برچسب: نقص مادرزادی

نقایص مادرزادی عارضه‌هایی هستند که برای نوزادان هنگامی که در رحم مادر هستند اتفاق می‌افتند. درصد بالایی از نقص‌های مادرزادی در سه ماهه‌ اول بارداری اتفاق می‌افتند. ظاهر یا عملکرد بدن کودک یا هر دوی آن‌ها ممکن است به خاطر نقص مادرزادی تغییر کند. تقریبا 5 درصد از بچه‌ها به طور طبیعی با نقص مادرزادی به دنیا می‌آیند که به خاطر شرایط حاملگی رخ می‌دهد. نقص مادرزادی نوزاد می‌تواند به دلایل بسیار متفاوتی اتفاق بیفتد. از جمله قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی، عفونت، مصرف الکل یا مواد مخدر. اگر در هفته چهارم بارداری هستید و به تازگی از بارداری خود مطلع شده‌اید، می‌توانید برای جلوگیری از به وجود آمدن نقص مادرزادی اقداماتی انجام دهید.

چطور می‌توانید هنگام بارداری از نقص مادرزادی جلوگیری کنید؟

• هر روز میانگینی حدود 400 میلی‌گرم اسیدفولیک مصرف کنید

اگر شما مصرف اسید فولیک را حدود یک ماه پیش از بارداری آغاز کنید، می‌توانید از خطر ابتلای جنین به نقوص سیستم مغز و ستون فقرات (آنسفالی و اسپینا بیفدا) تا حد زیادی جلوگیری کنید. برای این کار هم می‌توانید مکمل اسید فولیک را مصرف کنید و هم غذاهایی را مصرف کنید که منبع اسیدفولیک هستند. زنانی که سابقه‌ این نقص را در کودکان دیگر خود دارند، اگر می‌خواهند دوباره بچه‌دار شوند باید با پزشک در این باره مشورت کنند. آن‌ها احتمالا به 4000 واحد اسید فولیک (ده برابر مقدار معمول) نیاز دارند.

 

• پزشکتان را به طور منظم ببینید

اگر می‌خواهید بچه‌دار شوید، بهتر است قبل از اقدام به پزشک مراجعه کنید تا به شما توصیه‌هایی برای یک بارداری و نوزاد سالم داشته باشد. حاملگی یک تجربه‌ فوق‌العاده در زندگی هر زنی است و البته نگران کننده‌ترین آن هم هست. بنابر این برای آرام و سالم ماندن قبل از شروع حاملگی، در طول حاملگی و بعد از زایمان، شما باید به طور منظم توسط دکتر ویزیت شوید.

• دیابت را کنترل کنید

دیابت یک بیماری است که می‌تواند روی سلامت مادر و جنین تاثیر بگذارد. اگر دیابت خود را کنترل کنید و آزمایش‌های مربوط به آن را انجام دهید، هم خطر نقایص مادرزادی را در جنین کاهش داده‌اید و هم خطر بارداری را در خودتان. این یکی از روش‌های مطمئن برای داشتن یک بارداری سالم است.

• روی وزن ایده‌آل بمانید

زنان چاق (آن‌‌هایی که بی‌ام‌آی بیشتر از 30 دارند) احتمال بیشتری برای مشکلات بارداری و داشتن نوزادی با نقایص مادرزادی دارند. بنابراین اگر اضافه وزن دارید و می‌خواهید بچه‌دار شوید، از یک متخصص کمک بگیرید و سعی کنید قبل از حامله شدن به وزن ایده‌آل برسید. از دست دادن وزن در طول بارداری توصیه نمی‌شود زیرا برای بچه و سلامت شما خطر دارد. بهتر است قبل از حامله شدن وزن کم کنید.

• در مورد واکسیناسیون با متخصص مشورت کنید

واکسن‌های لازم می‌توانند از شما و نوزادتان در برابر بیماری‌ها محافظت کنند. واکسن‌هایی مثل سرخک و سرخجه در صورت لزوم یک ماه یا بیشتر قبل از بارداری تجویز می‌شوند. واکسن‌هایی مثل آنفلوآنزا را می‌توان در طول بارداری هم تجویز کرد. این مساله نیاز به توصیه‌ پزشک دارد.
    

 

• قبل از مصرف هر دارویی با پزشکتان مشورت کنید

بعضی از داروها ممکن است برای جنین مضر باشند و منجر به نقص مادرزادی شوند. بنابر این قبل از مصرف هر دارو، محصولات گیاهی، مکمل‌ها و … با پزشک خود مشورت کنید.

• از قرار گرفتن در معرض عفونت جلوگیری کنید

بعضی عفونت‌ها در دوران حاملگی ممکن است باعث ایجاد نقص مادرزادی شوند. برای جلوگیری از عفونت می‌توان اقدامات ساده‌ای انجام داد. برای مثال از تماس با افراد آلوده پرهیز کنید، قبل از غذا خوردن دست‌های خود را خوب بشویید و به علاوه باید قبل از بارداری سیستم ایمنی خود را هم بررسی کنید و مراقب سلامت خود باشید.

• منظم ورزش کنید و به مقدار کافی استراحت کنید

شما باید فعالیت بدنی منظم داشته باشید تا بتوانید سالم بمانید. بعضی ورزش‌های ایمن برای بارداری پیاده‌روی و شنا و در جاهای امن دوچرخه سواری هستند. با این حال قبل از شروع ورزش حتما با پزشک خود مشورت کنید. شما باید روی پهلوی چپ بخوابید زیرا باعث افزایش گردش خون به جنین می‌شود. باید در شبانه روز حداقل 8 ساعت بخوابید و هر وقت احساس ضعف کردید، استراحت کنید.

 

• آب بخورید

روزی حداقل 8 لیوان مایعات (آب، آب میوه یا شیر) بنوشید. این کار را هر روز انجام دهید. ادرار شما باید زرد روشن و شفاف باشد تا نشان دهد مقدار کافی آب به بدنتان رسیده است.

• از مواد مخدر، الکل و سیگار پرهیز کنید

سیگار کشیدن می‌تواند منجر به نقایصی مثل شکاف کام، مرگ جنین و زایمان زودرس شود. مواد مخدر هم خطر چنین تاثیراتی را روی جنین دارد. الکل هم برای رشد جنین مضر است و می‌تواند منجر به تولد نوزادی با عقب‌ماندگی ذهنی شود. الکل می‌تواند از طریق جفت به نوزاد برسد و از نظر پزشکی هیچ مقدار ایمنی برای مصرف الکل در زنان باردار وجود ندارد. باید به طور کلی ترک شود.

تقریبا از هر 100 نوزاد یک نفر با نقص تولد متولد می‌شود. به این مشکل نقص مادرزادی قلب گفته می‌شود. برخی از این نقص‌ها خفیف هستند و هیچ اختلال قابل توجهی در نحوه عملکرد قلب ایجاد نمی‌کنند. با وجود این بیش از نیمی از کودکان مبتلا به نقص مادرزادی قلب دچار عارضه جدی هستند و نیاز به درمان دارند. یافتن نقص قلب در جنین در مدیریت بارداری، برنامه ریزی زایمان و تشخیص ناهنجاری‌ها در اندام‌های دیگر اهمیت دارد.

قلب چگونه کار می‌کند؟

قلب یک پمپ دوتایی است که از چهار اتاق تشکیل شده است و نقش آن تامین اکسیژن به بدن است. قلب طی این مراحل خون می‌گیرد:

• خون را که اکسیژن کمی دارد داخل دهلیز راست جمع کرده و وارد بطن راست می‌کند.
• سپس خون از طریق شریان به ریه‌ها می‌رود تا اکسیژن برداشت کند.
• از ریه‌ها خون پر از اکسیژن به داخل دهلیز چپ وارد می‌شود.
• سپس خون به بطن چپ و شریان آئورت می‎رود جایی که دوباره سفر به بدن را آغاز می‌کند.

نقص قلبی در رحم ایجاد می‌شود؟

اگر قلب و رگ‌های خونی در طی رشد جنین نتواند به درستی رشد کند ممکن است باعث مسائل زیر شود:

• انسدادهایی که از جریان خون در قلب و عروق جلوگیری می‌کنند.
• خون از قلب به صورت غیرعادی حرکت می‌کند.
• بخش‌هایی از قلب توسعه نمی‌یابد.

نقص ساختاری قلب در جنین

اکوکاردیوگرافی جنین می‌تواند به تشخیص ناهنجاریهای قلب جنین قبل از تولد کمک کند و اجازه می‌دهد سریعتر از مداخله پزشکی یا جراحی به محض تولد نوزاد انجام شود. این کار احتمال زنده ماندن بعد از زایمان را برای نوزادانی که نقص جدی در قلب دارند، بالا می‌برد.
برخی از نقایص قلبی در جنین نیاز به مداخله فوری ندارند و نوزاد می‌تواند در بیمارستان به دنیا آمده و پس از ترخیص مراحل درمان را طی کند. نقایص دیگر، جدی‌تر است و نیاز به انتقال به بیمارستان با خدمات جراحی قلب بلافاصله بعد از زایمان است. در موارد نادری ممکن است این بیماری به اندازه‌ای شدید باشد که متخصص قلب از مادر بخواهد زایمان را در مرکز قلب کودکان انجام دهد تا طی چند دقیقه اقدامات درمانی لازم انجام شود. در حال حاضر جراحی قلب قبل از تولد در شرایط محدود انجام می‌شود که اثربخشی آن ثابت نشده است.

مشکلات ریتم قلب

طیف گسترده‎ای از میزان ضربان قلب جنین وجود دارد که معمولا بین 120 تا 160 است. اما بسیاری از جنین‌های طبیعی ضربان قلب تا 90 دارند. همچنین در جنین بسیار اتفاق می‌افتد که گاهی اوقات ضربان‌های نارس یا زودرس داشته باشد که معمولا کمی بعد از تولد از بین میرود. مشکلات مهم قلب جنین تاکی کاردی (ضربان قلب شدید) و برادی کاردی ( ضربان قلب کند) است.
برخی جنین‌های مبتلا به تاکی کاردی نیاز به دارو دارند که این دارو به مادر باردار تجویز می‌شود و در موارد شدید می‌تواند بر سلامت جنین اثر بگذارد. در صورت بروز مشکل ریتم قلب، کنترل آن دشوار است.
بعضی جنین‌ها دارای برادی کاردی شدید هستند که اتصال الکتریکی بین قسمت‌های فوقاتی و تحتانی قلب قطع می‌شود. در موارد شدید ممکن است نیاز به جراحی به منظور قرار دادن ضربان ساز بعد از تولد باشد.
در بعضی شرایط می‌توان از داروهایی مانند ایندومتاسین استفاده کرد که البته دوز و مقدار مصرف با متخصص قلب به متخصص زنان اعلام خواهد کرد.
دانستن مشکل قلبی بالقوه جنین قبل از زایمان به خانواده این فرصت را می‌دهد تا در مورد اسن مشکل اطلاعات بیشتری کسب کنند و خود را برای روبه‌رو شدن این موضوع آماده کنند.

انواع بیماریهای قلبی اکتسابی

برخی از کودکان بعد از یک بیماری دچار مشکل قلبی می‌شوند. بیماری‌هایی که می‌تواند به مشکل قلبی منجر شود شامل میوکاردیت (التهاب عضله قلب)، کاردیومیوپاتی (بیماری عضله قلب) بیماری روماتیسم قلبی، بیماری کاوازاکی (بیماری با تب و بثورات) و تورم غدد لنفاوی که ممکن است قلب را تحت تاثیر قرار دهد. این اختلالات قلبی اکتسابی هستند. برخی از کودکان با یک بیماری ژنتیکی به نام سندرم نونان نیز می‌توانند ناهنجاریهای قلبی داشته باشند.

دلایل بیماری قلبی در جنین

در حدود 8 مورد از 10 مورد از نقایص مادرزادی قلب ناشناخته است. برخی از علل ناشناخته عبارتند از:

• ژن‌ها: 20 درصد موارد علت ژنتیکی دارند.
• سایر نقایص هنگام تولد: نوزادی که تحت تاثیر برخی نقایص هنگام تولد مانند سندرم داون قرار دارد، احتمالا ناهنجاری‌های قلبی دارد.
• بیماری مادر: بیماری مادر در دوران بارداری مانند ابتلا به سرخجه ممکن است خطر ابتلا به اختلالات مادرزادی قلب را افزایش دهد.
• داروها: برخی داروهایی که مادر بدون تایید پزشک مصرف می‌کند می‌تواند ایجاد مشکل قلبی مادرزادی کند.
• الکل: مادری که در دوران بارداری الکل مصرف می‌کند خطر ابتلای فرزندش به اختلال مادرزادی قلب را افزایش می‌دهد.
• سلامت مادر: عواملی مانند دیابت بدون کنترل و تغذیه نامناسب در دوران بارداری ممکن است خطر را افزایش دهد.
• سن مادران: نوزادان زنان مسن بیشتر از نوزادان خانمهای جوان احتمال دارد دچار نقص هنگام تولد شوند.

بیشتر بخوانید: مهمترین نقص مادرزادی نوزادان

علائم نقص قلب

مشکلات قلبی ممکن است علائم مختلفی در نوزادان ایجاد کند از جمله:

• تنگی نفس: این مشکل به دلیل تجمع مایعات در ریه ایجاد می‌شود.
• مشکل تغذیه: این مشکل به دلیل سختی نفس کشیدن نوزاد بروز می‌کند.
• لب‌ها و پوست آبی: برخی از نقایص قلبی می‌تواند منجر به اختلاط خون آبی از رگها و خون قرمز از ریه‌ها شود. این ممکن است یک رنگ مایل به قرمز و آبی در لب و پوست ایجاد کند که به آن سیانوز گفته می‌شود.

پنج نقص رایج قلب در جنین

برخی از نقایص مادرزادی قلب شامل موارد زیر است:

1. نقص دیواره بین بطنی
2. جابه جایی رگها
3. انسداد آئورت
4. تترالوژی فالوت
5. سندرم هیپوپلاستیک چپ قلب