایج غربالگری‌ها مهم و موثر است.
معمولا جواب غربالگری‌ها هم مثل بیشتر آزمایش‌ها، به صورت مثبت یا منفی است که نشان می‌دهد خطر خاصی جنین را تهدید می‌کند یا خیر؛ البته هیچ‌یک از آزمایش‌های غربالگری نمی‌توانند به طور قطعی مشخص کند که شما یا جنین مشکلی دارید اما با مشخص شدن میزان خطر وجود مشکل، می‌توان آزمایش‌های تشخیصی دقیق‌تری انجام داد و با توجه به نتیجه نهایی، می‌توان در مورد ادامه یا خاتمه بارداری تصمیم‌گیری کرد.
آزمایش‌های غربالگری در دوران بارداری، عموما شامل آزمایش خون، سونوگرافی (اسکن اولتراسوند) یا هر دوی آنهاست؛ در این آزمایش‌ها با اندازه‌گیری سطح آلفا فتاپروتئین، استریول و hCG (هورمون گونادوتروپین جفتی) و هورمون اینهیبین، مشخص می‌شود که جنین در معرض ناهنجاری‌هایی مثل سندرم داون یا اسپینا بیفیدا (مهره شکاف‌دار یا نقص لوله عصبی) قرار دارد یا خیر.

غربالگری سه ماهه اول

از آنجا که میزان مایع تجمع‌یافته پشت گردن جنین در سه ماهه اول بارداری با خطر ابتلا به سندرم داون در ارتباط است، در هفته ۱۱ تا ۱۴ بارداری میزان مارکرهای آلفافتوپروتئین و گنادوتروپین جفتی انسان اندازه‌گیری می‌شود تا مشخص شود جنین مبتلا به سندرم داون هست یا خیر.
البته تمام جنین‌ها، پشت گردنشان مایع دارند اما بسیاری از آنهایی که سندرم داون دارند، مقدار مایع بیشتری پشت گردن‌شان دارند. برای همین یک سونوگرافی موسوم به NT (nuchal-translucency به معنای فضای شفاف پشت گردن) انجام می‌شود تا ریسک ابتلا به سندرم داون و برخی مشکلات قلبی مادرزادی در جنین بررسی شود.
این سونوگرافی از روی پوست و بدون تزریق خاصی انجام می‌شود و عارضه خاصی هم برای جنین و مادر ندارد؛ پس بدون نگرانی انجامش دهید.
دقت عمل این سونوگرافی- به تنهایی- ۷۷ درصد است؛ یعنی تنها می‌تواند ۷۷ درصد از بچه‌های مبتلا به سندرم داون را تشخیص دهد.
ضمن اینکه گاهی ممکن است این اسکن احتمال بالایی از سندرم داون را در جنینی نشان دهد اما احتمال کلی ابتلا به سندرم داون در واقع کم باشد؛ این همان جواب مثبت کاذب است.
جواب مثبت کاذب در سونوگرافی NT حدود ۵ درصد است؛ یعنی احتمال بالای سندرم داون در جنین یک خانم از هر ۲۰ خانم، اشتباه محاسبه می‌شود.

 

البته ترکیب سونوگرافی NT با آزمایش خون، می‌تواند جواب دقیق‌تری در اختیارتان قرار دهد. در این آزمایش خون سطح هورمون بتا hCG و پروتئین PAPP-A اندازه‌گیری می‌شود؛ معمولا سطح هورمون بتا hCG در بچه‌های مبتلا به سندرم داون بالا و مقدار پروتئین PAPP-A کم است. به این ترتیب، با ترکیب آزمایش خون و سونوی NT دقت این آزمایش به ۹۰ درصد افزایش می‌یابد.
در هفته ۱۱ تا ۱۴ بارداری، یا زمانی که اندازه جنین بین ۴۵ تا ۸۴ میلی‌متر است، NT کمتر از ۵/۳ میلی‌متر استاندارد محسوب می‌شود که این عدد، به نسبت رشد جنین بیشتر می‌شود و معمولا عدد ۹/۲ برای NT این جنین‌ها طبیعی است. با این حال از هر ۱۰ جنین، میزان NT نُه تایشان بین ۵/۲ تا ۵/۳ است و سندرم داون هم نخواهند داشت.
اما با افزایش NT احتمال سندرم داون و سایر ناهنجاری‌های کروموزومی افزایش می‌یابد. برای مثال، جنینی با NT ۶ میلی‌متری، در معرض خطر بالایی از سندرم داون و دیگر ناهنجاری‌های کرموزومی . مشکلات قلبی قرار دارد و این مقدار مایع برای جنین‌ها بسیار نادر است.
البته NT نرمال به تنهایی نمی‌تواند کافی باشد و آزمایش خون و فاکتورهای دیگری از جمله سن مادر در نتیجه نهایی تست تاثیرگذار هستند.

 

غربالگری سه ماهه دوم

در غربالگری سه ماهه دوم، یک آزمایش خون بین هفته‌های ۱۴ تا ۲۲ بارداری انجام می‌شود و باز هم با اندازه‌گیری آلفا فتوپروتئین و گنادوتروپین جفتی انسان در خون مادر، احتمال بروز سندرم داون، نقص لوله عصبی و تریزومی ۱۸ را در جنین بررسی می‌کند و یکی از دقیق‌ترین تست‌هایی است که انجام می‌شود.
در واقع میزان تشخیص آلفافتوپروتئین در غربالگری سه ماهه دوم، با دقت بیش از ۹۵ درصد، سندرم داون بیش از ۸۰ درصد و تریزومی ۱۸ با دقت ۷۰ درصد انجام می شود.
البته دقت نتیجه این آزمایش، وابسته به سن بارداری است. اگر سن بارداری جنین به طور دقیق مشخص نشده باشد ممکن است نتایج به صورت کاذب بالا و پایین شود. ضمن اینکه تشخیص این نارهنجاری‌های کروموزومی در بارداری‌های چند قلویی سخت‌تر است.
ضمن اینکه وجود احتمال خطر به این معنا نیست که حتما سندرمی در جنین وجود دارد اما در صورت وجود احتمال خطر پزشک یا متخصص ژنتیک درباره انجام تست‌های تکمیلی بیشتر با شما صحبت خواهد کرد.
غربالگری سه ماهه دوم به تمام زنان زیر ۳۵ سال توصیه می‌شود؛ اما اگر بالای ۳۵ سال سن دارید، جنین‌تان بیشتر از جنین مادران جوانتر در معرض ناهنجاری‌های کروموزومی قرار دارد. بنابراین باید آزمایش آمنیوسنتز یا آزمایش CVS (نمونه‌برداری از پرزهای جفتی جنین) یا حتی سونوگرافی برایتان انجام شود که در ادامه بیشتر در موردش صحبت می‌کنیم.

چه کسانی باید غربالگری شوند؟

با اینکه لازم نیست همه خانم‌های باردار، آزمایش غربالگری انجام دهند و این بستگی به خود شما دارد که بخواهید این کار را انجام دهید یا نه، از آنجا که برخی از آزمون‌های غربالگری می‌تواند برخی بیماری‌های عفونی مادر و غربالگری چشم برای وجود دیابت بارداری را تشخیص دهد، نتایج این آزمایش‌ها باعث می‌شود بیماری‌ها زودتر شناسایی و درمان شوند.
بنابراین اگر دودل هستید که این آزمایش‌ها را انجام بدهید، حتما با پزشک‌تان مشورت کنید. ضمن اینکه لزوم انجام غربالگری سه ماهه دوم بارداری، بسته به نظر پزشک‌تان است؛ چراکه ممکن است برای بررسی نهایی و کلی، نیازمند انجام غربالگری یکپارچه باشد که برای این غربالگری، مادر باید هر دو غربالگری سه ماهه اول و دوم را انجام داده باشد. ضمن اینکه اگر سن‌تان بالای ۳۴ سال باشد، انجام این آزمایش‌ها ضرورت بیشتری پیدا می‌کنند.

آزمایش تیروئید

آزمایش تیروئید قبل از بارداری یکی از آزمایش‌های مهمی است که هر وقت قصد باردار شدن دارید، باید انجامش دهید؛ چون در دوره بارداری، جنین ید مورد نیازش را از بدن مادر می‌گیرد، بارداری باعث کاهش ید در بدن مادران می‌شود. بنابراین بهتر است قبل از بارداری از نظر عملکرد غده تیروئید بررسی شوید. 
از آنجا که تکامل سیستم عصبی جنین توسط هورمون‌های بدن مادر انجام می‌شود، بنابراین مادر باردار باید از نظر غده تیروئید وضعیت مناسبی داشته باشد. کم کاری تیروئید زمانی ایجاد می‌شود که غده تیروئید نتواند به اندازه نیاز بدن، هورمون تولید کند و باعث بروز بیماری کم‌کاری مادرزادی تیروئید و اختلال در رشد مغز و دستگاه عصبی جنین می‌شود. اما در صورت مصرف دارو و تنظیم دوز مناسب، همه این عوارض قابل پیشگیری هستند.
یادتان باشد آزمایش تیروئید حتما باید در دوره بارداری هم انجام شود چراکه در این دوران هم ممکن است مادر دچار کم‌کاری تیروئید شود. اگر می‌خواهید درباره تیروئید قبل از بارداری بدانید این مطلب را بخوانید.

 

آزمایش‌های خاص

قبلا هم گفتیم که سن مادر در بروز ناهنجاری‌های کروموزومی در جنین بسیار تاثیرگذار است. بنابراین بسته به نتیجه آزمایش خون در غربالگری‌ها، سن مادر (۳۵ به بالا) یا سابقه خانوادگی مادر، پزشک مشخص می‌کند که به چه آزمایش‌های دیگری نیاز دارد. مثلا ممکن است آزمایش CVS (نمونه‌برداری از پرزهای جفتی جنین) یا آمنیوسنتز انجام دهند که هر دویشان می‌توانند با دقت بیشتری، احتمال وجود سندرم داون و دیگر ناهنجاری‌ها را تشخیص دهند.
CVS معمولا بین هفته ۱۰ تا ۱۲ بارداری انجام می‌شود؛ ممکن است این آزمایش با وارد کردن یک لوله نازک به رحم، به صورت واژینال، انجام شود و از بافت «پرزهای کوریون» که جفت را می‌سازند، نمونه برداری کنند. اما این کار را با وارد کردن سوزن به دیواره شکم و گرفتن یک نمونه از بافت هم انجام می‌دهند..
در تست آمنیوسنتز هم که بین هفته‌های ۱۶ تا ۱۸ بارداری انجام می‌شود، سوزنی از دیواره شکم وارد رحم شده، مقداری از مایع آمنیوتیک را خارج می‌کند. هر دوی این روش‌ها همراه با احتمال ضعیفی از سقط جنین همراه هستند.

دوباره قند!

بین هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری، دوباره وضعیت دیابت مادر یا قند بارداری بررسی می‌شود چراکه بعضی‌ها دچار دیابت بارداری می‌شوند که البته معمولا بعد از زایمان رفع می‌شود. همچنین بیمارانی که RH خون‌شان منفی است، از نظر وجود آنتی‌بادی‌های RH بررسی می‌شوند که ممکن است این کار با چند تزریق درمان شود.

بیماری‌ های عفونی

یکی دیگر از آزمایشهای دوران بارداری آزمایش سفلیس و سوزاک است.در پایان بارداری، یعنی بین هفته‌های ۳۲ تا ۳۶، ممکن است دوباره از نظر ابتلا به سفلیس یا سوزاک و البته استرپتوکوکی‌های گروه B (GBS) بررسی شوید که نوعی باکتری است و می‌تواند باعث مننژیت یا عفونت خونی در نوزادان شود؛ اگر جواب آزمایش GBS مثبت باشد، در طول زایمان به شما آنتی‌بیوتیک می‌دهند تا خطر انتقال باکتری به نوزاد کاهش یابد.

آزمایش های خاص تر!

همه این آزمایش‌هایی که گفته شد، با توجه به سابقه نژادی یا فامیلی انجام می‌شود و همگی آزمایش‌های روتین هستند. اما برخی جمعیت‌ها، در معرض ابتلا به بیماری‌های خاصی قرار دارند که بررسی‌های دوره بارداری، می‌تواند احتمال بروز آن بیماری را در جنین کاهش دهد؛ بنابراین خانم‌های باردار، با توجه به نژادشان، ممکن است تحت آزمایش‌های دیگری هم قرار بگیرند.
همچنین اگر سابقه ابتلا به بیماری‌هایی مثل «دیستروفی عضلاتی»، هموفیلی، فیبروز کیستیک را در خانواده‌تان دارید، ممکن است نیازمند مشاوره ژنتیک باشید. مشاوران ژنتیک نمی‌توانند شما یا نوزاد متولد نشده‌تان را درمان کنند اما درباره ریسک فاکتورهایی با شما صحبت می‌کند که ممکن است بارداری شما را تحت تاثیر قرار دهد و شما را آگاه می‌کند.
زمانی که پیش از تولد نوزاد آگاه می‌شوید- حتی زمانی که متوجه می‌شوید شما و همسرتان هردو ناقل یک بیماری خاص هستید- فرصت کافی دارید تا از لحاظ احساسی برای روبه‌رو شدن با شرایط ناشی از آن بیماری آماده شوید، می‌توانید متخصص آن بیماری را پیدا کنید و خلاصه اینکه وقتی برای شرایطی خاص آماده باشید، احساس می‌کنید کنترل امور را در دست دارید و همین موضوع آرام‌تان خواهد کرد.
هرچند تا آزمایش که مجبور شدید در طول بارداری دهید، مهم نیست؛ فقط آرامش خود را حفظ کنید. یادتان باشد بسیاری از جنین‌ها سالم هستند و با مراقبت‌های مادر از خود و جنین، سالم به دنیا می‌آیند.

 

همه چیز درباره غربالگری مرحله اول بارداری

همه چیز درباره غربالگری مرحله اول بارداری

همه چیز درباره غربالگری مرحله اول بارداری

با وجود تلاش پزشکان در گوشه گوشه ایران، برای آگاه ساختن مادران و کم کردن احتمال تولد نوزادان با نقایص مادرزادی، هنوز هم کم نیستند مادرانی که به خاطر نگرانی از هزینه‌های بالای پزشکی یا حتی به خاطر آگاه نبودن از خطرات احتمالی، از انجام تست‌های غربالگری طفره می‌روند. آزمایش‌ها و سونوگرافی‌های غربالگری مرحله اول و دوم که با هدف تشخیص بیماری‌ها و نقایص ژنتیکی و وراثتی انجام می‌شوند، مادران را از احتمال تولد فرزندانی که قرار است یک عمر از اختلالات ناتوان کننده و درمان‌ناپذیر مادرزادی رنج ببرند آگاه کرده و در صورت پرریسک اعلام شدن نتیجه تست، پشتوانه قانونی و پزشکی برای سقط جنین ناقص را پس از تعیین نتیجه آمنیوسنتز فراهم می‌کنند.

سونوگرافی NT در سه ماهه اول بارداری

در دوره مشخصی از سه ماهه ابتدایی بارداری، بررسی جامعی روی سلامت مادر و جنین انجام می‌گیرد. در این بررسی‌ها مشاوره پزشکی و ژنتیکی در کنار آزمایش خون و سونوگرافی NT، احتمال سلامت جنین را تخمین زده و نگرانی مادران از ابتلای فرزندشان به برخی از اختلالات درمان‌ناپذیر را کاهش می‌دهند.

مادران 20 ساله هم باید تست غربالگری انجام دهند؟

برای انجام هیچ یک از تست‌های غربالگری مرحله اول، اجباری وجود ندارد. اما بد نیست بدانید که تنها مادرانی که در میان اقوام خود، ابتلا به بیماری‌ها و نقایص ژنتیکی و ارثی را مشاهده می‌کنند، با احتمال به دنیا آوردن فرزندی مبتلا به این نقایص روبرو نیستند. در بسیاری موارد، مادران به دلیل نبود این بیماری‌ها در نسل‌های اخیر خانواده خود، از وجود ژن‌های دردسر ساز بی‌خبرند و در برخی موارد، نقص مادرزادی مورد نظر، ارثی نبوده و مشکلی ژنتیکی است که نمی‌توان با تکیه بر سوابق خانوادگی از وجود یا نبود آن مطمئن شد. محققان می‌گویند در حدود 75 تا 80 درصد از نوزادانی که با سندرم دوان متولد شدند، هیچ گونه سابقه خانوادگی ابتلا به این بیماری مشاهده نشده و سن مادران آنها هم کمتر از 35 سال بوده است.
از طرف دیگر، در حالی که زنان بالای 35 سال، در گروه مادران پرخطر قرار می‌گیرند، باز هم نمی‌توان گفت که جوان‌تر بودن مادر، نبود خطر را تضمین می‌کند. همه مادران، چه کمتر از 35 سال داشته باشند و چه بیشتر از آن، برای کسب اطمینان از مبتلا نبودن فرزند خود به نقایص مادرزادی، نیازمند انجام تست‌های غربالگری هستند. البته نباید فراموش کنید که این تست‌ها حدود 85 درصد چنین احتمالی را مشخص می‌کنند و هرگز به شکل 100 درصدی، سلامت مادرزادی نوزاد را تضمین نمی‌کنند.

سونوگرافی NT در مطب پزشک امکان دارد؟

سونوگرافیNT که مخفف Nuchal Translucency است، گرچه به روشی شبیه سونوگرافی معمولی انجام می‌شود، اما تنها سونوگرافیست‌های ماهری که گواهینامه انجام آن را دارند، از عهده انجام دادنش برمی‌آیند. رخ دادن کوچکترین خطایی در انجام این سونوگرافی و تعیین عدد NT می‌تواند نتیجه غربالگری را تغییر داده و مادران و متخصصان را گمراه کند. به همین دلیل انجام این سونوگرافی، تنها در مراکز تخصصی که مجوز انجام تست‌های غربالگری را دارند انجام می‌گیرد.

غربالگری سه ماهه اول در هفته 14 بارداری

زمان انجام غربالگری سه ماهه اول، از یازده هفتگی تا 13 هفته و6 روزگی بارداری است و قبل یا بعد از این زمان، نمی‌توان انتظار درست بودن نتیجه تست را داشت. با وجود این، گفته می‌شود که از CRL (طور سری-دمی) که در سونوگرافی NT انجام شده، بین 45 تا 84 باشد یا سن بارداری مادر بر اساس پارامترهای مشخص شده در سونوگرافی، 14 هفته یا 14 هفته و یک روز باشد، می‌توان غربالگری سه ماهه اول را انجام داد. اندازه نرمال NT در جنین با توجه به سن حاملگی و CRL جنین سنجیده می‌شود و اعداد به دست آمده، ارزیابی نسبتا دقیقی از وضعیت جنین را در اختیار قرار می‌دهند.
بد نیست بدانید که برای انجام این آزمایش‌ها، نیازی به ناشتا بودن مادر وجود ندارد و مثل یک آزمایش معمولی، می‌توان آن را در هر ساعت از شبانه‌روز انجام داد؛ البته آزمایش به تنهایی و بدون انجام سونوگرافی NT قابل انجام نیست و سونوگرافی خاصی از روی شکم انجام می‌شود، می‌تواند به بررسی بهتر شرایط مادر و نوزاد کمک کند.

غربالگری سه ماهه اول احتمال وجود چه خطراتی را مشخص می‌کند؟

برای ایجاد تصویری از نوزاد شناور در رحم مادر، سونوگرافی یکی از مناسب‌ترین گزینه‌هاست. این تست اندازه و موقعیت نوزاد را بررسی می‌کند و درکی از رشد اندام‌ها و ساختار استخوان‌بندی او را برای متخصصان ایجاد می‌کند. سونوگرافی‌های غربالگری نوبت اول و آزمایش خون غربالگری اول، ضخامت چین پشت گردن جنین، استخوان بینی جنین، تعیین چندقلویی، تعیین وضعیت قلب و مثانه جنین، تاریخ دقیق زایمان و سن بارداری، تشخیص سندرم دوان را مورد بررسی قرار می‌دهند. اما واقعیت این است که همه نقص‌های مادرزادی، با انجام تست‌های غربال‌گری قابل تشخیص نیستند.
از آنجا که سندرم داون یا مونگلسیم یکی از شایع‌ترین نقایص ژنتیکی است، اغلب مادران، با انگیزه مطمئن شدن از مبتلا نبودن فرزندشان به این اختلال غربالگری اول را انجام می‌دهند. اما احتمال سندرم دارون یا تریزومی 21، تنها مشکلی نیست که با انجام این تست قابل تعیین است. سندرم پاتو (تریزومی 13) و سندرم ادواردز (تریزومی 18) از دیگر اختلالاتی هستند که احتمال ابتلا به آن را می‌توان با انجام غربالگری سه ماهه اول بررسی کرد.

احتمال ابتلا به سندرم داون چطور تشخیص داده می‌شود؟

در غربالگری سه ماهه اول، به دو روش احتمال ابتلا به سندرم داون بررسی می‌شود. در سونوگرافی های انجام شده، دیدن تیغه بینی جنین، نگرانی در مورد ابتلای او به این اختلال را کاهش می‌دهد. اما ندیدن تیغه بینی هم به معنای ابتلای 100 درصدی نوزاد به این مشکل نیست. بلکه در صورت مشاهده نشدن استخوان بینی، در هفته‌های بعد باز هم وضعیت جنین بررسی و در صورت نیاز، انجام آزمایش آمنیوسنتر توصیه می‌شود.
اختلالات اسکلتی، عضلانی، خونی و عصبی متعددی با انجام این تست تشخیص داده می‌شوند و در صورت ابتلای جنین به هر یک، اجازه سقط اختیاری به مادر داده می‌شود. هدف تست آمنیوسنتز، تشخیص بیماری‌های مادرزادی است که زمینه ارثی یا ژنتیکی دارند.

آمنیوسنتز چه کمکی به تشخیص اختلالات می‌کند؟

آمنیوسنتز معمولا در هفته های 15 تا 20 بارداری انجام می‌شود. در این آزمایش یک سوزن برای استخراج حدود 20 میلی لیتر مایع آمنیوتیک ( مایع اطراف نوزاد در رحم ) به رحم وارد می‌شود و همزمان از طریق امواج اولتراسوند، وضعیت نوزاد مشاهده می‌شود. هر سلول از مایع آمنیوتیک، حاوی مجموعه‌ای کامل از DNA کودک است. بنابراین، نمونه‌های سلولی به دست آمده در آزمایش آمنیوسنتز، برای تشخیص وضعیت سلامت جنین بسیار مفید و وضعیت رشد او بسیار مفید هستند.
این تست احتمال ابتلا به ناهنجاری‌های ژنتیکی مثل سندرم داون یا اسپینا بفیدا را بررسی می‌کند و انجام آن در این موارد توصیه می‌شود:

  • یکی از آزمایش‌های غربالگری، نتایج غیرطبیعی را نشان دهد
  • سن مادر از 35 سال بیشتر باشد
  • سابقه تولد نوزاد مبتلا به سندرم داون در خانواده
  • زن و شوهر با هم نسبت فامیلی داشته باشند

می‌توان برای اطمینان و در صورت توصیه نشدن، تست آمنیوسنتز را انجام داد؟

انجام آزمایش آمنیوسنتز، تنها درصورتی که عدد مشخص شده در سونوگرافی NT بالاتر از حد معینی باشد توصیه می‌شود. در غربالگری نوبت اول، مادران در سه گروه پرخطر، متوسط و کم‌خطر دسته‌بندی می‌شوند و مادرانی که در گروه پرخطر‌ها هستند، تست آمنیوسنتز یا نمونه برداری از پرزهای جفتی را انجام می‌دهند و گروه متوسط، منتظر مشخص شدن نتیجه غربالگری نوبت دوم می‌مانند.
گرچه در صورت وجود احتمال نقایص مادرزادی، انجام آزمایش آمنیوسنتز بدون تردید لازم است، اما در صورت توصیه نشدن این آزمایش، هرگز نباید خودسرانه برای انجام آن اقدام کنید. آمار سقط جنین به دلیل انجام آمنیوسنتز، بسیار ناچیز و حدود نیم درصد است. اما اگر دلیل پزشکی برای کشیدن این مایع از رحم نیست، بهتر است جنین خود را در معرض همین خطر ناچیز هم قرار ندهید.

مثبت بودن تست غربالگری به معنای نقص جنین است؟

همانطور که گفته شد، تست‌های غربالگری، تشخیصی نبوده و تنها احتمال وجود نقص و بیماری را معین می‌کنند. بسیاری از مادرانی که به خاطر نتیجه مثبت تست، بررسی‌های تکمیلی را انجام داده‌اند، از سالم بودن فرزند خود باخبر شده‌اند. گذشته از این، نمی‌توان گفت که درصد خطا در این آزمایش‌ها صفر است. اشتباه متخصصان در محاسبه و تخمین سن بارداری، زمینه را برای ثبت نتیجه اشتباه هم فراهم می‌کند. گذشته از این، حتی در صورت درست بودن جواب مثبت هم تنها یک درصد خانم‌های زیر 35 سال و 2 تا 3 درصد خانم‌های بالای این سن، در آزمایش‌های بعدی هم جواب مثبت می‌گیرند و مجبور به سقط جنین می‌شوند. 

غربالگری های بارداری

غربالگری های بارداری

غربالگری های بارداری

برای آزمایش غربالگری باید ناشتا بود؟ اعداد نرمال آزمایش غربالگری چیست؟ آزمایش غربالگری سه ماهه اول چیست؟ تعیین جنسیت در غربالگری اول ممکن است؟ آزمایش غربالگری سه ماهه دوم چیست؟
در این مطلب تمام اطلاعاتی که درباره غربالگری های بارداری نیاز دارید، به دست می‌آورید.

غربالگری سه ماهه اول و تعیین جنسیت

غربالگری جنین مجموعه‌ای از سونوگرافی‌ها و آزمایش‌هاست که تحت عنوان تست‌های غربالگری مرحله اول و مرحله دوم بارداری انجام می‌شود. غربالگری مرحله اول همان غربالگری سه ماهه اول است که طی آن وجود برخی سندرم‌ها و نقایص جنینی مثل سندرم داون (تریزومی ۲۱)، سندرم پاتو (تریزومی ۱۳) و سندرم ادواردز (تریزومی ۱۸) بررسی شده و مادران باردار به ۳ دسته کم خطر، متوسط و پرخطر تسیم می‌شوند.
در غربالگری سه ماهه اول یک آزمایش خون یک سونوگرافی از مادر باردار می‌گیرند که طی سونوگرافی این مرحله ضخامت چین پشت گردن جنین (سونوگرافی NT) و تشکیل استخوان تیغه بینی (سونوگرافی NB) بررسی می‌شود.
بنابراین در غربالگری سه ماهه اول خبری از تعیین جنسیت جنین نیست!

غربالگری بارداری مفید است؟

غربالگری مرحله اول اجباری است؟

هیچ یک از تست های غربالگری مرحله اول اجباری نیست اما انجام این آزمایش‌ها و سونوگرافی‌ها می‌تواند مادر را از وجود ژن‌های دردسرساز باخبر کند. حتی افرادی که در خانواده‌شان سابقه اختلالات ژنتیکی و نقایص ارثی ندارند، باز در معرض خطر تولد نوزاد با نقایص و اختلالات ژنتیکی قرار دارند.
بر اساس مطالعات انجام شده، ۷۵ تا ۸۰ درصد نوزادانی که با سندرم داون متولد می‌شوند، هیچ سابقه خانوادگی از این سندرم را نداشته و مادرانی جوان‌تر از ۳۵ سال دارند. بنابراین زایمان قبل از ۳۵ سالگی هم نمی‌تواند تضمین کننده سلامت جنین باشد!
به همین خاطر انجام غربالگری های بارداری می‌تواند راه مناسبی برای جلوگیری از تولد نوزاد بیمار باشد.

برای آزمایش غربالگری باید ناشتا بود؟

آزمایش غربالگری مرحله اول از شروع ۱۱ هفتگی تا پایان ۱۳ هفتگی انجام می‌شود و نیازی به ناشتا بودن مادر ندارد، ضمن اینکه در هر ساعتی از شبانه روز قابل انجام است. بنابراین کافیست برای انجام غربالگری سه ماهه اول‌تان با آزمایشگاه هماهنگ باشید تا بعد از آزمایش خون، مرکز معتبری را برای انجام سونوگرافی NT به شما معرفی کنند چراکه سونوگرافی NT حتما باید توسط متخصص ماهر سونوگرافی NT انجام شود.

غربالگری مرحله اول

در سونوگرافی غربالگری سه ماهه اول علاوه بر اختلالات ژنتیکی مثل سندرم داون، سایز و موقعیت جنین، از نظر رشد اندام‌ها و ساختار استخوان‌بندی بررسی می‌شود. همچنین تعیین تعداد جنین‌ها، بررسی وضعیت قلب و مثانه جنین، تعیین سن بارداری و تاریخ دقیق زایمان بررسی می‌شود.
اگر در این مرحله از غربالگری جنین، تیغه بینی تشکیل نشده باشد یا میزان مایع پشت گردن جنین بیش از حد باشد، وضعیت جنین در هفته‌های بعدی از طریق آزمایش آمنیوسنتز بررسی می‌شود.
در صورت وجود هر نوع اختلالات اسکلتی، خونی و عصبی تشخیص داده شود، اجازه سقط جنین به مادر داده می‌شود.

غربالگری با آزمایش آمنیوسنتز

در صورت وجود هر یک از عوامل زیر، غربالگری با آزمایش آمنیوسنتز انجام می‌شود:

  • بارداری بالای ۳۵ سال
  • وجود سابقه سندرم داون در خانواده
  • غیرطبیعی بودن یکی از آزمایش‌های غربالگری
  • ازدواج فامیلی
  • قرار گرفتن مادر در دسته «پر خطر» (بعد از غربالگری اول)

مادرانی که بعد از مرحله اول غربالگری در دسته «پرخطر» قرار می‌گیرند، باید این آزمایش را بین هفته ۱۵ تا ۲۰ بارداری انجام دهند؛ به این ترتیب که پزشک یک سوزن به رحم وارد می‌کند و ۲۰ میلی لیتر مایع آمنیوتیک خارج می‌کند و همزمان از طریق سونوگرافی وضعیت جنین را تحت نظر دارد.
تمام سلول‌های مایع آمنیوتیک حاوی مجموعه‌ای کامل از DNA جنین است و به همین خاطر می‌تواند آزمایش دقیقی برای تعیین وضعیت سلامت جنین از نظر وجود سندرم داون و اسپینا بیفیدا باشد.
مادرانی که آزمایش غربالگری سه ماهه اول در دسته متوسط قرار می‌گیرند، باید منتظر نتیجه غربالگری سه ماهه دوم خود بمانند تا در صورت نیاز تست آمنیوسنتز یا نمونه برداری از پرزهای جفتی برایشان انجام شود.

آزمایش غربالگری سه ماهه دوم

با وجود منفی بودن نتیجه غربالگری سه ماهه اول، باز هم باید غربالگری نوبت دوم یا تست کواد مارکر انجام شود تا وضعیت جنین از لحاظ وجود ناهنجاری‌ها بررسی شود.
در واقع به خاطر پایین بودن میزان بعضی هورمون‌ها و پروتئین‌ها در سه ماهه اول بارداری در بدن مادر است که انجام غربالگری سه ماهه دوم لازم می‌شود.
به این ترتیب امکان بررسی دقیق‌تر ناهنجاری‌های جنین در غربالگری های بارداری وجود دارد که می‌توانند تعیین کننده سرنوشت یک کودک و خانواده‌اش باشند.
با اینکه تست کواد مارکر اجباری نیست اما در بعضی موارد حتما باید انجام شود:

  • سابقه زایمان با نقص مادرزادی
  • بارداری بالای ۳۵ سال
  • مصرف داروی مضر
  • قرار گرفتن در معرض اشعه
  • ابتلا به عفونت ویروسی

غربالگری سه ماه سوم بارداری

زمان انجام غربالگری سه ماهه دوم

با اینکه آزمایش غربالگری سه ماهه دوم را باید بین شروع هفته ۱۴ تا پایان هفته ۲۲ بارداری انجام دهید، اما بهتر است این آزمایش را نهایتا تا قبل از هفته ۱۶ بارداری انجام دهید چراکه از نظر شرعی، تا قبل از هفته ۱۹ که جنین روح ندارد، اجازه سقط جنین به مادر داده می‌شود و اگر انجام غربالگری های بارداری را به هفته ۲۲ موکول کنید، فرصت کافی برای بررسی بیشتر وضعیت جنین و سقط قانونی از دست می‌رود.
در غربالگری سه ماهه دوم بارداری علاوه بر آزمایش خون، یک سونوگرافی تخصصی به نام سونوگرافی آنومالی (ناهنجاری) برای بررسی وضعیت جنین و ارزیابی موقعیت جفت انجام می‌شود تا پزشک از تشکیل تمام اندام‌های درونی و بیرونی جنین و ساختار اسکلتی او مطمئن شود و احتمال وجود هر نوع آنومالی (ناهنجاری) مثل شکاف کام (لب شکری) و نقایص ستون فقرات و اسکلت بررسی می‌شود.

غربالگری سه ماهه سوم بارداری؟

غربالگری های بارداری معمولا در همان دو مرحله سه ماهه اول و دوم انجام می‌شود. اما در شرایط خاص ممکن است انجام غربالگری دیگری در سه ماهه سوم بارداری هم توصیه شود:

  • پایین بودن جفت
  • خطرناک بودن موقعیت جفت

گاهی ممکن است جفت در دیوار جلویی رحم (جفت قدامی) یا دیوار پشتی رحم (جفت خلفی) یا نزدیک به بالا یا پایین رحم باشد که این موارد مشکلی ایجاد نمی‌کنند. اما اگر جفت جنین بیش از حد پایین بوده یا در موقعیت خطرسازی واقع شود، حتما باید غربالگری سه ماهه سوم برای ارزیابی وضعیت جفت و محل قرار گرفتنش انجام شود.

غربالگری و سقط جنین

بعد از آزمایش غربالگری و مطلع شدن از نقایص جنین، همیشه مجبور به سقط جنین نیستید و در مواردی که جنین دچار «اسپنا بیفیدا» در ستون فقراتش باشد، می‌توان با اقدام به موقع و جراحی جنین، وضعیت او را بهبود داد.
اما در بسیاری موارد چاره‌ای جز سقط جنین نیست چراکه مداخلات پزشکی نمی‌توانند کارساز باشند. با این حال نباید فراموش کرد که غربالگری های بارداری تشخیصی نیستند صرفا احتمال وجود نقص و بیماری را بررسی می‌کنند و نمی‌توان گفت درصد خطای این آزمایش های غربالگری صفر است.
با این وجود آمارها نشان داده‌اند که فقط یک درصد خانم‌های زیر ۳۵ سال و ۲ تا ۳ درصد خانم‌های بالای ۳۵ سال بعد از انجام آزمایش‌های تکمیلی مجبور به سقط جنین می‌شوند.