برچسب: متخصص سونوگرافی و رادیولوژی

سوال : با سونوگرافی ان تی چه بیماری‏هایی قابل تشخیص است؟

پاسخ : سونوگرافی ان تی یا همان سونوگرافی غربالگری مرحله اول، اولین و مهمترین غربالگری دوره جنینی است.
در این سونوگرافی چین پشت گردن جنین اندازه گیری میشود که باید در پوزیش مناسب و بسیار دقیق انجام شود.
در این سونوگرافی جنین از نظر اختلالات کروموزومی تعیین ریسک میشود. هدف از این سونوگرافی بررسی از نظر  سندروم داون یا تریزومی21، تریزومی18، تریزومی13 و سایر اختلالات کروموزومی است.
اگر چین پشت گردن جنین از یک حدی یبیشتر باشد احتمالا ختلالات دیگری هم مطرح است اما اینها 100 درصد نیست و تنها یک تعیین ریسک است و اگر ریسک از یک حدی بالاتر باشد آزمایشات تکمیلی توصیه میشود.

برای آگاهی بیشتر از تشخیص بیماری با سونوگرافی ان تی به سراغ دکتر مهرشاد جمالی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر مهرشاد جمالی یا دریافت نوبت از این مرکز، اینجا را کلیک کنید.

سونوگرافی ان تی (NT) چیست؟

فضای شفاف سونوگرافی ان تی پشت گردن یا سونوگرافی ان تی، یک سونوگرافی روتین تخصصی است که بین هفته های 11 تا 13 بارداری انجام می شود. جنین هایی که میزان مایعات در پشت گردن شان افزایش پیدا کرده است- که این نقطه با نام ضخامت پشت گردن جنین شناخته می شود- ممکن است یک مشکل کروموزومی مانند سندرم داون داشته باشند. ان تی یک سونوگرافی قبل از تولد است، به این معنی که نتایج نمی توانند به طور قطع به شما بگویند که آیا فرزند شما دارای اختلال کروموزومی است یا این تنها احتمال آماری است. این نتیجه غالبا همراه با آزمایش خون بررسی شده تا دید بیشتری در مورد مسائل غیرعادی مرتبط با کودک شما که با اختلال ژنتیکی به دنیا می آید، در اختیار ما بگذارد.

چه کسی باید سونوگرافی ان تی انجام دهد؟

سونوگرافی ان تی، بخشی از آزمایشات معمول دوره بارداری در سه ماهه اول است و برای همه خانم ها توصیه می شود. اگرچه این آزمایش به طور گسترده ای انجام می شود، اما در برخی مناطق (به خصوص در نواحی روستایی)، ممکن است ماشین ها و تکنیسین هایی که تجربه انجام این کار را دارند، وجود نداشته باشند.

چه زمانی سونوگرافی ان تی انجام می شود؟

سونوگرافی ان تی باید بین هفته های 11 تا 13 بارداری صورت گیرد. پس از آن، بافت بسیار ضخیم می شود و دیگر شفاف نیست و سونوگرافی، بی نتیجه می ماند.

چگونه سونوگرافی ان تی انجام می شود؟

ان تی، نوع خاصی از سونوگرافی با استفاده از دستگاه سونوگرافی بسیار حساس است. سونوگرافی کننده ابتدا برای اطمینان از صحت سن جنین، طول فرق سر تا دنبالچه کودک را اندازه گیری می کند. سپس ضخامت پشت گردن را پیدا کرده و ضخامت آن را بر روی صفحه نمایش می سنجد. این اندازه گیری ها به علاوه سن شما و سن حاملگی شما، وارد معادله ای می شوند که احتمال ناهنجاری کروموزومی را محاسبه می کند. اگرچه نمی تواند تشخیص قطعی دهد، اما کمک می کند تا تصمیم گیری کنید که آیا می خواهید آزمایش تشخیصی انجام دهید یا نه

اندازه گیری فضای شفاف پشت گردن چیست؟

ان تی بر روی یک فضای کوچک و واضح در پشت گردن یک کودک در حال رشد تمرکز دارد که به آن ضخامت پشت گردن جنین گفته می شود. کارشناسان دریافتند که این نقطه تمایل به تجمع مایعات دارد و در نتیجه در نوزادانی که ناهنجاری های ژنتیکی مانند سندروم داون (که در اثر یک نسخه بیشتر کروموزوم شماره 21، یکی از جفت های کروموزوم 23 که حاوی کد ژنتیکی شخص هستند)، تریزومی 18 (یک نسخه اضافی از کروموزوم 18)، و تریزومی 13 (یک نسخه اضافی از کروموزوم 13) دارند، اندازه بزرگتری دارد.

سونوگرافی ترکیبی سه ماهه اول بارداری

از آنجا که سونوگرافی ان تی به تنهایی میزان خطای بسیار بالایی دارد، پزشک ممکن است پیشنهاد یک آزمایش ترکیبی را دهد، که در آن نتایج سونوگرافی ان تی با یک یا دو آزمایش خون ترکیب شده که سطوح هورمون hCG و PAPP-A (حاملگی همراه با پروتئین پلاسما A) را اندازه گیری و مقایسه می کند، که این دو هورمون تولید شده توسط جنین، به جریان خون شما منتقل می شوند.

سونوگرافی ان تی تا چه اندازه دقیق است؟

نتایج آزمایش ان تی به خودی خود از دقت 70 تا 75 درصد برخوردار است. این بدان معنا است که این سونوگرافی 25 تا 30 درصد از کودکان مبتلا به سندرم داون یا دیگر اختلالات کروموزومی را تشخیص نمی دهد. کنار هم گذاشتن نتایج سونوگرافی ترکیبی سه ماهه اول بارداری با نتایج سونوگرافی ان تی می تواند دقت تشخیص سندرم داون را بین 83 تا 92 درصد بالا ببرد. نتایج یک سونوگرافی ان تی همچنین می تواند با دو نوع آزمایش خون دیگر، معروف به تست چهارگانه سلامت جنین (معروف به تست سراسری) یا تست تهاجمی پیش از تولد (NIPT) ترکیب شود تا ارزیابی دقیق تری از خطر ارائه شود.

اگر میزان ان تی بالا بود

اگر میزان ان تی یا نتایج ترکیب با آزمایش های دیگر نشان داد که کودک شما ممکن است در معرض خطر ابتلا به ناهنجاری ژنتیکی قرار داشته باشد، پزشک شما احتمالاً یک آزمایش تشخیصی مانند نمونه برداری کوریونیک ویلوس (CVS) یا آمنیوسنتز انجام می دهد. از آنجا که افزایش میزان ان تی اندازه گیری شده با نقایص در قلب جنین نیز همراه هستند، پزشک شما ممکن است در هفته بیستم بارداری اکوکاردیوگرافی جنین را نیز پیشنهاد کند تا نقایص قلب جنین را بررسی کند. افزایش در اندازه گیری ان تی، همچنین ممکن است با افزایش کمی بالاتر خطر تولد نوزاد زودرس همراه باشد، بنابراین ممکن است برای این مساله نیز تحت نظارت قرار بگیرید.
به خاطر داشته باشید که سونوگرافی ان تی و آزمایش های خون به طور مستقیم برای مشکلات کروموزومی انجام نمی شوند، یا اینکه یک بیماری خاص را تشخیص نمی دهند. در عوض، نتایج فقط احتمال آماری از داشتن مشکل در کودک را ارائه می کند. نتایج غیر طبیعی ان تی یا ترکیب شده با آزمایشات دیگر، به این معنا نیست که کودک شما اختلال کروموزومی دارد، فقط اینکه خطر داشتن این اختلال در کودک شما بیشتر است- که آزمایش های تشخیصی در ادامه این آزمایشات توصیه می شود. در حقیقت، اکثر زنانی که نتایج آزمایش سونوگرافی شان غیر طبیعی بوده، یک کودک کاملا سالم و طبیعی داشته اند. در عین حال، یک نتیجه طبیعی، تضمینی برای داشتن کودک سالم نیست، اما به این معنی است که بسیار بعید است کودک شما نقص کروموزومی داشته باشد.

خطرات سونوگرافی ان تی

هم سونوگرافی و هم آزمایش خون همراه با آن بدون درد است (مگر اینکه از سرنگ های تزریقی برای آزمایش خون استفاده کنید) و خطری برای شما و کودک تان ندارد. بزرگترین مشکل ممکن است اضطرابی باشد که می توانند تحریک کننده باشد. مثبت بودن آزمایش بسیار شایع است (همانطور منفی بودن غلط این آزمایش)، که ممکن است نیاز به پیگیری با رویکردهایی داشته باشد که خطر بیشتری به همراه دارند. اما سعی کنید با این دید به مساله نگاه کنید: شانس داشتن یک نوزاد کاملاً سالم به شدت به نفع شماست.

سوال : در چه مواقعی انجام آمنیوسنتز برای مادر لازم است؟

پاسخ : بعد از غربالگری مرحله اول بیماران به سه دسته تقسیم میشوند.

• بیماران با ریسک کم که به احتمال 99 درصد مشکلی پیدا نخواهند کرد.
• بیماران با ریسک متوسط که بسته به شرایطی که دارند بهتر است آزمایش آمنیوسنتز برایشان انجام شود.
• بیماران با ریسک بالا که البته لزوما به معنای مشکل دار بودن جنین نیست، اما توصیه میشود برای اطمینان آزمایش آمنیوسنتز انجام شود.

در آزمایش آمنیوسنتز مایع دور جنین مورد بررسی قرار میگیرد که این آزمایش مشخص میکند سندروم داون یا سایر اختلالات کروموزومی وجود دارد یا خیر.

برای آگاهی بیشتر از ضرورت انجام آمنیوسنتز به سراغ دکتر مهرشاد جمالی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر مهرشاد جمالی یا دریافت نوبت از این مرکز، اینجا را کلیک کنید.

آزمایش آمنیوسنتز یکی از آزمایش های زمان بارداری است که با خارج کردن نمونه ای از مایع آمنیوتیک با سوزن از طریق شکم این کار انجام می شود که تحت نظارت سونوگرافی صورت می گیرد. حکم این مایه برای محافظت از جنین که دارای سلول های جنینی و مواد شیمیایی مختلف است که تحت انجام آزمایش آمینوسنتز از طریق سونوگرافی برای مشاهده حیات جنین و سن بارداری و تعداد جنین و ساختار بدن او مورد استفاده قرار می گیرد.

درباره آزمایش آمنیوسنتز

آزمایش آمنیوسنتز برای همه ی زنان باردار تجویز نمی شود چرا که ممکن است خطراتی داشته باشد. بیشتر برای مادران بالای ۳۵ سال در غربالگری های ۳ ماهه اول و دوم که در گروه پرخطر هستند و یا سابقه بیماری خانوادگی خطرناکی دارند داده می شود. چرا که به دلیل اختلالات کروموزمی باعث نقص در لوله های عصبی می شود.

عوامل بروز اختلالات کروموزومی در جنین

با داشتن فرزندی که اختلالات کروموزومی دارد آزمایش آمنیوسنتز واجب می شود. چرا که داشتن همچنین بیماری در فرزند کم است ولی باید مورد بررسی قرار بگیرد چرا که همین موضوع برای تشخیص و انجام برخی از آزمایشات توسط پزشک تجویز می شود. برخی از عواملی که موجب اختلالات کوروموزمی در جنین می شود به شرح زیر می باشد:

• اگر طبق نتایج غربالگری احتمال بروز سندروم داون یا مشکلات کوروموزمی را نشان داد.
• اگر نتایج سونوگرافی نقص ساختاری وابسته با مشکلات کروموزومی را نشان دهد.
• اگر نتیجه آزمایش های غربالگری خطر مبتلا بودن جنین به نقص عضو مادرزادی را نشان دهد.
• اگر همسرتان یا شما سابقه اختلال کروموزومی یا نقص مادرزادی خانوادگی داشته باشید نوزاد در معرض این خطر قرار دارد.
• اگر مادر باردار قبلا کودکی در شکم داشته که ابتلا به نقص عضو مادرزادی داشته و یا شرایط از این خطرها دارد شاید تکرار شود.
• اگر شما در سنی باشید که کودک مبتلا به یکسری ناهنجاری کروموزومی شود این احتمال و اختلالات در جنین با افزایش سن روی می دهد.

دلایل انجام آزمایش آمنیوسنتز

رایج ترین علت انجام آزمایش تشخیص دادن زود هنگام نقص های مادرزادی و ناهنجاری های کروموزومی در جنین می باشد. که در این راه باید پزشک معالج با استفاده از نمونه ی مایع آمنیوتیک که تصویری از کروموزوم های جنین در حال رشد می باشد به دست آورد. که با استفاده از آن راه مطمئن می شود جنین ناهنجاری کوروموزومی مشخصی ندارد که اطلاعات پزشکی مانند: آزمایش نمونه برداری از جفت یا CVS می باشد. که انجام آزمایش آمنیوسنتز برای تفکیک اختلالات کروموزومی به صورت ذیل انجام می گیرد؛

• تعیین نقص های لوله عصبی مثل اسپینا بیفیدا و آنانسفالی که به اندازه میزان پروتئین آلفافتوپروتئین در مایع آمنیوتیک انجام می شود.
• تعیین تمام اختلالات کروموزومی مثل سندروم داون و تریزومی ۱۳ و ۱۸ که بسته به اختلالات کروموزومی جنسیتی دارد، مثل: سندرم ترنر که با انجام این آزمایش می توان این اختلال را تشخیص داد.
  در این وضعیت با آمنیوسنتز نمی توان همه نقص هایی که توسط ساختار در موقع تولد به وجود می آید مثل: شکاف لب و کام یا ناهنجاری قلبی را تشخیص داد. نقصی ساختاری که در ۳ ماهه دوم از راه سونوگرافی آنومالی قابل تعیین می باشد که با داشتن موارد فوق شاید دکتر دلایل دیگری برای شما داشته باشد تا آزمایش آمنیوسنتز را انجام دهید که این علت ها به شرح زیر است؛
• تعیین کردن عفونت داخل رحم مادر که روشی توصیه شده است.
• روش ارزیابی برای رشد ریه های کودک که در هنگامی به زایمان زودرس منجر می شود.
• روشی برای کنترل سلامت جنین که در زمان حساسیت خونی و حساسیت Rh ممکن است برای تفاوت گروه خونی مادر و جنین صورت بگیرد. که برای کنترل آن از سونوگرافی داپلر در امروزه استفاده می شود.

وضعیت حالت انجام آزمایش

آزمایش آمنیوسنتز بیشتر در هفته های ۱۴ تا ۲۰ بارداری مورد انجام قرار می گیرد که تقریبا نیم ساعت زمان لازم دارد. بروز مشکل در والدینی که بتوانند مجوز سقط جنین را از پزشک قانونی بگیرند قبل از انجام آزمایش یک سونوگرافی از جنین در آناتومی انجام می شود. که مادر روی میز آزمایش دراز می کشد. از سونوگرافی برای تعیین محل دقیق نمونه‌ گیری از کیسه آب استفاده می شود تا به جنین آسیبی نرسد که مدت انجام آن ۲۰ دقیقه می باشد. سپس پزشک یک سوزن بلند و نازک را از راه دیواره شکم وارد کیسه آب مادر می کند و با سونوگرافی فرآیندی را انجام می دهد.
بنابراین پزشک مقدار کمی مایع آمنیوتیک را توسط سرنگ خارج می‏ کند و سوزن را بیرون می‌آورد. خارج کردن مایع ممکن است چند دقیقه طول بکشد اما کمتر از ۳۰ ثانیه زمان می‌برد. برای جایگزینی مایع خارج‌‏شده دور جنین دوباره مقداری مایع خواهد ساخت. این کار ممکناست کمی کوفتگی و خستگی یا فشار ایجاد کند و شاید هیچ احساسی هم وجود نداشته باشد. درد در زنان باردار متفاوت است که با انجام این آزمایش به شکم حتی بارداری های اول و دوم و غیره انجامش متفاوت است و باید قبل آزمایش شکم بی حس شود. در برخی موارد درد بی حسی از درد آزمایش آمنیوسنتز بیشتر است که در پایان پزشک ضربان قلب جنین را مورد بررسی قرار می دهد.

هشیاری های بعد آزمایش آمنیوسنتز

اگر به نحوی باشد که بعد آزمایش کسی شما را به منزل برساند و مدتی را استراحت کنید خوب است. همینطور تا ۱ هفته از انجام این آزمایش باید فعالیت زیادی نداشته باشید و از رابطه جنسی خودداری نمایید و تا چند روز به مسافرت نروید اگر نشانه ای به وجود آمد سریع به پزشک مراجعه نمایید. ممکن است تا یک یا چند روز گرفتگی یا کمی درد داشته باشید که طبیعی است ولی اگر همراه با لکه بینی یا وجود ترشح مایع آمنیوتیک از واژن، تب هم داشتید حتما به پزشک مراجع نمایید تا خطر جدی شما و فرزند دلبندتان را دنبال نکند.

انجام این آزمایش خطری برای جنین دارد؟

خطر بروز مشکل یا سقط جنین بسیار کم است که در بعضی از مادران باردار که ۳ ماهه دوم را به سر می برند دچار سقط جنین خواهند شد. همین موضوع دلیلی برای اطمینان از سقط جنین می باشد که دلیلش وجود آزمایش آمنیوسنتز است. پس برای کم کردن این خطر بهتر است از دکتر خود بخواهید شما را به پزشک با تجربه معرفی کند تا خطری برای شما نداشته باشد. در همین راستا از متخصص سونوگرافی برای هدایت پیوسته این آزمایش بخواهید عهده دار شود تا هدایت سونوگرافی را به شکل پیوسته انجام دهد. آسیب رسیدن به جنین از طریق سوزن خطری ندارد پس دکتر شانس زیادی دارد تا مایع زیادی را به دست آورد و نیاز به تلاش دوباره آن نیست. این آزمایش به صورت سرپایی انجام می شود که نیازی به بستری شدن نیست و بعد از تمیز کردن پوست شکم مادر سوزن باریکی از شکم وارد رحم می شود و بدون آسیب به جنین حدود ۳۰ میلی لیتر از مایع آمنیوتیک را بیرون می کشد که در این هنگام باید به شکم بخوابید و حرکتی نداشته باشید.

نتیجه انجام آزمایش آمنیوسنتز

نتایج این آزمایش پس از ۱۰ روز تکمیل می شوند که طی این مدت آزمایشگاه نمونه مایع را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند. اگر میزان آلفافتوپروتئین آن اندازه باشد آزمایش آمنیوسنتز با تعدادی از سلول های زنده جنین که مایع را دریافت می کند اجازه می دهد تا به مدت ۱ یا ۲ هفته تکثیر شوند. بنابراین رشد سلولی برای یافتن ناهنجاری کروموزومی طبق شواهد بر نقص هنگام تولد انجام می شود، که در صورت تمایل به بارداری تصمیم گرفته می شود. پس تا قبل هفته هجدهم بارداری باید این آزمایش انجام شود و تصمیم نهایی برای ادامه یا سقط جنین بر عهده مادر می باشد. بهتر است برای کمک یا مشاوره حتما به پزشک مراجعه کنید و اطلاع دهید تا بهتر شما را راهنمایی کند.

سوال : سونوگرافی آنومالی چه مواردی را بررسی می کند؟

پاسخ : سونوگرافی آنومالی مهمترین سونوگرافی دوران بارداری است و در هفته های 18 تا 22 انجام میشود و هدف از این سونوگرافی بررسی اعضای بدن جنین از مغز تا نوک پا همچنین بررسی اختلالات کروموزومی جنین است. در کنار این سونوگرافی بهتر است اکو قلب جنین هم انجام شود.

برای آگاهی بیشتر از اهمیت سونوگرافی آنومالی به سراغ دکتر مهرشاد جمالی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر مهرشاد جمالی یا دریافت نوبت از این مرکز، اینجا را کلیک کنید.

آنومالی اسکن چیست؟

وقتی می پرسید سونو آنومالی اسکن چیست باید به شما بگوییم که آنومالی اسکن که به سونوی تشخیص ناهنجاری هم معروف است نوعی اسکن قبل از تولد محسوب می شود که در آن پزشک متخصص سونولوژیست تمامی ارگان ها و اندام های بدن جنین را با دقت بررسی می کند تا درصورت وجود ناهنجاری هایی که توسط سونوگرافی قابل تشخیص هستند، آنها را مشخص کرده و رویکردهای لازم جهت بررسی بیشتر و حتی درمان را مشخص کند.

زمان انجام آنومالی اسکن

بهترین زمان برای انجام آنومالی اسکن در هفته‌های بین هجدهم تا بیست و دوم بارداری است و در آن پزشک متخصص، جنین را از نزدیک مورد بررسی قرار‌ می‌دهد‌ تا وضعیت جفت و رشد جنین را بررسی کند. در این هفته‌‌ها صورت و دست‌های جنین کاملا مشخص است و‌ می‌توانید تصویر جنین را کاملا مشاهده کنید. به طور کلی زمان مناسب برای انجام آنومالی اسکن هفته 20 ام حاملگی است.

سونو آنومالی و جنسیت

تشخیص جنسیت جنین با کمک سونوگرافی هر زمانی بعد از هفته 16 بارداری قابل انجام بوده و احتمال بروز خطا در آن کم است. هرچند سونوی هفته بیستم به این قصد انجام‌ نمی‌شود اما درهنگام سونوگرافی آنومالی اسکن درصورت مناسب بودن پوزیشن جنین در رحم، امکان انجام سونوگرافی آنومالی و تعیین جنسیت همزمان با هم وجود دارد.

سونوی آنومالی، واقعا لازمه؟

ضرورت انجام سونوگرافی آنومالی به تصمیم مادر بستگی دارد. در صورتی که تا به این هفته سونوی بارداری انجام نشده باشد با انجام آن تعداد جنین‌‌ها و زمان زایمان بررسی‌ می‌شود‌. در سونوگرافی‌ می‌توان ضربان قلب جنین و قسمت‌‌هایی از بدن او مثل صورت و دست‌ها را چک کرد. البته شاید تشخیص اندام‌‌ها هنوز برای مادر دشوار باشد. استخوان‌های جنین به رنگ سفید و بافت نرم او خاکستری و لکه‌دار به نظر‌‌‌ می‌‌رسد. دلیل آن هم مایع آمنیوتیک اطراف جنین است که باعث‌ می‌شود رنگ جنین تیره و‌ سیاه نمایش داده شود.
در حقیقت اگر آنومالی اسکن را انجام ندهید به این معنا نخواهد بود که هیچ متخصص و بیمارستانی شما را برای انجام زایمان و یا معاینات دوران بارداری پذیرش نخواهند کرد، بلکه انجام این سونوگرافی فقط و فقط به معنای اطمینان از سلامت جنین و درصورت نیاز کسب آمادگی های لازم در برابر مشکلات و بیماری هایی است که ممکن است جنین در بدو تولد به آنها مبتلا باشد.
در آنومالی اسکن قسمت های مختلف بدن جنین اندازه گیری می شود که اندازه‌گیری‌‌ها باید با سن جنین و اندازه‌های استاندارد مطابقت داشته باشند‌ به این ترتیب می توان دریافت که آیا جنین نسبت به سن خود رشد مناسبی دارد یا خیر. اگر این سونو اولین سونوی بارداری باشد از روی آن‌ می‌توان تاریخ زایمان را به طور تقریبی تعیین کرد .

سوال : بهترین زمان برای انجام اولین سونوگرافی چه وقتی است؟

پاسخ : اولین زمانی که میشود سونوگرافی بارداری را انجام داد در شخصی که هیچ مشکلی اعم از درد و خونریزی و … ندارد حدود یک ماه بعد از تاخیر پریود است، در غیر اینصورت باید بلافاصله بعد از تاخیر پریود که همراه مشکلاتی مثل درد شدید، خونریزی غیرعادی و … است به پزشک مراجعه کرد تا در صورت لزوم سونوگرافی تجویز شود.

برای آگاهی بیشتر از سونوگرافی های دوران بارداری به سراغ دکتر مهرشاد جمالی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر مهرشاد جمالی یا دریافت نوبت از این مرکز، اینجا را کلیک کنید.

سونوگرافی بارداری یکی از روش هایی است که با استفاده از آن متخصصان می توانند وضعیت بارداری شما و همچنین وضع جنین را تشخیص بدهند. در واقع شما اولین نشانه های بارداری را در خود ببینید، پزشک برای شما آزمایش و سونوگرافی می نویسد و قطعا اگر وضع حمل کرده اید، حتما آزمایش و سونوگرافی به پستتان خورده است.
آزمایش و سونوگرافی بارداری، در واقع یکی از کاربرد هایی است که در سونوگرافی می توان به آن دست پیدا کرد. استفاده های پزشکی دیگر هم از این تجهیزات می شود که در این متن اشاره به آن نمی گنجد.

درباره سونوگرافی بارداری

سونوگرافی همانطور که میدانید، از دو بخش سونو و گرافی تشکیل شده است. سونو به معنای لغوی در زبان لاتین به معنی صوت و گرافی از زبان یونانی به معنی ترسیم می باشد. سونوگرافی بارداری، با استفاده از امواج فراصوت انجام می شود. امواج فراصوت به بافت های بدن همچون تاندون ها، مفصل ها، ماهیچه ها و حتی استخوان ها برخورد می کنند و سپس تصویر نهایی از بازتاب امواج فراصوت، روی یک نمایشگر قابل مشاهده است.
به غیر از بارداری برای اکثر مشکلاتی که به ماهیچه ها، تاندون و یا مفاصل مرتبط می شود، هم از سونوگرافی استفاده می گردد. معمولا وقتی برای سونوگرافی بارداری مراجعه می کنید، یک متخصص پشت دستگاه نشسته است و شما با استفاده از دستگاهی خاص مورد آزمایش قرار می گیرد.
تصاویر بازتاب شده، که به صورت سیاه و سفید هستند، وضعیت جنین را برای متخصص این دستگاه شرح می دهند. سپس شما می توانید جواب آزمایش را دریافت کنید.

بهترین زمان برای سونوگرافی بارداری

سونوگرافی بارداری برای تشخیص بارداری و بیشتر برای سلامت جسمانی جنین صورت می گیرد. اگر احساس می کنید که باردار هستید، باید ابتدا به پزشک مراجعه کنید تا وی برای شما در صورت صلاحدید، این آزمایش را تجویز کند.
معمولا این اشتیاق برای مادران وجود دارد که زودتر به سونوگرافی مراجعه نمایند، اما ممکن است اگر زودتر از موعد آن برای سونوگرافی بارداری اقدام کنید، نتیجه اولیه واضح نباشد و شما دوباره مجبور به انجام آزمایش شوید.
بهترین زمان برای سونوگرافی بارداری، هفته هفتم به بعد است. در صورت مراجعه زودتر، تشخیص متخصصین را با مشکل مواجه خواهید کرد. از هفته هفتم، متخصص می تواند قلب جنین را تشخیص دهد و از زنده و سالم بودن آن اطمینان پیدا کند.

سوال : تعداد دفعات سونوگرافی طی دوره بارداری چند بار است؟ و در چه زمان هایی؟

پاسخ : در طول بارداری خانم‌هایی که هیچ مشکلی ندارند باید حداقل 3 بار سونوگرافی یا غربالگری را انجام دهند.
غربالگری اول که به سونوگرافی NT هم معروف است باید در هفته های 11 تا 13 بارداری انجام شود و هدف از انجام آن بررسی اختلالات کروموزومی جنین است.
غربالگری دوم باید در هفته های 18 تا 22 انجام شود این سونوگرافی به سونوگرافی آنومالی هم مشهور است. هدف از این سونوگرافی بررسی اعضای بدن جنین همچنین بررسی مجدد اختلالات کروموزومی جنین است. در این هفته های بارداری بهتر است اکو قلب جنین هم انجام شود.
سونوگرافی سوم بهتر است در هفته های 30 تا 33 بارداری انجام شود. در این سونوگرافی رشد و خونرسانی به جنین بررسی میشود.
سایر سونوگرافی های بارداری بسته به شرایط مادر و جنین انجام میشود.

برای آگاهی بیشتر از سونوگرافی های دوران بارداری به سراغ دکتر مهرشاد جمالی رفتیم. از شما دعوت میکنیم ویدئو زیر را تماشا کنید. برای مراجعه به دکتر مهرشاد جمالی یا دریافت نوبت از این مرکز، اینجا را کلیک کنید.

چند سونوگرافی؟

اگر یک زن باردار، دوره حاملگی بدون مشکلی را سپری کند، لازم است تا پایان این دوره چهار سونوگرافی در دست داشته باشد.

سونوگرافی اول

در سونوگرافی اول حتما باید قلب جنین را رویت کنیم. با سونوگرافی ترانس واژینال می توان در هفته چهار و نیم بعد از اولین روز آخرین قاعدگی قلب جنین را پیدا کنیم، ولی با سونوگرافی که از سطح شکم انجام می شود حول و حوش هفته پنج و نیم و حداکثر تا هفته هفت بارداری می توان قلب جنین را دید.
سونوگرافی ترانس واژینال طول دهانه رحم را نیز مشخص می کند و علاوه بر قلب جنین، سالم بودن جنین را هم گزارش می کند. پس توصیه می شود، همه مادران باردار در هفته پنجم بارداری (بعد از اولین روز آخرین قاعدگی) سونوگرافی داشته باشند.سونوگرافی ترانس واژینال از فاصله نزدیک تری به قلب و رشد جنین نگاه می کند و نسبت به سونوگرافی شکمی در اولویت است، اما یک سونوگرافیست حرفه ای از روی شکم هم می تواند وضع جنین را گزارش دهد.

سونوگرافی دوم

خوشبختانه در سونوگرافی پیشرفته امروزی، برخی از آنومالی ها را تشخیص می دهیم، مثلا ضخامت پشت گردن اندازه گرفته می شود که اصطلاحا به آن سونوگرافی ان.تی می گوییم (هفته ۱۱ تا ۱3بارداری). معیار ها و استانداردهایی وجود دارد که بر اساس آن می توان حدس زد که اختلال کروموزومی مانند نشانگان داون وجود دارد. البته این قطعی نیست و مراحل دیگری برای اثبات این ناهنجاری لازم است. ظهور و تکامل استخوان بینی جنین نیز در این مرحله است. سونوگرافی دوم بهتر است در هفته ۱۱ تا 13 بارداری انجام شود.

سونوگرافی سوم

زنان بارداری که به سونوگرافی دسترسی دارند و پیگیر هم هستند، بهتر است بعد از هفته ۱۶ یک سونوگرافی برای تشخیص ناهنجاری های جنین انجام دهند. چون رویت اندام های کوچک جنین در این زمان بهتر میسر است. در هفته های ۱۸تا ۲۲بارداری جنسیت، دست و پا، تعداد انگشتان، صورت، وضع لب ها، گوش، چشم، دیافراگم، ستون فقرات، کلیه ها، مثانه و معده پر از مایع و چهار حفره ای بودن قلب جنین بررسی می شود.
اگر خانواده ای یک کودک با ناهنجاری قلبی یا سایر ناهنجاری ها را دارند، باید این موضوع را به پزشک رادیولوژیست اطلاع دهند تا مادر به یک سونوگرافیست اکولوژیست مربوط به قلب ارجاع داده شود تا به شکل خیلی دقیق تری جنین بررسی شود. جنسیت جنین بستگی به موقعیت قرارگیری جنین در رحم دارد. اگر وضع قرارگیری مناسب باشد، می توان به راحتی جنسیت را مشخص کرد.

سونوگرافی چهارم

تا ۲۰ هفتگی، وزن جنین اهمیتی ندارد، چون تا این هفته، وزن چندانی نمی گیرد. ولی بعد از سه ماهه دوم و در پی سه ماهه سوم، بخصوص نیمه دوم سه ماهه سوم زمان وزن گیری جنین است. سونوگرافی 30 هفته پایه، برای وزن جنین وجود دارد که از روی منحنی های استاندارد وزن ایده آل (با توجه به هفته) اندازه گیری می شود. دور سر، طول استخوان ران، بای پاریتال و دور شکم اندازه گرفته شده، روی منحنی قرار می گیرد و وزن جنین تخمین زده می شود.

سونوگرافی داپلر، چه وقت؟

بعضی اوقات بخصوص بعد از هفته سی ام بارداری، مطابقتی بین سونوگرافی و سن جنین از روی اولین روز آخرین قاعدگی دیده نمی شود و بیش از دو هفته تفاوت وجود دارد. در نتیجه این احتمال پیش می آید که رشد جنین کافی نیست. اینجاست که سونوگرافی باید خون رسانی به جنین را بسنجد و از نوع دیگری از سونوگرافی با نام کالر داپلر استفاده می شود.
مقاومت جریان خون، حجم جریان خون جفت، مقاومت جریان مغز جنین، اندازه گیری و با معیارهای به دست آمده، نتیجه گرفته می شود که خون رسانی کافی است یا خیر؟ این سونوگرافی بعد از ۲۸ هفتگی ارزش دارد و زودتر از این نباید انجام شود.

سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی

این نوع از سونوگرافی امروزه بسیار رایج شده است. هزینه زیادی دارد و سازمان های بیمه گر هم هزینه آن را پرداخت نمی کنند. سونوگرافی سه بعدی، سونوگرافی سیاه و سفید در مقاطع متوالی است که دستگاه مقاطع را پشت سر هم می چیند و تصویری ارائه می دهد که علاوه بر طول و عرض،عمق هم دارد. اسکن اندام می تواند به شکل دستی و از سوی سونوگرافیست یا با دستگاه های جدیدتر، توسط پروپ دستگاه صورت گیرد و تصویر سه بعدی ارائه دهد.
در سونوگرافی چهار بعدی، بعد زمان به آن اضافه می شود. سرعت سه بعدی بالا می رود و قطعات تصویر سریع روی هم قرار می گیرند و حرکات جنین مثل باز و بسته کردن دهان و حرکت دادن دست ها و پاها کاملا دیده می شود.سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی برای همه لازم نیست. معمولا برای دیدن بافت نرم استفاده می شود تا سطح بدن وشکل بدن جنین دیده شود. این کار برای خانواده ها جذابیت دارد و بیشتر خود درخواست چنین سونوگرافی را می دهد.این سونوگرافی ها ضرری برای جنین ندارد. قبلا معتقد بودند فرستادن امواج بیشتر باعث گرم شدن مایع اطراف جنین می شود. ولی پزشک رادیولوژیست پروپ را زیاد روی اندام خاص نگه نمی دارد. پس تئوری گرم شدن مایع هم منتفی می شود.

بیوفیزیکال تست برای همه لازم نیست

گاهی مادر اطلاعی درباره اولین روز آخرین قاعدگی یا سونوگرافی از اوایل بارداری در دسترس ندارد یا آبریزش داشته و احتمال می رود خطری جنین را تهدید کند، یا احتمال زایمان زودرس یا زایمان طول کشیده وجود دارد.برای پایش دقیق جنین بررسی بیوفیزیکال پروفایل انجام می دهیم و پنج مورد در این سونوگرافی اندازه گرفته می شود و با استانداردهایی که داریم مطابقت داده شده و به آن امتیاز می دهیم.پزشک متخصص زنان تصمیم نهایی را می گیرد که آیا جنین تحت فشار است و زایمان باید سریع تر صورت گیرد یا ادامه بارداری خطری برای جنین ندارد. سونوگرافی بیوفیزیکال پروفایل ممکن است در سه روز متوالی انجام شود تا مقایسه ای با روزهای قبل شود.