دسته: بارداری و زایمان

 در سال‌های اخیر، تبلیغات گسترده در مخالفت با بالا رفتن سن ازدواج موجب شده تا این موضوع مهم در نظر بسیاری از افراد جامعه امری تکراری تلقی شود. جالب است بدانید آمارهای وزارت بهداشت (در سال ۱۳۷۹) حاکی از این است که طی ۳۰ سال اخیر سن ازدواج مردان تنها ۱ تا ۲ سال افزایش یافته در حالی که این افزایش برای زنان ۵ تا ۶ سال بوده است.

یکی از دلایل اینکه چرا این بحث بازار داغی را به خودش اختصاص داده، عوارض حاملگی در سنین بالا است. از طرفی ما با مقوله عوارض حاملگی در سنین پایین نیز رو به رو هستیم؛ سنینی که به‌عنوان نوجوانی تعریف شده و افراد ۱۰ تا ۱۹ ساله را در برمی‌گیرد. امروزه در کشور ما مشخص شده که ۱٫۱۴ درصد دختران شهری (با بیشترین شیوع در قم) و ۴٫۱۹ درصد دختران روستایی (با بیشترین شیوع در همدان) در سنین ۱۵ تا ۱۹ سالگی ازدواج می‌کنند. این رقم در رابطه با سنین ۱۰ تا ۱۴ سالگی، ۱ درصد در مناطق شهری و ۶٫۱ درصد در مناطق روستایی است. این اعداد و ارقام ما را بر آن داشت تا گزارشی پیرامون عوارض بارداری در سنین پایین تهیه کنیم. با ما همراه شوید:

حاملگی‌های پرخطر

سنین باروری زیر ۱۹ سال و بالای ۳۴ سال به عنوان حاملگی‌های پرخطر تلقی می‌شوند. برای حاملگی‌های سنین ۱۵ تا ۱۹ سال اصطلاح حاملگی نوجوانی به کار برده می‌شود. طبق آمارهای مرکز ملی بهداشت، حاملگی‌های این دوران ۱۳ درصد کل تولدها را تشکیل می‌دهند.

عواقب حاملگی نوجوانی

بر اساس اظهارات فاطمه ناهیدی، دکترای بهداشت باروری، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، رخ دادن پدیده بلوغ در سنین نوجوانی همه افراد از جمله زنان را در مسیر تغییرات زیادی قرار می‌دهد. از نظر جسمی، دختر نوجوان در حال رشد بوده و اندام‌های تولید مثلی و تناسلی وی از رشد کافی برخوردار نیستند بنابراین مادر شدن در این سنین فرد را دچار مخاطراتی می‌کند که از جنبه‌های گوناگون جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی قابل بحث است:

بعد جسمی

زنان نوجوان معمولا در حال رشد و تکامل هستند. نیاز آنها به انرژی و تغذیه مناسب نسبت به افراد مسن‌تر بیشتر است، بنابراین چنین کمبودهایی با وقوع حاملگی نه تنها به مادر بلکه به جنین نیز آسیب وارد می‌کند.

بعد روحی- روانی

در نوجوانی بلوغ کامل فکری اتفاق نمی‌افتد، در نتیجه این افراد آمادگی لازم را برای تشکیل خانواده ندارند. حال اگر ازدواج کرده و پرورش یک کودک به مسوولیت‌های آنان افزوده شود، مشکل چند برابر خواهد شد. این افراد در نوجوانی هنوز نیاز به حمایت‌های خانواده دارند. تغییرات خلقی که در نتیجه بلوغ رخ می‌دهد، نظیر حساس شدن و زودرنجی نشان‌دهنده آماده نبودن این زنان برای پرورش بچه است.

بعد اجتماعی

نوجوانی سنی است که در آن فرد برای برقراری ارتباط مناسب با دوستان، اعضای خانواده و جامعه نیاز به راهنمایی و هدایت دارد. بنابراین فرد نوجوان از بعد اجتماعی نیز برای راهنمایی و پرورش موجودی دیگر، مناسب نخواهد بود.

بعد اقتصادی

به طور معمول دختران نوجوان با مردان کم سن ازدواج می‌کنند که از لحاظ اقتصادی در وضعیت مناسبی قرار ندارند. حمایت نکردن مالی مرد از زن موجب می‌شود که در صورت وقوع حاملگی مشکلات معیشتی و تغذیه‌ای برای زن ایجاد شود که در نهایت برای هر دو، یعنی مادر و جنین مشکلاتی را فراهم می‌کند. بنابر اظهارات فوق‌ تخصص نازایی، از آنجا که حاملگی دوران نوجوانی از حاملگی‌های پرخطر محسوب می‌شود، این مادران طی بارداری باید مراجعات بیشتری به پزشک داشته باشند. هنگام وضع حمل، زایمان طبیعی در آنها ترجیح داده می‌شود و پس از زایمان، برای حاملگی بعدی حداقل ۴ سال فاصله‌گذاری توصیه می‌شود.

دلایل حاملگی نوجوانی

اعتقادات و ارزش‌های فرهنگی از مسائل مهمی هستند که جان مادران را به مخاطره می‌اندازند.

وضعیت زنان در بسیاری از کشورهای در حال توسعه با ازدواج و مادر شدن تثبیت می‌شود. طبق آمارهای صندوق کودکان سازمان ملل متحد )unicef(،‌ در بیش از ۵۰ کشور جهان اجازه ازدواج در سن ۱۶ سالگی و پایین‌تر و در ۷ کشور جهان از سن ۱۲ سالگی صادر می‌شود.

دکتر ناهیدی موارد زیر را از دلایل عمده حاملگی در نوجوانی ذکر می‌کند:

۱) کمبود اطلاعات و خدمات بهداشتی

۲) کمبود یا دسترسی نداشتن به وسایل تنظیم خانواده.

مراقبت‌های بهداشتی و باروری

توصیه‌های پیش‌گیری: احتمال مرگ ناشی از عوارض بارداری و زایمان در مادران نوجوان ۱۵ تا ۱۹ ساله دو برابر مادران ۲۰ تا ۳۴ ساله است و در مادران زیر ۱۵ سال احتمال مرگ پنج برابر زنان بالای ۲۰ سال عنوان می‌شود.

این مسأله مرگ کودکان را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد، به طوری که کودکان مادران نوجوان بیشتر در معرض مرگ و میر هستند. پیش‌گیری از این رخدادها از اهداف مهم سلامت جامعه است. عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در این‌باره می‌گوید: <احتمال تولد نوزادان کم‌وزن در مادران نوجوان بیشتر است.

این کم‌وزنی نوزاد را در معرض عوارض مختلفی قرار می‌دهد، از جمله: عفونت، سوء‌تغذیه، معلولیت‌های طولانی مانند اختلال بینایی و شنوایی، مشکلات یادگیری و عقب‌ماندگی‌های ذهنی.> طیف عوارضی که در کمین مادر نوجوان و نوزادش است موجب می‌شود توصیه‌های پیش‌گیری در صدر مراقبت‌های این زنان قرار گیرد. طبق تحقیقات، در موارد زیادی این زنان خود از مادران نوجوان متولد شده‌اند. به طور کلی دکتر ناهیدی برای پیش‌گیری از عوارض بارداری در این سنین، به موارد زیر اشاره می‌کند:

۱) صرف‌نظر از مسائل اقتصادی خانواده، توجه بیشتر به امر تغذیه مادر نوجوان (در این دوران روزانه دریافت ۴۰۰ کیلو کالری انرژی اضافی توصیه می‌شود.)

۲) حمایت این مادران از سوی همسر، خانواده و اجتماع

۳) ایجاد امکانات تسهیلاتی جهت این افراد برای دسترسی بیشتر به مراقبت‌های بارداری، زایمان بی‌خطر و….

۴) جلوگیری از سوء استفاده‌های عاطفی

۵) استقلال و احترام زنان در خانواده مانند برخورداری از قدرت تصمیم‌گیری

۶) دسترسی به درآمد و سرمایه خانواده ( زنان تنها ناظر خرج مرد نباشند)

۷) کاهش حجم کار

۸) افزایش سواد و تحصیلات

۹) انجام مشاوره (از آنجا که اصولا حاملگی‌های این دوران بدون برنامه‌ریزی است، مشاوره قبل از بارداری به بهبود شرایط این مادران کمک زیادی می‌کند.)

کنترل باروری

بر اساس اظهارات عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، سازمان بهداشت جهانی ازدواج در سنین نوجوانی را به دلیل وجود غرایز جنسی و مشکلات حاصل از آن تایید می‌کند اما ازدواج در حکم حاملگی نیست. توصیه‌ می‌شود در صورت ازدواج در سنین پایین، با استفاده از وسایل مناسب تنظیم خانواده حاملگی حداقل تا سنین ۲۰ تا ۲۲ سالگی به تعویق انداخته شود.غ

عوارض حاملگی در سنین پایین

۷۰ درصد از ۳٫۱ میلیارد نفری که در فقر واقعی زندگی می‌کنند را زنان تشکیل می‌دهند. با توجه به این آمار وحشتناک، مشکلاتی که بارداری در سنین پایین به زنان تحمیل می‌کند، در خور توجه است. بنابر اظهارات دکتر بهناز عطار شاکری، فوق تخصص نازایی، حاملگی در زنان نوجوان عوارض مختلفی برای مادر و جنین به همراه دارد؛ این عوارض که در نتیجه تکامل نیافتن دختر بروز می‌کند: آن قبل از زایمان، حین زایمان و پس از زایمان مشاهده می‌شود.

عوارض قبل از زایمان

زایمان زودرس

فشارخون بالای مادر

کم‌خونی

مرگ مادر

مرگ جنین

رشد ناکافی جنین داخل رحم

عوارض حین زایمان

پیشرفت نکردن زایمان به دلیل تکامل ناکافی لگن

پارگی‌های نسج کانال زایمانی

خون‌ریزی‌های حین و پس از زایمان ناشی از کم‌خونی مادر، پارگی‌های نسج‌های کانال زایمانی و در نهایت جمع نشدن رحم

عوارض پس از زایمان

عفونت (ناشی از مراقبت‌های ناکافی و کم‌خونی)

خون‌ریزی

رسیدگی ناکافی به خود و فرزند

منبع: بیا نی نی

 یک کارشناس ارشد روانشناسی گفت: زندگی زناشویی – به خصوص در سال‌های اول – فضای آماده‌ای برای دعوا کردن است. اگر آنان بخواهند در مورد مساله مهمی مانند بچه‌دار شدن تصمیم بگیرید. اختلاف نظر در مورد زمان بچه‌دار شدن یک امر عادی است که در صورت نپرداختن صحیح به آن، ممکن است به تعارضی مهم و آزاردهنده در زندگی زناشویی تبدیل شود.

طاهره مهدوی افزود: وی با بیان اینکه ناهماهنگی همسران برای زمان بچه‌دار شدن مساله مهمی است،تاکید کرد: به این موضوع باید به طور اصولی پرداخته شود. برای حل این تعارض، باید در ابتدا به شناخت معیارها و زمینه‌هایی پرداخت که موجب می‌شود یک نفر آمادگی و تمایل به بچه‌دار شدن را درون خود احساس کند. با شناخت این معیارها درک درستی از درونیات خود و همسرتان پیدا کرده و امکان هماهنگی با همسرتان را فراهم کنید.

این روانشناس افزود: زمینه‌های آمادگی و تمایل به بچه‌دار شدن را می‌توان به دو دسته عمده تقسیم کرد: زمینه‌های یک نفره و زمینه‌های دو نفره.از جمله زمینه‌های یک نفره می‌توان به آمادگی تحصیلی اشاره کرد. اگر همسر شما در حال آماده شدن برای شرکت در کنکور دکتری است یا در حال حاضر دانشجو است و در حال آماده کردن رساله است، باید با احتیاط بیشتری درمورد بچه دار شدن با او صحبت کنید. گاهی اوقات استرس و فشار مقاطعی از تحصیل به‌قدری زیاد است که توان اقدام برای بچه‌دار شدن را از فرد می‌گیرد.

آمادگی اقتصادی

وی تاکید کرد: هرقدر هم مقتصد باشید، بچه‌دار شدن هزینه‌هایی به همراه دارد که اجتناب‌ناپذیر است و خواه ناخواه هزینه‌های جدید قابل توجهی را به سبد خانواده اضافه می‌کند. در صورتی که همسر شما سرباز است و شما هم دانشجو هستید و با کمک خرجی‌های پدر و مادرتان زندگی می‌کنید زمان مناسبی را برای بچه‌دار شدن انتخاب نکرده‌اید بنابراین شرایط اقتصادی خانواده، ممکن است یکی از دلایلی باشد که هر یک از زوجین را از اقدام به بچه‌دار شدن منصرف کند.

آمادگی جسمانی

مهدوی در ادامه گفت: آمادگی جسمانی بیشتر در مورد مادران آینده صدق می‌کنند. آنان باید از لحاظ جسمانی در شرایط مناسبی برای باردار شدن باشند. حل مشکلات و بیماری‌هایی مانند کم‌کاری، تیروئید، کمر درد، وزن زیاد مادر و به طور کلی آمادگی جسمانی او نقش مهمی در سلامت مادر و چنین ایفا می‌کند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. زنان برای رسیدن به این آمادگی جسمانی به زبان نیاز داشته باشند.

آمادگی روانشناختی

وی تاکید کرد: در رویاهایتان ممکن است از پدر و مادر شدن تصویرهای زیبایی ساخته باشید اما در واقعیت این نقش جدید با مسوولیت سنگینی همراه است که نیاز به آمادگی روانی ویژه‌ای دارد. از زمانی که نطفه کودک شما شکل می‌گیرد، معماری زندگی‌تان تغییر می‌کند. باید به خاطر داشته باشید بچه دار شدن علاوه بر خرید هیجان‌انگیز لباس‌های بچه‌گانه، بازی کردن با بچه و احساس زیبای پدر و مادر شدن، دشواری‌ها و مسوولیت‌های مهمی به همراه دارد که باید برای تحمل آن‌ها از آمادگی روانی برخوردار باشید.

زمینه‌های چند نفره

این روانشناس گفت: افراد علاوه بر دلایل شخصی، ممکن است براساس برداشتی که از رابطه خود با همسرشان دارند، احساس کنند که آمادگی بچه‌دار شدن را دارند یا نه.

آیا زندگیم با ثبات است؟

وی در ادامه گفت:‌ گاهی اوقات برخی افراد بر این باورهستند که بلافاصله بعد از ازدواج، موظف هستند که برای بچه‌دار شدن اقدام کنند. باورهای سنتی مبنی بر تاثیرات مثبت تولد فرزند بر مشکلات زندگی زناشویی هم به این امر دامن می‌زند. اگرچه تولد فرزند رنگ و بوی تازه‌ای به زندگی افراد می‌دهد اما هرگز نمی‌تواند به عنوان حلال مشکلات و تعارضات زناشویی در نظر گرفته شود.

مهدوی اضافه کرد: افراد غالبا زمانی از اعماق وجود تمایل به بچه‌دار شدن را در درون خود احساس می‌کنند که در زندگی زناشویی خود به ثبات رسیده باشند. این واقعیت در بین زوج‌های جوان وجود دارد که بعد از ازدواج با هم بارها به درست بودن تصمیم‌شان شک می‌کنند اما تصمیم به بچه‌دار شدن غالبا مهر تاییدی است بر انتخابی که انجام داده‌اند و این مهر تایید زمانی از طرف هرکدام از زوجین زده می‌شود که در برهه‌ای از اززمان، قلبا به این نتیجه برسند که ازدواجشان کار درستی بوده و مستحکم‌تر کردن آن کار درست‌تری خواهد بود. در صورتی که افراد به این سطح از آرامش و اطمینان نسبت به ثبات زندگی خود نرسیده باشند، ممکن است از اقدام برای بچه‌دار شدن فرار کنند.

آیا حمایتم می‌کند؟

وی در ادامه گفت: ادراک فرد از میزان حمایتی که همسرش در انجام این تکلیف مهم از او به عمل می‌آورد، نقش تعیین‌کننده‌ای در تمایل افراد به بچه‌دار شدن بازی می‌کند. اگر افراد خود را در برابر این وظیفه سنگین، تنها احساس کنند، ممکن است آن را به تعویق بیندازند یا نسبت به انجام آن نگران و مضطرب شوند. احساس امنیت ناشی از حمایت ادراک شده از طرف همسر، افراد را برای بچه‌دار شدن آماده‌تر خواهد کرد.

نکند خوشی‌ها از دست برود؟

مهدوی در پایان گفت: گاهی افراد رابطه دو نفره دلنشینی دارند که می‌ترسند با ورود بچه به زندگی‌شان این رابطه به هم بخورد. افرادی که نگران هستند بعد از تولد فرزند، همسرشان نسبت به آنها بی‌توجه یا کم علاقه شود هم ممکن است در مقابل بچه‌دار شدن مقاومت کنند.

منبع: بیا نی نی

 عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران گفت: شیوع واریکوسل در مردان سالم از نظر باروری تقریبا 10 تا 15 درصد و در مردان ناباور حدود 25 تا 40 درصد است.

کارشناسان خانواده و مددکاری اجتماعی در انگلیس با تاکید بر اینکه کودکان نسبت به ناراحتی‌های والدینشان فوق‌العاده حساس هستند، اظهار داشتند: تاثیرپذیری انسان از محیط زندگی خود به حدی است که خشونت‌های خانگی حتی پیش از تولد نیز می‌تواند روی جنین اثر نامطلوب داشته باشد تا اندازه‌ای که حتی بر روند رشد او در سال‌های آتی تاثیر بگذارد.

در بدنِ زنان در واکنش به استرس و فشار ناشی از آسیب‌دیدگی هورمون‌هایی ترشح می‌شود که می‌توانند به جفت نفوذ کنند، بر فرآیند رشد جنین تاثیر بگذارد و پیامدهای سوء بر بارداری داشته باشند.

کارشناسان با تاکید بر ضرورت شناسایی زنانی که در دوران بارداری بیشتر از این نظر در معرض خطر هستند، متذکر شدند: مراقبان و پرستارانِ سلامت مادر و کودک باید آموزش ببینند تا بتوانند جهت رفع چالش‌ها و مشکلات خانواده‌ها، مداخله‌های لازم را انجام دهند. همچنین در صورتی که بتوان از حضور پدران هم بهره گرفت شانس بیشتری برای حل این مشکلات وجود خواهد داشت.

علاوه بر این، باید متخصصانی تربیت شوند تا از شاخص‌ها و نشانه‌های خشونت آگاه شوند و مهارت صحبت کردن با خانواده‌ها درباره این موضوعات را بیاموزند.

به گفته کارشناسان، نوزادانی که حتی چند هفته از تولد آنان نگذشته وقتی با خشونت میان والدینشان روبه‌رو می‌شوند این نابسامانی را به خوبی درک می‌کنند. کودکان و نوزادان می‌توانند احساس ترس در والدین خود را حس کنند.

به گزارش روزنامه گاردین، کارشناسان با بیان اینکه تجربیات بد در خاطره و ذهن کودک جای می‌گیرند تاکید دارند: بی‌تردید این کودکان در سنین بالاتر دچار آسیب‌های جدی می‌شوند.

منبع: بیا نی نی