دسته: بارداری و زایمان

 دوشیدن شیر سینه با دست با وجود انواع شیردوشهای برقی و دستی، ممکن است یک راه قدیمی و کنه محسوب شود. اما در بسیاری از مواقع استفاده از دست برای جمع کردن شیر سینه بهتر از هر تکنولوژی دیگر است. 

در حین بارداری مراقبت از لثه ها و دندانها اهمیت ویژه ای دارد. بارداری موجب تغییرات هورمونی میشود که خطر بیماریهای لثه را افزایش داده و در نتیجه میتواند بر سلامت رشد جنین تاثیر بگذارند. در اینجا توصیه هایی برای حفظ سلامت دهان پیش از بارداری، در حین و پس از آن آمده است: 

پیش از بارداری 

پیش از باردار شدن به دندانپزشک مراجعه کنید تا لثه و دندانهایتان را به صورت حرفه ای تمیز کرده و به دقت آنها را معاینه کند و هر گونه مشکل دهان و دندان شما درمان گردد. 

مراقبتهای دندانی در دوران بارداری 

-به اطلاع دندانپزشک خود برسانید که باردار هستید. برای احتیاط بهتر است درمانهای دندانی در سه ماهه اول و نیمه دوم سه ماهه سوم بارداری تا حد ممکن اجتناب شود، به جز در موارد اورژانسی. این زمانها، دورانهای حساس و بحرانی در رشد و تکامل کودک هستند و تصمیم عاقلانه اجتناب از قرار گیری مادر در معرض اقدامات دندانی است که به هر شکل ممکن است بر رشد و تکامل کودک تاثیر بگذارند اما مراقبتهای دندانی معمول را در سه ماهه دوم میتوان انجام دهد. همه کارهای دندانی انتخابی (نه لازم) باید تا پس از زایمان به تعویق انداخته شوند. 

-به دندانپزشک نام و دوز داروهایی را که مصرف میکنید از جمله کلیه داروها و ویتامینهای دوران بارداری که پزشک برایتان تجویز کرده و نیز توصیه های پزشکی خاصی که پزشک برای شما داشته است، بگویید. دندانپزشک بر اساس این اطلاعات ممکن است برنامه درمانی دندانهای شما را تغییر دهد.  

-از پرتوی ایکس دندانی در دوران بارداری اجتناب کنید. اگر پرتوی ایکس برایتان ضروری است (مثلا در موارد اورژانسی) دندانپزشک نهایت احتیاط را در نظر میگیرد تا شما و کودکتان محافظت شوید. پیشرفتهای تکنولوژی امروزه پرتوی ایکس را بسیار کم خطر تر از گذشته ساخته است. 

-مراجعات چکاپ خود را به خاطر بارداری به تعویق نیدازید. اکنون بیش از هر زمان دیگر معاینات منظم لثه اهمیت دارد چون بارداری موجب تغییرات هورمونی میشود که شما را در خطر بیماریهای لثه و ژینژیویت (التهاب لثه) قرار میدهد. توجه ویژه ای به هر گونه تغییر در وضعیت لثه ها در دوران بارداری داشته باشید. اگر در دوران بارداری لثه تان حساس شده یا تورم و یا خونریزی دارد با دندانپزشک یا متخصص بیماریهای لثه هر چه سریعتر صحبت کنید.  

– بهداشت دهان را به دقت رعایت کنید تا از احتمال مشکلات دهان و دندان جلوگیری کنید. 

ناخوشی صبحگاهی در بارداری 

– اگر ناخوشی صبحگاهی در دوران بارداری مانع میشود مسواک بزنید، در دوران بارداری خمیر دندان خود را به خمیر دندانهای بدون طعم و ملایم تغییر دهید. از دندانپزشک بخواهید خمیر دندان مناسبی برای شما تجویر کند. 

– اگر از ناخوشی صبحگاهی رنج میبرید و مرتبا استفراغ دارید، دهان خود را با آب یا دهان شویه شستشو دهید 

تغذیه مناسب برای دندانهای شما و کودک 

– از خوراکی های شیرین اجتناب کنید. در دوران بارداری هوس شیرینی جات متداول است اما به یاد داشته باشید هر چه بیشتر خوراکی های حاوی شکر مصرف کنید، احتمال پوسیدگی دندانتان بیشتر میشود. 

– رژیم متعادل و سالم غذایی داشته باشید. اولین دندان کودک از حدود سه ماهگی بارداری شروع به رشد میکند. رزیم غذایی سالم حاوی محصولات لبنی، پنیر و ماست منابع خوبی برای تامین مواد معدنی لازم برای رشد دندانها، لثه و استخوانهای کودک هستند. 

پس از زایمان 

اگر هر گونه مشکلات لثه در دوران بارداری تجربه کردید، سریعا پس از زایمان به پزشک مراجعه کنید تا تمامی دهان شما را بررسی کند و سلامت لثه شما را تحت نظر بگیرد. 

آیا دندانپزشکی لیزری در دوران بارداری بی خطر است؟ 

یکی از فواید فراوان دندانپزشکی لیزری این است که بیماران حتی در دوران بارداری نیز میتوانند اقدامات دندانی انجام دهند. دکتر ریچار کلین در این باره میگوید لیزر به همان اندازه که برای همه افراد بی خطر است، برای زنان باردار نیز خطری ندارد. این خبر برای همه زنان باردار یا افرادی که میخواهند در آینده باردار شوند، خبر خوبی است. بارداری برای بسیاری از بیماران باردار یا افرادی که تصمیم به بارداری دارند زمان دشواری است چرا که کارهای دندانی به روش قدیمی برای این افراد بی خطر نیست. 

دلیل این که برخی عملهای دندانی از نظر انجمن دندانپزشکی امریکا غیر ایمن در نظر گرفته شده است این است که اغلب بیماران پیش از انجام این عملها باید بی حسی موضعی دریافت کنند. متخصصین سلامت توصیه میکنند بیماران در دوران بارداری از بی حسی و بی هوشی اجتناب کنند و همین امر برای بسیاری از زنان باردار که نیاز به برخی انواع درمانهای لثه دارند، مشکل ایجاد میکند. خوشبختانه روشهای لیزری عموما نیازی به بی حسی ندارند و بنابراین جایگزین بسیار خوب و مطمئنی برای این افراد میباشد. 

عدم نیاز به بی حسی تنها مزیت لیزر برای بیماران نیست، برای افرادی که دهانشان گرفتار میزان زیادی باکتری شده است، نیز لیزر بسیار مفید می باشد. در زنان باردار یکی از نگرانیهای اصلی باکتریمی (وجود باکتری در خون) است که میتواند برای بیماران باردار بسیار خطرناک باشد. لیزر بافت نرم قادر است درصد قابل توجهی از باکتریهای موجود در دهان را از بین ببرد و به این ترتیب از ورود باکتریها از طریق خون به داخل بدن جلوگیری میکند. بنابراین لیزر بافت نرم یک گزینه درمانی عالی در دندانپزشکی برای زنان باردار می باشد. 

تحقیقات نشان داده اند که برخی مشکلات لثه با مرگ جنین مرتبط است. این امر نشان میدهد چرا زنان باردار باید به ویژه در دوران بارداری سلامت دهان و لثه های خود را حفظ کنند و در این مورد کاملا هوشیار باشند. زنان باید بدانند که عمل لیزری دندانپزشکی در دوران بارداری کاملا بی خطر است و نباید نگران آن باشند. به علاوه استفاده از روش لیزر بافت نرم میتواند به رهایی از برخی انواع باکتریهای خطرناک دهان کمک کند بدون ایت که خطر باکتریمی را افزایش دهد. 

جراح دندان پزشک، دکتر علیرضا میرزائی

بیا نی نی: بعضی از خانم‌ها زمان بارداری، مدل و زیبایی لباس را فراموش می‌کنند در حالی که موقع انتخاب لباس در این دوران بهتر است به جز راحتی، به شیک بودن آن هم توجه کنید. مثلا بد نیست بدانید لباس هفته چهاردهم برای هفته نهم مناسب نیست یا در دو سه ماه اول کدام لباس‌ها می‌تواند تا حدی انحنای شکم را بپوشاند. پانیا دهقان‌نسب، طراح لباس چند راهکار ساده برای شیک‌پوشی و خوش لباسی در مراحل مختلف دوران بارداری ارائه داده است. با ما همراه باشید.

سه ماه اول بارداری منهای لباس‌های تنگ

یشتر خانم‌ها دوست ندارند تا پیش از دو ماهگی دیگران متوجه بارداری آنها شوند. پس باید لباس‌های خیلی تنگ و چسبان را کنار بگذارید، نگاهی به کمد خود بیندازید و لباس‌هایی را انتخاب و استفاده کنید که روی شکم، باسن و ران‌ها را می‌پوشانند؛ مثلا ژاکت‌های ریزبافت، دامن‌هایی که در بالا تنگ و پایین گشاد هستند یا پیراهن و تی‌شرت‌های پوشیده بپوشید. این لباس‌ها باعث می‌شوند چند کیلو اضافه وزنتان خیلی به چشم نیاید.

همچنین تاپ‌های بلوز دار یا بلوزهایی که کمربند دارند از دیگر انتخاب‌های مناسب سه ماه اول بارداری هستند. یادتان باشد پارچه لباس‌های شل روی شکم می‌افتد اما استفاده از یک کمربند باعث می شود لباس خوش دوخت‌تر به نظر برسد و خیلی گشاد و آویزان نباشد. با این نوع بلوزها می‌توانید شلوار جین بوت کات (دمپا) بپوشید تا کاملا شیک به نظر برسید.

برای پوشیدن لباس‌های بارداری آماده نیستید! بعد از چند ماه مشکل اینجاست که شکم خانم باردار به قدری بزرگ شده که لباس‌های پیش از بارداری دیگر اندازه او نیستند. بعد از این باید گزینه‌های جدیدی به کمد لباس خود اضافه کنید؛ مثلا کمربندهای کشی یا باندهای مخصوص بارداری بخرید که بالای شلوار بسته می‌شوند و هیچ دکمه یا زیپی ندارند. چنین کمربندهایی شلوار جین را بدون دکمه نگه می‌دارند و کسی هم متوجه این تغییر نمی‌شود. در شرایط اضطراری می‌توانید از باندهای کشی استفاده کنید و آن را در سوراخ دکمه بپیچانید تا کاربرد مشابه آن را داشته باشد.

مشکلی به نام تپلی!

در ماه‌های اول تصور می‌کنید که چاق و تپل به نظر می‌رسید اما هنوز برای این نگرانی‌ها زود است. در این مرحله کمی چاق می‌شوید ولی آن قدر نیست که به خاطر آن ناراحت باشید. برای اینکه اعتماد به نفس خود را از دست ندهید بهتر است لباس تنگ نپوشید چون به هیچ وجه زیبا نیست. همچنین از پوشیدن بالاتنه‌های پر چین خودداری کنید. به عنوان مثال دنبال تاپ‌هایی باشید که کوتاه نیستند و همچنان شما را روی فرم نشان می‌دهند. حتی تونیک انتخاب مناسبی است چون شانه و بازوهای شما را می‌پوشاند و باعث می‌شود اضافه وزن‌تان کمتر دیده شود.

لباس بارداری به شرط سایز مناسب!

هر چند دوران بارداری با اضافه وزن همراه است اما این چاق شدن نباید اعتماد به نفس شما را از بین ببرد. از طرفی به عنوان یک خانم باردار هرگز، هرگز و هرگز دنبال لباس‌های گشاد و بی‌قواره نباشید بلکه لباس حاملگی منطبق با سایز و سلیقه‌تان بخرید. بد نیست بدانید اینترنت پر است از عکس‌های لباس‌های بارداری زیبا و البته مناسب مهمانی و عکس‌های آتلیه‌ای.

نی‌نی سایت: به طور طبیعی بارداری با بروز عوارضی نظیر افزایش عملکرد قلب و در نتیجه بالارفتن موقتی فشار خون همراه است. از این رو توصیه مهم متخصصان زنان و زایمان به زنان باردار این است که در این دوران، قرار گرفتن در آب و راه رفتن در آن را فراموش نکنند. از آنجا که در حین قرار گرفتن در آب، وزن بدن کمتر از میزان واقعی خود می‌شود، فشار کمتری به مفاصل و لیگامان‌ها وارد می‌شود. در دوران بارداری وزن بدن به طور طبیعی افزایش پیدا می‌کند و به همین دلیل شناکردن به تسکین درد مفاصل و کسب آرامش بیشتر کمک زیادی می‌کند.

نکته مهم این است که می‌توان شناکردن را در طول 9 بارداری انجام داد به شرط آنکه یک سری نکات ایمنی را مد نظر قرار داد. با این حال توصیه اولیه این است که قبل از تصمیم به حضور در استخر و محیط‌های آبی با پزشک مشورت‌های لازم را انجام داد تا از مزایا و جنبه‌های منفی شنا کردن در دوران بارداری به خوبی آگاه شد.

شناکردن در دوران بارداری؛ آیا خطری وجود دارد؟

به طور کلی شناکردن در 9 ماه دوران بارداری خطری به همراه ندارد اما موضوع زمانی حساس و نگران کننده می‌شود که درباره آن دسته از زنان باردار صحبت می‌کنیم که بارداری سخت و حساسی را پشت سر می‌گذارند. در صورتی که یک زن باردار بداند که چگونه باید شنا کند (و یا قبل از اینکه باردار شود تجربه شنا کردن داشته است) می‌تواند بدون کوچک‌ترین نگرانی از این تفریح لذت برده و در عین حال سطح کلی سلامت خود در این دوران ویژه را ارتقا دهد. اما کار برای آن دسته از زنانی که تا پیش از باردار شدن تجربه‌ای از حضور در استخر و محیط‌های آبی نداشته‌اند، سخت می‌شود.

پس بهتر است این دسته از زنان باردار موارد ساده‌ای را رعایت کنند. گرم کردن بدن و کش و قوس دادن اندام‌ها از جمله توصیه‌های حرکتی است که به این افراد ارایه می‌شود. توصیه جدی می‌شود که از انجام حرکاتی که فکر می‌کنید به طور طبیعی از حد و توانتان خارج است، خودداری کنید. در شرایطی که برای انجام این حرکات دچار تردید می‌شوید کافی است به یک نکته مهم توجه کنید: شما برای حفظ سلامتی و کسب آرامش بیشتر در دوران بارداری به استخر و محیط‌های آبی آمده‌اید و به همین دلیل قرار نیست آسیبی به خود و جنین داخل شکمتان وارد کنید.

به استخرهای معتبر و شناخته شده مراجعه کنید

به طور طبیعی شناکردن موجب تمدد اعصاب و کسب آرامش بدنی بیشتری برای زن باردار می‌شود، به خصوص در سه ماهه پایانی این دوران. در این دوران درد مفاصل ناشی از بارداری که به وزن زیاد بدن مربوط می‌شود برای بسیاری از زنان باردار آزاردهنده است. تجربه و مطالعات علمی ثابت کرده که شنا کردن بخش مهمی از این دردها را تسکین می‌دهد. شنا کردن در استخرهایی که از کلر برای گندزدایی آب آنها استفاده می‌شود (معمولا در اکثر استخرها از این ماده شیمیایی استفاده می‌شود) خطری برای سلامت مادر و جنین به همراه ندارد، البته تا مادامی که به میزان مشخص و قابل قبولی از کلر در آب استفاده شود. تاکنون هیچ دلیل علمی درخصوص اینکه شناکردن در استخر حاوی کلر، خطری برای جنین به همراه داشته باشد، ارایه نشده است. در نقطه مقابل باید خاطر نشان کرد که شناکردن در استخرها و محیط‌های آبی که از کلر برای گندزدایی آب آنها استفاده نمی‌شود خطرناک است زیرا احتمال انتقال عفونت‌ها از آب آلوده به بدن زن باردار و در نهایت جنین داخل بدنش وجود دارد.

شناکردن برای بدن زن باردار چه مزایایی دارد؟

به طورکلی ورزش‌ها و حرکات آیروبیکی (هوازی) در دوران بارداری به طرز شگفت‌انگیزی به بهبود عملکرد بدن در دریافت و استفاده از اکسیژن محیط کمک می‌کند. شناکردن نیز فرمی از ورزش‌های هوازی به شمار می‌آید که طی آن انبوهی از ماهیچه‌های سراسر بدن به کار گرفته می‌شود. در این ورزش از ماهیچه‌های پاها گرفته تا بازوها و سایر ماهیچه‌ها درگیر می‌شوند. در عین حال از شناکردن به عنوان ورزشی با کمترین عوارض جانبی برای حفظ سلامت قلب یاد می‌شود. مطالعات پزشکی نشان می‌دهد ورزش کردن مقاومت و پایداری فیزیکی بدن را به طرز قابل توجهی ارتقا داده و در عین حال جریان خون را نیز بهبود می‌بخشد. افزایش توان ماهیچه‌ها از دیگر مزایای شناکردن است. 

از شناکردن به عنوان تسکین دهنده فشارهای مضاعفی یاد می‌شود که بنابه دلایل مختلف از جمله بارداری به ستون فقرات وارد می‌شود. در طول 9 ماه بارداری و به ویژه در نیمه دوم آن که به تدریج بر وزن بدن افزوده می‌شود، شانه ها و ستون فقرات دچار تغییرات آناتومیکی و فیزیولوژیکی متعددی شده تا تعادل لازم بدن حفظ شود. اما شناکردن از جمله ورزش‌های سودمندی است که قوای بدنی و استحکام ماهیچه‌ها را افزایش می‌دهد. از یاد نبریم که آب به طور طبیعی از بدن زن باردار در برابر گرمای بیش از حد و وارد آمدن آسیب‌های احتمالی به لیگامان‌ها و مفاصل جلوگیری می‌کند.

بسیاری از زنان باردار پس از یک بازه زمانی مشخص (که معمولا یک تا دو ساعت است) حضور در استخر و محیط‌های آبی، خستگی و کوفتگی کمتری احساس می‌کنند و در عین حال خواب بهتری را در ساعت‌های پیش رو تجربه می‌کنند. 

توصیه مهمی که باید جدی گرفت

شناکردن به طور طبیعی تمایل بدن به نوشیدن آب را کم می‌کند. بروز این مشکل برای زنان باردار خطرناک‌تر از هر گروه دیگری خواهد بود و به همین دلیل به زنان بارداری که قصد شناکردن دارند توصیه می‌شود که قبل از آماده شدن برای شنا و با فاصله زمانی که نباید خیلی هم کم باشد، به میزان کافی آب بنوشند. همچنین به ازای هر 20 دقیقه حضور در استخر یک لیوان آب نوشیده و پس از خروج از آن نیز لیوان آب دیگری نوشیده شود. در صورتی که هوا بیش از حد طبیعی گرم و یا شرجی باشد، میزان آبی که باید نوشیده شود افزایش می‌یابد.

یک فوق تخصص نوزادان با بیان اینکه هم اتاقی بودن مادر و نوزاد منجر به کاهش عفونت‌های نوزادی و مرگ و میر می‌شود، تاکید کرد: هم اتاقی بودن مادر و نوزاد اقدام هفتم از برنامه 10 اقدام اجرایی توسط WHO و Unicef در بیمارستان‌های دوستدار کودک است که منجر به بهبود روابط عاطفی بین مادر و نوزاد می‌شود. دکتر رویا طاهری تفتی در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس سلامت خبرگزاری دانشجویان ایران (بیا نی نی) – منطقه علوم پزشکی تهران، با بیان اینکه زایمان سزارین مانعی برای ارتباط سریع مادر و نوزاد پس از زایمان نیست، گفت: چنانچه سزارین با بی‌حسی نخاعی انجام شود، تماس اولیه بین مادر و کودک را می‌توان بلافاصله پس از تولد نوزاد و خشک کردن و ارزیابی سریع سلامت وی برقرار کرد و در موارد سزارین با بیهوشی عمومی باید تغذیه با شیر مادر بلافاصله پس از آماده بودن مادر و نوزاد آغاز شود.

وی اضافه کرد: هم اتاقی بودن مادر و نوزاد با افزایش تغذیه با شیر مادر همراه است؛ چراکه باعث بهبود روابط عاطفی بین مادر و نوزاد و کاهش عفونت‌های نوزادی و مرگ و میر شود و بر میزان خواب، آرامش و استراحت آن‌ها تاثیر مثبت دارد. این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه هم اتاقی بودن مادر و نوزاد اقدام هفتم از برنامه 10 اقدام اجرایی توسط WHO (سازمان بهداشت جهانی) و Unicef در بیمارستان‌های دوستدار کودک است، خاطرنشان کرد: سیاست مدون تغذیه با شیر مادر باید در معرض دید کلیه پرسنل بیمارستان قرار گیرد و کلیه کارکنان به منظور کسب مهارت‌های لازم برای اجرای این سیاست آموزش ببینند. همچنین به مادران روش تغذیه با شیرمادر و چگونگی حفظ و تداوم شیردهی را آموزش دهند.

طاهری تفتی تصریح کرد: نحوه پستان گرفتن، چگونگی مصرف غذاهای مکمل، آشنایی با نشانه‌ها و رفتارهای شیرخوار، زمان تغذیه از هر پستان و حمایت پس از ترخیص از جمله مواردی است که باید در سیاست مدون تغذیه با شیر مادر در بیمارستان‌ها در نظر گرفته شوند. این فوق تخصص نوزادان در پایان یادآور شد: باید گروه‌های حامی تغذیه با شیرمادر در تمامی بیمارستان‌ها تشکیل شود و مادران پس از ترخیص زایمان از بیمارستان یا کلینیک به این گروه‌ها ارجاع داده شوند.

منبع: بیا نی نی