خونریزی بینی در بارداری و درمان آن
در بارداری سیستم گردش خون برای پذیرایی جنین در حال رشد، گسترش می یابد و بدن نیز خون بیشتری تولید می کند. این تغییرات در سیستم بدن می تواند منجر به خونریزی بینی شود که به اپیستاکسیس نیز معروف است.
اگر تجربه خونریزی بینی را در این دوران داشته اید ادامه مطلب را از دست ندهید زیرا علت خونریزی بینی، زمانی که باید به پزشک مراجعه کنید و چگونگی جلوگیری از آن ذکر شده است.
آیا خونریزی بینی در دوران بارداری شایع است ؟
بله، خونریزی بینی در دوران بارداری شایع است و می تواند از یک بینی یا هر دو بینی باشد. خون دماغ شدن معمولاً در هفته شانزدهم بارداری شروع می شود و اغلب تا پایان بارداری ادامه دارد. بعضی اوقات ممکن است با پیشرفت بارداری، خونریزی بینی بدتر نیز شود.
آیا خونریزی بینی مادر روی جنین تأثیر خواهد گذاشت؟
اگرچه خونریزی بینی ناخوشایند است، اما هیچ ضرری برای مادر و کودک ایجاد نمی کند فقط در مورد خونریزی های مکرر بویژه در سه ماهه آخر باید نگران بود. تحقیقات نشان می دهد که خونریزی مکرر بینی احتمالاً خونریزی بعد از زایمان را افزایش می دهد بنابراین، اگر در سه ماهه آخر دچار خونریزی بینی شدید هستید متخصص زنان و زایمان بخش C را پیشنهاد خواهد کرد.
معمولاً خونریزی بینی یک اتفاق موقتی در دوران بارداری است. هنگامی که کودک خود را به دنیا می آورید، خونریزی به طور خود به خودی متوقف می شود اما در صورت ماندگاری یا در صورت احساس ضعف یا ناراحتی بعد از خونریزی با پزشک مشورت کنید.
چه عواملی باعث ایجاد خونریزی بینی در دوران بارداری می شود ؟
1. در دوران بارداری جریان خون به غشاهای مخاطی بدن از جمله بینی افزایش می یابد و باعث تورم و نرم شدن آن ها می شود و تنفس و عطسه می تواند باعث ایجاد خونریزی از بینی شود.
2. مصرف آنتی هیستامین ها و مواد ضد احتقان که برای آلرژی، سرماخوردگی یا مشکلات سینوسی تجویز می شود، می توانند غشای بینی را خشک کرده و سبب خارش بینی شوند، همچنین می توانند باعث اختلال در غشای بینی و پارگی رگ های خونی شوند که خونریزی از بینی را سبب می شود.
3. سرماخوردگی یا عفونت : در اثر سرماخوردگی شدید یا عفونت بینی یا سینوسی، مخاط بینی خشک شده و رگ ها به راحتی پاره می شوند. بنابراین تحریک ناشی از سرماخوردگی یا عفونت می تواند باعث خونریزی بینی شود .
4. هوای خشک : به دلیل شرایط آب و هوایی یا اتاق های دارای تهویه نامطبوع، کابین های هواپیما و دیگر مناطق خشک، خطر ابتلا به خونریزی بینی افزایش میابد.
چگونه خونریزی بینی را در دوران بارداری متوقف کنیم ؟
1. بنشینید و به دیوار تکیه دهید. سر باید در سطحی بالاتر از قلب قرار گیرد.
2. از انگشت شست و اشاره استفاده کنید تا قسمت نرم و پایینی بینی که دقیقاً سوراخ های بینی در بالای این قسمت وجود دارند را محکم بگیرید.
3. از دهان خود نفس بکشید و سوراخ های بینی را حدود 10 تا 15 دقیقه فشار دهید. این امر سبب می شود تا خون به جای گلو از بینی تخلیه شود.
4. حالا بنشینید یا بایستید تا جریان خون در حفره های بینی کاهش یابد و از خونریزی بیشتر جلوگیری شود.
5. یک کمپرس یخ یا بسته ای سبزی یخ زده را روی پل بینی قرار دهید.
سر خود را به پشت خم نکنید و دراز نکشید، زیرا می تواند باعث قورت دادن یا بلع خون شود که حالت تهوع را در پی دارد.
اگر خونریزی حتی 15 دقیقه پس از اعمال کمپرس یخ متوقف نشد، مجدد به مدت 10 تا 15 دقیقه دیگر این کار را ادامه دهید.
برای جلوگیری از خونریزی بینی در طی 24 ساعت آینده :
- طاق باز نخوابید
- از دستکاری بینی خودداری کنید
- از بلند کردن اشیای سنگین دوری کنید
- از ورزش سنگین خودداری کنید
- از مصرف نوشیدنی های گرم خودداری کنید زیرا این امر ممکن است باعث رقیق شدن رگ های خونی در بینی شود.
*اگرچه خونریزی بینی یک وضعیت بی ضرر است اما در موارد خاصی ممکن است کمک های فوری پزشکی لازم باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد ؟
در بعضی موارد، خونریزی بینی می تواند علامت یک بیماری زمینه ای باشد و باید توسط پزشک تشخیص داده شود که برخی از این شرایط عبارتند از:
- ناراحتی مداوم در قفسه سینه یا تنفس سنگینی که همراه با خونریزی از بینی باشد
- بینی پس از یک ضربه کوچک شروع به خونریزی می کند
- خونریزی از بینی با بی حسی، افتادگی صورت یا احساس سوزن سوزن شدن در اندام ها همراه باشد که این امر ممکن است نشانه سکته مغزی باشد
- در صورت از بین رفتن هوشیاری
- خونریزی بینی با خستگی، گیجی یا حواس پرتی همراه باشد
- خونریزی سنگین از بینی که حتی بعد از 30 دقیقه متوقف نمی شود
- خون انعقاد نمی شود و می تواند در خونریزی اختلال ایجاد کند.
- پزشک پرونده را بررسی کرده و در صورت لزوم درمان را توصیه می کند.
درمان خونریزی بینی چیست؟
بسته به شدت خونریزی، درمان خونریزی بینی می تواند شامل موارد زیر باشد :
- تامپون یا گاز بینی که برای بستن بینی استفاده می شود، به مدت یک یا دو ساعت بر روی بینی قرار می گیرند تا فشار مداوم بر روی رگ ها وارد شود.
- داغ کردن زخم در بعضی موارد برای بسته شدن نقطه خونریزی انجام می شود. نیترات نقره در انتهای رگهای خونی برای توقف خونریزی استفاده می شود. در صورت شدید بودن خونریزی، محل با استفاده از جریان الکتریکی (برق) بسته می شود.
- در موارد شدید، یک عمل جراحی جزئی به نام لیزینگ لازم است که شامل گره زدن عروق خونی می شود و خونریزی را متوقف می کند. در حین جراحی بی حسی موضعی تزریق می شود تا منطقه تحت جراحی بی حس شود.
*روش های درمانی آخرین گزینه است، اولین روش پیشگیری می باشد.
آیا می توان از خون ریزی بینی در دوران بارداری جلوگیری کرد؟
بله، شرایط پیشگیری عبارتند از:
- برای مرطوب نگه داشتن غشای مخاطی مایعات زیادی بنوشید.
- از هر گونه مواد ضد احتقان و اسپری هایی که می توانند غشای بینی را خشک کنند، خودداری کنید.
- لخته های خون را به آرامی از بینی خود خارج کنید.
- از یک دستگاه مرطوب کننده در خانه استفاده کنید، به خصوص در فصل زمستان یا اگر در آب و هوای خشک زندگی می کنید.
- از تحریک کننده های محیطی مانند دود، عطر و مواد شیمیایی که می توانند راه بینی را تحریک کنند، دوری کنید.
- دهان خود را هنگام عطسه کردن باز کنید تا فشار روی بینی کاهش یابد. با این کار فشار عطسه توزیع شده و خطر خونریزی را به حداقل می رساند.
- از روان کننده های ملایم استفاده کنید که به مرطوب شدن غشای بینی کمک کند. ژله های پترولیوم، قطره آب نمک یا سایر اسپری های خفیف بینی نیز می توانند موثر باشند. روغن نارگیل نیز روان کننده خوبی است.
- اگر یک داروی ضد احتقان دارویی یا اسپری بینی برای شما تجویز شده است، طبق دستورالعمل مصرف کنید زیرا استفاده زیاد از آن ها می تواند بینی را خشک و تحریک کند.
برخی از سوالات متداول درباره خونریزی بینی:
1. آیا خونریزی بینی می تواند باعث کم خونی در دوران بارداری شود؟
بله ، خونریزی مکرر بینی می تواند سطح هموگلوبین را در بدن کاهش داده و مادر را دچار کم خونی کند.
2. آیا بین خونریزی بینی و فشار خون بالا در دوران بارداری ارتباط وجود دارد؟
بله، پروژسترون و استروژن (هورمون های حاملگی) می توانند رگ های خونی را گشاد کرده و فشار خون را افزایش دهند. این افزایش فشار بر روی رگ های باریک و حساس سوراخ بینی منجر به خونریزی بینی خواهد شد.
3. بینی و سردرد، در دوران بارداری چگونه به یکدیگر مرتبط می شوند؟
تغییرات هورمونی در دوران بارداری می تواند رگ های خونی را از بین ببرد و حجم خون را در معابر بینی و مغز افزایش دهد. بنابراین افزایش گردش خون باعث ایجاد خونریزی بینی و سردرد در برخی از خانم ها می شود.
4. آیا خونریزی بینی در دوران بارداری می تواند جنسیت را پیش بینی کند ؟
خیر. این مورد یک افسانه خیالی است که خونریزی بینی نشان دهنده وجود نوزاد پسر است.
بارداری چندین تغییر را در سیستم بدن ایجاد می کند، از جمله خونریزی بینی در بعضی از خانم ها. از خونریزی بینی نگران نشوید زیرا معمولاً مورد مهمی نیستند و از طرفی نگرانی می تواند سطح استرس و اضطراب را افزایش دهد که برای مادر وجنین بد و مضر است.
اجازه ندهید هیچ گونه نگرانی بر لذت دوران بارداری سایه اندازد اما چنان چه شک و تردید دارید و در درک چگونگی قطع خونریزی بینی به کمک نیاز دارید، با پزشکتان صحبت کنید.
