برچسب: فشار خون در بارداری

پرکاری تیروئید در بارداری یکی از اختلالاتی است که مادران باردار را درگیر می‌کند. هرگونه اختلال در عملکرد غده تیروئید در حاملگی ممکن است تاثیر مخربی روی مادر باردار و جنین بگذارد. خوشبختانه پرکاری تیروئید در بارداری چندان شایع نیست اما اگر کنترل نشود احتمال ایجاد فشار خون بالا در خانم‌های باردار، خطر سقط جنین، زایمان زودرس و نوزاد با وزن کم را به‌دنبال دارد. مادر مبتلا به تیروئید پرکار در بارداری باید تحت نظر فوق تخصص غدد باشد. در ادامه با ما همراه باشید تا با پرکاری تیروئید در بارداری، علایم و عوارض آن بیشتر آشنا شوید.

پرکاری تیروئید در بارداری چیست؟

پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدیسم) در بارداری حالتی است که غده تیروئید با فعالیت بیش از حد، هورمون تیروئید بیشتر از حالت نرمال تولید می‌کند. براساس آمار، از هر 500 نفر یک خانم دچار پرکاری تیروئید در بارداری می‌شود. بیماری خود ایمنی گریوز (Graves) در مادران باردار عامل ایجاد تیروئید پرکار است.

غده تیروئید در بارداری

فعالیت غده تیروئید در بارداری اهمیت زیادی دارد چرا که هورمون‌های این غده روی بیشتر عملکردهای بدن و تنظیم هورمون‌های جنسی تاثیر می‌گذارند. این احتمال وجود دارد که غده تیروئیدی که تا پیش از بارداری دقیق و درست کار می‌کرد بعد از باردار شدن و یا حتی زایمان دستخوش اختلال شود و بیماری‌هایی مثل کم‌کاری یا پرکاری تیروئید ظاهر شوند. علت این اتفاق هم تغییرات هورمونی غده تیروئید در دوره بارداری است.

در بدن فرد مبتلا به هایپرتیروئید، شاهد ترشح بیش از حد هورمون تیروئید T3 و T4 و کاهش TSH هستیم. زمانی که فعالیت تیروئید افزایش پیدا می‌کند، متابولیسم بدن هم بیشتر شده و کل بدن تحت تاثیر قرار می‌گیرد. معمولا در سنین 20 تا 40 سالگی که سن باروری خانم‌هاست بیشتر با این تغییرات مواجه هستیم. گاهی نشانه‌های بیماری پرکاری تیروئید در بارداری شبیه علایم حاملگی هستند و باهم اشتباه گرفته می‌شوند مانند:

• خستگی و اضطراب
• گر گرفتگی یا احساس گرمای شدید

علل ابتلا به هایپرتیروئیدیسم در بارداری

بیماری گریوز، شایع‌ترین علت ابتلا به پرکاری تیروئید در بارداری است که سیستم ایمنی بدن، غده تیروئید را بیگانه درنظر می‌گیرد. درنتیجه غده تیروئید بزرگ‌تر شده و هورمون‌های تیروئیدی بیشتری تولید می‌کند. حالت تهوع و استفراغ شدید یا بارداری دوقلو با افزایش هورمون βhCG در بدن مادر، باعث هایپرتیروئیدی موقت می‌شوند. این نوع پرکاری تیروئید در بارداری نیازی به درمان ندارد و معمولا در هفته 14 تا 18 برطرف می‌شود.

وجود ندول‌ها یا گره‌های تیروئیدی هم می‌تواند از علل پرکاری تیروئید در بارداری باشد که هورمون تیروئیدی زیادی ترشح می‌کنند. گاهی هایپرتیروئید صرفا به بارداری ختم نشده و بعد از زایمان هم ممکن است شاهد بیش فعالی این غده باشیم.

آمار نشان می‌دهند که نزدیک به 70 درصد خانم‌ها بعد از زایمان دچار التهاب تیروئید (تیروئیدیت) می‌شوند که به‌شکل پرکاری تیروئید بروز می‌کند. البته این التهاب در فاصله چند هفته تا چند ماه بعد زایمان برطرف می‌شود.

علایم پرکاری تیروئید در بارداری

در صورت مشاهده نشانه‌های زیر باید به دکتر غدد مراجعه کنید:

• خستگی
• احساس عصبی بودن
• گر گرفتگی
• ضربان قلب نامنظم یا افزایش یافته
• لرزش دست‌ها
• کاهش وزن علیرغم تغذیه مناسب
• حالت تهوع یا استفراغ شدید
• اختلال در خواب
• اضطراب و زود رنجی

تشخیص پرکاری تیروئید در بارداری

مهمترین نکته در تشخیص پرکاری تیروئید در بارداری، پیدا کردن علت هایپرتیروئید است چرا که درمان را راحت‌تر می‌کند. معمولا هایپرتیروئید از قبل از بارداری مشخص می‌شود. پزشک برای تشخیص پرکاری تیروئید بعد از معاینه، دستور آزمایش خون می‌دهد تا میزان هورمون‌های تیروئیدی TSH، T4 و T3 اندازه‌گیری شود.

در صورت درمان با ید رادیواکتیو هم بهتر است 6 ماه تا یک سال بعد برای بارداری اقدام شود.

اگر میزان هورمون TSH پایین و T4 که تیروکسین نام دارد بالا باشد، یعنی فرد مبتلا به پرکاری تیروئید است. آزمایش جذب ید رادیواکتیو هم برای تشخیص پرکاری تیروئید تجویز می‌شود. البته این آزمایش برای خانم‌های باردار و در حال شیردهی مجاز نیست.

عوارض پرکاری تیروئید در بارداری

عدم درمان پرکاری تیروئید در بارداری عوارض جدی برای مادر و جنین به‌دنبال دارد:

• زایمان زودرس
• سقط جنین
• پره اکلامپسی
• وزن کم نوزاد حین تولد
• نارسایی احتقانی قلب

درمان پرکاری تیروئید در بارداری

پس از تشخیص هایپرتیروئید در دوران حاملگی، نوبت به درمان می‌رسد چرا که عدم درمان و کنترل این بیماری ممکن است به عوارض غیرقابل جبرانی تبدیل شود. علت ابتلا تاثیر مستقیمی در انتخاب شیوه درمان پرکاری تیروئید در بارداری دارد. پرکاری تیروئید خفیف نیازی به درمان ندارد و بعد از زایمان برطرف می‌شود.

برای درمان مادران مبتلا به بیماری گریوز باید از داروهای آنتی‌تیروئیدی مثل پروپیل‌تیوراسیل (PTU) استفاده شود که مانع از فعالیت زیاد غده تیروئید می‌شوند و باعث شده هورمون‌های تیروئیدی کمتر ترشح شوند. اگر مادر پیش از بارداری تحت درمان هایپرتیروئید باشد، باید متخصص غدد دوز داروها را بعد حاملگی دوباره تنظیم کند.

خانم‌های مبتلا به هایپرتیروئید بهتر است بارداری را تا کنترل کردن بیماری به تعویق بیندازند.

بیش فعالی تیروئیدی ناشی از گریوز با جلوتر رفتن بارداری تشدید می‌شود تا جایی که در 6 ماه اول بعد وضع حمل، شرایط بیمار بدتر می‌شود. احتمالا دوز داروها در دوره بارداری و بعد زایمان متغیر خواهد بود.

متی مازول یکی دیگر از داروهای آنتی تیروئیدی است که مصرف آن در اوایل بارداری احتمال نقص مادرزادی در جنین را به‌دنبال دارد. گاهی هم برای درمان لازم است که بخشی از تیروئید برداشته شود. بهترین زمان برای جراحی برداشتن بخشی از غده تیروئید سه‌ماهه دوم بارداری (4 تا 6 ماهگی) است.

درمان با ید رادیواکتیو برای پرکاری تیروئید در بارداری توصیه نمی‌شود چرا که داروی رادیواکتیو، باعث از بین رفتن غده تیروئید بیمار شده و احتمال آسیب دیدگی تیروئید جنین وجود دارد. این درمان برای خانم‌های شیرده هم مناسب نیست.

رژیم غذایی مناسب برای درمان پرکاری تیروئید در بارداری

برای درمان تیروئید پرکار باید غذاهای با ید کمتر یا بدون ید مصرف کنید چرا که غده تیروئید پرکار برای تولید هورمون‌های تیروئیدی به ید نیاز دارد. بنابراین، رعایت برنامه غذایی زیر به درمان پرکاری تیروئید در بارداری کمک می‌کند:

• استفاده از نمک بدون ید
• مصرف آجیل‌های بدون نمک
• مصرف ویتامین و مکمل‌های بدون ید
• کاهش مصرف سویا
• حذف غذاهای نمک‌سود شده از رژیم غذایی
• حذف نوشیدنی‌های کافئین‌دار
• رژیم غذایی پرکالری
• افزایش مصرف پروتئین نسبت به وزن بدن
• مصرف ویتامین A و C بیشتر
• عدم مصرف سیگار

سوالات متداول

آیا پرکاری تیروئید در بارداری خطرناک است؟

اگر بیش فعالی تیروئید در بارداری درمان نشود برای مادر و جنین خطرناک است و عوارض جبران ناپذیری به‌دنبال دارد.

چطور عوارض پرکاری تیروئید در جنین را کاهش دهیم؟

برای جلوگیری از عوارض پرکاری تیروئید در بارداری، مادر و جنین باید تحت نظر فوق تخصص غدد یا اندوکرینولوژیست باشند و از برنامه درمانی و دارویی مشخصی استفاده کنند. 

برای درمان پرکاری تیروئید در بارداری به چه دکتری مراجعه کنم؟

فوق تخصص غدد و متابولیسم یا متخصص داخلی.

کلام آخر

پرکاری تیروئید از بیماری‌های شایع در خانم‌ها است که در صورت بروز در دوره بارداری باید بیشتر به آن توجه نمود. معمولا علت بیشتر موارد ابتلا به تیروئید پرکار در بارداری، ابتلای مادر به بیماری گریوز است که نوعی بیماری خودایمنی افزایش بیش از حد هورمون‌های تیروئیدی محسوب می‌شود.

هایپرتیروئید در این دوره باعث اختلال در متابولیسم بدن مادر شده و علایمی شبیه علایم معمول بارداری مثل حالت تهوع، استفراغ، گرگرفتگی و خستگی دارد. در صورت مشاهده این علایم بهتر است با متخصص زنان و زایمان مشورت کنید. می‌توانید از متخصص زنان و زایمان، دکتر داخلی، یا متخصص غدد کلینیک بیا نی نی هم مشورت بگیرید.

فشار خون بالا در دوران بارداری خطراتی بالقوه دارد. در ادامه درباره فشار خون در دوران حاملگی نکات مهمی را بیان کرده‌ایم و فشار خون را باید در دوران حاملگی کنترل کیند که بتوانید سلامت خودتان و فرزندتان را تامین کنید. فشار خون بالا باید تحت نظارت متخصص زنان و زایمان باشد. به این نکات که در ادامه گفته‌ایم توجه کنید تا در دوران بارداری، دچار خطرات فشار خون بالا نشوید. 

انواع فشار خون در دوران بارداری چیست؟

گاهی اوقات فشار خون بالا قبل از باردار شدن شروع می‌شود. گاهی هم این بیماری در طول دوران بارداری ایجاد می‌شود. انواع فشار خون در دوران بارداری می‌توانند عوارض مختلفی را ایجاد کنند و درجه و شدت متفاوتی داشته باشند. در ادامه با انواع فشار خون بارداری آشنا می‌شویم.

فشار خون مزمن در بارداری

در فشار خون مزمن، بارداری فشار خون بالا یا قبل از بارداری یا در طول 20 هفته اول بارداری ایجاد می‌شود. از آنجایی که فشار خون بالا معمولاً علائمی ندارد، ممکن است تشخیص دقیق زمان شروع آن دشوار باشد. فشار خون مزمن با پره اکلامپسی شباهت‌هایی دارد. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که فشار خون مزمن منجر به تشدید فشار خون بالا در دوران بارداری شود. افراد مبتلا به این بیماری ممکن است دچار وجود پروتئین در ادرار یا سایر عوارض آن شوند.  فشار خون بارداری بعد از هفته 20 بارداری ایجاد می‌شود. هیچ پروتئین اضافی در ادرار وجود ندارد و هیچ نشانه دیگری از آسیب اندامی هم دیده نمی‌شود. با این حال در نهایت ممکن است خانم دچاره پره اکلامپسی شود. 

پره اکلامپسی

پره اکلامپسی زمانی اتفاق می‌افتد که فشار خون بالا بعد از هفته 20 بارداری ایجاد می‌شود. پره اکلامپسی به سایر اندام‌ها از جمله کلیه‌ها، کبد، خون یا مغز آسیب می‌زند. پره اکلامپسی درمان نشده عوارض جدی – حتی کشنده – برای مادر و نوزاد دارد. مثلا اکلامپسی یا تشنج. قبلا پره اکلامپسی تنها زمانی تشخیص داده می‌شد که هم فشار خون بالا و هم پروتئین در ادرار وجود داشت. متخصصان اکنون می‌دانند که ممکن است بدون وجود پروتئین در ادرار، پره اکلامپسی هم برای مادر ایجاد شود. 

خطرات فشار خون در بارداری

فشار خون بالا در دوران بارداری خطرات زیر را به همراه دارد؛ مثلا:

جریان خون کمتر به جفت

اگر جفت خون کافی دریافت نکند، ممکن است جنین اکسیژن و مواد مغذی کمتری دریافت کند. این مشکل می‌تواند به رشد آهسته (محدودیت رشد داخل رحمی)، وزن کم هنگام تولد یا زایمان زودرس منجر شود. نوزادانی که زودتر از موعد به دنیا می‌آیند می‌توانند مشکلات تنفسی، افزایش خطر عفونت و سایر عوارض مرتبط را داشته باشند.

جدا شدن جفت

در این حالت جفت قبل از زایمان از دیواره داخلی رحم جدا می شود. پره اکلامپسی و فشار خون بالا خطر جدا شدن جفت را افزایش می دهد. جداشدگی شدید می تواند باعث خونریزی شدید شود که می تواند زندگی شما و کودکتان را تهدید کند.
محدودیت رشد داخل رحمی فشار خون بالا ممکن است منجر به کندی یا کاهش رشد جنین شود.

آسیب به سایر اندام‌ها

فشار خون بالای کنترل نشده می‌تواند منجر به آسیب به مغز، چشم‌ها، قلب، ریه‌ها، کلیه‌ها، کبد و سایر اندام‌های اصلی شود. در موارد شدید، می‌تواند تهدید کننده زندگی مادر هم باشد.

زایمان زودرس

گاهی اوقات برای جلوگیری از عوارض خطرناک فشار خون بالا در دوران بارداری، زایمان زودرس لازم است و پزشک مادر را سزارین می‌کند. 

بیماری قلبی عروقی در آینده

ابتلا به پره اکلامپسی ممکن است خطر بیماری قلبی و عروقی (قلبی عروقی) را در بعد بارداری افزایش دهد. اگر بیش از یک بار به پره اکلامپسی مبتلا شده باشید، خطر بیماری قلبی عروقی در آینده بیشتر است. همچنین اگر به دلیل داشتن فشار خون بالا در دوران بارداری، زایمان زودرس داشته باشید، خطر این بیماری‌ها در شما بیشتر است.

تشخیص فشار خون بالا در بارداری

نظارت بر فشار خون بخش مهمی از مراقبت‌های دوران بارداری است. اگر فشار خون مزمن دارید، پزشک فشار خون را برای شما به این شکل اندازه‌گیری می‌کند.

فشار خون در دوران بارداری باید چند باشد؟

فشار خون بالا یک فشار سیستولیک بین 120 تا 129 میلی متر جیوه (میلی متر جیوه) و فشار دیاستولیک زیر 80 میلی متر جیوه است. فشار خون بالا با گذشت زمان بدتر می‌شود مگر اینکه برای کنترل آن روند درمان صورت گیرد.

• مرحله 1 فشار خون بالا:  فشار خون مرحله 1 فشار سیستولیک بین 130 تا 139 میلی متر جیوه یا فشار دیاستولیک بین 80 تا 89 میلی متر جیوه است.
• مرحله 2 فشار خون بالا: این مرحله شدیدتر است. فشار سیستولیک 140 میلی متر جیوه یا بالاتر یا فشار دیاستولیک 90 میلی متر جیوه یا بالاتر است.
• پس از هفته 20 بارداری: فشار خون بالاتر از 140/90 میلی‌متر جیوه بدون هیچ آسیبی به اندام‌های دیگر، فشار خون بارداری در نظر گرفته می‌شود. فشار خون باید در دو یا چند نوبت با فاصله حداقل چهار ساعت اندازه گیری و ثبت شود.

علائم فشار خون بالا – پره اکلامپسی در دوران حاملگی

علاوه بر فشار خون بالا، سایر علائم و نشانه های پره اکلامپسی عبارتند از:

• پروتئین اضافی در ادرار یا سایر علائم مشکلات کلیوی
• سردردهای شدید
• تغییرات در بینایی، از جمله از دست دادن موقت بینایی، تاری دید یا حساسیت به نور
• درد بالای معده، معمولاً در زیر دنده ها در سمت راست
• حالت تهوع یا استفراغ
• کاهش سطح پلاکت در خون
• اختلال در عملکرد کبد
• تنگی نفس، علت
• تجمع مایع در ریه‌ها
• افزایش ناگهانی وزن و تورم – به ویژه در صورت و دست‌ها – اغلب با ابتلا به پره اکلامپسی رخ می‌دهد. تورم مرتبط با پره اکلامپسی شدیدتر از تورم معمولی است که در دوران بارداری دیگر زنان اتفاق می‌افتد.

مصرف دارو برای فشار خون بارداری

• برخی از داروهای فشار خون برای استفاده در دوران بارداری بی خطرهستند؛ با این حال، باید از مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE)، مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین II و مهارکننده‌های رنین در دوران بارداری اجتناب شود. 
• درمان مهم است. فشار خون بالا خطر حمله قلبی، سکته مغزی و سایر عوارض عمده را افزایش می‌دهد. و فشار خون بالا می‌تواند برای کودک شما خطرناک باشد.
• اگر در دوران بارداری برای کنترل فشار خون خود به دارو نیاز دارید، دارو را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید. مصرف آن را قطع نکنید یا خودسرانه دوز را تغییر ندهید.
• آسپرین روزانه با دوز پایین اغلب برای کاهش خطر پره اکلامپسی در افرادی که در معرض خطر هستند تجویز می‌شود.  مطالعات نشان داده‌اند که آسپرین در دوران بارداری بی خطر است.

پیش‌‎گیری از فشار خون بالا در حاملگی 

اگر فشار خون بالا دارید، باید به طور منظم به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. اگر شرایط بارداری شما سخت است؛ اختلالات فشار خون دارید؛ باید به جز متخصص زنان به متخصص قلب هم مراجعه کنید. این پزشکان وضعیت فشار خون شما را مدیریت می‌کنند. اگر اضافه وزن دارید، باید وزن خود را کنترل کنید.

مراجعه به پزشک متخصص زنان و زایمان برای فشار خون

در دوران بارداری، اغلب به پزشک خود مراجعه خواهید کرد. وزن و فشار خون شما در هر بازدید بررسی می شود. همچنین ممکن است به آزمایشات آزمایشگاهی مکرر نیاز داشته باشید.

ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی شما به دقت سلامت کودک شما را نیز زیر نظر خواهد داشت. ممکن است از سونوگرافی های مکرر برای ردیابی رشد استفاده شود. آزمایش جنین ممکن است برای ارزیابی سلامت کودک شما مورد استفاده قرار گیرد. ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما همچنین ممکن است توصیه کند که حرکات روزانه کودک خود را پیگیری کنید.

کاهش عوارض و خطرات فشار خون بارداری 

مراقبت از خود در دوران بارداری بهترین راه برای مراقبت از کودک است. مثلا:

• مراجعه به پزشک. ویزیت‌های قبل از زایمان خود را حتما ادامه دهید. در طول بارداری به طور منظم به پزشک مراجعه کنید.
• داروهای فشار خون. داروهای فشار خون و آسپرین با دوز پایین روزانه را طبق دستور مصرف کنید. پزشک ممکن است دارو را با دوز مناسب برای شما تجویز کند.
• فعالیت. پزشک متخصص زنان و زایمان می‌تواند به شما انواع ورزش‌ها را پیشنهاد دهد.
• رژیم غذایی سالم. در صورت نیاز به کمک در برنامه‌ریزی وعده های غذایی، از متخصص تغذیه بخواهید به شما کمک کند. 

بدانید چه چیزی خارج از محدوده است. از مصرف دخانیات، الکل و مواد مخدر غیرقانونی خودداری کنید. قبل از مصرف داروهای بدون نسخه با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود صحبت کنید.
محققان به مطالعه راه های پیشگیری از پره اکلامپسی ادامه می دهند. مطالعات نشان می دهد که آسپرین با دوز پایین خطر ابتلا به پره اکلامپسی را در افرادی که در معرض خطر هستند کاهش می دهد. کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان توصیه می کند که از اواخر سه ماهه اول بارداری روزانه یک آسپرین با دوز پایین (81 میلی گرم) مصرف کنند.

سوالات متداول 

• آیا اگر فشار خون بارداری داشته باشم؛ می‌توانم به نوزادم شیر دهم؟

شیردهی برای اکثر زنانی که فشار خون بالا دارند، حتی کسانی که دارو مصرف می کنند، توصیه می‌شود. قبل از تولد نوزاد، داروهای خود را در اختیار پزشک قرار دهید؛ سپس برای دریافت مشاوره به توضیحات او گوش دهید.

• آیا با فشار خون بارداری می‌توانم سر کار بروم؟

در صورتی‌که فشار خون شما در دوران بارداری زیاد است؛ باید با نظر پزشک، کارهای روزمره خود را کنترل کنید. این فشار خون می‌تواند در مواقع استرس شغلی برای شما و جنین خطرناک باشد. 

• آیا فشار خون در بارداری برای زایمان مشکل ایجاد می‌کند؟

در صورتی‌که فشار خون شما در دوران بارداری زیاد است؛ ممکن است برای‌تان زایمان زودرس و عوارض خطرناک دیگری ایجاد شود. به همین دلیل باید در دوران بارداری، فشار خون خود را به خوبی کنتزل کنید. اگر در حد و مرز فشار خون خطراک هستید؛ ممکن است رشد جنین هم به مشکل بر بخورد. 

• فشار خون بارداری بر رشد جنین اثر می‌گذارد؟

اگر فشار خون شما در دوران حاملگی، از حد مشخصی بالاتر است؛ باید روند رشد جنین به دقت در دوران بارداری، بررسی شود؛ در هر هفته یا ماه باید رشد جنین محاسبه و با میزان نرمال، مقایسه شود. 

• اگر فشار خون رو به وخامت باشد؛ چطور زایمان می‌کنیم؟

در صورتی‌که فشار خون بارداری یا پره اکلامپسی بهبود پیدا نکند و با افزایش سن بارداری، وخیم‌تر شود؛ در روند زایمان به شما داروهایی مناسب، مثلا داروهای ضد تشنج می‌دهند تا با خوبی و سلامت، زایمان کنید.

جمع‌بندی 

بیماری فشار خون در دوران بارداری می‎‌تواند برای رشد جنین و سلامت مادر بارداری، بسیار خطرناک باشد؛ همچنین انواع مشکلات را در فرآیند زایمان ایجاد کند. مادران در دوران حاملگی باید فشار حون خود را به طور منظم اندازه‌گیری کنند تا این مشکل سبب زایمان زودرس و عوارض آن نشود. در صورتی‌که برای مشاوره زنان و زایمان، نیازمند کمک جدی هستید؛ از بیا نی نی درخواست مشاوره کنید. 

فشار خون پایین در بارداری شایع است. در بیشتر مواقع، این وضعیت مشکلات عمده‌ای ایجاد نمی‌کند و فشار خون پس از زایمان به سطح قبل از بارداری باز می‌گردد. با این حال، در برخی موارد، فشار خون بسیار پایین می‌تواند برای مادر و نوزاد خطرناک باشد.

اثرات بارداری بر فشار خون
اگر باردار هستید، پزشک احتمالا فشار خون شما را در هر ویزیت قبل از زایمان بررسی می‌کند.
فشار خون، نیرویی است که خون به دیواره شریان فشار وارد می‌کند در حالی که قلب شما پمپ می‌کند. ممکن است در زمان‌های خاصی از روز بالا یا پایین برود و زمانی که هیجان‌زده، یا عصبی هستید تغییر کند.
خوانش فشار خون، اطلاعات مهمی در مورد سلامت شما و کودکتان نشان می‌دهد. همچنین می‌تواند راهی برای پزشک شما باشد تا تشخیص دهد که آیا شما شرایط دیگری مانند پره‌اکلامپسی دارید یا نه.
تغییراتی که در دوران بارداری در بدن شما اتفاق می‌افتد، می‌تواند بر فشار خون شما تاثیر بگذارد. هنگام حاملگی، سیستم گردش خون شما به سرعت منبسط می‌شود که ممکن است باعث افت فشار خون شود.
کاهش فشار خون شما در 24 هفته اول بارداری، رایج است.
عوامل دیگری که می‌توانند در کاهش فشار خون نقش داشته باشند، عبارتند از:

• کم‌آبی بدن
• کم‌خونی
• خونریزی داخلی
• استراحت طولانی‌مدت در رختخواب
• مصرف داروهای خاص
• شرایط قلبی
• اختلالات غدد درون‌ریز
• اختلالات کلیوی
• عفونت‌ها
• کمبودهای تغذیه‌ای
• واکنش آلرژیک

فشار خون در بارداری کی کم در نظر گرفته می‌شود؟
پزشکان معمولا وقتی فشار خون شما پایین‌تر از 90/60 میلی‌متر جیوه باشد، تشخیص می‌دهند که فشار خونتان پایین است.
برخی افراد در تمام طول زندگی خود فشار خون پایینی دارند و هیچ نشانه‌ای از آن ندارند.

خطرات فشار خون پایین در دوران بارداری

فشار خون پایین ممکن است نشانه حاملگی خارج رحمی باشد، که زمانی اتفاق می‌افتد که تخمک بارور شده در خارج از رحم زن کاشته شود.

به طور کلی، فشار خون پایین در دوران بارداری دلیلی برای نگرانی نیست، مگر اینکه علائمی را تجربه کنید. افت زیاد فشار خون ممکن است نشانه یک مشکل جدی یا حتی تهدیدکننده زندگی باشد.
فشار خون بسیار پایین می‌تواند منجر به زمین خوردن، آسیب اندام یا شوک شود.
فشار خون پایین ممکن است نشانه حاملگی خارج رحمی باشد، که زمانی اتفاق می‌افتد که تخمک بارور شده در خارج از رحم زن کاشته شود.

آیا فشار خون بر کودک تاثیر می‌گذارد؟
تحقیقات زیادی در مورد تاثیر فشار خون بالا در دوران بارداری بر نوزادان انجام شده است، اما داده‌ها در مورد اثرات فشار خون پایین محدود است.

فشار خون پایین در دوران بارداری ممکن است منجر به مشکلاتی مانند مرده‌زایی و وزن کم هنگام تولد شود.

برخی از مطالعات نشان داده‌اند که فشار خون پایین در دوران بارداری ممکن است منجر به مشکلاتی مانند مرده‌زایی و وزن کم هنگام تولد شود. با این حال، تحقیقات دیگر نشان داده است که عوامل خطر اضافی در این پیامدها نقش دارند.
تحقیقات بیشتری برای درک تاثیر فشار خون پایین دوران بارداری بر سلامت نوزاد مورد نیاز است.

علائم فشار خون پایین
علائم و نشانه‌های فشار خون پایین ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• سرگیجه
• سبکی سر، به‌خصوص هنگام ایستادن یا نشستن
• غش کردن
• حالت تهوع
• خستگی
• تاری دید
• تشنگی غیر معمول
• پوست مرطوب، رنگ‌پریده یا سرد
• تنفس سریع یا کم‌عمق
• عدم تمرکز

در صورت بروز علائم فشار خون پایین در دوران بارداری با پزشک خود تماس بگیرید.

تشخیص فشار خون پایین در بارداری
فشار خون پایین با یک آزمایش ساده تشخیص داده می‌شود.
پزشک یک کاف بادی دور بازوی شما قرار می‌دهد و از فشارسنج برای محاسبه فشار خون شما استفاده می‌کند.
این آزمایش را می‌توان در مطب پزشک انجام داد، اما می‌توانید دستگاه اندازه‌گیری فشار خون بخرید و فشار خون خود را در خانه اندازه‌گیری کنید.
اگر در طول بارداری فشار خون پایینی دارید، ممکن است پزشک آزمایش‌های بیشتری را برای رد سایر شرایط تجویز کند.

درمان فشار خون پایین در بارداری
به طور کلی، برای فشار خون پایین در دوران بارداری نیازی به درمان ندارید.
پزشکان معمولا داروها را برای زنان باردار توصیه نمی‌کنند مگر اینکه علائم جدی باشند، یا عوارض احتمالی وجود داشته باشد.
فشار خون شما احتمالا در سه ماهه سوم بارداری خود به خود شروع به افزایش می‌کند.

خود مراقبتی برای درمان فشار خون پایین در دوران بارداری
اگر علائم فشار خون پایین مانند سرگیجه را تجربه کردید، انجام این کارها را امتحان کنید:

• زمانی که نشسته‌اید، یا دراز کشیده‌اید از بلند شدن سریع خودداری کنید.
• برای مدت طولانی نایستید.
• در طول روز وعده‌های غذایی کوچک بخورید.
• حمام، یا دوش خیلی داغ نگیرید.
• آب بیشتری بنوشید.
• لباس‌های گشاد بپوشید.
• همچنین برای جلوگیری از علائم فشار خون پایین، داشتن یک رژیم غذایی سالم و مصرف مکمل‌های دوران بارداری، ایده خوبی است.

فشار خون پس از زایمان
فشار خون شما باید پس از زایمان به سطح قبل از بارداری برگردد.
پزشکان متخصص، فشار خون شما را اغلب در ساعات و روزهای پس از زایمان چک می‌کنند. همچنین، احتمالا پزشک فشار خون شما را در ویزیت‌های پس از زایمان هم بررسی خواهد کرد.

چشم‌انداز درباره فشار خون پایین در بارداری
فشار خون پایین در دوران بارداری طبیعی است. این وضعیت معمولا جای نگرانی ندارد، مگر اینکه علائمی داشته باشید.
اگر علائم آزاردهنده فشار خون پایین را تجربه کردید، به پزشک خود اطلاع دهید.

پرسش و پاسخ درباره فشار خون پایین در بارداری
سئوال مخاطب بیا نی نی: من هفته ۲۰ بارداری هستم. فشارم یک ماهه بالا رفته، تحت نظر پزشک هستم. با قرص الدومت دارم کنترل م‌ کنم، گاهی فشارم میاد روی ۱۰ روی ۷/۵ که بنظرم خیلی پایینه. میشه بگید فشار سیستولی و دیاستولی اگه پایین باشه جفتش مثلا چند باشه خطرناکه؟ گاهی باید از فشار بالا نگران بشم. الانم از پایین اومدنش نگرانم.

پاسخ دکتر مرجان قاجار، جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی:
دوست عزیز اطلاعات شما ناقص است، تصمیم‌گیری برای شروع قرص به خیلی چیزها بستگی دارد. باید مشخص شود معاینه قلبی و اکو قلبی شده‌اید یا خیر. فشار شما روی چند بوده است که دکتر برایتان قرص تجویز کرده است. در بارداری اگر دیاستول بالای 11 و سیستوا بالای 15 باشد در صورتی که فشار مطمئن باشیم فشار خون خالص بارداری است دارو را شروع می‌کنیم. اگر با مصرف قرص فشار شما روی 7 و 10 است باید قرص را قطع کنید. وقتی دیاستول زیر 9 باشد شانس اینک جنین مشکل پیدا کند، زیاد است.

اگر سئوال بیشتری دارید، آن را با پزشکان متخصص زنان و زایمان در کلینیک بیا نی نی مطرح کنید.