دسته: شیرخوارگی تا …

بچه ها ممکن است فقط تعداد کمی کلمه بلد باشند و ممکن است معنای دقیق همین کلمات را هم درک نکنند، اما دوست دارند حرف بزنند. هنگامی که شما با آنها حرف می زنید، آنها نه تنها از این موقعیت لذت می برند، بلکه مهارتهای زبانی و مکالمه ای آنها نیز افزایش می یابد. ولی شما چگونه می توانید با کودکی حرف بزنید که ممکن است تنها 5 یا 10 کلمه بلد باشد؟ درست است، شما نمی توانید با کودک درباره انتخابات آینده و یا کاشت درختان چهارفصل صحبت کنید، اما با این حال بی نهایت موضوع دیگر نیز وجود دارند که شما می توانید درباره آنها با هم حرف بزنید. شما می توانید به جدی یا شوخی درباره هر چیزی صحبت کنید: یک لالایی ساده را بارها و بارها برای او بخوانید، یا به اشیا اطراف اشاره کنید و اسم آنها را برای کودک بگویید. پس از مدتی او هم با شما صحبت خواهد کرد. در اینجا به چند راه اشاره شده است که می توانید با کمک آنها، کودک خود را به صحبت وادارید:

بگذارید برای شما داستان یا شعر بخواند

اگر شما صدبار با او “لی لی حوضک!” بازی کرده اید یا هر داستان دیگری را گفته اید و اگر او این داستان را به خاطر سپرده باشد، چندان تعجبی ندارد. یک راه ساده وجود دارد که می توانید به کمک آن به کودک اجازه دهید خودش را نشان داده و در عین حال مهارتهای کلامی رو به رشد خود را تمرین کند. خواندن یکی از شعرها یا داستانهای محبوبش را آغاز کنید، سپس در وسط داستان ناگهان توقف کنید و اجازه دهید که بخشی از داستان را او برایتان بگوید. بار دیگر که این داستان را می خوانید، در نقطه دیگری توقف کنید تا او بتواند تلفظ کلمات جدیدی را تمرین کند.

او را در گفتگوهای خانوادگی تان راه بدهید

بچه های کوچک، گوشهای بزرگی دارند، به این معنی که بیشتر سعی می کنند به حرفهای دیگران گوش دهند؛ اما اگر مشوق و انگیزه های مناسب به آنها بدهید، می توانند زبانهای بزرگی هم داشته باشند! به بیان دیگر، تصور نکنید که او نمی تواند هیچ بخشی از صحبتهای بزرگترها را بفهمد. او بیشتر از آنچه شما فکر می کنید می فهمد. مثلا اگر شما و همسرتان درباره رنگ مناسب برای پرده های اتاق صحبت می کنید، کودک خود را نیز در فرآیند تصمیم گیری وارد کنید. مثلا می توانید از او بپرسید: «تو چه رنگی را برای پرده ترجیح می دهی؟ به نظر تو حاشیه ها به چه رنگی باشند بهتر است؟». ممکن است شما با نظر کودک (که می تواند مثلا صورتی آب نباتی برای پرده با سبز پررنگ برای حاشیه ها باشد) موافق نباشید، اما همین قدر که او بتواند نظر خودش را بگوید نیز برایش مفید خواهد بود.

 با کلمه ها بازی کنید

اگر صحبت کردن را به یک بازی تبدیل کنید، جذابیت آن بسیار بیشتر می شود. برای کودکانی که حرف زدن را به تازگی شروع کرده اند، می توانید از این بازی ساده استفاده کنید: هر وقت به محیط جدیدی (خیابان، پارک یا فروشگاه) می روید، به اشیا و چیزهای دور و بر اشاره کنید و بپرسید: «اسم این چیه؟» و کودک خود را به تلاش وادارید تا اسم صحیح آن را بگوید. برای اینکه کودک خسته و ناامید نشود، از چیزهایی شروع کنید که مطمئن هستید نام آنها را می داند (مثلا گربه یا بیسکویت). سپس هر چند وقت یکبار، یک کلمه جدید را وارد کنید. اگر او جواب را نمی داند، کلمه را در گوش او زمزمه کنید و از او بخواهید که آن را با صدای بلند تکرار کند. سپس به او بگویید که آن شیء چیست و چگونه کار می کند. مثلا می توانید بگویید: «این یک چتر است. ما از چتر استفاده می کنیم تا باران روی سرمان نریزد». کودکانی که سن آنها کمی بیشتر باشد، از بازیهایی که کمی پیچیده تر باشند، بیشتر خوششان می آید. مثلا از بازی «بعدش چی می شه؟» می توانید استفاده کنید. یک داستان برای کودک خود بگویید و هنگامی که داستان به نقطه اوج خود رسید، از او بخواهید که پایان آن را با تخیل خویش ساخته و برای شما بگوید. اگر مهارتهای زبانی کودک شما هنوز آنقدر قوی نشده است که بتواند خودش پایانی برای داستان بسازد، می توانید با پرسیدن چند سوال کلیدی او را راهنمایی کنید: «فکر می کنی سگه فرار می کنه؟». وقتی در مورد کلیت داستان با هم به توافق رسیدید، می توانید از او بخواهید تا جزئیات بیشتری را برای شما تعریف کند: «اون سگه که فرار کرد، کجا رفت؟».

از تلفن استفاده کنید

بسیاری از کودکان، قبل از اینکه توانایی حرف زدن را به دست آورند به تلفن و استفاده از آن علاقه پیدا می کنند. از این علاقه کودک استفاده کنید تا او را به حرف زدن وادارید. وقتی افراد فامیل یا دوستانتان به شما زنگ می زنند تا سلام و احوالپرسی کنند، اجازه دهید تا کودک شما هم کمی با تلفن حرف بزند. در این حالت، کودک شما بدون اینکه طرف مقابل را ببیند، مجبور به تصحیح تلفظهایش می شود. اگر دیدید او از اینکه نمی تواند منظور خودش را به طرف مقابل بفهماند خسته و ناامید شده است، بهتر است گوشی را بگیرید و حرفهای کودک خود را برای طرف مقابل معنی کنید: «کوچولو می گه: سلام؛ خوبین؟». از طرف مقابل بخواهید تا با پرسیدن سوالات ساده، کودک شما را به تلاش وادارد. اگر کودک شما تمایلی به جواب دادن ندارد، می توانید با نرمی و ملاطفت یک سوال از او بپرسید و بخواهید که جواب این سوال را به طرف مقابل بدهد: «به مامان بزرگ بگو ظهر چی خوردی»، یا «بگو امروز با کدام اسباب بازیها توی پارک بازی کردی». به خاطر داشته باشید که دوستان و بستگان از حرف زدن با کودک شما خوششان خواهد آمد، اما شاید همکاران اداره به این کار علاقه نداشته باشند.

در مورد کارهایی که در طول روز انجام داده اید، با هم صحبت کنید

برای کودک شما، هر روز جدید به معنای ماجراها و حادثه های جدید است. خریدن میوه های مختلف، شستن ماشین و یا گرفتن لباسها از خشکشویی، هر کدام می توانند موضوع جالبی برای صحبت و بحث باشند. هرشب قبل از خواب، کودک خود را تشویق کنید تا وقایع آن روز را مرور کند. اگر هنوز هم کودک شما تنها از جملات یک یا دو کلمه ای استفاده می کند، می توانید با پرسیدن سوالات دقیق تر، جزئیات را برای او تکرار کنید. فرض کنید کودک به شما می گوید که به پارک رفته است. جزئیات بیشتر را می توانید با سوالاتی از این قبیل از او بپرسید: چه کسی تو را به پارک برد؟ آنجا با کی بازی کردی؟ کدام اسباب بازی را بیشتر دوست داری؟ سعی کنید سوالات خود را به نحوی بپرسید که پاسخ آنها صرفا یک کلمه بله یا نه نباشد. مرور وقایع روزانه می تواند خصوصا برای والدینی که فرزندان خود را به مهدکودک یا آمادگی می فرستند، مناسب باشد، زیرا به آنها کمک می کند تا اطلاعات خوبی راجع به فعالیتهای کودک به دست آورند. البته شما می توانید گزارشهای روزانه را از معلم یا مربی او بگیرید، اما با صحبت مستقیم با کودک، می توانید دنیا را از منظر او ببینید.

صحبت کردن او را ضبط کنید

اکثر بچه ها دوست دارند که در مقابل دوربین، حرف بزنند و بازی کنند. کافی است مانند کارگردانان سینما بگویید: “حرکت” و ببینید که کودک نوپای شما، چه کارها که نمی کند! برخی از بچه ها کافی است دوربین را ببیند تا شروع به بازی کنند و احتیاجی به هیچ تشویق دیگری نیست. اما برای برخی دیگر، لازم است که تا حدی بازی آنها را کارگردانی کنید. اگر کودک شما از یک لالایی یا آهنگ خاص خوشش می آید، از او بخواهید که همان را در جلوی دوربین بخواند. یا می توانید مثل مصاحبه های تلویزیونی، یک سری سوال از کودک خود بپرسید. برای اینکه بتوانید توجه او را بیشتر جلب کنید، می توانید هر چند دقیقه یکبار، قسمتهایی را که ضبط کرده اید به او نشان بدهید. همین که او خودش را روی صفحه نمایش یا تلویزیون ببیند، تشویق او برای بازی بیشتر در مقابل دوربین، بسیار ساده خواهد شد. علاوه بر ارتقای مهارتهای زبانی، این کار موجب می شود تا یک یادگاری بسیار خوب هم برای شما و فرزندتان باقی بماند؛ شاید پس از آنکه کودکتان بزرگ شد، به دانشگاه رفت و از چهره های ماندگار شد، بتوانند از این فیلمها برای تهیه کلیپ یادبود او استفاده کنند!

صورت کودک نوپای من در قسمت بناگوش متورم بنظر میرسد، آیا ممکن است به اوریون مبتلا شده باشد؟

بعد از اضافه شدن واکسن MMR به برنامه واکسیناسیون کشوری ایران اوریون با شیوع کمتری در کودکان انتشار می یابد، اما ممکن است دیده شود، بخصوص اگر فرزند شما واکسن 
سرخک، سرخجه و اوریون را نگرفته باشد. حتی اگر واکسن MMR را نیز گرفته باشد احتمال اینکه به این ویروس مبتلا شود وجود دارد زیرا واکسن 100% از ابتلا به اوریون جلوگیری نمی کند. بخصوص اگر شیوع بیماری با ویروسی که توان بیماریزایی بالای داشته باشد اتفاق بیافتد.

از آنجائیکه اوریون غدد بزاقی گونه را گرفتار می کند، موجب تورم و درد در ناحیه زیر گوش و خط فک می شود. تورم ممکن است در یک طرف یا در دو طرف صورت وجود داشته باشد. بعضی اوقات تورم یکطرف صورت چندین روز قبل از تورم طرف دیگر رخ می دهد. عفونتهای دیگر (مثل پارا آنفلونزا ویروس یا عفونتهای باکتریایی) یا انسداد غدد بزاقی نیز می توانند حالتی مثل اوریون را موجب شود.

اگر نوپای شما اوریون دارد ممکن است تب و درد هنگام بلع و صحبت کردن داشته باشد. سر درد، گوش درد و کاهش اشتها از علائم شایع در اوریون است.

اوریون چقدر شایع است ؟

اوریون یکی از شایعترین بیماریهای دوران کودکی است اما با وجود تزریق واکسن MMR، اوریون کمتر دیده می شود. اکثر مبتلایان را کودکانی تشکیل می دهند که یا واکسینه نشده اند و یا واکسناسیون آنها کامل نبوده است.

عوارض احتمالی اوریون چیست ؟

عوارض اوریون نادر است، اما ویروس اوریون می تواند نواحی دیگر بدن را علاوه بر غدد بزاقی درگیر کند. در اینصورت عوارضی مثل التهاب مغز (انسفالیت) یا پرده های محافظ مغز و نخاع (مننژیت)، التهاب پانکراس یا کاهش شنوایی، هر چند نادر است، اما گزارش شده است.

یکی از عوارضی که در بیشتر افراد ترس و نگرانی بوجود می آورد التهاب دردناک بیضه ها یا اورکیت است؛ که اگر چه نادر است اما می تواند سبب نازایی در بزرگسالی شود. درگیری و التهاب بیضه ها ناشی از عفونت با ویروس اوریون اگر چه در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما در پسرهای کوچکتر از 10 سال معمولا بیشتر دیده می شود. ابتلا به اوریون در دختران بعد از سنین بلوغ هم می تواند باعث التهاب مشابهی در تخمدانها شود، اما معمولا موجب نازایی نخواهد شد.

بیماری اوریون چطور منتشر می شود؟

اگر فرزند شما واکسن اوریون نگرفته باشد و با فرد مبتلا یا اشیایی که آلوده به ویروس باشند تماس داشته باشد، مبتلا می شود. بطور مثال بچه ای که مبتلا به اوریون است با سرفه کردن به سمت صورت و لمس نوپای شما یا از طریق آلوده کردن اسباب بازیهایی که هر دو با آن بازی می کنند، می تواند کودک شما را آلوده کند.

علائم 2 یا 3 هفته بعد از اینکه قرار گرفتن کودک در معرض ویروس پدیدار می شوند. کودک مبتلای شما می تواند چند روز قبل از اینکه علائم بیماری در وی ظاهر شوند و 9 روز بعد از پدیدار شدن علائم ویروس را به بقیه انتقال دهد.

اگر کودک شما یک بار اوریون گرفته باشد احتمال ابتلا مجدد به این بیماری بسیار بعید است.

در صورتیکه شک داشته باشم کودکم مبتلا به اوریون شده است چه کارهایی را لازم است انجام دهم؟

اولین کاری که باید انجام دهید این است که به پزشک او اطلاع دهید. پزشک موظف است موارد اوریون حتی خفیف را به مراجع بهداشت و درمان اطلاع دهد تا از انتشار بیماری جلوگیری شود. بعلاوه از آنجا که باکتریها نیز می توانند سبب تورم غدد بزاقی شوند، معاینه پزشک جهت تشخیص بیماری اوریون با منشا ویروسی لازم است.

اوریون ظرف مدت 10 تا 12 روز بهبود می یابد. معمولا درمان خاصی ندارد جز اینکه می توانید راحتی کودکتان را فراهم کنید و در صورت لزوم برای برخی از علائم وی با تجویز پزشک دارو مصرف نمائید.

در صورت بروز درد یا تب با مشورت با پزشک معالج اش به او استامینوفن دهید. (هرگز از آسپرین استفاده استفاده نکنید زیرا سبب بروز سندرم Reye می شود که نادر اما کشنده است.)

از مایعات فراوان برای کودک مبتلا استفاده کنید اما از نوشیدنیهای که ممکن است طعم ترش داشته باشند یا حاوی تارت باشند، مانند آب پرتقال و شربت آب لیمو، استفاده نکنید. نوشیدن این مواد از طریق تحریک غدد بزاقی، می تواند سبب ایجاد درد و ناراحتی در کودک شود.

قرار دادن حوله گرم در محل تورم ناحیه فک و گردن می تواند سبب تخفیف درد و ناراحتی شود.

آیا علامتی خطرناک وجود دارد که باید متوجه آن باشم؟

در صورتیکه کودک شما سفتی گردن، کاهش شنوایی، تهوع و استفراغ یا سایر علائم عیر معمول دیگر را داشت، سریعا به پزشک او اطلاع دهید تا نظر وی را در هر یک از این زمینه ها جویا شوید؛ . این علائم می توانند نشانه و اعلام خطری از بروز برخی از عوارض اوریون باشند. در صورتیکه تب او در حال بالا رفتن است یا تشنج ناشی از تب در وی بروز کرد که بیشتر از چند دقیقه طول کشیده است یا اگر مشکل تنفسی داشت یا رنگ او کبود شد و احساس سوزش زیر جناغ سینه داشت سریعا به اورژانس خبر دهید.

چطور میتوان از ابتلاء به اوریون پیشگیری کرد؟

با مراجعه به کارت پایش رشد و واکسیناسیون کودکتان، از تزریق واکسن MMR در زمانهای مناسب مطمئن شوید. یک بار تزریق این واکسن می تواند تا حد زیادی از ابتلای کودک شما به سرخک، سرخجه و اوریون پیشگیری کند. اگر چه ممکن است تضمینی برای عدم ابتلای وی به این بیماریها نباشد.

بنابراین توصیه می شود که یک نوبت دیگر از این واکسن در سنین 4 تا 6 سالگی تزریق شود.

برای پیشگیری از همه گیری ، جهت ثبت نام و ورود کودکان به دبستان و مهد کودکها لازم است مدرک واکسیناسیون کامل کودک به مسئولین نشان داده شود.