برچسب: گرسنگی نوزاد

احساس می‌کنید نوزادتان به محض اینکه شیر خوردنش تمام می‌شود، دوباره گرسنه است؟ او زیاد می‌خورد اما با این حال باز هم گرسنه است. یکی از رایج‌ترین نگرانی‌های والدین این است که نوزادشان همیشه گرسنه به نظر می‌رسد. غالبا والدین این سوال را مطرح می‌کنند که آیا کودکشان به اندازه کافی غذا می‌خورد یا خیر؟ علت زود گرسنه شدن نوزاد چیست و چطور باید فهمید تغذیه نوزاد به اندازه و درست است؟

دلایل گرسنه بودن نوزاد

شیرکافی نیست

اگر کودک شما به اندازه کافی وزن نمی‌گیرد، ممکن است به این دلیل باشد که او به اندازه کافی شیر دریافت نمی‌‌کند. اگر نگران وزن او هستید اولین قدم شما افزایش میزان شیر است و اگر این افزایش وزن اتفاق نیفتاد به پزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید دلیل جسمی وجود ندارد.
اگر نوزاد از شیر مادر تغذیه می‌شود و همچنان گرسنه باشد، ممکن است شیر مادر برای تامین نیازهای غذایی او کافی نباشد. با وجود این اگر کودک از نظر جسمی به اندازه کافی وزن پیدا نمی‌کند بهتر است با پزشک صحبت شود.
اگر نوزاد با شیرخشک تغذیه می‌شود ممکن است نیاز به شیر بیشتر داشته باشد. در این مورد باید دقت کنید که شیر خشک مناسب برای نوزادتان انتخاب کرده‌اید. اگر شیر خشک نوزاد مقوی نیست بهتر است آن را عوض کنید.

کاهش شیر مادر در وعده شب‌

طبیعی است که شیر مادر شب‌ها کمتر باشد. این می‌تواند دلیلی باشد که نوزاد بی‌قرار شده و شب‌ها شیر بیشتری بخواهد. در صورتی که نوزاد در این شرایط همچنان وزن خوبی به دست می‌آورد و پوشکش به اندازه کافی خیس می‎شود (6 بار یا بیشتر در شبانه روز)، طی 24 ساعت شیر مادر به اندازه کافی دریافت می‌کند بنابراین باید زمان شیردهی را طوری برنامه ریزی کنید که نوزاد بتواند شب‌ها شیر بخورد. با این حال اگر او به خوبی وزن اضافه می‌کند و مکررا در طول روز می‌خواهد تغذیه کند، این می‌تواند نشانه رشد او باشد.

جهش رشدی

اگر نوزاد با شیر خشک تغذیه می‌کند، ممکن است بعد از پایان یافتن تغذیه باز هم دلش شیر بخواهد.
اگر او با شیرمادر تغذیه شود، ممکن است لازم باشد که شیر مادر را بیشتر بخورد. بی‌قراری مربوط به جهش رشد معمولا بعد از چند روز از بین رفته و الگوهای تغذیه به حالت عادی برمی‌گردد. اگر الگوی تغذیه وی به حالت عادی برنگشت اما افزایش وزن خوبی رسید ممکن است دلایل دیگری برای گرسنگی او وجود داشته باشد.

شاید نوزاد گرسنه نیست

وقتی نوزاد گریه می‌کند، یکی از اولین چیزهایی که والدین در مورد آن فکر می‌کنند، گرسنگی است. ممکن است ساده باشد که بخواهید تشخیص دهید، نوزاد گرسنه است یا نه اما اصلا به این سادگی نیست. بعضی نوزادان نمی‌دانند چه موقع شیر خوردن کافی است و هر زمان سینه مادر یا شیشه شیر را به سمتشان ببرید، می‎خورند. اگر احساس می‌کنید کودک بیشتر از آنچه انتظار داشتید تغذیه می‌کند، ممکن است نشانه‌های او را اشتباه بگیرید:

• رفلاکس نوزاد: رفلاکس یک پاسخ طبیعی در نوزادان تازه متولد شده است. رفلاکس اغلب 3 تا 4 ماهگی از بین می‌رود اما ممکن است تا 12 ماهگی ادامه یابد. این یک پاسخ خودکار است و نشانه گرسنگی نیست. وقتی سقف دهان کودک لمس می‌شود او شروع به مکیدن می‌کند. رفلاکس مکیدن با وارد کردن انگشت، پستانک یا نوک سینه در دهان نوزاد ایجاد می‌شود. این نیز یک واکنش طبیعی است و لزوما نشانگر گرسنگی نیست. نوزادان همچنین دارای رفلاکس دست در دهان هستند این حالت از بدو تولد وجود دارد. این رفلاکس در حدود 3 ماهگی واضحتر به نظر می‌رسد. بیشتر بخوانید: درمان رفلاکس نوزاد
• اشتیاق مکیدن: نوزادان در مرحله رشد هستند. آنها اغلب می‌خواهند نه تنها در هنگام گرسنگی بلکه هنگام خستگی، درد، ناراحتی و لذت مشتاق مکیدن هستند. بنابراین میل نوزاد به مکیدن ثابت نمی‌کند که گرسنه است.

 

 

• خستگی: نوزادان غالبا زمانی که خسته هستند، شیر می‌خواهند. برخی نوزادان با شیر خوردن به خواب می‌روند و اگر نوزاد شما این عادت را پیدا کرده است نیازی نیست نگران این موضوع باشید که او گرسنه است.
• درد شکم: بسیاری از نوزادان سالم نشانه‌هایی از قبیل گاز بیش از حد و حرکات مکرر روده به دلیل لاکتوز اضافی همراه است. این علائم باعث درد شکمی می‌شوند. کودک با درد شکمی ممکن است گرسنه باشد زیرا او در تلاش برای رفع این ناراحتی است. با این حال تغذیه اضافی می‌تواند به علائم شکمی اضافه کند.
• الگوی تغذیه: نوزادان اغلب می‌توانند در در الگوی تغذیه مکرر شیر را به صورت میان وعده و به مقدار کم بخورند. به همین دلیل بیشتر اوقات در حال شیر خوردن هستند. اگرچه این امر به نوزاد آسیبی نمی‌رساند به شرط اینکه به اندازه کافی شیر دریافت کند.
• تشنگی: نوزاد در صورت تشنه بودن هم ممکن است گرسنه به نظر برسد. اگر نوزاد از شیر مادر تغذیه کند، فرقی نمی‌کند تشنه است یا گرسنه باید به او شیر بدهید. اگر او غذای کمکی را شروع کرده باشد ممکن است روزی یک یا دو بار آب خوردن به او پیشنهاد بدهید.

شیر خوردن یکی از مهم ترین و اصلی ترین نیازهای نوزاد است و اگر قرار باشد هر بار که صدای گریه نوزاد بلند می شود که این اتفاق به دفعات در روز تکرار می شود مادر به او شیر بدهد، نتیجه اش خستگی و سردرگمی مادر و پیدایش عادت های غلط در نوزاد است. مثل نوزادانی که باید شب تا صبح سینه مادر را بمکند تا به خواب بروند! اما شناخت درست علائم گرسنگی نوزاد، باعث می شود مادرانی که تجربه ای ندارند و آنها که تجربه های ناخوشایندی داشتند، با شناخت و آگاهی از این فرآیند راه را بر عادت های غلط ببندند و بتوانند شیردهی نوزادشان را به درستی تنظیم کنند.

علائم گرسنگی نوزاد را بشناسید

شیوا فرجی، کارشناس ارشد تغذیه و رژیم درمانی در این مورد توضیحاتی می دهد. برای شناخت زمان گرسنگی نوزاد و تنظیم شیردهی به او، باید علائم آنها را بشناسید. در مورد گرسنگی ما دو دسته از علائم را داریم: اولیه یا زودرس، ثانویه یا دیررس.

علائم اولیه گرسنگی نوزاد 

علائم اولیه علائم زودرس گرسنگی که به ترتیب و مرحله به مرحله اتفاق می افتد، عبارتند از:
1. نوزاد شروع به حرکت دادن کره چشم هایش در زیر پلک بسته و هنگام خواب می کند.
2. سرش را به سمت مادرش می چرخاند و دهانش را باز می کند.
3. لباس یا ملحفه اش را به داخل دهان می برد. 
4. زبانش را تکان می دهد.
5. انگشت و نوک دستش را در دهانش کرده و شروع به مک زدن می کند.
6. صداهای ملایمی از خودش در می آورد.

علائم ثانویه گرسنگی نوزاد

1. ابرو و پیشانی اش را در هم فرو می برد؛ مانند حالت اخم که وقتی کسی عصبانی است از خودش بروز می دهد.
2. دهانش را این بار کاملا باز می کند.
3. حرکت سرش نسبت به قبل تندتر است و شکل چرخاندن ندارد و با شدت و ناگهانی این کار را انجام می دهد.
4. بعضی از بچه ها لگد می زنند می زنند مانند این که بخواهند لجبازی کنند یا اعتراض شان را نشان دهند.
5. در نهایت گریه و بی قراری می کنند.
ترتیب ظهور علائم گرسنگی ممکن است در بچه ها کمی با هم فرق داشته باشند اما عموما به همین شکل پیش می رود. بیشتر والدین وقتی بچه شروع به گریه می کند متوجه گرسنگی او می شوند در حالی که گریه جزو علائم نهایی است. اگر ما به علائم اولیه توجه کنیم و گرسنگی نوزاد را تشخیص دهیم کارمان بسیار راحت تر است چون گریه می تواند لزوما به معنای گرسنگی نباشد و علامت بسیاری موارد دیگر باشد.

اگر به این علائم توجه نکنیم و متوجه گرسنگی او نشویم به سمت علائم ثانویه که دیررس هستند، می رود:

از کجا بفهمیم نوزاد سیر شده است؟

علائم سیری نیز حائز اهمیت هستند تا ما بفهمیم چه زمانی باید شیر دادن را متوقف کنیم:
1. وقتی صدای بلع شیر را دیگر نمی شنویم.
2. توقف های بیشتری بین دفعات مکیدن به وجود می آید.
3. بچه دیگر فقط مک می زند و می فهمیم که شیر را قورت نمی دهد. یعنی فقط نوک سینه را مک می زند.
4. علائمی که راجع به گرسنگی گفتیم متوقف و بعد از 20 دقیقه نوزاد کاملا آرام می شود.
5. بدن او شل می شود، سینه را رها می کند و خیلی از اوقات در همان حالت به خواب می رود.

اگر به این نشانه ها دقت کنیم به بچه شیر اضافی نمی دهیم چون این کار می تواند باعث بالا آوردن شیر مازاد شود. در بسیاری از موارد برگرداندن شیر به خاطر حجم زیاد از اندازه آن، از راه دماغ اتفاق می افتد که اصلا خوشایند نیست و باعث ناراحتی کودک می شود. اگر توجه کنیم و به قدر کافی به او شیر بدهیم این اتفاقات نمی افتد و از طرفی دیگر مجبور نیستیم برای اینکه گرسنگی نوزاد را کنترل کنیم پستانک به دهانش بگذاریم چون ما هستیم که میزان نیاز نوزادمان را به شیر به مرور تنظیم و از ایجاد عادات غلط در او جلوگیری می کنیم.