حمله پنیک در میان خانمهای باردار هم رایج است. تقریبا از هر ده زن یک نفر این حملهها را تجربه کرده است. بارداری احساسات و هیجانهای گوناگونی به همراه میآورد. تغییر اضطرابآور است پس کمی نگرانی و استرس در زنان باردار قابل انتظار و کاملا طبیعی است. اما خانمهای بارداری که دچار این حملهها میشوند اضطراب و ترسی بسیار متفاوت و البته دشوارتر از هیجانهای معمول یک مادر در انتظار فرزند را تجربه میکنند.
علائم حمله پانیک در بارداری
از نشانههای این حملهها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- احساس ترس، دلهره و اضطراب ناگهانی که احساس دیوانه بودن یا مردن را در فرد به وجود میآورد
- از خود بیخود شدن
- بالا رفتن ضربان قلب
- احساس فشار و درد در گلو و قفسه سینه
- سرگیجه و از دست دادن ناگهانی تعادل
- حالت تهوع
- گیجی
- بیحس شدن قسمتهایی از بدن به ویژه دستها و پاها
- لرزیدن بدن
وحشتزدگی میتواند دلایل گوناگونی داشته باشد. هر تغییر بزرگی میتواند زمینهساز بروز این حملهها شود. ازدواج، شغل جدید، از دست دادن یک عزیز و … وقایعی هستند که زندگی فرد را دگرگون میکنند. بچهدارشدن هم تغییری بزرگ و اضطرابآور است. ترکیب این اضطراب و تغییرات هورمونی در دوران بارداری، ذهن و بدن مادر را برای بروز حملههای پنیک آماده میکند. عوامل دیگری مثل سابقه خانوادگی و ژنتیکی، از سر گذراندن یک واقعه تلخ و آسیبزا، تجربه یک بیماری طولانی مدت و دردناک، مصرف داروهای غیر قانونی، افسردگی و تحت فشار بودن با مشکلات ارتباطی، فقر و مشکلات اجتماعی احتمال این دست حملهها را افزایش میدهند.
مقابله با حمله پنیک
با توجه به شرایط ویژه مادران باردار مقابله با این حملهها بر علتیابی اولویت دارد. حملههای پنیک علاوه بر اینکه بسیار ناخوشایند هستند میتوانند برای مادر و جنین آسیبزا باشند و با افزایش میزان اضطراب مادر و فراهم کردن بستر افسردگی، اثر منفی بر رشد جنین بگذارد. خوشبختانه این حملهها قابل کنترل هستند و راهکارهای زیر میتوانند کمککننده باشند:
کاهش دادن عوامل اضطرابآور
آگاهی از موضوعهایی که باعث اضطراب در ما میشوند، اولین گام برای کاهش و حذف آنها از زندگی است. به خطر افتادن سلامت جنین یکی از ترسهای همیشگی مادران باردار است. با مراجعه منظم به پزشک و چکآپ دورهای از سلامت خود و جنین مطمئن شوید و نگرانی بیهوده به دل راه ندهید.
آگاهی از نشانههای حمله پنیک و حفظ آرامش
بسیاری از افراد نشانههای حملهی پنیک را با بیماریها و مشکلات جسمی مختلف اشتباه میگیرند. برای مثال فکر میکنند دچار حمله قلبی شدهاند و همین موضوع ترس و نگرانیشان را افزایش میدهد. لازم است افراد نشانههای حمله را بشناسند و هنگام بروز حمله با تکنیکهایی مثل تنفس منظم و عمیق یا پرت کردن حواس منتظر پایان حمله باشند.
داشتن برنامه منظم برای زندگی
زندگی هدفمند، با برنامه و منظم بسیاری از تنشها را از بین میبرد و احتمال قرار گرفتن ما در موقعیتهای دشوار و مضطربکننده را کم میکند. هر چه بیشتر بر زندگیمان مسلط باشیم، با آرامش بیشتری با موضوعها برخورد خواهیم کرد. همچنین نظم داشتن در خواب و خوراک بدن را سالمتر و مقاومتر میکند.
رژیم غذایی مناسب
مصرف بعضی مواد غذایی مثل چای، قهوه، نوشیدنیهای گازدار، شکر و شیرینی به میزان زیاد و فستفودها موجب اضطراب و افزایش ضربان قلب میشود. اگر زمینه حملههای پنیک در شما وجود دارد بهتر است از این مواد پرهیز کنید. در مقابل مصرف لبنیات، موز، ماهی و ویتامینهای B میتواند به کاهش این حملهها کمک کند.
ورزش و تمرینهای آرامشبخش
ورزش و تمرینهای آرامشبخش میتوانند به آرامش جسم و روح کمک کنند. ورزش، تنفس و ضربان قلب را منظم میکند، باعث شل شدن و آرامش ماهیچهها میشود، فشار خون را متعادل میکند و با ترشح هورمونی به نام اندروفین باعث کاهش افسردگی و احساس شادی میشود. در دوران بارداری، پیش از انجام هر حرکت ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.
کمک از متخصص
در مواردی که حملهها شدید و پرتکرار باشند، حتما باید از روانشناس یا روانپزشک کمک گرفت. گاهی با مشاوره گرفتن و یادگرفتن تکنیک حملهها کنترل خواهد شد. در غیر این صورت داروهایی که برای جنین عوارض نداشته باشند، میتوانند به کنترل اوضاع کمک کنند.
در پایان باید درباره نگرانی بزرگ افرادی که به حمله پنیک مبتلا هستند و قصد بارداری دارند اشاره کنیم. این که آیا بارداری این افراد به جنینشان آسیب خواهد زد؟ یا بارداری این حملات را تشدید خواهد کرد؟ نتایج مطالعات درباره این موضوع ضد و نقیض هستند. بر اساس بعضی از آنها این حملات در دوران بارداری افزایش مییابد و بعضی از تحقیقات مدعی هستند که بارداری مانند یک محافظ عمل میکند و نشانههای حمله پنیک در این دوران کاهش مییابد. با توجه به این اطلاعات اگر تصمیم به بچهدار شدن گرفتنید، همراهی یک متخصص در دوران بارداری را فراموش نکنید.
