دسته: بارداری و زایمان

بیا نی نی: تغذیه، یکی از توصیه‌های مؤثر برای داشتن بارداری سالم است. از آنجایی که بدن مادر علاوه بر تغذیه خود باید موجود دیگری را نیز تحت حمایت قرار دهد، رعایت رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی و سالم می‌تواند علاوه بر رشد مناسب جنین، سلامت مادر را نیز تضمین کند.

تخم مرغ: محققان همواره بر این باورند که مصرف تخم مرغ خام به دلیل وجود باکتری «سالمونلا» به خصوص در خانم‌های باردار خطرناک است. بهترین شکل استفاده از تخم مرغ زمانی است که بر اثر حرارت، زرده و سفیده سفت شده و از این طریق، باکتری‌های احتمالی از بین بروند. 

پنیر: این ماده غذایی جزء موادی است که پزشکان توصیه می‌کنند مادران باردار با مراقبت بیشتری نسبت به مصرف آن اقدام کنند. به طور کلی، پنیرهای فتا، پنیرهایی که از شیر بز و گوسفند تهیه می‌شوند یا شیرهای غیر پاستوریزه حاوی باکتری «لیستریا» هستند که تنها طی فرآیند پاستوریزه شدن از بین می‌روند.  پنیرهایی که از شیرهای غیر پاستوریزه فراهم می‌شوند به دلیل وجود این نوع باکتری خطر عفونت را بالا برده و به جنین آسیب می‌رسانند. به طور کلی، مصرف شیر غیر پاستوریزه و پنیرهای نرمی که از چنین شیرهایی تهیه می‌شوند به دلیل باکتری‌های موجود در آنها می‌توانند در زنان باردار مسمومیت غذایی ایجاد کنند.

جگر: جگر به دلیل ویتامین A فراوان ممکن است برای جنین مضر باشد. از این رو، پزشکان توصیه می‌کنند تا مادران از مصرف این ماده غذایی در دوران بارداری خودداری کنند. ولی بررسی‌ها نشان می‌دهد به غیر از جگر، انواع گوشت‌ها سالم بوده و برای زنان باردار منع مصرف ندارند ولی مادران آینده دقت داشته باشند که گوشت بایستی همواره با حرارت مناسب پخته شود.

ماهی: ماهی‌ها سرشار از پروتئین و اسیدهای چرب امگا 3 هستند و  رشد مغزی جنین را به دنبال دارند اما بررسی‌ها نشان می‌دهد، مصرف ماهی خام در دوران بارداری باعث مسمومیت غذایی می‌شود. ماهی باید در دمای 63 درجه و به صورت کامل پخته شود. ماهی سالمون نیز پس از طی مراحل پخت و نابودی باکتری «لیستریا» قابل استفاده است و خطری برای مادر و جنین به همراه ندارد. «ماهی روغنی» جزء ماهی‌هایی محسوب می‌شود که برای سلامت مادر و جنین مفید هستند. از سوی دیگر، بررسی ها نشان می‌دهد، ماهی تن حاوی مقادیر زیادی جیوه بوده و زنان باردار بایستی در مصرف این نوع ماهی احتیاط کنند. وجود مقادیر زیاد جیوه در ماهی تن می‌تواند برای رشد سیستم عصبی نوزاد مضر و خطرناک باشد. ماهی‌های دودی نیز برای جنین خطرناک بوده و مصرف آن به هیچ عنوان در دوران بارداری توصیه نمی‌شود.

نوشیدنی‌ها: مصرف کافئین در دوران بارداری بایستی محدود شود به طوری که بهتر است خانم‌های باردار مصرف این ماده را به 200 میلی گرم در روز کاهش دهند. مصرف مداوم مقادیر بالای کافئین در طول روز ممکن است باعث سقط جنین و نیز تولد نوزادانی با وزن پایین شود.

علاوه بر نکات ذکر شده، مصرف برخی از سبزیجات، میوه‌ها و مکمل‌های غذایی بایستی تحت نظر پزشک باشد. کربوهیدرات‌ها بخش اعظمی از رژیم روزانه را تشکیل می‌دهند ولی مادران باردار باید در انتخاب این قبیل مواد دقت داشته و کربوهیدرات‌هایی را انتخاب نمایند که کالری بالایی نداشته باشند مانند نان، سیب زمینی، برنج و پاستا. مصرف انواع پروتئین‌ها و مواد لبنی کم‌چرب در این دوران بسیار مفید هستند.

نی‌نی سایت: بعد از زایمان فشار بسیار زیادی بر روی زنان برای برگشتن به وزن و اندام پیش از بارداریشان وجود دارد. این فشار شاید برای افراد مشهور و سوپراستارها، که توسط خبرنگارها و پاپارازی‌هایی که اشتیاق بیشتری برای انتشار اولین عکس از کودک آن‌ها را دارند بیشتر از بقیه باشد. البته این عکس‌ها که جزء آن دسته از عکس‌های است که افراد بعد از دیدن آن بلافاصله با خودشان می‌گویند: “ببین چقدر اون فوق‌العاده به نظر میاد، اونم فقط 2 ماه بعد از زایمان!” شامل فشار و زحماتی است که تمامی زنان برای فشار آوردن به بدنشان برای برگشتن به فرم سابق خود در پیش از بارداری، متحمل شده‌اند.

خوشبختانه، تعداد کمی از این ستاره‌ها در مقابل برگشت به اندام خود در گذشته مقاومت کرده و در مورد چالش‌ها و نکات مثبت کنار آمدن با تغییرات بدن خود صحبت کرده‌اند. در اینجا 8 تن از افراد مشهوری که صادقانه و با افتخار بعد از زایمان با اندام خود کنار آمده و آن را پذیرفته‌اند، آورده شده‌اند.

کری واشینگتن  (Kerry Washington)
«من تمام ذهن خودم و متمرکز کرده بودم که به هیچ چیزی برنگردم و فقط در حال حاضر بهترین نسخه از خودم باشم. حالا بدن من به محلی برای یک معجزه تبدیل شده است و دوست ندارم به پیش از این معجزه برگردم»

کایرا نایتلی  (Keira Knightley)
«باید بگویم به عنوان یک زن، شما از بخش‌های خاصی از بدنتان متنفرید. گاهی اوقات و در بعضی از دوره‌ها در آینه به خودتان نگاه می‌کنید و می‌گویید، وای، کاش پاهایم یا بازوهام شکل دیگه‌ای داشت. اما زمانی که باردار می‌شوید و به زایمان و شیر دادن به بچه‌تان فکر می‌کنید، با خودتان می‌گویید بدن من واقعا شگفت‌انگیز و فوق‌العاده ‌است و دیگه هرگز نمی‌گویم که بدنم را دوست ندارم، به این خاطر که از پس این کار برآمد و واقعا فوق‌العاده بود»

هیدن پنتیر  (Hayden Panettiere)
«هنوز در حال کشف هستم و دارم سعی می‌کنم بفهمم که بارداری چه کارهایی با بدن من کرده است و چطور آن را تغییر داده است…چه چیزهایی دائمی و چه چیزهایی موقتی است..احساس یک زن 80 ساله‌ای را دارم که در حال تلاش برای پایین رفتن از پله‌ها است..لطفا به من بگویید که این‌ها کاملا موقتی است ..اما من می‌دانم که  بعضی چیزها دیگه هرگز مثل قبلش نخواهد شد»

درو بریمور  (Drew Barrymore)
«بعد از به دنیا آوردن دو بچه، بدن شما شروع به تغییرات دیوانه‌واری می‌کند. خیلی سخت است که مثبت نگر باشید و خودتان را دوست داشته باشید. شما احساس می‌کنید که یک کانگورو هستید که یک کیسه بزرگ را حمل می‌کنید. همه چیز برای شما عجیب و غریب است. اما به این فکر می‌کنید که چقدر زیباست که شما قادرید کودکی را به دنیا بیاورید. زمانی که دیدم به این موضوع عوض شد، ورزش کردم، کتاب جایی که به آن خواهید رفت از دکتر Seuss   را مطالعه کردم و زمان بیشتری را با بچه هایم گذراندم و چیزهایی را دیدم که از خودم بزرگتر بودند»

گوئینت پالترو  (Gwyneth Paltrow)
«بعد از اولین بارداری، وزنم بهتر پایین آمد، اما بعد از بارداری دوم خیلی به سختی پایین آمد. کم کردن وزن اصلا کار آسانی نبود از زمانی که شروع شد، می‌توانم بگویم که سخت‌ترین کاری است که تابحال انجام داده‌ام، اما همین‌طور که پیش می‌رفت و نتایج را می‌دیدم، به من انگیزه می‌داد که این کار و ادامه بدهم. هر زنی می‌تواند برای این کار زمانی را پیدا کند، حتی با وجود کودک خود، در یک اتاق هم می‌توانید این کار را انجام دهید. بارها و بارها برای من پیش آمده است که در حال تمرین کردن با بچه‌ها در یک اتاق هستم و آن‌ها سینه خیز به این طرف و آن طرف می‌روند. می‌توانید به تمرین کردن ادامه دهید، و اگر کاری برای شما اهمیت داشته باشد، برای آن‌ها نیز مهم خواهد بود»

جنیفر لوپز  (Jennifer Lopez)
«به یاد دارم که درست بعد از به دنیا آمدن دوقلوها با یک شکم افتاده و عجیب و غریب مواجه شدم که یجورایی می‌توانم بگویم دوستش داشتم. بعد از آن برای یک سال تمام تلاش کردم تا توانستم بدنم را به فرم سابق برگردانم. خیلی سخت است و برگشتن به وزن و فرم سابق زمان زیادی می‌خواهد، و من فکر می‌کنم این روزها خانم ها در این زمینه خیلی به خودشان سخت می‌گیرند. خیلی از افراد با دیدن عکس‌ها با خودشان می‌گویند که وای چقدر زود بدن او روی فرم آمد و این لباس چقدر به تن او میاد، اما هیچکس نمی‌تواند خیلی سریع به وزن سابق خود برگردد. شما نمی‌دانید که خانم‌ها از چه چیزهایی در زیر لباس‌های خود استفاده کرده‌اند و یا چه حقه‌ای را برای زیباتر شدن اندامشان به کار می‌گیرند»

بلیک لیولی  (Blake Lively)
«من هنوز 15 پوند اضافه وزن دارم و خیلی خوب است که زمانی که مردم من را می‌بینند فکر می‌کنند که به وزن سابقم برگشتم و اضافه وزنم را از دست داده‌ام، اما باید بگویم که مقدار کمی از آن وزن را کم کرده‌ام، و همچنان کم کردن وزن به من فشار می‌آورد، چه کسی اهمیت می‌دهد؟ برای از دست دادن وزن باید فشار زیادی را تحمل کرد»

اولیویا وایلد  (Olivia Wilde)
«من الان در وضعیت ظاهری عالی نیستم، در حقیقت از آن چیزی که بوده‌ام خیلی نرم‌تر شدم، اما من یک مادر هستم. اول از همه اینکه شما واژن خود را برای ماه‌ها نمی‌بینید، درحالیکه تمامی این شرایط توسط خود آن ایجاد شده است و اشتباه او بوده است. و در نهایت هم که بعد از ماه‌ها متوجه می‌شوید که هنوز سر جای خودش است، وضعیتی مانند گذشته که شما آن را بیاد دارید نخواهد بود و باید برای مدتی آن را تنها بگذارید. من عقیده دارم که از مادران باردار انتظار نمی‌رود که در طول زمانی که بارداری را تجربه می‌کنند، برای شواهد فیزیکی آن احساس ناراحتی بکنند، و من اعتقاد دارم که که در ذهن خود به این موضوع فکر کنید که بدن شما یک هدیه برای کسب این تجربه است. من دوست ندارم وقت خودم را با تلاش برای تعاریف ذهنی از کمال تلف کنم. ترجیح می‌دهم در طول زمانی که برای بازسازی اندامم صرف می‌کنم، برقصم و شاد باشم»

بیا نی نی:تولد نوزاد همواره باعث شادی و سرور خانواده‌ها و افزایش شور و انگیزه زندگی می‌شود. از سوی دیگر، ورود عضو جدید به کانون خانواده ترس و اضطراب‌ها را از بین برده و برگ جدیدی از زندگی را ورق می‌‌‌زند. ولی در برخی موارد، مادران پس از تولد نوزاد دچار نوعی حالت افسردگی می‌شوند که به «افسردگی پس از زایمان» مشهور است.

افسردگی پس از زایمان با علائمی مانند تغییر در خلق‌و‌خو و گریه‌های ناگهانی بروز می‌کند. ولی در این میان، زنانی که به تازگی مادر شده‌اند علائم شدیدتری از این حالات را تجربه می‌کنند که در موارد شدید به آن «روان پریشی پس از زایمان» اطلاق می‌‌شود. افسردگی که به دنبال تولد نوزاد رخ می‌دهد ضعف یا عیب نیست بلکه تنها یکی از عوارض زایمان به شمار می‌رود. از شایع ترین علائم این بیماری می توان به تغییر خلق و خو، اضطراب، ناراحتی و نگرانی، حساسیت روحی و تحریک پذیری، گریستن، کاهش تمرکز و ایجاد مشکل در روند طبیعی خواب را اشاره کرد که در مراحل ابتدایی با این علائم بروز می کند ولی در صورت تداوم بیماری، نشانه ها شدید و طولانی تر شده و اغلب با کارهای روزانه مادر و توانایی او در مراقبت از نوزاد تازه متولد شده‌اش تداخل پیدا می‌کند. علائم شدید افسردگی پس از زایمان عبارتند از: کاهش اشتها، بی خوابی، عصبانیت و تحریک پذیری شدید، خستگی مفرط، کاهش تمایلات جنسی، کمبود رضایت از زندگی، احساس گناه، تغییرات شدید خلقی، ناتوانی در برقراری ارتباط با نوزاد و کناره گیری از خانواده و دوستان. گفتنی است عدم درمان علائم بیماری باعث تداوم آنها تا ماه ها می‌شود.

علل و عوامل افسردگی
پزشکان و محققان عمده ترین دلایل افسردگی‌های پس از زایمان را تغییرات روحی و جسمی می‌دانند. کاهش قابل توجه هورمون‌های استروژن و پروژسترون بعد از زایمان یکی از دلایل عمده بروز افسردگی‌های پس از زایمان محسوب می‌شوند. از سوی دیگر، کاهش برخی هورمون‌های تیروئیدی نیز با ایجاد احساس خستگی مفرط و افسردگی همراه است.  

عوامل روحی نیز از دیگر محرک‌های بروز افسردگی پس از زایمان در زنان محسوب می‌شوند. کم خوابی‌های شبانه و خستگی‌های شدید باعث می‌شود تا مادر به خوبی از عهده مدیریت مشکلات برنیاید که این حالت اضطراب فرد را در مراقبت از نوزاد افزایش می‌دهد. برخی مادران در این دوران تصور می‌کنند که با ورود عضو جدید به خانواده کنترل زندگی از دستشان خارج شده است.

برخی تغییرات ایجاد شده در روند زندگی شامل بچه دار شدن مجدد ، مشکل تغذیه نوزاد با شیر مادر، مشکلات مالی و عدم حمایت از شریک زندگی از جمله عواملی هستند که می‌تواند علت افسردگی بعد از زایمان باشند.

عوامل پرخطر
به طور کلی زنانی که در زایمان‌های قبلی سابقه ابتلا به افسردگی را داشته‌اند، بیش از سایرین در معرض ابتلا به این اختلال روحی قرار می‌گیرند. بارداری های ناخواسته و بدون برنامه ریزی و مشکلات زوجین در بروز افسردگی‌های پس از زایمان بی تأثیر نیستند.

راهکارهای درمانی
درمان افسردگی پس از زایمان به شدت این بیماری بستگی دارد. در موارد خفیف، مشکل به خودی خود و بدون نیاز به درمان خاصی طی چند روز تا چند هفته بهبود می‌یابد. در این مدت افراد باید بیشتر استراحت کرده و رابطه خود را با دوستان و اطرافیان و به ویژه مادران افزایش دهند. استفاده از داروهای تیروئید در مبتلایان به کم کاری می تواند بسیار مؤثر باشد.

در موارد شدید بیماری باید راهکارهای گسترده تری صورت گیرد. یکی از این روش‌ها ، مشاوره با متخصصان بهداشت و روان است. داروهای ضد افسردگی از جمله درمان‌های دارویی مؤثر در درمان افسردگی های پس از زایمان به شمار می‌روند.

هورمون درمانی و استفاده از استروژن جایگزین مانع از افت سریع این هورمون در زمان زایمان می‌شود. در صوتی که فرد مبتلا با مشاهده علائم افسردگی پس از زایمان برای درمان به پزشک مراجعه نماید، بیماری در مدت چند ماه از بین می‌رود.

علاوه بر درمان‌های رایج، رعایت برخی اصول در زندگی روزمره احتمال ابتلا به افسردگی بعد از زایمان را کاهش داده یا از شدت علائم آن می‌کاهد. مادران سعی کنند در این دوران فعالیت بدنی خود را حفظ نمایند. برخی توصیه می‌کنند که داشتن انتظارات واقعی، اختصاص وقت ویژه برای خود، مثبت اندیشی و اجتناب از تنهایی نقش مؤثری در کاهش علائم افسردگی دارد. البته در این میان ، مادر علاوه بر توجه به نوزاد باید مراقب سلامت جسم و روح خود نیز باشد.