پسر 5 سالهای دارم که دوزبانه است(ترکمنی و فارسی). از زمانی که لب به سخن گشوده، لکنت زبان دارد و هنگام خشم بیشتر هم میشود. اعضای خانواده هم لکنت نداشتهاند. آیا دو زبانه بودن در لکنت تاثیر دارد؟ راهنمایی کنید.
پاسخ مشاور
مخاطب گرامی، لکنت زبان در کودکان نوعی ناروایی گفتاری است که به صورت تکرار اصوات و هجاها، کش دادن کلمات یا وقفههای مکرر در بیان کلمات دیده میشود. این اختلال، می تواند دلایل مختلفی داشته باشد و بیشترین سن بروز آن 3 تا 5 سال است و معمولا بعد از 5 سال یا پس از ورود کودکان به مدرسه، خود به خود از بین میرود. در ادامه، نکاتی برای پاسخ به سوال شما مطرح میشود.
4 عامل احتمالی لکنت زبان کودکان
1- عواملی مانند ترس و اضطراب یا شوک ناگهانی بر اثر یک اتفاق که بر ذهن و روان کودک اثر میگذارد. 2- بروز مشکل یا اختلالی در ارتباط بین ناقلهای عصبی در مغز با عضلات گفتاری. 3- وجود عوامل ژنتیکی و ارثی، سابقه خانوادگی و وجود اختلال بیانی در اقوام نزدیک. 4- رشد نکردن کامل مهارتهای زبانی و گفتاری در کودک که معمولا این حالت در کودکان زیر 5 سال بروز پیدا میکند و کودک با کلمات مختلف و آواها و نحوه بیان آنها به درستی آشنا نیست. به همین دلیل در بیان آنها دچار مشکل میشود و این حالت معمولا به تدریج از بین میرود.
ارتباط بین لکنت و 2زبانگی
پرسیده اید که آیا دو زبانه بودن در لکنت تاثیر دارد؟ آموزش یا در معرض دو زبان بودن، در کودکان بین 3 تا 5 سال ممکن است به دلایلی که مطرح میشود، سبب بروز لکنت شود: زبان اول بچه قوی نباشد یا مشکلاتی در زبان اولش داشته باشد؛ یک زبان بیشتر از زبان دیگر استفاده شود؛ بچه علاقهای به زبان دوم ندارد و به صحبت بر زبان اول پافشاری دارد و … . البته باید گفت هنوز نظریه قطعی مستدل برای ارتباط بین لکنت و دوزبانگی وجود ندارد و تنها نظریه ای که لکنت را به دوزبانگی کودک ربط میدهد، معتقد است ورود زبان دوم، زمانی که هنوز کودک الگوهای دستوری زبان اول را به خوبی فرا نگرفته، سبب بروز آشفتگی در برنامهریزی و پردازش بیانی میشود. به این معنی که کودک نظام دستوری و اصطلاحات یک زبان را به زبان دیگر وارد میکند و نمیتواند به ظرافتهای خاص هر زبان بپردازد بنابراین دچار لکنت میشود.
3 توصیه به شما
با توجه به نکات مطرح شده و توضیحاتی که شما در پیامکتان برای ما ارسال کردید، توصیه میشود به 3 پیشنهادی که در ادامه مطرح میشود، بیشتر دقت کنید و آنها را انجام دهید:
1- با فرزندتان فقط با یک زبان صحبت کنید و از ترکیب کردن کلمات هر دو زبان با یکدیگر اجتناب کنید. 2- به فرزندتان اجازه دهید تا لغات مربوط به هردو زبان را ترکیب کند اما مدل کلمه در زبان اصلی باشد. 3-علاوه بر این موارد به لکنتش توجه کنید و اگر بیشتر از 6 ماه دیگر طول کشید به گفتار درمانگر مراجعه کنید.
لکنت زبان در کودکان

هنگامی که کودک با لکنت زبان شروع به صحبت میکند میتواند برای والدین نگرانکننده باشد. اما در بیشتر مواقع جای نگرانی نیست. انواع لکنت که در کودکان به وجود میآید شامل موارد زیر است:
تکرارها:
زمانی که کودکان یک کلمه یا قسمتهایی از یک کلمه را تکرار میکنند.
طولانی شدن:
زمانی که آنها حرف خود را میکشند.

لکنت زبان در پسرها بیشتر از دختران است و این میتواند در خانوادهها رخ دهد. ما دقیقاً نمیدانیم که چه چیزی باعث آن میشود. به احتمال زیاد به دلیل ترکیبی از عوامل رخ میدهد که ممکن است در هر کودکی که لکنت دارد متفاوت باشد. لکنت رشدی که شایعترین شکل این اختلال گفتاری بوده زمانی اتفاق میافتد که کودکان در حال یادگیری مهارتهای گفتاری و زبانی هستند. لکنت میتواند ناشی از آسیب مغزی باشد اما این اتفاق بسیار کمتر است. برخلاف تصور بسیاری از افراد به ندرت پیش میآید که لکنت ناشی از عوامل روانی باشد.
چه طور به فرزند خود کمک کنیم تا لکنت را مدیریت کند؟
با این وجود لکنت میتواند باعث ناراحتی و استرس در کودکان و والدین شود. به همین دلیل است که بهترین راه برای مدیریت لکنت تمرکز نکردن روی آن است. به موارد زیر توجه کنید:
– هر روز زمانی را برای صحبت با فرزند خود اختصاص دهید
– آرام صحبت کنید
– تا جایی که میتوانید لکنت زبان را نادیده بگیرید

چه زمانی برای لکنت زبان به پزشک مراجعه کنیم؟
بیشتر لکنتها به خودی خود در عرض حدود شش ماه از بین میروند. به طور کلی ۷۵ درصد از کودکانی که لکنت دارند مشکلشان برطرف میشود. در این صورت باید با پزشک اطفال یا آسیبشناس گفتار زبان صحبت کنید
– لکنت بیش از ۶ تا ۱۲ ماه ادامه داشته است
لکنت بعد از ۳ تا ۴ سالگی شروع میشود زیرا ممکن است احتمال ادامه آن را افزایش- دهد
– شدت یا فراوانی لکنت افزایش یافته است
– سابقه خانوادگی لکنت وجود دارد که در اوایل دوران کودکی ادامه داشته است
– کودک شما از لکنت ناراحت یا ناامید است
منبع:
www.health.harvard.edu
آیا لکنت زبان عامل ژنتیکی هم دارد؟

لکنت یا گرفتگی زبان یکی از مشکلات شایع به ویژه در بین کودکان است. این اختلال گفتاری به این معناست که فرد سیلابها و کلمات خاصی را با مکث و تکرار بیان میکند یا بیان آنها برایش طولانی میشود. در برخی موارد نیز در کلمات فرد توقفهای غیر طبیعی (بدون صدا) وجود دارد. در واقع لکنت یا گرفتگی زبان وقفهای در روند گفتار است که فرد را برای ادای کلمه با فشار و مشکل روبرو میکند.
بسیاری از کودکان هنگامی که به سن بین 2 تا 6 سالگی میرسند و در حال یادگیری زبان هستند، دچار لکنت زبان میشوند. بین 5 تا 10 درصد از کودکان ممکن است دچار لکنت مقطعی شوند که به مرور بهبود پیدا میکند. در بسیاری از موارد لکنت زبان تا سن 6 سالگی به خودی خود برطرف میشود ولی در برخی دیگر ممکن است ادامهدار باشد. این اختلال در بین پسران شایعتراز دختران است. در ایران نیز حدود 7 درصد از کودکان لکنت دارند.

چه عواملی به وجود آورنده لکنت هستند؟
ازنظر متخصصان دلایل متنوعی برای ایجاد لکنت زبان وجود دارد:
- عوامل ژنتیکی؛ تحقیقات نشان داده است بیشتر افرادی که در اطرافیان نزدیک خود فردی را دچار لکنت داشتهاند بیشتر احتمال دارد دچار این اختلال شوند. این در حالی است که عوامل محیطی نیز بر این اختلال اثرگذارند.
- تفاوت در پردازش فرایند مغزی زبان: افرادی که لکنت دارند پردازش زبان در سایر قسمت های مغزشان اتفاق میافتد و مشکلی در ارسال اطلاعات مغز با ماهیچه ها و قسمت هایی از بدن که به گفتار مربوطند وجود دارد. در واقع گذرگاه های عصبی با سرعت و دقت یکسانی در تعامل با یکدیگر قرار نمیگیرند.
- سرعت بالای تکلم
- افزایش دامنه کلمات
- قرارگیری در شرایط استرسزا، هیجانات و ترس
- لکنت زبان در بزرگسالی که در نتیجه سکته یا آسیبهای مغزی است.
نشانه های اولیه لکنت:
معمولا تشخیص لکنت زبان توسط متخصص گفتار درمانی صورت میگیرد. گفتار درمان با استفاده از روشهای درمانی که میشناسد کودک را با توجه به سنی که او به این اختلال دچار شده و همچنین ارزیابی توانایی گفتاری او مورد بررسی قرار میدهد و روش درمان مناسب را شناسایی میکند.
تشخیص به موقع این اختلال در کودکان قطعا میتواند به جلوگیری از پیشرفت و ادامه آن در سنین بزرگسالی جلوگیری کند. متخصصان سلامت معتقدند اگر کودکی سابقه این اختلال را در افراد نزدیک به خود دارد، رفتارهای پرخاشگرانه همراه با لکنت داشته و یا لکنت او بیش از 3 تا 6 ماه طول کشیده است، باید تحت درمان قرار بگیرد.

راهکارهایی برای والدین در جهت کمک به فرزندانشان وجود دارد:
والدینی که فرزندشان دچار اختلال لکنت است باید بدانند که این مشکل عادی است و کودک نباید از مسئولیت و نقش هایش در جامعه و خانواده منع شود. باید با این کودک همانند سایرین آرام و طبیعی برخورد کرد و انتظارات یکسانی همانند همسالانش از او داشت. همچنین والدین باید:
- محیط خانه را آرام نگه دارند و فضایی صمیمی ایجاد کنند تا کودک بیشتر حرف بزند. در خانواده دورهم بنیشینید و به کودک به ویژه زمانی که موضوعی برای صحبت دارد اجازه حرف زدن بدهند. این کار اعتماد به نفس او را بالا می برد.
- با دقت به حرف های او گوش دهند و به جای توجه به کلماتی که او ممکن است به سختی ادا کند به مفهوم پیغام او توجه داشته باشند.
- به آرامی و با لحنی ملایم با او صحبت کنند. به طور مثال برای او با کلمات شمرده کتاب بخوانند. این کار به کاهش فشار و استرسی که کودک بابت زمان ممکن است داشته باشد کمک می کند.
- در حین گوش دادن به حرفای او به چشمهایش نگاه کنند و بگذارند تا کلمات را کامل ادا کند. جملات او را کامل نکنند. این حس را به او بدهند که با وجود داشتن لکنت زبان نیز میتوان با دیگران ارتباط برقرار کرد.
- اگر در مورد گرفتگی زبانش با شما صحبت کرد به او صادقانه پاسخ دهند. اگر تمایلی به صحبت در مورد این مشکل ندارد واکنش خاصی نداشته باشند.
- تشویق او برای صحبت از نگرانی، ترسها و علاقهمندیهایش میتواند به او کمک کند و اعتماد به نفس او را بالا ببرد.
- اگر کودک در حال درمان توسط گفتار درمان است صبور باشند زیرا این اختلال برای درمان به زمان نیاز دارد.
- اگر کودک تمایلی به صحبت ندارد او را مجبور به حرف زدن نکنند.
لکنت زبان در کودکان چطور درمان میشود؟

انواع لکنت زبان
- لکنت رشدی: رایجترین نوع لکنت زبان در کودکان است. معمولا وقتی کودک بین 2 تا 5 سال دارد این اتفاق میافتد که گفتار و رشد زبان او نسبت به سنش عقب است.
- لکنت عصبی: لکنت عصبی ممکن است بعد از سکته مغزی یا آسیب دیدگی مغز اتفاق بیفتد. این اتفاق زمانی میافتد که بین سیگنال مغز و اعصاب و عضلات در گفتار مشکلی به وجود بیاید.
- لکنت روانی: این نوع لکنت شایع نیست و ممکن است بعد از آسیبهای عاطفی بروز کند.
علت لکنت زبان
پزشکان علت دقیق لکنت زبان را نمیدانند. لکنت رشدی در بعضی از خانوادهها بیشتر دیده میشود و ممکن است از والدین به فرزندان منتقل شود.
در صورت وجود شرایط زیر احتمال لکنت زبان در کودک بالا میرود:
- سابقه خانوادگی لکنت زبان
- به مدت 6 ماه یا بیشتر دچار لکنت باشد
- سایر اختلالات گفتاری یا زبانی را دارا باشد
علائم لکنت زبان در کودک
رشد هر کودکی متفاوت است. کودک ممکن است علائم لکنت زبان را داشته باشید که بخشی از گفتار و رشد طبیعی اوست اما اگر این علائم 3 تا 6 ماه طول بکشد، ممکن است لکنت رشدی در کودک بروز کند. علائم لکنت زبان ممکن است در طول روز و در شرایط مختلف متفاوت باشد. علائم لکنت زبان کودک شامل موارد زیر است:
- تکرار صداها، هجاها یا کلمات برای مثال تکرار صدای چی چی چیپس
- ایجاد یک صدای کشدار و طولانی مانند مــــــــــــــــیرم
- استفاده از کلماتی بین صحبتها مانند «اوم» در جمله « میخوام اوم اوم اوم برم»
- مکث زیاد هنگام صحبت کردن
- عدم ادای کلمه با وجود باز بودن دهان برای صحبت
- تنگی نفس یا اضطراب هنگام صحبت کردن
- لرزیدن لبها هنگام صحبت کردن
- افزایش لکنت زبان هنگام خستگی، هیجان یا تحت فشار روانی
- ترس از صحبت کردن
علائم لکنت زبان میتواند مانند سایر شرایط سلامت باشد. اطمینان حاصل کنید کودک شما از خدمات درمانی
برای تشخیص استفاده میکند.

تشخیص لکنت زبان در کودک
متخصص از تاریخچه خانوادگی لکنت زبان در خانوادهتان سوال خواهد کرد. او همچنین در مورد علائم لکنت زبان
فرزندتان سوال میکند. متخصص اغلب یک گفتاردرمانگر به شما پیشنهاد میکند تا درمان را ادامه دهید. این گفتار
درمانگر از تکنیکهای مختلف برای بررسی و تشخیص لکنت فرزندتان استفاده خواهد کرد.
درمان لکنت زبان کودک
درمان بستگی به علائم، سن و سلامت عمومی کودک دارد. همچنین درمان بستگی به وخامت شرایط دارد.
هیچ درمانی برای لکنت زبان وجود ندارد. درمان زودهنگام میتواند از ادامه لکنت زبان در بزرگسالی پیشگیری کند. تکنیک
تکنیکهای متفاوتی برای مهارت آموزی کودک به منظور درمان لکنت زبان پیشنهاد میشود. به عنوان مثال ممکن
است به کودک آموزش داده شود که آرام صحبت کند و حین صحبت کردن نفس بکشد.
مشکلات لکنت زبان برای کودکان
مشکلات و مسائلی که ممکن است کودک به دلیل لکنت زبان دچار شود عبارت است از:
- محدودیت مشارکت در برخی فعالیتها
- اعتماد به نفس پایین
- عملکرد ضعیف در مدرسه
- مشکلات اجتماعی
چطور به کودک دچار لکنت زبان کمک کنیم؟
اگر فرزندتان مبتلا به لکنت زبان است میتوانید اقدامات زیر را برای کمک به او استفاده کنید:
- تلاش کنید محیط آرامی برایش فراهم کنید.
- زمانی را برای صحبت کردن با فرزندتان مقرر کنید.
- کودک را تشویق کنید درباره مسائل سرگرم کننده صحبت کند.
- واکنش منفی نشان ندهید. در عوض برای درست صحبت کردنش تشویقش کنید.
- وسط حرف زدن کودک نپرید.
- با کودک آرام صحبت کنید این کار به او هم کمک میکند تا آرامتر حرف بزند.
- زمانی که کودک صحبت میکند به او توجه کنید.
- اجازه دهید کودک کلمه یا جملهاش را خودش کامل کند.

