تصویر زندگی/ پول تو جیبی دادن به کودکان صرفا یک وظیفه از طرف والدین یا یک حق برای کودکان نیست بلکه هدفی در آن نهفته است. دادن پول توجیبی به شیوه ای هدفمند و آگاهانه بر توانایی مدیریت مالی در کودکی و بزرگسالی و یادگیری مهارت هایی مثل تصمیم گیری، حل مساله، هدف گذاری و برنامه ریزی، تمرین صبر و استقلال بسیار تأثیر گذار است.
۱۲ اصل مهم درباره پول توجیبی دادن به کودک
1.توانایی مدیریت مالی مانند هر مهارت دیگری ناگهانی به دست نمی آید و نیازمند یادگیری و تمرین در گذر زمان است، بنابراین، پول تو جیبی دادن به کودک نیز باید از نظر میزان مخارج و مسئولیت های محول شده به کودک و همچنین برنامه زمانی دریافت آن متناسب با توانایی های کودک باشد و به صورت قدم به قدم پیش برود
2.در آغاز زمان پول توجیبی دادن به کودکان، والدین باید بازه زمانی کوتاهی را در نظر بگیرند و مسئولیت مخارج موارد کمتری را به کودک محول کنند. پیشنهاد می شود هر روز یا هر دو روز یکبار به کودک برای خرید اقلامی مثل خوراکی مبلغی داده شود. به مرور زمان و پس از اینکه کودک در مهارت مدیریت پول تو جیبی خود پیشرفت کرد می توان بازه زمانی بلند مدت تری را در نظر گرفت (به طور مثال، هفتگی، دو هفته یک بار و سپس ماهانه) و مسئولیت مخارج بیشتری را به کودک داد (مثلا، خوراکی، اسباب بازی، سپس لباس یا مخارج جانبی مثل اردو رفتن یا تهیه ی هدیه تولد برای دوستان).
3. در مواردی کودک بسیار سریع پول توجیبی خود را خرج می کند. در این شرایط والدین می توانند با کودک به گفت و گو بپردازند و با هم به راه حلی برای مدیریت بهتر پول خود دست پیدا کنند. به طور مثال، یکی از راه حل ها می تواند این باشد که والدین بازه زمانی کوتاه تری را برای دادن پول تو جیبی به فرزند خود در نظر بگیرند.
4. میزان پول توجیبی بستگی به عواملی مثل سن کودک، وضعیت اقتصادی والدین، میزان مسئولیت ها و هزینه هایی که با پول توجیبی به کودک محول می شود دارد. پول تو جیبی نباید به قدری زیاد باشد که کودک هر زمان هر چه اراده کند را بتواند بخرد چون توان مدیریت مالی را از کودک می گیرید و می تواند منجربه زیاده خواهی و ناشکیبایی او شود. از طرفی دریافت پول توجیبی به میزان کم تر از حد معقول می تواند باعث احساس ناتوانی و ناامیدی درکودک شود.
5. برای فرزند خود توضیح دهید که پول تو جیبی برای خرید چه چیزهایی هست و چه چیزهایی نیست. به عنوان مثال، اگر پول توجیبی برای پوشش هزینههای مربوط به سرگرمی است، درباره انواع سرگرمیهای مناسب توافق کنید. ممکن است لازم باشد لیستی از این موارد را تهیه کنید.
6. درباره دستورالعملهای مربوط به میزان پولی که میتوانند پس انداز، خرج و کمک مالی کنند، با هم صحبت کنید. به عنوان مثال، شما و فرزندتان ممکن است توافق کنید که فرزندتان ۵۰ درصد پول جیبی خود را پسانداز، ۴۰ درصد را خرج و ۱۰ درصد را کمک مالی کند.
7.پول تو جیبی فرزند بزرگتر خود را مستقیماً به حساب بانکی او واریز کنید. این کار میتواند به او کمک کند تا با پول دیجیتال آشنا شود و او را برای استفاده از عابر کارت آماده کند.
8. پول تو جیبی باید به صورت مستمر و منظم به کودک پرداخت شود تا بتواند با خیالی آسوده در مورد آن برنامه ریزی کند.
0.میزان پول توجیبی باید ثابت باشد و وابسته به حال خوب و بد والدین نباشد. همچنین پول توجیبی به عنوان حقی برای کودک در نظر گرفته می شود و نباید از آن به عنوان ابزاری برای تنبیه یا تشویق استفاده شود.
10.سعی کنید بیشتر از حدی که تعیین کرده بودید پول توجیبی ندهید یا زودتر از موعد آن را پرداخت نکنید. اگر چنین کردید، برنامهای با فرزند خود برای بازپرداخت تهیه کنید تا قرض گرفتن و قرض دادن را به او آموزش دهید.
11.کودکان باید در استفاده کردن پول توجیبی خود آزادی نسبی داشته باشند. نظارت و دخالت بیش از حد والدین مانع از کسب مهارت های لازم برای مدیریت مالی مناسب در آینده کودکان می شود. گاهی باید به آن ها اجازه داد اشتباهات کوچکی را در کودکی تجربه کنند تا اشتباهات بزرگ تری را در دوران بزرگسالی مرتکب نشوند.
12.اگر فرزندان ببینند که پولشان در حال جمع شدن و زیاد شدن است، انگیزه بیشتری برای پسانداز پیدا میکنند. سعی کنید پسانداز را در یک جعبه یا شیشه بگذارید تا فرزند شما بتواند این بیشتر شدن را مشاهده کند یا اینکه میتوانید از چندین شیشه برای تقسیم پول توجیبی فرزند خود استفاده کنید؛ یک شیشه برای خرج کردن و خریدن چیزهای کوچک که فرزند شما اکنون لازم دارد و دیگری برای پسانداز و خرید چیزهای بزرگتر.
پسرم به پول توجیبیاش که ماهی 2 میلیون است، اعتراض دارد
خراسان/ پدری هستم که یک دختر 11 ساله و یک پسر 18 ساله دارم. شغلم آزاد و اوضاع مالیام متوسط است و ماهی 15 تا 20 میلیون درآمد دارم. خانمم برای دادن پول تو جیبی به بچهها خیلی سختگیر است و میگوید که پول زیاد برایشان خطرناک است. من به پسرم ماهی 2 میلیون و به دخترم ماهی 500 هزار تومان میدهم. دخترم تقریبا راضی است ولی پسرم اعتراض دارد و هر ماه میگوید که کم است، خرجها بالا رفته، نمیتوانم فلان چیز را برای خودم بخرم و … . راهنمایی میفرمایید؟
مخاطب گرامی، قبل از هر چیز با توجه به درآمد بالای شما و نگاهتان به این درآمد 20 میلیون تومانی در ماه که آن را متوسط مینامید، باید یک نکته مهم را خدمتتان عرض کنم. داشتن چنین دیدگاهی باعث میشود پسرتان از طرز نگاه شما سوء استفاده و با مبلغ تو جیبی دو میلیون در ماه که درآمد بسیاری از خانوادههای قشر متوسط به پایین جامعه است، احساس نارضایتی کند. بنابراین در قدم اول باید این دیدگاهتان اصلاح شود یا به هیچوجه در حضور بچهها، مطرح نشود. در ادامه، چند توصیه به شما دارم.
به دخترتان، هفتگی پول توجیبی بدهید
شاید تصور کنید نباید در کودکی و حتی نوجوانی ذهن کودکان را درگیر مسائل مالی کرد اما درست برعکس، اگر بچهها از کودکی با مفاهیم اقتصادی آشنا شوند در آینده میتوانند بهتر حساب دخل و خرج خود را نگه دارند. بنابراین پیش از شروع فرایند دادن پول توجیبی به فرزندانتان، سن آنها را در نظر بگیرید. نحوه خرج کردن، پسانداز و مواردی را که میتواند پولش را صرف آنها کند به او آموزش دهید. برای کودکان دبستانی مثل دخترتان مدیریت پول به مدت یک ماه سخت است. برای همین میتوان پول تو جیبی را هفتگی داد و در نوجوانی ماهانه پرداخت کرد. در ابتدا برای او توضیح دهید که این پول تا زمان مقرر شارژ نمیشود. به طور مثال بگویید: «اگر پولت را تا زمان مقرر تمام کنی، من نمیتوانم به تو پول بدهم.»
بر خرج کردن شان نظارت داشته باشید
اگر به فرزندان تان پول توجیبی میدهید باید روی شیوه خرج کردن آنها هم نظارت داشته باشید. باید به آنها، فرهنگ پسانداز کردن را هم یاد بدهید اما آزادیهای فردی هم به آنها بدهید و بگذارید تا حدودی تصمیمگیری را با مدیریت پولی که در اختیار دارند، تجربه کنند. با توجه به این که دو فرزند دارید، هرگز یک شیوه خاص را برای خرج کردن و استفاده از پول به هر دو نفرشان به صورت یکسان دیکته نکنید. یادتان باشد که افراد با هم متفاوت هستند به خصوص که یکی دختر و دیگری پسر است.
با همسرتان هماهنگ شوید
با توجه به این که پول توجیبی نباید خارج از عرف باشد بنابراین هر بار که بدون برنامه و در چهارچوب تعیین شده برای در اختیار نهادن پول توجیبی اقدام میکنید، ویژگی مهم مسئولیت پذیری را در فرزند خود کم رنگ و کم اهمیت جلوه خواهید داد. این در حالی است که یکی از اساسیترین مهارتهای زندگی فردی، توانایی مدیریت مالی به شمار میرود. از پسر خود بخواهید که هر بار مقدار مشخصی از پول تو جیبی اش را کنار بگذارد و خرج نکند. همچنین صورت حساب خرجهای خود را بنویسد و به شما گزارش کند. در صورت همکاری نکردن وی، در یک جلسه خانوادگی از او بخواهید نیازها و خواستههایش را بیان کند و سپس با توجه به درآمد خود تصمیم بگیرید که چه مبلغی را میخواهید به عنوان پول توجیبی پرداخت کنید. سپس نکات مد نظر خود را در باره چگونگی خرج کردن پول تو جیبی توسط او بیان کنید و در این خصوص با همسرتان هم رای و هماهنگ باشید تا فرزندان از این اختلاف نظر سوء استفاده نکنند. واضح است که شرایط اقتصادی خانوادهها متفاوت است و نمی توان یک قانون کلی برای مشخص کردن مبلغ پول توجیبی تعیین کرد.
نویسنده : حسین شرافتی | روانشناس