صابون یکی از قدیمیترین مواد شوینده در جهان است که در گذر زمان تولید آن دستخوش تغییرات زیادی شده است. صابونها در دو نوع آرایشی و غیر آرایشی تولید میشوند. صابونهای آرایشی برای شستشو و پاک کردن آلودگی از دست و صورت استفاده میشود.
صابونها دو بخش آب دوست و آب گریز دارند و تقریبا همه چربیها و روغنها که در آب نامحلول هستند را میتواند به عنوان آب گریز تقسیم بندی کرد. با بیانی ساده میتوان گفت که بخش آب گریز صابون قابل حل در آلودگیها است و بخش آب دوست صابون بعد از حل شدن آلودگیها، آنها را میپوشاند به همین دلیل زمانی که دست را با صابون میشوییم مواد موجود در صابون چربی و روغن و آلودگیهای سطحی پوست را در خود حل میکند و سپس با فشار آب این آلودگیها از سطح پوست پاک میشوند.
صابون میتواند همین اثر را هنگام شستشوی موها و پوست سر داشته باشد، در ادامه این مطلب به تاثیر شستن موها با صابون اشاره میکنیم و این که بهتر است برای شستشوی موها از صابون استفاده شود یا شامپو بیشتر صحبت خواهیم کرد.
مقایسه شستن مو با صابون و شامپو
موها نسبت به پوست آلودگی کمتری جذب میکنند و هرگز خیلی کثیف نمیشوند و به شستشوی کمتری نسبت به پوست نیاز دارند ولی معمولا اغلب افراد به خصوص آنهایی که موهای چرب دارند این واقعیت را قبول نمیکند. براساس یک آمار غیر رسمی همه افراد موهایشان را بیشتر از حد نیاز میشویند که باعث می شود موها دچار آسیب شده و چربی پوست سر به شدت کم شود. صابونها قبل از شامپو تولید شدند و قدمت استفاده بیشتری دارند ولی امروزه شامپو جایگزین صابون برای شستشوی موها شده است.
یکی از دلایل استقبال عمومی از شامپو این است که باعث رسوب ناخالصیهای آب روی موها نشده و در نتیجه موها خشک و کدر به نظر نمیرسند و از سوی دیگر کف بیشتری ایجاد میکند که به لحاظ روانی تصور پاکیزگی بیشتر به مصرف کننده میدهد. واقعیت این است که برای شستن موها، آب به تنهایی کافی است و نیازی به کف فراوان و چنگ زدن موها ندارید.
اغلب افراد به اشتباه تصور میکنند استفاده بیشتر از صابون یا شامپو باعث تمیزتر شدن و درخشان تر شدن موها میشود ولی نتیجه همیشه برعکس است و منجر به خشکی و شکنندگی موها می شود.
صابون فرمولی قلیایی دارد و PH آن بین ۹ – ۱۰ است که برای از بین بردن آلودگی روی پوستهای چرب عالی است چرا که پوشش اسید پوست چرب میتواند به سرعت خودش را بازسازی کند ولی برای پوستهای خشک توصیه میشود از صابونهای ملایم تر با PH کمتر حدود ۵.۵ استفاده شود.
PH مو هم مثل پوست اسیدی و بین ۴.۵ – ۵.۵ است ، پوشش اسیدی پوست و مو از رشد باکتریها و قارچها جلوگیری میکند، موها بعد شستشو با صابون نمیتوانند پوشش اسیدی خود را بازسازی کنند و حالتی خشک و کدر و فوق العاده وز پیدا میکنند. صابون در دمای اتاق جامد است و بنابراین تعداد مواد افزودنی به آن به شدت کاهش پیدا میکند ولی شامپو مایع است و میتواند انواع ویتامین، کراتین، نرم کننده، اسانسهای گیاهی و تقویت کننده را به آن اضافه کرد.
آسیبهای شستن مو با صابون
چربی پوست سر در مجاورت آلودگیهای محیطی، محل مناسبی برای رشد باکتریها و قارچها در پوست سر است و در صورت عدم شستشوی منظم پوست سر با تجمع پوستهای مرده، عفونتهای پوستی و ریزش موها روبرو خواهید شد.
صابون خاصیت تمیز کنندگی بالایی دارد ولی برای شستشو موها مناسب نیست چرا که فرمولاسیون آن برای پاکسازی پوست طراحی شده است. صابون دارای PH قلیایی بسیار بالا است به همین دلیل هنگام شستشوی موها آسیب جدی به ساقه مو وارد میکند و باعث خشکی بیش از حد ساقه مو میشود که نتیجهای به جز موخوره و ایجاد شکستگی در موها ندارد. با وجودی که استفاده از صابون برای شستشوی موها مقرون به صرفهتر از شامپو است ولی میتواند آسیب های جدی به موها بزند و زیبایی موها را از بین ببرد:
وز شدن موها با صابون
صابونها دارای مواد نرم کننده و حالت دهنده مو نیستند و زمانی که آلودگی را از روی موها پاک میکنند همزمان باعث زبری و وزی موها میشوند. هر نوع صابون حتی صابونهای گیاهی که حاوی عصاره های طبیعی هستند هم باعث وز شدن موها میشوند.
گره خوردن موها با صابون
صابون حالت جامد است و افزودن مواد نرم کننده مو به آنها سخت است، از سویی دیگر برای استفاده از صابون و ایجاد کف باید بیشتر موها را درهم و برهم کنید و تلاش بیشتری انجام دهید ، شامپوها PH اسیدی دارند ولی صابون PH قلیایی دارد که عامل اصلی خشن شدن موها است. خشکی ایجاد شده روی ساقه موها در اثر صابون هم مزید علت شده و گره خوردن موها بعد از حمام تشدید میشود و برس کشیدن و شانه کردن موها سخت خواهد شد.
کدر شدن موها و شوره سر با صابون
کف ایجاد شده روی موها بعد از استفاده از صابون، بافت غلیظی دارد که در ترکیب با سختی آب، حالت چسبنده پیدا می کند. این ماده چسبنده بعد از آبکشی موها روی ساقه مو و پوست سر باقی میماند و مانند پوستههایی سفید رنگ روی کف سر قابل مشاهده است که میتواند شوره سر را تشدید کند و شاهد پوسته ریزی خواهید بود از سوی دیگر چسبیدن این ماده سخت به ساقه موها باعث بی حالتی و کدر دیده شدن موها خواهد شد.
خشکی موها با صابون
شستشوی موها با صابون بعد از مدتی لطافت مو را از بین میبرد و موها به مرور خشک و شکننده میشوند. ترکیب قلیایی صابون به شدت چربی ساقه مو را از بین میبرد و به شدت موها را خشک میکند که احتمال شکنندگی و موخوره را افزایش میدهد. ماهیت قلیایی صابون کراتین مو را از بین میبرد و موها را ضعیف و شکننده میکند.
