شما می توانید تصویر زیر را ذخیره و آن را چاپ کنید تا هر نوبت تزریق واکسن کودک را در آن ثبت کنید.
راهنمای تصویری: برنامه واکسیناسیون کودک
مراقبتهای مهم بعد از واکسن زدن نوزاد
نوزادانی که تازه به دنیا آمدهاند به دلیل بیماریهای مختلف و باکتریها و ویروسهایی که هر روز شکل جدیدی به خود میگیرند باید واکسینه شوند. اما شاید بسیاری از شما ندانید که این واکسنها دقیقا در چه سنی و برای مقابله با کدام بیماریها به نوزاد زده میشوند. به همین دلیل ما نام انواع واکسنها در سنین مختلف و مراقبتهای پس از واکسنزدن را از دکتر وحیده صباغی، متخصص کودکان و نوزادان، پرسیدیم.
واکسنهای ضروری بیمار کدامها هستند؟
هفت واکسن ضروری و اولیهای که در دوره شیرخواری و کودکی باید تزریق شود عبارت است از:
1- بدو تولد: واکسن سل (ب.ث.ژ)، واکسن سهگانه (دیفتری، کزاز، سیاهسرفه)
2- دو ماهگی: پنجگانه (دیفتری، کزاز، سیاهسرفه، هپاتیت ب، هموفیلوس پنومونیه)- قطره خوراکی فلج اطفال
3- چهار ماهگی: پنجگانه (دیفتری، کزاز، سیاهسرفه، هپاتیت ب، هموفیلوس پنومونیه) – قطره خوراکی فلج اطفال- IPV (فلج اطفال تزریقی)
4- شش ماهگی: پنجگانه (دیفتری، کزاز، سیاهسرفه، هپاتیت ب، هموفیلوس پنومونیه) – فلج اطفال
5- دوازده ماهگی: MMR (بر ای سرخک، سرخجه و اوریون )
6- هجده ماهگی: سهگانه- فلج اطفال- MMR
7- شش سالگی: سهگانه- فلج اطفال
تب بعد از واکسیناسیون طبیعی است؟
بروز تب پس از واکسیناسیون در کودکان طبیعی است و نباید بیش از حد نگران شد. برای بهبودی هرچه زودتر نوزادان، توصیه میشود بعد از هر واکسیناسیون، روز اول کمپرس با حوله سرد و روز دوم کمپرس با حوله گرم روی جای واکسن بگذارید. مادران باید بدانند درد و تورم و تب برای دو سه روز امکانپذیر است که در این صورت باید از قطره استامینوفن استفاده کرد. بعد از واکسن 12 ماهگی، علائم تب بعد از 1 تا 2 هفته در کودک بروز میکند. بعد از واکسن 18 ماهگی 2 تا 3 روز اول تب در کودک بروز میکند و همچنین بعد از 1 تا 2 هفته ممکن است دوباره تب داشه باشد. اگر پس از یک تا دو هفته علائم آبریزش بینی، تب، ورم گلو و مخصوصا ضایعات پوستی به صورت دانههای ریز همراه با تب بروز کرد، باید به مرکز بهداشت مراجعه شود چون ممکن است کودک مشکوک به بیماری سرخجه باشد.
تب مساوی تشنج است؟
مادران نباید به هیچ وجه تب کودک پس از واکسن زدن را سرسری بگیرند چون ممکن است،اکسیژن به مغز او نرسد و کودک تشنج کند. بر همین اساس مادران بچههایی که درجه تبشان بالا میرود و به حد خطرناک میرسد باید هرچه زودتر به پزشک متخصص مراجعه کنند. چون ممکن است اکسیژن کافی به مغز بچه نرسد و او تشنج کند. به همین دلیل ما در این موارد برای کنترل تب کودک شربت استامینوفن تجویز میکنیم که هر 6 ساعت یکبار این دارو باید به کودک داده شود.»
روشهای کاهش درد واکسن نوزادان را یاد بگیرید
آیا فکر کردن به زمان واکسن زدن نوزاد شما را یاد شبهای بیخوابی میاندازد؟ آیا شما یک مادر جدید هستید که هر بار بعد از دیدن فرزندتان که بعد از واکسن زدن درد دارد، اشک میریزید؟ اگر هر کدام از این شرایط را دارید، خواندن این مطلب به شما فکر بسیار خوبی برایتان است!
گزیده شدن با یک سوزن اصلا خوشایند نیست و شنیدن کلمه واکسن برای شما کافی است تا خاطرات ترسناک کودکی خود را به یاد بیاورید. هرچند که واکسن برای سلامت کودک حیاتی است اما اگر در مورد ناراحت کودک بعد از واکسیناسیون نگران هستید و دنبال روشهای کاهش درد واکسن ساده و مدیریت درد بعد از واکسن زدن میگردید، این مطلب به شما کمک میکند.
گزیده شدن با یک سوزن اصلا خوشایند نیست و شنیدن کلمه واکسن برای شما کافی است تا خاطرات ترسناک کودکی خود را به یاد بیاورید. هرچند که واکسن برای سلامت کودک حیاتی است اما اگر در مورد ناراحت کودک بعد از واکسیناسیون نگران هستید و دنبال روشهای کاهش درد واکسن ساده و مدیریت درد بعد از واکسن زدن میگردید، این مطلب به شما کمک میکند.
عوارض جانبی واکسن:
بعضی بچهها بعد از واکسن از این اثرات جانبی رنج میبرند:
- کجخلقی
- دمای بالای بدن
- قرمزی و تورم در محل واکسن
- سوزش محل واکسن
اگر این عوارض جانبی شما را نگران میکند، با پزشک اطفال کودکتان تماس بگیرید. ممکن است پزشک داروهایی برای پایین آوردن تب یا کنترل علایم تجویز کند.
نکتههایی برای کنترل درد واکسیناسیون نوزاد
1. زمانی برای آرامش در نظر بگیرید
کودکان ممکن است بعداز واکسن زدن تحریکپذیر و بیخواب شوند و ممکن است برای چند ساعت از غذا خوردن خودداری کنند. در چنین وضعیتی شما باید آرامش را در خانه برقرار کنید. اتاق را تاریک کنید و دمای اتاق را پایین بیاورید و مطمئن شوید کودک لباس شل و قابل تنفسی پوشیده و به او برای یک خواب طولانی و راحت فرصت بدهید.
2.نوزاد را در آغوش بگیرید
کنار نوزاد خود بمانید. اگر موقعی که قرار است واکسن بزند او را در آغوش بگیرید، به او کمک میکنید آرام بماند. دستهای او را بگیرید و کمک کنید که موقع دریافت سوزن، آرامش خود را حفظ کند.
3. به نوزاد غذا بدهید
در واقع نوزادانی که از شیر مادر تغذیه میکنند، در طول واکسیناسیون کمتر گریه میکنند. متخصصان معتقدند گریه کمتر به خاطر آن است که کودکان در «لحظه» زندگی میکنند و آنها میتوانند به سرعت از «درد» به «غذا» تغییر جهت بدهند. غذا دادن به کودک بعد از واکسیناسیون، به او کمک میکند تا دردش سبکتر شود.
5.بازی پرت کردن حواس را امتحان کنید
یکی دیگر از بهترین راهها برای کمک به کودک برای آرام ماندن بعد از واکسیناسیون، پرت کردن حواس اوست. برای او یک هدیه یا اسباببازی تازه بیاورید تا حواسش را برای مدتی از واکسن منحرف و به خود جلب کند. شما همچنین میتوانید تلویزیون را روشن کنید تا حواسش را از درد پرت کنید. بازی دالی یا هر بازی دیگری که کودکتان دوست دارد هم میتواند کمک کننده باشد.
5. از کمپرس سرد استفاده کنید
یک راه موثر دیگر برای کاهش درد بعد از واکسیناسیون، به کار بردن یک حوله تمیز و خنک و گذاشتن آن روی مکان واکسن است. این کار کمک میکند تا سوزش و درد اطراف ناحیه تزریق کاهش پیدا کند. اگر شرایط در 24 ساعت بعد بهتر نشد، ممکن است لازم باشد کودک خود را به متخصص نشان دهید.
6. شکر برای کاهش درد واکسیناسیون
شکر میتواند به بچهها کمک کند تا داروها را بهتر دریافت کنند و میتواند شدت خارش مربوط به واکسیناسیون را کاهش دهد. این حقههای شیرین مخصوصا برای نوزادان زیر شش ماهه بسیار مفید است. شما میتوانید مقدار کمی آبقند قبل از واکسن زدن به بچه بدهید یا میتوانید پستانکش را در مقدار آب قند بزنید و در دهانش بگذارید. در بعضی موارد ممکن است کودکان بعد از واکسن زدن مدتی گریه کنند. اما معمولا بعد از یک بغل گرفتن و آرام کردن، آرام میشوند.
کاهش اضطراب مادر در زمان واکسیناسیون نوزاد
یادتان باشد، نگرانی والدین هنگام واکسن زدن نقش مهمی در افزایش اضطراب نوزادان در آن هنگام بازی میکند. بنابر این دفعه بعد که فرزندتان را برای واکسن زدن میبرید، آرام بمانید و به اهمیت واکسن در سلامت کودک فکر کنید تا زمان گذرایی که بچه درد را تجربه میکند. امیدواریم که با خواندن این مطلب، بتوانید درد کودک خود را هنگام واکسیناسیون تسکین دهید.
راهنمای واکسیناسیون نوزادان کم وزن و نارس
برخی والدین درباره ایمن سازی یا واکسیناسیون نوزاد کم وزن یا نارسشان نگران هستند. آنها فکر میکنند پروتکلهای واکسیناسیون برای نوزاد طبیعی است و نوزاد آنها شکنندهتر از آن است که بتواند واکسینه شود چون وزن کمی دارد و ممکن است مشکلات سلامت دیگری نیز داشته باشد. اما پزشک توصیه میکند که نوزاد مانند دیگر نوزادان برنامه واکسیناسیون را انجام دهد. با هم راهنمای واکسیناسیون نوزادان کم وزن و نارس را میخوانیم.
نوزاد زودرس چه نوزادی است؟
نوزاد زودرس نوزادی است که قبل از 37 هفتگی به دنیا بیاید. نوزاد نارس نیز نوزادی است که قبل از 28 هفتگی متولد شود. این نوزاد در معرض بیماریهای جدی قرار دارند چون سیستم ایمنی آنها کامل نیست به همین دلیل واکسیناسیون آنها اهمیت دارد و میتواند از بسیاری از بیماریها آنها را محافظت کند.
خطر عدم واکسیناسیون نوزاد کم وزن یا نارس
اگر نسبت به واکسیناسیون نوزاد کم وزن یا نارس تردید دارید باید به خاطر داشته باشید که:
- اگر نوزاد نارس دچار عفونتی شود که با واکسیناسیون قابل پیشگیری است، به احتمال زیادی دچار بیماریهای مرتبط با آن عفونت خواهد شد.
- همه انواع واکسنها برای استفاده نوزاد کم وزن و نارس ایمن هستند و لازم نیست نگران باشید.
- هرگونه عوارض جانبی مربوط به واکسیناسیون در نوزادان طبیعی و نارس به صورت یکسان است.
آیا نوزاد کم وزن و نارس باید واکسن هپاتیت B بزند؟
نوزاد تازه متولد شده اولین دوز واکسن هپاتیت B را در 24 ساعت اول تولد دریافت میکند. نوزادی که به هر دلیلی نتوانسته در بیمارستان واکسن هپاتیت را دریافت کند باید هرچه زودتر آن را تزریق کند و هر 3 دوز آن که توصیه شده را انجام دهد.
اگر مادر باردار در غربالگری هپاتیت B داشته باشد یا حین زایمان این موضوع مشخص شود، نوزاد باید در 12 ساعت اول بعد از تولد واکسن هپاتیت B را دریافت کند. دومین دوز این واکسن در یک ماهگی نوزاد باید تزریق شود و آخرین دوز نیز در 6 ماهگی باید تزریق شود.
توصیه میشود نوزادان کم وزن و زودرس با وزن 2 کیلوگرم باید مانند نوزادان طبیعی واکسن هپاتیت B را دریافت کنند. اگر وزن هنگام تولد کمتر از 2 کیلوگرم باشد توصیه میشود واکسن هپاتیت B در ماه اول تولد تزریق شود.
انجام واکسن فلج اطفال در نوزادان کم وزن و نارس
براساس یک تحقیق مشخص شده که واکسن فلج اطفال خوراکی در نوزادان نارس نتیجه مشابهی با نوزادان ترم یا طبیعی که با همان شرایط واکسینه شدهاند، نشان میدهد. هرچند برخی متخصصان نسبت به تزریق واکسن فلج اطفال خوراکی بلافاصله بعد از تولد را توصیه نمیکنند و علت آن را خطر آلوده شده سایر نوزادان میدانند اما تحقیقات چنین مشکلی را نشان نمیدهد. مراقبت های بعد از واکسن را جدی بگیرید
آیا واکسیناسیون باعث آپنه میشود؟
گفته میشود واکسیناسیون خطر آپنه را در نوزادان زودرس که در بیمارستان واکسیناسیون میشوند افزایش میدهد. به همین دلیل باید بعد از واکسیناسیون نوزاد نارس در بیمارستان تا 48 ساعت نوزاد تحت نظر باشد. عواملی که برای احتمال افزایش بروز آپنه در نظر گرفته میشود شامل بیماری جدی هنگام تولد، سن تقویمی کمتر از 67 روز و آپنه 24 ساعت قبل از واکسیناسیون است. باید دقت داشته باشید که آپنه لزوما بر اثر واکسیناسیون بروز نمیکند و اگر نوزاد در واکسیناسیون اول دچار آپنه شود خطر بروز آپنه در واکسیناسیون نوبت بعدی نیز افزایش پیدا میکند.