دسته: بارداری و زایمان

صبحانه مناسب و سالم برای زنان باردار دیابتی و غیر دیابتی

خوردن صبحانه از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا بدن بعد از گرسنگی یک شبه تغذیه می شود. در دوران بارداری رژیم غذایی که برای مادران تعیین می شود برای رشد سالم جنین مهم است بنابراین برای یک خانم باردار ضروری است که صبحانه ای مقوی بخورد تا کودکش بتواند از تغذیه مورد نیاز برای رشد سالم برخوردار شود. در این قسمت از بیا نی نی، ما در مورد این که چرا یک صبحانه سالم در دوران بارداری مهم است صحبت خواهیم کرد، همچنین به معرفی غذاهایی که در دوران بارداری مفید هستند و غذاهایی که باید از آن ها اجتناب کرد، خواهیم پرداخت.

دیابت بارداری چیست؟

اگر بدن مادر در قبال انسولین تولید شده در پانکراس مقاومت کرده و سطح قند خون بیش از حد معمول افزایش یابد، فرد در دوران بارداری دچار بالا رفتن قند خون یا دیابت بارداری می شود. این عارضه بر 18 درصد از زنان باردار اثر می گذارد. تغییر رژیم غذایی و خوردن غذاهای مناسب به کنترل دیابت بارداری کمک می کند.

صبحانه یک زن باردار باید شامل چه غذاهایی شود؟

اگر چه همه افراد باید روز خود را با یک صبحانه سالم شروع کنند اما انجام این کار برای زنان باردار از اهمیت بیشتری برخوردار است. صبحانه آن ها باید شامل مواد مغذی مورد نیاز آن ها و جنین شان باشد. غذاهایی که زنان باردار باید در صبحانه خود بگنجانند عبارتند از:

1- غذاهایی غنی از پروتئین

پروتئین ها عناصر سازنده DNA، بافت ها و عضلات هستند. کودک شما برای تمایز سلولی، رشد بافت و سلول و رشد کلی به پروتئین نیاز دارد. برخی از غذاهای غنی از پروتئین شامل :ماست، تخم مرغ، پنیر، شیر، جوانه ها، عدس (دال عدس) و مغزها می شود.

2- غذاهایی غنی از کلسیم

کلسیم برای داشتن استخوان هایی قوی ضروری است. مادر و کودک برای داشتن استخوان هایی سالم به آن نیاز دارند. خانم باردار برای تامین نیاز های بدن خود و کودکش روزانه به حدود 1000 میلی گرم کلسیم نیاز دارد. برخی از غذاهای سرشار از کلسیم در وعده صبحانه عبارتند از:پنیر، سبزیجات سبز، بادام، انجیر، دانه کنجد، شیر و ماست.

فرآورده های لبنی یک صبحانه سالم هستند اما بهتر است در مصرف آنها زیاده روی نکنید. در وعده صبحانه شیر یا ماست بخورید. مصرف یک فنجان محصولات لبنی در روز از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری می کند. مصرف فرآورده های کم چرب مانع از انباشت چربی های اشباع و افزایش کلسترول خون می شود. در خوردن کره زیاده روی نکنید. سعی کنید از کره های کم چرب استفاده کنید.

3- غذاهایی غنی از فیبر

یبوست و سوهاضمه در دوران بارداری ناخوشایند است. اگر چه نمی توان از آن پیشگیری کرد اما زنان باردار می توانند با مصرف غذاهایی غنی از فیبر در رژیم غذایی خود کمی تسکین یابند. مصرف غذاهای فیبردار سبب می شود که خانم های باردار در طول روز احساس سیری بیشتری داشته باشند و کمتر به سمت مصرف غذاهای حاوی قندهای ساده مانند شیرینی و شکلات گرایش داشته باشند.

برخی از غذاهای غنی از فیبر که می توانید در رژیم بارداری خود قرار دهید، عبارتند از:غلات سبوس دار مانند سبوس و جو، دانه های کتان، دانه های چیا، کلم بروکلی، ذرت شیرین، انجیر، سیب، موز و گلابی.

4- غلات کامل

غلات کامل سرشار از ویتامین B، فیبر غذایی، کربوهیدرات ها و مواد معدنی مانند منیزیم، آهن و سلنیوم هستند. این مواد مغذی برای رشد و نمو سالم کودک مهم می باشند. نمونه هایی از غلات کامل عبارتند از :بلغور گندم، بلغور جو دوسر، گندم سیاه، جو، برنج قهوه ای و ارزن.

5- غذاهایی غنی از آهن و فولات

در مطالب قبلی بخش بارداری و نوزاد بیا نی نی اشاره شد که در دوران بارداری بدن مادر به آهن اضافی نیاز دارد تا خون بیشتری برای خود و کودکش فراهم کند. فولات برای رشد مناسب مغز و نخاع کودک مهم است بنابراین، غذاهای غنی از فولات مانند اسفناج، کلم پیچ، مارچوبه، کلم بروکلی، عدس، آووکادو و جوانه بروکسل را در رژیم خود بگنجانید. بیشتر سبزیجات برگ تیره نیز غنی از فولات و آهن هستند. غذاهای غنی از آهن نیز شامل غلات کامل، گوشت، ماهی، توفو، جگر، دانه سویا، مغز ها و دانه ها می شوند.

بهترین صبحانه برای خانم های باردار دچار دیابت:

نان وپنیر صبحانه مفیدی است که مصرف آن در بارداری توصیه می شود البته بهتر است در وعده صبحانه از نان سبوس دار استفاده کنید تا قند خون به خوبی تنظیم شود و همراه نان و پنیر بهتر است مقدار کمی گردو هم مصرف کنید. نان های سبوس دار حاوی هیدارت کربن پیچیده هستند و وقتی آنها را می خوریم قند بدن را به طور آهسته و پیوسته افزایش می دهند.

غذاهای فیبردار و مصرف یک فنجان از محصولات لبنی کم چرب در وعده صبحانه از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری می کند و این موضوع برای سلامت خانم ها در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد و به کنترل دیابت بارداری کمک می کند.

یکی از بهترین گزینه های صبحانه برای دیابتی ها که باعث کنترل قند خون می شود، مصرف یک فنجان بلغور جو برای 5 تا 6 بار در هفته است که خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را تا 39 درصد کاهش می دهد.

افراد مبتلا به دیابت بارداری نباید کره و مربا در وعده صبحانه استفاده کنند زیرا مربا حاوی قندهای ساده است و می تواند سطح قند خون بدن را ناگهان افزایش دهد. اگر هوس خوردن کره نمودید به سراغ مقدار کمی کره گیاهی بروید و فقط در حد رفع ویار بارداری از این صبحانه استفاده کنید.

افراد دیابتی می توانند به چای خود کمی دارچین اضافه کنند زیرا دارچین بهترین گزینه برای کاهش قند خون است و اضافه کردن آن به چای یا قهوه برای کنترل و مدیریت دیابت می تواند مفید باشد.

تخم مرغ آبپز، نیز یک صبحانه سرشار از پروتئین برای بیماران دیابتی محسوب می شود. پروتئین، بدون آنکه بخواهد سطح قند خون شما را تحت تاثیر قرار بدهد، به حفظ احساس سیری در شما کمک می کند. هر سبک از تخم مرغ را که باب میلتان است نهایت سه بار در هفته مصرف کنید تا فواید پروتئین و کربوهیدرات موجود در آن را جذب بدن خود کنید اما هرگز تخم مرغ را خام مصرف نکنید.

غذاهایی که در دوران بارداری باید از خوردن آن ها اجتناب کرد:

خوردن هر غذایی دردوران بارداری سالم نیست. چنانچه در ادامه ی این بخش از بیا نی نی می خوانید برخی از غذاهایی که در دوران بارداری باید از آن ها اجتناب کنید عبارتند از:

1- تخم مرغ خام

تخم مرغ های خام ممکن است حاوی باکتری سالمونلا باشند که باعث مسمومیت غذایی می شوند و برای جنین خطرناک هستند بنابراین تخم مرغ پاستوریزه بخورید که کاملا پخته شده باشد.

2- محصولات لبنی پاستوریزه نشده

محصولات لبنی غیر پاستوریزه مانند پنیر نرم و بلوچیز می توانند حاوی لیستریا باشند که باعث مسمومیت غذایی یا عوارض جدی بارداری مانند مرگ جنین می شوند. به همین دلیل، از مصرف لبنیات غیر پاستوریزه خودداری کنید.

3- گوشت خام یا نپخته و غذاهای دریایی

گوشت نپخته نیز می تواند مسمومیت غذایی ایجاد کند بنابراین از پخت کامل آن اطمینان حاصل کنید. همچنین غذاهای دریایی حاوی مقادیر زیادی جیوه هستند که می توانند باعث نقایص مادرزادی در جنین شوند. بهتر است از مصرف غذاهای دریایی در دوران بارداری خودداری کنید.

4- کافئین

کافئین می تواند از دیواره جفت عبور کرده و ضربان قلب جنین را افزایش دهد. همچنین مصرف آن با سقط جنین نیز مرتبط است. بهتر است از مصرف نوشیدنی های کافئین دار مانند قهوه یا نوشابه در دوران بارداری خودداری کنید.

نکات امنیتی صبحانه برای زنان باردار

1- تنها غذاهای تازه را مصرف کنید:

غذاهای تازه مقوی ترین مواد غذایی می باشند. با مصرف غذاهای تازه و پخته شده برای صبحانه، تمام مواد مغذی لازم برای خود و جنین تان فراهم می شود. مواد غذایی منقضی شده یا غذایی که چند روز در یخچال بوده است، محتوای مواد مغذی خود را از دست می دهد و ممکن است باعث مسمومیت شود.

2. به هیچ وجه وعده صبحانه را حذف نکنید:

نخوردن صبحانه باعث ابتلا به چاقی و مقاومت به انسولین می شود. مصرف کنندگان صبحانه، بهتر می توانند در برابر غذاهای چرب و پرکالری مقاومت کنند. هدف از خوردن صبحانه در دیابتی ها، کنترل بهتر قند خون و جلوگیری از پرخوری در طول روز است.

3. دست هایتان را قبل از هر وعده غذایی بشویید:

با رعایت نکات بهداشتی این اطمینان حاصل می شود که خود و کودکتان از آسیب عفونت ها در امان هستید و در صورت نیاز می توانید از مایع ضدعفونی کننده نیز استفاده کنید.

4. میوه و سبزیجات را به درستی و کامل بشویید:

میوه ها و سبزیجات دارای خاک، میکروب و سموم آفت کش هستند بنابراین باید قبل از مصرف کاملا شسته شوند تا احتمال ورود میکروب به بدن شما کم تر شود. سبزیجات اغلب پس از تمیز شدن کامل، پخته می شوند اما میوه ها پخته نمی شوند مگر آن که در حال تهیه کمپوت آن ها باشید. به منظور تمیزی کامل، میوه ها و سبزیجات را در آب نمک خیس کنید.

نکات صبحانه که حین بارداری باید دنبال کنید

1- مرحله به مرحله صبحانه بخورید:

اگر از تهوع صبحگاهی رنج می برید ونمی توانید صبحانه ای مفصل بخورید ، از مایعات شروع کنید. چنانچه قبلا هم در بیا نی نی خواندید زنجبیل یا لیمو می توانند در این باره به شما کمک کنند. سپس از تکه ای نان تست یا بیسکوییت شروع کنید و کمی استراحت کنید و سپس خوردن را از سر بگیرید تا زمانی که احساس سیری و رضایت داشته باشید.

2- هیدراته بمانید:

هیدراته ماندن در طول روز بسیار مهم است. شما می توانید از آب، آب میوه، آب نارگیل یا سوپ های رقیق استفاده نمایید. اطمینان حاصل کنید که در طول صبحانه مایعات کافی مصرف می کنید.

3- از مصرف چربی ها خودداری کنید:

چربی های سالم برای شما و کودکتان مهم و ضروری هستند. این چربی ها شامل:آووکادو، روغن زیتون، روغن نارگیل، کره، مغزها وروغن حیوانی می شوند بنابراین آن ها را در وعده صبحانه خود بگنجانید.

4- مقدار زیادی میوه و سبزیجات مصرف کنید:

میوه ها و سبزیجات حاوی طیف وسیعی از مواد مغذی هستند که کودکتان برای رشد سالم به آن نیاز دارند. کاسه ای از میوه و سبزیجات مورد علاقه خود را در وعده صبحانه مصرف کنید اما توجه داشته باشید از پاپایای خام، آناناس و انگور استفاده نکنید.

دانستنی هایی مهم درباره شروع غذای کمکی کودک

درچند ماه اولیه زندگی یک نوزاد ، شیر مادر در اولویت تغذیه ای قرار دارد زیرا جز شیر مادر نمی توان از جایگزین دیگری تا 4 ماه استفاده کرد . برای کودکانی که مادران آن ها قادر به شیردهی نبوده و یا تصمیم به شیردهی کودک ندارند نحوه ی تغذیه متفاوت خواهد شد.

با بلوغ سیستم ها و عملکردهای بدن اکثر نوزادان هنگام نزدیک شدن به 6 ماهگی آماده استفاده از غذاهای کمکی خواهند شد . .پس از 6 ماهگی ،کودک به آهن بیشتری نیاز دارد و شیر مادر به تنهایی نمی تواند این نیاز را برآورده سازد ، پس در کنار شیر مادر کودک برای تامین دیگر مواد مغذی و رشد و نمو به غذاهای متنوعی احتیاج دارد.

برای همگام شدن بلوغ و رشد کودک ، تغذیه کودک با غذاهای کمکی باعث می شود تا او مهارت های بلع و جویدن را کسب کند . تنوع در غذاهای کمکی باعث می شود تا او غذاهای خانگی را راحت و سریع تر بپذیرد . برای محافظت کودک دربرابر حساسیت های غذایی هرگز غذای او را زودتر از 4ماهگی شروع نکنید.

تنها در صورتی از غذاهای کمکی استفاده شود که شیر مادر کافی نباشد و یا وزن کودک مناسب سن او نباشد.

تاخیر در شروع غذای کمکی به کودک چه عواقبی خواهد داشت ؟

• خطر مشکلات تغذیه ای :کودک از مواد مغذی کافی از جمله آهن و روی برخوردار نشده و در رشد او مشکل ایجاد خواهد شد.
• مشکلات عادات در غذا خوردن : کودک ممکن است درآینده طیف وسیعی از غذاها را نپذیرد و یا حتی از خوردن غذا با بافت های مختلف امتناع کند.

معرفی غذاهای کمکی به کودک باعث می شود او به تدریج شیر کم تری بخورد زیرا با آن غذاها سازگار شده است . در حدود 2سالگی بیشتر کودکان همراه خانواده غذا می خورند.

برای شروع کمکی ابتدا توسط انگشتان دست و سپس با قاشق به او غذا دهید . در همین حین نحوه استفاده از فنجان را به او بیاموزید.

چگونه نوزاد بافت های غذایی جدید را می پذیرد؟

ابتدا غذا را به یک پوره صاف و البته نرم تبدیل کنید سپس غذاهایی نرم و چرخ کرده را به او بدهید . در نهایت چنانچه در این بخش از بیا نی نی کامل و گسترده توضیح خواهیم داد به تدریج به کودک غذاهایی با تکه های کوچک و سپس غذاهایی با قطعات درشت تر بدهید.

کودکان تمایل به کپی رفتار والدین دارند بنابراین برای کمک به کودک در ایجاد عادات غذایی خوب باید:

1. یک رژیم متعادل را مصرف کنید و تا جای ممکن میان وعده هایی که حاوی قند ، چربی و نمک هستند را محدود کنید.
2. مرتبا ورزش کنید تا سبک زندگی سالمی داشته باشید.
3. اجازه دهید کودک غذاهایی که شما دوست ندارید نیز امتحان کند ، در حین سرو غذا از انتقاد های منفی درباره آن غذا پرهیز کنید.
4. مهارت های جدیدی را امتحان کنید زیرا کودکان مواد مغذی را از راه غذا دریافت می کنند.
5. جویدن و بلع صحیح را به کودک بیاموزید.
6. پذیرفتن طعم های مختلف را با امتحان کردن غذاهای جدید به او بیاموزید.
7. علاقه کودکان را به غذا افزایش دهید.
8. نحوه استفاده از قاشق و فنجان را به کودک بیاموزید.
9. به کودک بیاموزید تا خودش همانند اعضای خانواده غذاخوردن را امتحان کند.
10. به کودکتان بیاموزید تا به درستی برسر میز و روی صندلی بنشیند تا نحوه غذا خوردن اجتماعی را آموخته و با خانواده خود ارتباط برقرار کند.

چگونه متوجه این موضوع شویم که کودک برای خوردن غذاهای کمکی آماده شده است ؟

1. به خوبی روی صندلی بنشیند.
2. سرش را بالا نگه دارد.
3. بتواند دست خود را برای رسیدن به غذا جلو بیاورد.
4. به خوردن غذا علاقه نشان دهد.
5. هنگام خوراندن غذا دهانش را باز کند.
6. لب هایش را پس از گذاشتن غذا در دهان روی هم گذاشته و شروع به جویدن و بلع کند.

سنی که کودک برای اولین بار این علائم را نشان می دهد بسیار متفاوت است اما بیشتر کودکان در حدود 6 ماهگی این رفتارها را از خود نشان می دهند. اگر کودک تا 7 ماهگی این علائم را نداشت با پزشک و یا مشاور کودک مشورتی داشته باشید.

نکات کلیدی هنگام شروع غذای کمکی:

• کودک در ابتدا به غذایی جز شیر مادر اعتماد ندارد پس سعی نکنید خوراکی را جایگزین شیر مادر کنید.
• سی دقیقه قبل از زمان معمول تغذیه به کودک پوره غذایی دهید.
• برای شروع ابتدا 1-2 قاشق چای خوری از پوره را به کودک بدهید و در صورت اشتیاق کودک مقدار آن را بتدریج افزایش دهید.

گزینه های غذایی مناسب عبارتند از:

• غذاهای سرشار از آهن مانند پوره گوشت
• تخم مرغ
• غلات غنی شده از آهن،پوره لوبیای خشک،پوره سبزیجات و میوه های تازه.
• در صورت لزوم میتوانید به کودک آب دهید.

در ابتدا چه غذاهایی برای شروع مناسب هستند ؟

اولین غذای کودک باید سرشار از آهن بوده و بافت نرم و پوره ای داشته باشد تا بلع و هضم آن آسان باشد . بهتر است غذاهایی را امتحان کنید که به راحتی پوره و یکدست شوند که برخی از آن ها عبارتند از :

1. غذاهایی چون حبوبات ، برنج ، گندم و شیربرنج
2. سبزیجاتی که به راحتی قابل پخت و پوره شدن هستند مانند کدو تنبل ، اسفناج و سیب زمینی
3. میوه های نرم و رسیده مانند موز، هلو، گلابی، سیب و پاپایا
4. گوشت، ماهی ، تخم مرغ ، مرغ و یا جگر مرغ

این غذاها سرشار از آهن هستند . .بهتر است ابتدا 3-4 روز اول را با غلات شروع کرده و سپس از سبزیجات و گوشت ها به آن اضافه کنید یا به این دلیل که کودک به سبزیجات علاقه مند شود مصرف آن را زودتر از گوشت شروع کنید.

آیا سبزیجات دارای برگ سبز برای کودک مناسب هستند؟

این سبزیجات سرشار از بتاکاروتن ، آهن ، کلسیم و فیبر می باشند که برای رشد کودک نیاز و ضروری است . سبزیجات برگ سبز به اندازه کدو تنبل و هویج طعم شیرینی ندارند اما بیشتر کودکان آن ها را به خوبی می پذیرند.

آیا هنگام شروع غذاهای کمکی کودک باید از شیر مادر تغذیه کند ؟

بله، مادران باید به شیردهی ادامه دهند زیرا مواد مغذی موجود در شیر مادر کودک را در برابر عفونت ها، حساسیت های غذایی و بیماری های خود ایمنی مانند دیابت نوع یک حفظ خواهد کرد.

وعده های غذایی برای کودک بسیار مهم هستند به این منظور هنگام تغذیه کودک :

1- او را آماده سازید :

قبل از تغذیه دست و صورت کودک را بشویید و درباره غذایی که قرار است میل کند با او صحبت کنید . هدف از این امر اطلاع دادن زمان غذا و روتین روزانه به کودک می باشد.

2- عواملی که سبب حواس پرتی می شوند را حذف کنید:

تلویزیون و دستگاه های الکترونیکی را خاموش کرده و اسباب بازی های او را کنار بگذارید . هدف از این امر جلب کردن توجه کودک به شما، غذا و جلوگیری از بروز مشکلاتی نظیر پرخوری به دلیل حواس پرتی و یا کم خوردن غذا به دلیل سرگرم شدن می باشد.

3- خودتان را آماده کنید :

کودک شما برحسب نیازش غذا می خورد پس نگران غذا خوردن او نباشید. هنگامی که کودک نحوه غذاخوردن را آموخت برای ریخت و پاش غذا آماده باشید و سخت نگیرید.

4- حالت صحیح نشستن را به کودک بیاموزید :

به او اجازه دهید تا برروی یک صندلی معمولی بنشیند. هدف از این امر تماشای راحت کودک حین غذا خوردن، واکنش او به غذاهای جدید و عادت دادن به نشستن در یک جا می باشد. دقت کنید که صندلی کودک ایمن و راحت باشد.

حالت های نادرست نشستن کودک عبارتند از:

• اگر کودک بر روی زانوهای شما بنشیند دیدن و رخ به رخ شدن با کودک دشوار خواهد شد.
• اگر برروی موکت و یا کفپوش بنشیند در ابتدا تغذیه کودک مشکل خواهد شد زیرا او می تواند چهاردست و پا شود و یا راه برود ،در نتیجه عادت صحیح نشستن و تغذیه دشوار خواهد شد.
• اگر برروی کالسکه و یا روروئک بنشیند ، میتواند از کالسکه بالا برود و با روروئک حرکت کند پس کودک نحوه نشستن صحیح حین غذا خوردن را نخواهد آموخت.

والدین با چه قاشقی به کودک غذا بدهند؟

قاشق مخصوص کودک نرم و نشکن بوده و به اندازه یک لقمه غذایی او ظرفیت دارد و همچنین با داشتن دسته ای بلند امکان برداشتن غذا را راحت می کند.

چه زمان به کودک غذا بدهیم ؟

• در شرایطی که کودک آرام است به او غذا دهید، هنگامی که او خیلی گرسنه و یا خواب آلود است برای غذاخوردن بدخلق و بی حوصله می شود.
• هنگامی که کودک کمی احساس گرسنگی داشت 30 دقیقه قبل از زمان معمول مقدار کمی پوره ی غذا به او بدهید.

چگونه به کودک غذا دهیم ؟

1. ابتدا کودک را طبق نکات بالا آماده کنید و در صندلی مخصوص اش بنشانید.
2. اجازه دهید کودک غذا را به همراه قاشق تماشا کند.
3. هنگامی که دهانش را باز کرد به او غذا بدهید و هنگامی که بست قاشق را به آرامی از دهانش خارج کنید. به هیچ وجه غذا را در دهان کودک نریزید!!!!

ممکن است کودک ابتدا مقداری غذا را ازدهانش خارج کند، نگران نباشید زیرا این امر به تدریج بهبود می یابد و کنترل او با عضلات دهانش پیشرفت خواهد کرد.

(نکته) : اگر کودک نتوانست غذا را ببلعد و یا قاشق را با زبانش بیرون کند پس هنوز آماده غذای کمکی نمی باشد . بهتر است یک هفته دیگر مجدد امتحان کنید.

چه مقدار به کودک غذا دهیم؟

ابتدا با 1-2 قاشق پوره یکبار در روز شروع کنید و در صورت اشتیاق کودک مقدار آن را بتدریج افزایش دهید . بعد از تغذیه همراه با غذای کمکی به او شیر دهید و هرگز در این مرحله شیردهی را قطع نکنید. هنگامی که کودک به پوره عادت کرد غذای او را به 2-3بار در روز افزایش دهید.

قوانینی برای معرفی غذای جدید به کودک :

• غذا را به خوبی بپزید و برای یکبار به کودک معرفی کنید.
• با 1-2 قاشق چای خوری شروع کنید و به تدریج مقدار را افزایش دهید.
• غذاهای جدید دیگر را 2-4 روز پس از غذای قبلی شروع کنید.
• حساسیت های غذایی کودک را در نظر بگیرید و در صورت عدم حساسیت می توانید انواع غذاها را بتدریج به کودک معرفی کنید.

چگونه وعده های غذایی را برای کودک لذت بخش جلوه دهیم؟

1. سرعت غذا خوردن کودک را در نظر بگیرید.
2. هنگامی که کودک از غذا خوردن غافل شد اورا به آرامی صدا بزنید تا توجهش را به خود جلب کنید.
3. هنگامی که کودک سیر شد از تغذیه مجدد او خودداری کنید.
4. هنگام تغذیه کودک با او صحبت کرده و لبخند بزنید . این امر باعث می شود او حین تغذیه احساس ارامش داشته باشد.
5. هنگامی که کودک با شما صحبت می کند سریعا به او پاسخ دهید زیرا باعث خوشحالی او خواهد شد و ارتبا ط نداشتن با کودک باعث می شود کودک احساس خستگی و اضطراب کند.
6. در تغذیه کودک خودش را نیز شریک کنید . اجازه دهید غذا را لمس کرده و یا قاشق را نگه دارد و به خودش غذا بدهد.
7. کودک را تشویق کنید . هنگامی که او چیزهای جدیدی را کشف کرد با کلمات و یا زبان بدن او را تشویق کنید.
8. علائم گرسنگی و سیری کودک را بدانید . او به اندازه نیازش غذا می خورد و این احساسات را با زبان بدنش نشان می دهد . غذا خوردن اکثر بچه ها 15-30 دقیقه طول می کشد.

برخی از علائم گرسنگی کودک عبارتند از:

• تماشای غذا به همراه میل و اشتیاق
• نزدیک کردن سر به غذا و یا قاشق
• خم شدن به سمت غذا
• گریه های شدید در صورت گرسنگی بیش از حد

علائم سیری کودک عبارتند از:

• علاقه نداشتن به خوردن غذا
• آهسته غذا خوردن
• چرخاندن سر به اطراف
• چسباندن لب ها به یکدیگر و بستن دهان
• بیرون ریختن غذا از دهان
• پرت کردن قاشق و یا غذا به اطراف
• خم کردن پشت به عقب

(نکته) :هنگامی که کودک سیر شده است اما شما اصرار به تغذیه او دارید ممکن است:

• به دلیل احساس ناراحتی ، غذا را با این احساس پیوند دهد.
• در طول غذا خوردن با شما دعوا کرده و در نهایت باعث می شود کم تر غذا بخورد.
• در صورت اجبار به تغذیه ، کودک پرخوری کرده و در نهایت به چاقی و اضافه وزن او منجر خواهد شد.

اشتهای کودکان:

کودک برای رشد و نمو به مواد مغذی احتیاج دارد اما همانطور که در مطالب مختص رشد کودکان در بخش های قبلی بیا نی نی گفتیم کودکانی که بیشتر غذا می خورند لزوما رشد خوبی هم نخواهند داشت.

رشد کودک توسط ژن او کنترل می شود . در سه ماه اول زندگی کودک به سرعت رشد می کند بنابراین احتیاج به تغذیه بیشتری داشته و هنگامی که رشد او آهسته شود مقدار تقاضا نیز تغییر خواهد کرد.

اشتهای کودکان با وعده های غذایی متفاوت است زیرا هر کودک منحصر به فرد می باشد، پس هرگز اشتهای کودک را با کودکی دیگر مقایسه نکنید . بعضی کودکان بعد از بازی و فعالیت گرسنه شده و میل به غذا دارند اما تعدادی دیگر از آن ها هنگام خستگی از خوردن غذا امتناع می کنند . بهترین راه حل این است که مطابق با میل آن ها پیش بروید.

برخی از غذاها و نوشیدنی هایی که نباید به کودک داد چه هستند ؟

نوشیدنی هایی که حاوی شکر هستند مضر بوده و منجر به خرابی دندان خواهد شد. این نوشیدنی ها عبارتند از:

1. آب گلوکز دار:نوشیدنی های حاوی گلوکز مضر بوده و به رفع تشنگی کودک کمک نخواهد کرد.
2. آبمیوه :کودک به آبمیوه احتیاجی ندارد .آن ها مواد مغذی را از طریق پوره میوه های تازه دریافت خواهند کرد. به کودکان نوپا از یک تا سه سال در صورت تقاضا بیش از 120 میلی لیتر آبمیوه ندهید.
3. عسل : عسل حاوی باکتری کلستریدیوم است به این دلیل به کودکان زیر یک سال هرگز عسل ندهید.
4. چای ، قهوه و نوشیدنی های حاوی کافئین مانند نوشیدنی های انرژی زا و نوشابه. 
5. ماهی هایی با مقادیر بالای جیوه از جمله ماهی خال مخالی، مارلین ، ماهی های درخشان و نارنجی، ماهی دریایی.
6. غذاهای پخته نشده و شیرهای غیر پاستوریزه
7. غذاهایی که سبب خفگی می شوند
8. خوراکی هایی با تکه های کوچک اما سخت از قبیل :ذرت، بادام زمینی، دانه ها، حبوبات و اجیل
9. ماهی و گوشت های استخوان دار و میوه های هسته دار
10. غذاهای ترد و سخت مانند آبنبات و سبزیجات خام
11. نمک و سویا سس، زیرا اگر کودک به طعم شور غذا عادت کند ممکن است سایر غذاها را به راحتی نپذیرد. مصرف زیاد نمک باعث افزایش خطر ابتلا به فشار خون در آینده نیز خواهد شد.

کودکان و حساسیت های غذایی

حساسیت یک پاسخ ایمنی دربرابر برخی مواد غذایی می باشد . علائم حساسیت غذایی چند ساعت و یا چند روز بعد از صرف غذا مشخص خواهد شد که این علائم عبارتند از:

• کهیر
• اگزما
• داشتن چشم – زبان – صورت – دهان و لب های متورم
• اسهال
• استفراغ
• برخی از علائم جدی اما نادر عبارتند از:
• مشکل در تنفس
• غش کردن

برخی از کودکان به برخی حساسیت های غذایی مانند اگزما، استفراغ مکرر، درد شکمی، خس خس سینه و یبوست یک الی دو روز بعد واکنش می دهند.

غذاهایی که معمولا باعث حساسیت غذایی می شوند عبارتند از:

• محصولات لبنی
• تخم مرغ
• بادام زمینی
• ماهی
• صدف خوراکی
• آجیل
• گندم (مانند نان و بیسکویت)
• برخی حبوبات.

برخی از سوالات متداول:

اگر شیرخوار کوچکتر از 6 ماه باشد و رشد او طبق منحنی پیش نرود ایا می توان غذاهای کمکی را زودتر شروع کرد ؟

در صورتی که کودک زیر دوماه سن داشته باشد هرگز نباید به او غذای کمکی داد اما اگر کودک 2-4 ماهه بود ابتدا مادر روش های زیر را اجرا کند و اگر پس از 4-5 روز کودک وزنش تغییری نکرد برای غذای کمکی به پزشک مراجعه کنید:

1. مراجعه به پزشک برای اطمینان از بیمار نبودن کودک
2. فشردن پستان ها هنگام مکیدن شیرخوار
3. تغذیه شیرخوار بر حسب اشتهای او
4. تخلیه کامل پستان ها در هربار تغذیه
5. دوشیدن شیر و تغذیه کودک با قاشق
6. تغذیه نکردن کودک با هیچ شیری جز شیر مادر
7. مادر از داروها و گیاهان شیرافزا استفاده کند.
8. تاکید بر استفاده از شیر مادر.

و در نهایت اگر باز هم وزن اضافه نکرد ، می توان شیر خشک را جایگزین کرد که ممولا باید بین 2 تا 4 بار در روز و هر بار بین 30 تا 90 سی سی باشد که باید سعی کرد از طریق قاشق یا فنجان باشد و تا حد ممکن از شیشه شیر اجتناب کرد.

کودکم 4 ماهه است و تغذیه او منظم نیست و حواس او به راحتی پرت می شود . اگر من طبق واکنش هایش به او غذا بدهم غذای کمی می خورد و ممکن است به خوبی تغذیه نشود . چکار کنم؟

نوزاد با یک سیستم سازماندهی شده متولد می شود که زمان گرسنگی و سیری خود را با زبان بدن اطلاع می دهند . اگر والدین به این زبان توجه کنند باید مطمئن باشند که کودک غذا را به اندازه کافی دریافت می کند.

هنگامی که او حواسش پرت می شود باید عوامل حواس پرتی حذف شوند . و زمانی که سرش را به اطراف می چرخاند کمی به کودک استراحت دهید سپس اورا صدا زده و توجهش را به غذا جلب کنید . اگر والدین بنابر اشتهای کودک او را تغذیه کنند نتیجه رضایت بخش خواهد بود.

والدین توجه داشته باشند که عموما کودکان 3-4ماهه الگوی خواب و تغدیه ای خود را دارند . در طول روز بیشتر کودکان تا3-4 ساعت پس از تغذیه گرسنه نخواهند شد.

اجبار کودک به اینکه با برنامه ی غذایی شما پیش رود او را به غذا بی میل خواهد کرد.